🍺 Jak działa alkomat? 1️⃣ Najtańsze alkomaty – półprzewodnikowe (MOS) To są te popularne, tanie modele. Jak to działa: W środku jest czujnik półprzewodnikowy (najczęściej SnO₂ – tlenek cyny) Czujnik ma grzałkę, która utrzymuje go w temperaturze
a a
🍺 Jak działa alkomat? 1️⃣ Najtańsze alkomaty – półprzewodnikowe (MOS)
To są te popularne, tanie modele.
Jak to działa:-
W środku jest czujnik półprzewodnikowy (najczęściej SnO₂ – tlenek cyny)
-
Czujnik ma grzałkę, która utrzymuje go w temperaturze ok. 200–400°C
-
Alkohol nie ogrzewa czujnika
-
Alkohol ulega utlenieniu na powierzchni czujnika
-
To zmienia przewodność elektryczną półprzewodnika
👉 Mierzona jest zmiana oporu, a nie temperatura.
Reakcja (uproszczona):Etanol + tlen → CO₂ + H₂O + elektrony
Te elektrony:
✔ zmniejszają opór czujnika
✔ zmieniają napięcie na wyjściu
✔ elektronika przelicza to na promile
📌 Grzałka nie mierzy kalorii alkoholu, tylko:
-
stabilizuje temperaturę
-
umożliwia reakcję chemiczną
2️⃣ Lepsze alkomaty – elektrochemiczne (ogniwo paliwowe) ✅
To są dokładne, policyjne, medyczne alkomaty.
Jak działają:-
W środku jest miniaturowe ogniwo paliwowe
-
Alkohol jest utleniany elektrochemicznie
-
Powstaje prąd elektryczny proporcjonalny do ilości alkoholu
CH₃CH₂OH + H₂O → CH₃COOH + 4H⁺ + 4e⁻
➡️ Elektrony płyną przez obwód
➡️ Im więcej alkoholu, tym większy prąd
➡️ Układ mierzy ładunek elektryczny, nie temperaturę
📌 Brak wpływu acetonu, dymu, perfum – ogromna zaleta
📌 Grzałka może być, ale tylko pomocnicza (temperatura stabilna)
❌ MIT: „Alkomat mierzy ciepło spalania alkoholu”
❌ Nieprawda
Alkomat:
-
nie mierzy temperatury
-
nie mierzy energii cieplnej
-
nie spala alkoholu płomieniem
Reaguje:
✔ chemicznie
✔ elektrochemicznie
✔ przez zmianę przewodności
🚗 Jak działa sonda lambda?
Tu wchodzimy w prawdziwą inżynierię samochodową.
1️⃣ Klasyczna sonda lambda (wąskopasmowa) Budowa:
-
Rdzeń z tlenku cyrkonu (ZrO₂) pokryty platyną
-
Działa jak ogniwo elektrochemiczne
-
Ma grzałkę (ok. 600–800°C)
👉 różnicę stężenia tlenu
-
po jednej stronie: spaliny
-
po drugiej stronie: powietrze atmosferyczne
Zasada działania:
W wysokiej temperaturze ZrO₂:
-
przewodzi jony tlenu O²⁻
-
generuje napięcie zależne od różnicy stężeń tlenu
Mieszanka
Tlen w spalinach
Napięcie
Bogata
mało tlenu
~0,8–0,9 V
Uboga
dużo tlenu
~0,1–0,2 V
λ = 1
idealna
~0,45 V
📌 ECU silnika reguluje dawkę paliwa na podstawie tego napięcia
2️⃣ Sonda lambda szerokopasmowa (UEGO)
To bardziej zaawansowana wersja, stosowana dziś prawie wszędzie.
Działa:-
też na bazie ZrO₂
-
ma komorę pompowania tlenu
-
mierzy ile tlenu trzeba „dopompować”, by uzyskać λ = 1
➡️ Prąd pompy = informacja o składzie spalin
➡️ Bardzo dokładna regulacja paliwa
🔥 Rola grzałki w sondzie lambda
Grzałka:
✔ NIE służy do pomiaru ciepła spalin
✔ NIE mierzy kalorii paliwa
Jej zadanie:
-
szybkie osiągnięcie temperatury pracy
-
stabilność pomiaru
-
poprawna praca na zimnym silniku
🧠 Porównanie: alkomat vs sonda lambda
Cecha
Alkomat
Sonda lambda
Co wykrywa
Alkohol
Tlen w spalinach
Grzałka
Tak
Tak
Mierzy temperaturę?
❌ Nie
❌ Nie
Zasada
Chemiczna / elektrochemiczna
Elektrochemiczna
Element aktywny
SnO₂ / ogniwo paliwowe
ZrO₂
Wyjście
Zmiana oporu / prąd
Napięcie / prąd
Kaloryczność?
❌
❌
🔧 Ciekawostka techniczna
👉 Sonda lambda to w praktyce precyzyjny czujnik elektrochemiczny,
👉 Alkomat elektrochemiczny działa bardzo podobnie, tylko na alkohol zamiast tlenu.
To dlatego:
-
dobre alkomaty są drogie
-
sondy lambda są wrażliwe i precyzyjne
-
oba wymagają stabilnej temperatury
Jeśli chcesz:
🔹 mogę rozrysować schemat blokowy obu czujników
🔹 porównać alkomat do czujników gazu (MQ-3, MQ-135)
🔹 wyjaśnić, dlaczego sonda lambda „wariuje” przy LPG
🔹 albo podpowiedzieć, jak samemu zbudować prosty alkomat lub czujnik etanolu