CBR Test คืออะไร การทดสอบกำลังรับน้ำหนักของดินในงานถนน

1 view
Skip to first unread message

CryptoFer TraNader

unread,
Mar 12, 2026, 10:02:46 AM (8 days ago) Mar 12
to เจาะสำรวจดิน

ในการก่อสร้างถนน ทางหลวง หรือพื้นที่ที่ต้องรองรับน้ำหนักจากยานพาหนะจำนวนมาก การตรวจสอบความสามารถในการรับน้ำหนักของดินเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง หนึ่งในการทดสอบที่นิยมใช้ในงานวิศวกรรมโยธาคือ CBR Test ซึ่งเป็นการทดสอบเพื่อประเมินกำลังรับน้ำหนักของดินก่อนนำไปใช้ในงานก่อสร้างถนน

บทความนี้จะอธิบายว่า CBR Test คืออะไร วิธีการทดสอบทำอย่างไร และเหตุใดจึงสำคัญต่อการออกแบบโครงสร้างถนน


CBR Test คืออะไร

CBR Test (California Bearing Ratio Test) คือการทดสอบที่ใช้วัดความสามารถของดินในการรับแรงกดหรือแรงโหลด โดยนำค่าที่ได้ไปเปรียบเทียบกับค่ามาตรฐานของหินบด

ผลการทดสอบจะแสดงออกมาในรูปแบบ เปอร์เซ็นต์ CBR ซึ่งเป็นตัวชี้วัดความแข็งแรงของดิน หากค่ามากแสดงว่าดินมีความสามารถในการรับน้ำหนักได้ดี

การทดสอบนี้นิยมใช้กับงานต่าง ๆ เช่น

  • งานก่อสร้างถนน

  • งานสนามบิน

  • งานลานจอดรถ

  • งานชั้นรองพื้นถนน

บริษัท เอ็กซ์เพิร์ท ซอยล์ เซอร์วิส แอนด์ เอ็นจิเนียริ่ง จำกัด
บริษัท Soil Test บริการรับเจาะดิน วิเคราะห์และทดสอบคุณสมบัติทางด้านวิศวกรรม ทดสอบเสาเข็ม (Seismic Integrity Test)
QR_EXE_SOILTEST.jpg
👉 Tel: 064 702 4996
👉 Line ID: @exesoil
👉 Website: https://soiltest.asia
👉 Youtube: https://www.youtube.com/@exesoiltest
👉 Facebook: https://tinyurl.com/exesoilboringtest
👉 IG: https://www.instagram.com/exesoiltest/
👉 Map: https://maps.app.goo.gl/BmGZWQmdayF2oEgC7

หลักการของการทดสอบ CBR

การทดสอบ CBR Test ใช้หลักการกดหัวทดสอบลงบนตัวอย่างดินด้วยความเร็วที่กำหนด และวัดแรงที่ต้องใช้ในการกดดิน จากนั้นนำค่าที่ได้ไปเปรียบเทียบกับค่ามาตรฐานของวัสดุหินบด

ค่าที่ได้จะช่วยให้วิศวกรสามารถประเมินได้ว่าดินในพื้นที่นั้นเหมาะสมสำหรับใช้เป็นชั้นรองพื้นถนนหรือไม่ และจำเป็นต้องปรับปรุงดินเพิ่มเติมหรือไม่


ประเภทของ CBR Test

โดยทั่วไป CBR Test สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่

1. Laboratory CBR Test

เป็นการทดสอบในห้องปฏิบัติการ โดยใช้ตัวอย่างดินจากพื้นที่ก่อสร้าง นำมาบดอัดในแม่พิมพ์และทำการทดสอบตามมาตรฐาน

2. Field CBR Test

เป็นการทดสอบที่ดำเนินการในพื้นที่ก่อสร้างจริง เพื่อวัดความแข็งแรงของดินในสนาม

การเลือกใช้วิธีใดขึ้นอยู่กับลักษณะของโครงการและข้อกำหนดของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง


ขั้นตอนการทดสอบ CBR Test

การทดสอบ CBR Test ในห้องปฏิบัติการ มีขั้นตอนหลักดังนี้

1. เตรียมตัวอย่างดิน

นำตัวอย่างดินจากพื้นที่ก่อสร้างมาปรับสภาพและบดอัดในแม่พิมพ์ตามมาตรฐาน

2. แช่น้ำ (ในบางกรณี)

บางการทดสอบจะมีการแช่ตัวอย่างดินในน้ำเพื่อจำลองสภาพดินที่มีความชื้นสูง

3. ทดสอบแรงกด

ใช้เครื่องทดสอบกดหัวทดสอบลงบนดินด้วยความเร็วที่กำหนด

4. บันทึกค่าแรงกด

เครื่องมือจะบันทึกแรงที่ใช้ในการกด เพื่อคำนวณค่าเปอร์เซ็นต์ CBR


ความสำคัญของ CBR Test ในงานถนน

ผลการทดสอบ CBR Test มีบทบาทสำคัญในการออกแบบโครงสร้างถนน เพราะค่าที่ได้จะช่วยให้วิศวกรสามารถกำหนดความหนาของชั้นโครงสร้างถนนได้อย่างเหมาะสม เช่น

  • ชั้นดินรองพื้น (Subgrade)

  • ชั้นรองพื้นทาง (Subbase)

  • ชั้นพื้นทาง (Base Course)

หากดินมีค่า CBR ต่ำ อาจจำเป็นต้องปรับปรุงดิน เช่น การผสมปูนซีเมนต์ ปูนขาว หรือการเปลี่ยนวัสดุรองพื้น เพื่อเพิ่มความแข็งแรงของชั้นดิน


ราคาทดสอบ CBR Test

ราคาทดสอบ CBR Test โดยทั่วไปจะขึ้นอยู่กับจำนวนตัวอย่างดินและประเภทการทดสอบ โดยราคาประมาณอาจอยู่ที่

  • 3,000 – 6,000 บาทต่อชุดตัวอย่าง

ทั้งนี้ราคาจริงอาจแตกต่างกันไปตามห้องปฏิบัติการหรือบริษัทที่ให้บริการทดสอบดิน


สรุป

CBR Test เป็นการทดสอบที่สำคัญในการประเมินความสามารถในการรับน้ำหนักของดิน โดยเฉพาะในงานก่อสร้างถนนและโครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ ข้อมูลจากการทดสอบช่วยให้วิศวกรสามารถออกแบบโครงสร้างถนนได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัย

การทำ CBR Test อย่างถูกต้องตามมาตรฐาน จะช่วยลดปัญหาการทรุดตัวของถนน เพิ่มความทนทานของโครงสร้าง และช่วยให้โครงการก่อสร้างมีอายุการใช้งานที่ยาวนานมากยิ่งขึ้น

Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages