Uniek oorlogsdagboek kan nu besteld worden !!
Mathieu Kunnen
Sommigen weten het allang, enkelen hebben het zelfs gelezen: ook Hunsel
heeft zijn oorlogsdagboek. De auteur ervan is de rasechte Hunselnaar Jacques
(Sjaak) van Geleuken, van de "Brögger-familie". Zelf heeft Sjaak zijn
journaal de titel "Gebeurtenissen tijdens den oorlog" gegeven. Het
taalgebruik, dat hij bij zijn oorlogsaantekeningen hanteert, is voor iemand
met zijn achtergrond en opleiding, verrassend stijlvol. Het is dermate
expressief dat, wanneer Sjaak bijvoorbeeld een artillleriegevecht
beschrijft, de lezer de kanonnen ook daadwerkelijk meent te horen.
Brögger-Sjaak beschrijft de oorlogsgebeurtenissen in Hunsel en naaste
omgeving nagenoeg van dag tot dag met als ouverture "10 mei 1940". Hij volgt
met veel interesse het dagelijkse leven van de Hunselnaren in oorlogstijd.
Alles wat hij belangrijk vindt beschrijft hij op een journalistieke wijze.
Hij schrijft over oorlogsvoorvallen die in Hunsel en omgeving gebeuren en
over de invloed die deze hebben op de mensen in hun dagelijks leven. Sjaak
start zijn aantekeningen met de beschrijving van de vernietiging van de
bruggen over de Hunselse beek en eindigt deze met de doortocht van het
laatste grote geallieerde militair convooi richting front en Heimat.
Daartussen liggen 4 lange oorlogsjaren, waarin in Hunsel, Haler, Uffelsen en
Ell veel gebeurt. Hij heeft het over de gevangenneming en de gevangenisstraf
van diverse Hunselnaren wegens overtreding van Duitse oorlogswetten; de
opheffing van de oude gemeenten Hunsel, Ittervoort en Neeritter en het
ontstaan hieruit van de nieuwe gemeente Hunsel; de internering van het
ex-Nederlandse leger met als gevolg een massale onderduiking en de daarmee
samenhangende problemen.
Sjaak, iedereen kennende, noteert echter enkel de voorletters van de
personen die hij beschrijft.
Jan Coolen, geboortige Hunselnaar heeft deze personen geïdentificeerd en in
legio voetnoten beschreven. Verder heeft hij Sjaaks dagboek rijkelijk
geïllustreerd met foto's en afbeeldingen uit die tijd en originele
documenten. Het geheel is daardoor een pakkend lees- en fotoboek geworden
over de oorlog in Hunsel en omgeving.
Een uniek document voor iedereen die geïnteresseerd is in de oorlog in
Limburg en voor iedereen die de historie van Hunsel en zijn bewoners levend
wil houden.
Praktisch elke familie uit Hunsel, Haler en Uffelsen speelt er een rol in.
Sjaak schrijft, hetzij direct, hetzij indirect, over hun kommer en kwel,
over voedselschaarste, vernielingen van hun eigendom, diefstal, verwondingen
en zelfs sterfgevallen.
Een thema waarop Sjaak zich meermalen focust is het Kamp op de Schollenberg
in Hunsel, in de volksmond "de Brakken" genoemd. Bij de oprichting ervan
verschijnen de Duitse soldaat en later die Blitzmädel, in het Hunselse
straatbeeld. Het Abwehrlager heeft voor de Hunselse bevolking grote
gevolgen, vooral door de magneetwerking ervan. Talloze malen raken
Amerikaanse en Britse bommenwerpers verstrikt in het web van Duitse
zoeklichten. De Flak (afweergeschut) doet daarna de rest. Dergelijke
voorvallen beschrijft Sjaak zo commentaarrijk, dat de lezer zich getuige
waant bij deze gebeurtenissen.
UIT HET OORLOGSDAGBOEK
Vliegers vlogen zeer laag over ons dorp. Eensklaps kwam er een over de kerk,
vloog door de straat in de richting Grathem. Daar werd door den commandant
één schot op afgevuurd. Plotseling zag men de vliegers tusschen Sleven en
Verkoelen en achter "Groelskapelke" vlak over de grond strijken. Allerlei
voorbereidingen werden door onze soldaten getroffen. Omstreeks 5 uur kregen
zij het bericht de bruggen op te blazen. Alle inwoners werden verzocht hun
huizen te verlaten en alle deuren en ramen te openen.
Het was een droevig schouwspel. Ouden van dagen strompelden hun woning uit,
kinderen klampten zich aan hun ouders vast. Zoo trok men tot buiten het
dorp. De eerste oorlogsdaden in ons dorp werden spoedig een feit. Duidelijk
konden wij zien hoe de bomen afbraken bij de brug bij "Leurs". Dit alles
werd gevolgd door een zwaardere knal: de brug bij "Camp" werd vernield.
Tenslotte kwam ook de grote beekbrug aan de beurt. Een zwarte rookzuil steeg
omhoog, gevolgd door een zwaren slag; de brug was vernield. De soldaten
vorderden rijwielen en vertrokken in de richting Weert. Ons dorp zag eruit
alsof er een groot bombardement had plaatsgehad. Huizen werden van hun
fundamenten getild, ramen werden uitelkaar gerukt, en dakpannen waren overal
weg.
7 September
Kermis-zondag. Het was verbazend druk. Uit alle omringende dorpen waren
mensen naar de kermis gekomen. Het ging er luidruchtig toe, en het
'Wilhelmus' was niet van de lucht. Het werd zelfs in het bijzijn van de
Duitschers gezongen. Men ontblootte daarbij het hoofd. Weer anderen gingen
in de houding staan en salueerden. Na het zingen werd een driewerf 'Hoera'
en 'Lang leve de Koningin' uitgeroepen. Zoo duurde het vier dagen.
1 Januari
De nood in alle landen was hoog. In het naburige België wel in het
bijzonder. Langs de grens in onze gemeente werd veel gestolen. Op de
"Pinkst", bewoond door
J. Wolters, werd zelfs etenswaar uit de kelder gehaald.
30 Maart
In de nacht werd een man doodgeschoten door een grensambtenaar. Hij was
betrokken bij een inbraak bij J. Brouns te Haler. Zijn zoon Peter hoorde wat
en stond op. Eerst ging hij naar J. Timmermans ("Spelt") en samen met hem
naar J. Wolters ("Pinkst"), die ook nog zijn knecht meenam. Met z'n vieren
gingen zij erop los.
Al spoedig kregen ze contact met vier Belgen: twee mannen en twee vrouwen.
Direct ontstond er handgemeen. De vier Hollanders moesten het onderspit
delven en kregen harde klappen. Op hun hulpgeroep kwamen drie kommiezen
aansnellen, maar ook zij kregen flink slaag. Waarop een der kommiezen zijn
revolver trok, schoot en een der smokkelaars in zijn longen trof; hij was op
slag dood. Op de andere man werden ook nog verschillende schoten gelost,
maar hij werd niet geraakt. De twee vrouwen werden meegenomen en te Grathem
opgesloten.
Kortom, het oorlogsdagboek "Gebeurtenissen tijdens den oorlog" van Jacques
van Geleuken bevat zoveel oorlogsdetails en is dermate interessant, dat het
voor iedereen met interesse voor de plaatselijke geschiedenis én de Tweede
Wereldoorlog een must is. Bij de (ex-)inwoners van Hunsel hoort het, naast
de familiebijbel en de fotoalbums, in de boekenkast te staan, zodat het van
geslacht op geslacht kan worden doorgegeven en gelezen. Immers, deze oorlog
en zijn miljoenen slachtoffers mag nóóit worden vergeten!
Het oorlogsdagboek "Gebeurtenissen tijdens den oorlog" wordt in beperkte
oplage gedrukt. Bovendien geldt een voorintekenperiode, volgens het
principe: wie het eerst komt, het eerst maalt! Binnen deze periode bedraagt
de prijs per exemplaar 15,00 euro; hierna 20,00 euro. De boeken kunnen op
zaterdag 18-09-2004, na de presentatie, in het Parochiehuis te Hunsel worden
afgehaald. Wenst u uw bestelling per post krijgen toegestuurd, dan bedragen
de verzend- en verpakkingskosten 3,00 euro extra per exemplaar.
TECHNISCHE GEGEVENS:
Formaat: 156 x 221 mm
kaft: in kleur, geplastificeerd op 300 gr. maco.
boek: in zwart op 115 gr maco half-mat
Omvang: ca. 240 pagina's
Uitvoering geïllustreerd met meer dan 180 foto's en documenten
Lettertype dagboek: Berkeley medium
Lettertype commentaar: Myriad regular
Afwerking: genaaid gebrocheerd.
Uitgave: Geschied- en Heemkundige Kring "Het Land van Thorn"
BESTELLEN
Verzeker u van een exemplaar van dit unieke boek én bespaar 5 euro door in
te tekenen voor 1 augustus 2004. Voorintekenprijs: 15 euro per exemplaar
(eventueel te vermeerderen met 3 euro per exemplaar bij toezending per
post). Bestellen kan schriftelijk: t.a.v. Jan Coolen, Rozenberglaan 15, 6097
ET Heel (voor Nederland) of Mathieu Kunnen, Middenstraat 8, 3640 Kinrooi
(voor België) of d.m.v. e-mail: mathieu...@skynet.be Uw bestelling is
eerst definitief door overmaking van het verschuldigde bedrag op: (voor
bestellingen uit Nederland) rekeningnr. 3988031 (Postbank) t.n.v. Geschied-
en Heemkundige Kring "Het Land van Thorn", Waterstraat 1, 6017 AJ Thorn of
rekeningnr. 151019266 (Rabobank) t.n.v. GHK "Het Land van Thorn,
Bosserhoflaan 6, 6051 NG Maasbracht of (voor bestellingen uit België)
rekeningnr. 735-2141978-12 t.n.v. GHK "Het Land van Thorn", Waterstraat 1,
6017 AJ Thorn, telkens onder vermelding van "oorlogsdagboek". Na 1 augustus
bedraagt de prijs 20 euro.
Mathieu Kunnen, 3640 Kinrooi