Namen Katholiek <-> Hervormd
Marco Schelling
Sinds kort ben ik in het bezit van een kopie van een Katholiek doop- en
trouwboek van Varik. Periode: 1690 - 1811. Vragen zijn welkom, ik zal
proberen om zaken daaruit op te zoeken als er vraag naar is.
Maar mijn probleem ligt in de namen. Ik heb alleen maar ervaring met
Hervormde persoonsnamen, maar nu kom ik een heleboel andere namen tegen...
Wie vult aan, of corrigeert?
RK <-> NH
Agnetis <-> Nieske ?
Aldegundis <-> Aaltje ?
Asuweus <-> Sweer ?
Beatrix <-> Beleke ?
Dominicus <->
Dorothea <->
Digna <->
Godefridus <-> Geurt
Gosewina <-> Geuske ?
Hugo <-> Huig
Meijnardus <->
Theodorus <-> Dirk
Thomas <-> Maas ?
Wie wil de open plekken invullen en de vraagtekens verwijderen?
Alvast bedankt,
Marco Schelling
Genealogie en historie in Ophemert en Zennewijnen:
http://www.ophemert.com
J.A.H. Boeren
>
> Agnetis (AGNES) <-> Nieske (Neesken)
> Aldegundis <-> Aaltje (EELTJE)
> Asuweus (ASUERUS) <-> Sweer
> Beatrix <-> Beleke ?
> Dominicus <-> (MIJNIS)
> Dorothea <->
> Digna <-> DIGNA / DINGENA
> Godefridus <-> Geurt (GOIJAERT)
> Gosewina <-> Geuske ?
> Hugo <-> Huig
> Theodorus <-> Dirk
> Thomas <-> Maas ?
>
Zo zijn er nog veel meer namen te bedenken. Een opmerking nog van mijn kant.
De hier als NH aangeduide namen komen bij de katholieken ook voor, maar zijn
vaak gewoon als roepnaam gebruikt.
Misschien is het wel eens aardig om al dit soort namen te verzamelen. In de
studiezaal van het Gemeentearchief Tilburg merk ik ook heel vaak dat mensen
niet goed weten welke doopnaam ze moeten zoeken achter bepaalde roepnamen.
Genoveva <-> Vijverke
Lucia <-> Sijke
Dionisius <-> Nijs
Judocus <-> Joost
En zo kun je nog heeeeeel lang doorgaan.
Groeten,
John
Aartje Smith
----- Original Message -----
From: Marco Schelling <marcosc...@interimnl.com>
To: <GEN-BE...@rootsweb.com>
Sent: Wednesday, November 22, 2000 2:33 PM
Subject: Namen Katholiek <-> Hervormd
> Hallo,
>
> Sinds kort ben ik in het bezit van een kopie van een Katholiek doop- en
> trouwboek van Varik. Periode: 1690 - 1811. Vragen zijn welkom, ik zal
> proberen om zaken daaruit op te zoeken als er vraag naar is.
> Maar mijn probleem ligt in de namen. Ik heb alleen maar ervaring met
> Hervormde persoonsnamen, maar nu kom ik een heleboel andere namen tegen...
> Wie vult aan, of corrigeert?
>
> RK <-> NH
> Dominicus <-> .....
>
Een van mijn voorouders heet Mennekes Schakel - ook soms Dominicus genoemd
Aartje Smith
aar...@northrim.net
Tijs van den Brink
Mogelijk zijn er nog wel meer "voornamen" boeken in uw plaatselijke
bibliotheek.
Groeten, Tijs van den Brink
Marco Schelling <marcosc...@interimnl.com> schreef in berichtnieuws
LPBBKHBDBHPKDDONGKEIA...@interimnl.com...
> Hallo,
>
> Sinds kort ben ik in het bezit van een kopie van een Katholiek doop- en
> trouwboek van Varik. Periode: 1690 - 1811. Vragen zijn welkom, ik zal
> proberen om zaken daaruit op te zoeken als er vraag naar is.
> Maar mijn probleem ligt in de namen. Ik heb alleen maar ervaring met
> Hervormde persoonsnamen, maar nu kom ik een heleboel andere namen tegen...
> Wie vult aan, of corrigeert?
>
> RK <-> NH
>
> Agnetis <-> Nieske ?
> Aldegundis <-> Aaltje ?
> Asuweus <-> Sweer ?
> Beatrix <-> Beleke ?
> Dominicus <->
> Dorothea <->
> Digna <->
> Godefridus <-> Geurt
> Gosewina <-> Geuske ?
> Hugo <-> Huig
> Meijnardus <->
> Theodorus <-> Dirk
> Thomas <-> Maas ?
>
Petra Spronk
Ik had nog nooit gedacht in termen van RK of NH namen, maar meer in de trent van
een officiële klinkende, meestal lange, voornaam en een roepnaam zoals die
gebruikt wordt door de familie. Zelf doe ik voornamelijk onderzoek naar RK
families en vraag me ook wel eens of hoe ze elkaar in het dagelijks leven
noemden. Zo komt in de Spronken-familie de naam Baldewinus (in allerlei
variaties) nog al eens voor en via via kwam ik erachter dat ze die "Bal"
noemden. Ik zie het al voor me (als moeder), het eten is klaar en je roept je
zoontje die aan buitenspelen is: "Hee, Balletje kom je eten?".
Maar goed, ik heb even voor je in mijn namenboekjes zitten snuffelen en hierbij
nog wat aanvullingen genoteerd onder de aanvullingen van John:
v. = vrouwelijk
m.= mannelijk
S. = Heilige
A.B. = Aartsbisschop
B. = Bisschop
J.= Jonkvrouw
M. = Martelaar; Martelares.
Agnetis (AGNES) :Nieske (Neesken)
AGNES, v. latijn
S. Agnes, o.a. M. te Rome + 305, 21 januari
Agnesia, Agneta, Agniet, Agnies(e), Agnita, Angenis, Angenita
betekenis: "de kuise, de reine"
Aldegundis :Aaltje (EELTJE)
ALDEGONDA v. germaans
S. Aldegundis, o.a. M. de Mauberge, + ca. 989, 30 januari
Allegonda, Aldegunda, Gonda, Gonnie, Gonny, Gonneke
betekenis: "edele strijdster"
Asuweus (ASUERUS):Sweer
(niet vermeld), wel gevonden:
SWEDER, Sweer, Swier, m. fries
betekenis: "sterke held"
Zie ook de berichten onder "Ahasveros" in deze NG.
Ook toevallig trouwens!
Beatrix :Beleke ?
BEATRIX v. latijn
S. Beatrix, J. en M. conder Diokletianus, 29 juli
Beatrijs, Béatrice, Bea, Trix, Trijsje
betekenis: "de gelukbrengende"
Dominicus :(MIJNIS)
DOMINICUS m. latijn
S. Dominicus, o.a. (de la Calzada) + ca 1109, 12 mei
betekenis "de Heer toebehorende"
Domien, Dominique (frans)
Dorothea
DOROTHEA v. grieks
S. Dorothea, o.a. J. en M. te Cesaerea, + 4e eeuw, 6 februari
betekenis: "Godsgeschenk"
vergelijk: Dora, Doortje, Dorien, Dorine, Dorenda, Thea, Theodora, Doreen, Dolly
duits: Dorot(h)ee
frans: Dorothée, Dorette
engels ook: Dorothy
:
Digna <-> DIGNA / DINGENA
DIGNA v. latijn
Dingena
betekenis: "de waardige"
Godefridus <-> Geurt (GOIJAERT)
GODEFRIDUS m. germaans
S. Godefridus, B. van Amiens, + 1115, 8 november
betekenis: "door goedheid vrede"
Godefriedus, zie: Godfried, Govert, Goof
Gosewina <-> Geuske ?
GOSWINUS m. germaans
S. Goswinus, Abt in Henegouwen, + 12e eeuw, 9 oktober
Gozewijn
betekenis: "Gothen-vriend"
vrouw: Goswina, Gozewina, Gozewijntje
Hugo <-> Huig
HUGO m. germaans
S. Hugo, Abt van Cluny, + 1109, 29 april
betekenis: "denker"
Hugobald, Hugbald, Hubaldus, Hugolinus
Meijnardus <-> (MEINDERT)
MEINAART m. germaans
S. Meinhardus, B. van Lijfland, + 1196, 21 oktober
Meinhard, Meinardus, Meindert, Meinert, Meinaard, Minnert, Minnaert
betekenis: "de machtig-dappere"
Theodorus <-> Dirk
THEODORUS m. grieks
S. Theodorus, o.a. A.B. van Canterbury, + 690, 19 september
betekenis: "Godsgave, Godsgeschenk"
Theodoor, Theo
vergelijk: Deodaat
Thomas <-> Maas ?
THOMAS: m. bijbels N.T.
S. Thomas (van Aquino), Kerkleraar + 1274, 7 maart
Tom, Thom, Thomasius
vergelijk: Maas en Didymus
betekenis: "de tweeling(-broeder)"
--
Met vriendelijk groet,
Petra Spronk-Bolleboom.
e-mail adres: a.sp...@hccnet.nl
Mijn homepage met genealogie van
de familie Bolleboom (Zuid-Holland) en
de familie Spronk (uit Beesd e.o.) en
familieberichten uit het Utrechts Nieuwsblad:
Frans L. Scholten
Schelling) wrote:
Marco,
Gaat het hier wel steeds om het verschil RK en HV? Het lijkt me soms
te gaan om 'officiële' namen versus dagelijkse namen. Ook lijkt het
soms om regionale verschillen te gaan, zoals Beleke en Nieske.
In sommige gebieden waren die namen volledig onbekend. Agneta werd dan
gewoon Agnes of Agnees.
In plaats van Asuweus heb ik vaak Assuerus als officiële (en nooit
gebruikte) naam gezien en als dagelijkse naam inderdaad Sweer of Swier
en bij adellijke personen 'Sweder'.
Soms gaat het ook om verschillen in het tijdvak waarin de naam
gebruikt werd. Een mooi voorbeeld daarvan is Gezina (officiële RK
naam).
In de 16e, 17e en 18e eeuw werd dit in het dagelijks gebruik: Gese,
Geese, Geesje, Geesken etc. Het achterste gedeelte van de naam viel er
dus af.
In de 19e eeuw kwam juist het tegenovergestelde in zwang:
Gezina werd 'Sien' en daarmee viel juist het eerste deel van de naam
weg.
Dit zijn volgens mij gewoon mode-verschijnselen.
Ik heb maar 1 aanvulling:
Meijnardus <-> Meindert of Meinert.
Marco
Een ieder die op mijn vraag heeft gereageerd (zowel in de groep als via
privé mail) wil ik hartelijk bedanken voor hun antwoorden.
Het blijkt echter dat de vraagstelling niet helemaal correct was, hoewel het
de realiteit betreft. In de streek waar ik voornamelijk onderzoek doe
(driehoek Tiel, Buren, Waardenburg) is het vrijwel altijd zo dat in de
periode vóór 1811 zeer vaak in de DTB bronnen die betrekking hebben op de
Hervormde cq Gereformeerde gemeenschappen namen als Dirk en Aaltje worden
genoemd. Maar zelden vindt je daar namen als Theodorus en Aldegundis. Ook
niet bij doopinschrijvingen.
Het tegengestelde bleek nu waar te zijn voor de RK parochie van Varik. Daar
staan vrijwel alleen maar 'dure' namen in. Wellicht is de benaming
'verlatiniseerde namen' in deze context correct?
Het is mij inmiddels bekend dat een man met de naam Theodorus in het
dagelijks leven vaak Dirk genoemd wordt (zo vind ik hem dan vaak terug in
gerechterlijke archieven of bij een huwelijksinschrijving in het Hervormde
trouwboek). Ik kan u wel vertellen dat het bij mij erg lang duurde voordat
ik in de gaten had dat het huwelijk van Godefridus Theodoricii met
Aldegundis Hugonis dezelfde personen betrof als Geurt Dircks met Aaltje
Huijghen...
Het feit welke de officiële naam was en welke de roepnaam, zal
waarschijnlijk niet makkelijk te beantwoorden zijn. Voor RK personen
helemaal niet, want zoals anderen mij vermeldden zijn voor bijvoorbeeld
Theodorus meerdere varianten denbaar. Voor de Hervormd gedoopten was het
veel simpeler: Dirk was óf Dirk óf Dik. Veel meer keus was er niet... De
mogelijke oplossing ligt dan in het doornemen van secundaire bronnen in
dezelfde tijd zoals kerkrekeningen, verpondingsregisters, etc, etc.
De naam Asuweus bevatte inderdaad een tikvoutje. Het moest Asuwerus zijn...
Groeten en bedankt voor het meedenken,
Marco Schelling
Genealogie in Ophemert en Zennewijnen:
http://www.ophemert.com
damoiseaux
katholieke namen 'gewoon' de doopnamen zijn, en dat de andere namen de
roepnamen zijn.
Ik kan me wel voorstellen dat je dit denkt want bij het inschrijven van de
namen zijn de pastoren (RK) denk ik wat precieser geweest. Want ik merk ook
dat bij de "hervormde gemeente" de namen inderdaad gewoon op uitspraak (maar
dat heb je bij de katholieken soms ook hoor!) werden ingeschreven.
Toch vind ik dit geen goed argument, want vandaag de dag heb je toch ook nog
steeds katholieken die eeen heilige naam dragen en een vereenvoudiging
daarvan als roepnaam hebben?
b.v. mijn grootvader heette Guillaume maar werd Gielke genoemd. mijn andere
grootvader heette Abraham maar werd Bram genoemd. en mijn grootmoeder
Elisabeth maar werd Lieske genoemd. En ga zo maar door en zij waren allemaal
katholiek!
Maar omdat het wel handig is om zo'n lijst samen te stellen (ook al heeft
het niets met het geloof te maken) heb ik wat aanvullingen.
Adamus -> Daam (deze naam werd in een NH-register gevonden)
Christiaan -> Chrit
Maria -> Marieke
Jo(h)annes -> Johan, Jan, Hannes, Han, Jo, (in limburg ook Sjeng en Sjang)
Jozef/Joseph -> Sjef /Jef
één van mjin voorvaderen heette Christianus/Korstgen/Quirinus daar zal ook
wel een verband tuusen zitten
Catharina -> Katrijn
Theresia -> Trees
Franciscus -> Frans
Odilia -> Oetgen ?
Petrus -> P(i)eter
Nicola(a/u)s -> Nico, Klaas
Gertrudis -> (Ger)truid
Servatius -> Vaas
Wilhelmus -> Willem
en tenslotte de roepnaam Enken nog. Waar deze meisjesnaam vandaan komt weet
ik niet. Misschien dat iemand anders dat wel weet.
nog veel succes,
Chrit Damoiseaux
P.S. eventuele reacties naar damz...@hotmail.com (niet op "beantwoorden"
klikken)
Marco Schelling <marcosc...@interimnl.com> schreef in berichtnieuws
LPBBKHBDBHPKDDONGKEIA...@interimnl.com...
> Hallo,
>
> Sinds kort ben ik in het bezit van een kopie van een Katholiek doop- en
> trouwboek van Varik. Periode: 1690 - 1811. Vragen zijn welkom, ik zal
> proberen om zaken daaruit op te zoeken als er vraag naar is.
> Maar mijn probleem ligt in de namen. Ik heb alleen maar ervaring met
> Hervormde persoonsnamen, maar nu kom ik een heleboel andere namen tegen...
> Wie vult aan, of corrigeert?
>
> RK <-> NH
>
> Agnetis <-> Nieske ?
> Aldegundis <-> Aaltje ?
> Asuweus <-> Sweer ?
> Beatrix <-> Beleke ?
> Dominicus <->
> Dorothea <->
> Digna <->
> Godefridus <-> Geurt
> Gosewina <-> Geuske ?
> Hugo <-> Huig
> Meijnardus <->
> Theodorus <-> Dirk
> Thomas <-> Maas ?
>
> Wie wil de open plekken invullen en de vraagtekens verwijderen?
>
> Alvast bedankt,
>
> Marco Schelling
> Genealogie en historie in Ophemert en Zennewijnen:
> http://www.ophemert.com
>
Marianne Teunis
| maar nu kom ik een heleboel andere namen tegen... Wie vult aan, of
corrigeert?
Marianne Teunis
| Agnetis <-> Nieske, Agneta
| Aldegundis <-> Aaltje
| Asuweus <-> Sweer ? Assien, Sweerus
| Beatrix <-> Beleke ? Bea, Baetje
| Dominicus <->Heertje
| Dorothea <-> Doortje
| Digna <->Dingelom, Dympne
| Godefridus <-> Geurt Govert
| Gosewina <-> Geuske ? Goserdina?
| Hugo <-> Huig
| Meijnardus <-> Meijnard
| Theodorus <-> Dirk
| Thomas <-> Teunis, Tjamme, Tamis, Thom
J.A.H. Boeren
>
Frans L. Scholten
wrote:
>en tenslotte de roepnaam Enken nog. Waar deze meisjesnaam vandaan komt weet
>ik niet. Misschien dat iemand anders dat wel weet.
>Chrit Damoiseaux
Ik denk dat dit gewoon Enneken, het verkleinwoord van Anna is. Dit
Anna kan zelfs weer van Janna afgeleid zijn.
Als er in 1 gezin twee dochters Janna waren, omdat men vernoemde naar
de twee oma's die toevallig allebei Janna heetten, noemde men een van
deze twee zusters in het dagelijks leven soms Anna, ter
onderscheiding.
Frans.
J.A.H. Boeren
van Emmerentia. Deze meisjesnaam werd ook wel verbasterd tot Ammerenske.
Zelf heb ik dan weer een ver familielid met de naam Stauken. Wie heeft daar
een oplossing voor?
John
Christa
J.A.H. Boeren <j.bo...@home.nl> schreef in berichtnieuws
4%CT5.65522$fO2.4...@dbsch1.home.nl...
Beste John.
Waarschijnlijk is het afgeleid van Godestoutis. Zelf heb ik ook een
voorouder met die naam.
Groetjes, Christa
Petra Spronk
| In de 16de en 17de eeuw ben ik ook tegengekomen Emken, maar dat is afgeleid
| van Emmerentia. Deze meisjesnaam werd ook wel verbasterd tot Ammerenske.
Weet je dat wel zeker?
Volgens het boekje "onze voornamen" van J.A. Meijers:
v. = vrouwelijk
m.= mannelijk
S. = Heilige
A.B. = Aartsbisschop
B. = Bisschop
J.= Jonkvrouw
M. = Martelaar; Martelares.
EMERENS, EMERENTIUS m. latijn
Emerentianus
betekenis: "de verdienstelijke"
vrouw: EMERENTIA, EMERENTIANA
S. Emerentiana, M. + ca. 304, 23 januari
duits: Emerentian, Emerenz
frans: Emérence
terwijl de andere naam die je noemt apart wordt vermeld, n.l.
AMARENS m. latijn
S. Amarenthus, B. in Zuid-Frankrijk, + eind 5e eeuw, 4 november
Amerents, Amarentius
vrouw: AMARENSKE, AMARANTIA
betekenis: "de onverwelkelijke" of "verdienstelijke"?
Zoals je ziet is de betekenis van de namen wel hetzelfde, doch zijn zij afgeleid
van een andere heilige.
Het viel me op omdat ik zelf ook een Emerentiana in de familie bleek te hebben
en destijds nog nooit eerder van die naam had gehoord, dus er wat over heb
opgezocht.
Schreef je die naam uit jouw familie inderdaad met dubbel mm?
Over Stauken heb ik helaas niets kunnen vinden.
J.A.H. Boeren
Als ik kijk in Loon op Zand, waarvan ik alle dtb-registers heb ingevoerd,
komt alleen de naam Emerentia of Emerentiana voor. En dat wordt dan
verbasterd tot in de meeste gevallen Ammerenske of Emken of iets dergelijks.
Omdat ik nergens een doopnaam Amarentia vind, kan ik dus niet anders dan
concluderen dat dit gekoppeld moet worden aan Emerentia. Dat lijkt me
duidelijk.
Maar ja, zoiets kan natuurlijk altijd door de diverse personen anders
geschreven en gebruikt worden. Dat zie je natuurlijk overal en altijd. En
dus is het goed mogelijk dat in andere plaatsen wel Amerentia en Emerentia
of andere verschillen te vinden zijn. Ik ken ze dus niet uit eigen ervaring.
John
Christa
> | In de 16de en 17de eeuw ben ik ook tegengekomen Emken, maar dat is
afgeleid
> | van Emmerentia. Deze meisjesnaam werd ook wel verbasterd tot Ammerenske.
> Weet je dat wel zeker?
> vrouw: EMERENTIA, EMERENTIANA
> S. Emerentiana, M. + ca. 304, 23 januari
> duits: Emerentian, Emerenz
> frans: Emérence
> terwijl de andere naam die je noemt apart wordt vermeld, n.l.
> vrouw: AMARENSKE, AMARANTIA
> betekenis: "de onverwelkelijke" of "verdienstelijke"?
> Zoals je ziet is de betekenis van de namen wel hetzelfde, doch zijn zij
afgeleid
> van een andere heilige.
Ook ik heb een voorouder Emmerentia die in sommige akten ook Ammerentia
genoemd word. Waarschijnlijk hoe de desbetreffende schrijver het
verstaan/begrepen heeft.
groetjes, Christa