Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Meerderjarig

418 views
Skip to first unread message

Kees van Adrichem

unread,
Jun 6, 1999, 3:00:00 AM6/6/99
to
Je zou zeggen dat je vroeger meerderjarig was met 21 jaar,
maar ik heb verschillende huw.aktes waar de bruidegom al ouder is
en de ouders toch moesten toestemmen voor het huwelijk.
Ik dacht zelf dat het vroeger 25 jaar oud was (1800-1900)
Groetjes Georgina van Adrichem


Fokke Zwaan

unread,
Jun 6, 1999, 3:00:00 AM6/6/99
to
Ik meen zelfs dat deze praktijk formeel tot in de jaren zestig van deze eeuw
heeft geduurd.


Fokke Zwaan

Kees van Adrichem heeft geschreven in bericht
<375A12D0...@casema.net>...

Rinse Spits

unread,
Jun 6, 1999, 3:00:00 AM6/6/99
to
Meerderjarigheid kan per streek verschillen.
Voor het friese recht geldt in grotelijnen het volgende:
Een man werd meerderjarig, bij het huwelijk. Was hij niet getrouwd, dan wrd
hij meerderjarig bij het overlijden van zijn vader of als hij een hoog ambt
bekleedde. Een ongehuwde man van 50, wiens vader nog leefde, was dus niet
handelingsbevoegd, tenzij hem die bevoegdheid door de rechtbank verleend
was. Dat is dus een 3e manier om meerderjarig te worden, via uitspraak van
een rechter.
Voor vrouwen lag dat wat anders. Een vrouw werd handelingsbevoegd, via een
uitspraak van de rechter, of als haar man stierf. Zolang een vrouw getrouwd
was, was ze niet handelingsbevoegd. Een ongetrouwde vrouw (geen weduwe) was
handelingsbevoegd als haar ouders niet meer leefden.

In het kort is het als volgt:
Niet getrouwd: dan pas bij overlijden vader meerderjarig of na aanvaarden
van een hoog ambt.
Getrouwd: dan man meerderjarig en vrouw meerderjarig, maar man moet voor
haar handelen.

Rinse Spits


______________________________________________________
Get Your Private, Free Email at http://www.hotmail.com


Adrian Vos

unread,
Jun 6, 1999, 3:00:00 AM6/6/99
to

-----Original Message-----
From: Kees van Adrichem <cvad...@casema.net>
To: GEN-BE...@rootsweb.com <GEN-BE...@rootsweb.com>
Date: 06 June 1999 02:25
Subject: Meerderjarig


>Je zou zeggen dat je vroeger meerderjarig was met 21 jaar,
>maar ik heb verschillende huw.aktes waar de bruidegom al ouder is
>en de ouders toch moesten toestemmen voor het huwelijk.
>Ik dacht zelf dat het vroeger 25 jaar oud was (1800-1900)
>Groetjes Georgina van Adrichem
>

In the recent past a girl needed permission from her parent(s) to marrie
until age 31.
Adrian Vos>


suve...@freemail.nl

unread,
Jun 7, 1999, 3:00:00 AM6/7/99
to
Beste Georgina,

In 1964, ben ik gehuwd, ik was toen 29 jaar, toch had ik toestemming nodig van mijn ouders, ondanks dat ik al eerder gehuwd was geweest.

Mijn echtgenoote was op dat moment 24 jaar, van een Hollandse moeder, maar Chinese vader, zij had geen toestemming nodig omdat zij statenloos was werd ons verteld.

Wij hebben dat toen opgelost door mijn ouders als toestemmenden de huwelijksacte te laten ondertekenen en de ouders van mijn echtgenoote als getuige.

Mijn schoonvader reageerde daar een beetje geirriteerd op, omdat door de ambtenaar wel aan mijn ouders werd gevraagd of zij toestemming wilden geven, hij werd overgeslagen met die vraag, hij vroeg toen of de chinezen nog steeds niet meetelden in nederland.

Dat was dus nog in 1964, ik meen dat toen tot 31 jaar toestemming nodig was van de ouders, vermits je nederlander was.

Vriendelijke groeten, Leo J. Suverein.

> Van : cvad...@casema.net
> Aan : GEN-BE...@rootsweb.com
> Onderwerp : Meerderjarig
> Verzonden : Sun, 06 Jun 1999 08:18:56 +0200
> Ontvangen : Mon Jun 7 14:22:39 1999
> Omvang : 1520
> Postbus : inbox

> Je zou zeggen dat je vroeger meerderjarig was met 21 jaar,
> maar ik heb verschillende huw.aktes waar de bruidegom al ouder is
> en de ouders toch moesten toestemmen voor het huwelijk.
> Ik dacht zelf dat het vroeger 25 jaar oud was (1800-1900)
> Groetjes Georgina van Adrichem
>
>

Ben steeds geinteresseerd in volgende familienamen:

Batenburg, Bathoorn, Boegheim, van den Brand, de Buck, Dinkelman, van Eenennaam, Juray, Lemmens, Lorijn, Lyendaal (Lijndaal), Nomes, van Putten, Slijpers, Suverein, Sweers, Timmermans, Vanhove, Velders, Wouts (Wuijts), Wagemakers, Wesemann.

Steeds bereid informatie uit te wisselen, bij voorbaat Dank.

Vriendelijke groeten, Leo J. Suverein.


Jean-Luc Wilmet

unread,
Jun 7, 1999, 3:00:00 AM6/7/99
to
In (old) Belgium, if one or the parents are still alive, you must have permission of these parent(s) to marrie (50, 60 years also) !

end
------------------------------------------------
search for family TONGLET (name of my mother)
------------------------------------------------
Jean-Luc Wilmet <--===--> j...@ciger.be
------------------------------------------------


----------
De : Adrian Vos[SMTP:adria...@odyssey.on.ca]
DateĀ : dimanche 6 juin 1999 23:42
A : GEN-BE...@rootsweb.com
Objet : Re: Meerderjarig

-----Original Message-----
From: Kees van Adrichem <cvad...@casema.net>
To: GEN-BE...@rootsweb.com <GEN-BE...@rootsweb.com>
Date: 06 June 1999 02:25
Subject: Meerderjarig

>Je zou zeggen dat je vroeger meerderjarig was met 21 jaar,
>maar ik heb verschillende huw.aktes waar de bruidegom al ouder is
>en de ouders toch moesten toestemmen voor het huwelijk.
>Ik dacht zelf dat het vroeger 25 jaar oud was (1800-1900)
>Groetjes Georgina van Adrichem
>

In the recent past a girl needed permission from her parent(s) to marrie
until age 31.
Adrian Vos>

______________________________


Miriam Klaassen

unread,
Jun 8, 1999, 3:00:00 AM6/8/99
to
De meerderjarigheid-discussie woedt al een tijdje. Het valt me op dat er twee dingen door elkaar gehaald worden: toestemming nodig
hebben van de ouders voor een huwelijk en de feitelijke meerderjarigheid. Volgens mij twee heel verschillende zaken.

Nog niet zo heel lang geleden werd de meerderjarigheidsgrens verlegd van 21 jaar naar 18 jaar in Nederland. Ook dit is niet eenduidig:
de ouders blijven financieel verantwoordelijk tot het bereiken van de 21. Studiefinanciering schuift die grens nog verder op :-). Tot
ver in de negentiende eeuw werden echter mannen en vrouwen beneden de 25 aangeduid als minderjarig. Wie weet wanneer dit veranderd is?

Miriam Klaassen
Homepage Texelse genealogie http://www.casema.net/~mwk
Discussielijst Texelse genealogie http://Texel.listbot.com

Kees van Adrichem

unread,
Jun 9, 1999, 3:00:00 AM6/9/99
to
Hallo Allemaal,
Bedankt voor de reakties over meerderjarigheid.
Maar ik had de vraag niet gesteld, dat was iemand anders.
Ik heb alleen maar een reaktie daar op gegeven.
Toch leuk dat jullie allemaal zo reageren, ik denk dat
degene die die vraag stelde er ook blij mee is.
Groetjes Georgina van Adrichem


Marco Schelling

unread,
Jun 9, 1999, 3:00:00 AM6/9/99
to
Georgina,

ik heb (als vragensteller) inderdaad erg genoten van de vele visies die op
dit onderwerp naar boven zijn komen drijven. Alleen om de waarheid te
vertellen ben ik er niet erg veel wijzer van geworden... Ik heb de vraag een
weekje geleden gesteld omdat ik eigenlijk wilde weten wanneer iemand oud
genoeg was om als zelfstandig persoon te 'opereren'. Hiermee bedoel ik:
wanneer iemand voor de wet volwassen was. Dus niet alleen voor het trouwen.

Laat een ieder zich hierover nog eens het hoofd (bijna) breken. Misschien
dat we dan een eenduidig antwoord krijgen op de vraag: Hoe oud moet men zijn
om in de 17de eeuw volwassen geacht te zijn?
Ik denk dat meerdere mensen (vooral beginners zoals ikzelf) erg benieuwd
zijn naar het antwoord van 'de specialisten'.

Met vriendelijke groeten,

Marco Schelling
msche...@screenup.nl
http://www.angelfire.com/nt/msgen/index.html Steeds meer Bieologisch nieuws!

Christoffer Boerema

unread,
Jun 9, 1999, 3:00:00 AM6/9/99
to
Je hebt gelijk. Ik ben het met je eens dat er op deze manier niet veel
duidelijkheid komt. Toch vindt ik deze discussie een erg goed medium om te
laten zien dat het begrip "meerderjarig" voor veel mensen weer anders wordt
geintpreteerd. Ik denk dan ook dat het begrip "meerderjarig" een is uit de
laatste tijd.
Als je als 50 jarige een toestemming van je ouders nodig had, was dat omdat
het gebruikelijk was om je ouders er zo bij te betrekken, maar was je in
alle opzichten bevoegd om handelsovereenkomsten ed. te sluiten.

Hartelijk dank dat je deze discussie op gang bracht. Ik heb er weer van
geleerd.
Groetjes,
Christoffer

Marco Schelling heeft geschreven in bericht
<002601beb2b7$2b272ea0$08f788d4@win98>...

Peter W. Griffioen

unread,
Jun 9, 1999, 3:00:00 AM6/9/99
to
Kees van Adrichem wrote:
>
> Hallo Allemaal,
> Bedankt voor de reakties over meerderjarigheid.
> Maar ik had de vraag niet gesteld, dat was iemand anders.
> Ik heb alleen maar een reaktie daar op gegeven.
> Toch leuk dat jullie allemaal zo reageren, ik denk dat
> degene die die vraag stelde er ook blij mee is.
> Groetjes Georgina van Adrichem

Miriam, je bericht is correct. Ik heeft 2 trouw akten doorgelezen. Een
van mijn grootvaderen de andere van mijn ggvader. Mijn ggvader's ouders
waren gestorfen, zoo hij kon niet permissie vragen (hij was 32 en
meederjarig). De bruid was minderjarig en zij was 21. Dit was in 1884.

Maar mijn grootvader die vijf en twinteg (meerdejarige zoon) moest
permissie vragen van zijn ouders. De bruid was 23 en meederjarig en
moest permissie van haar moeder vragen. Dit was in 1910.

In Australie de kinderen kannen het huis uitlopen wanneer zijn 14 jaren
oud bent en de ouders kannen daar niks aan doen. Ze kunnen trouwen
zonder permissie als zij 16 jaar oud zijn.
--
Regards, Peter and Marcia Griffioen
Umina, NSW, Australia

cs...@ozemail.com.au


Hein Vera

unread,
Jun 11, 1999, 3:00:00 AM6/11/99
to
Marco Schelling wrote:
>
> Georgina,
>
> ik heb (als vragensteller) inderdaad erg genoten van de vele visies die op
> dit onderwerp naar boven zijn komen drijven. Alleen om de waarheid te
> vertellen ben ik er niet erg veel wijzer van geworden... Ik heb de vraag een
> weekje geleden gesteld omdat ik eigenlijk wilde weten wanneer iemand oud
> genoeg was om als zelfstandig persoon te 'opereren'. Hiermee bedoel ik:
> wanneer iemand voor de wet volwassen was. Dus niet alleen voor het trouwen.
>
> Laat een ieder zich hierover nog eens het hoofd (bijna) breken. Misschien
> dat we dan een eenduidig antwoord krijgen op de vraag: Hoe oud moet men zijn
> om in de 17de eeuw volwassen geacht te zijn?
> Ik denk dat meerdere mensen (vooral beginners zoals ikzelf) erg benieuwd
> zijn naar het antwoord van 'de specialisten'.
>
> Met vriendelijke groeten,
>
> Marco Schelling
> msche...@screenup.nl
> http://www.angelfire.com/nt/msgen/index.html Steeds meer Bieologisch nieuws!
>
> > -----Original Message-----
> > From: use...@rootsweb.com [mailto:use...@rootsweb.com]On Behalf Of Kees
> > van Adrichem
> > Sent: woensdag 9 juni 1999 7:24
> > To: GEN-BE...@rootsweb.com
> > Subject: Meerderjarig
> >
> >
> > Hallo Allemaal,
> > Bedankt voor de reakties over meerderjarigheid.
> > Maar ik had de vraag niet gesteld, dat was iemand anders.
> > Ik heb alleen maar een reaktie daar op gegeven.
> > Toch leuk dat jullie allemaal zo reageren, ik denk dat
> > degene die die vraag stelde er ook blij mee is.
> > Groetjes Georgina van Adrichem
> >
> >
Je hebt gelijk, er bestaat een groot verschil tussen de formele en de
reele meerderjarigheid. De reele meerderjarigheid, dus in staat zijn
zelf een wilsbeschikking te maken of volwaardig een taak uit te oefenen
kwam zo tusen het 12e en 16e jaar. Wilsbeschikking is nog terug te
vinden in het recht, een volwassen taak uitoefenen vindt je slechts bij
stukjes en beetjes in de bronnen. Er bestaat naar mijn weten geen
synthese over. Maar je mag aannemen dat iemand van 16-18 redelijk
volwassen wordt geacht. Een ander teken van volwassenheid, nl.
sexualiteit (en dan met name voor de mannen)is dan echter een probleem,
want voor veel maatschappelijke groepen kwam legitiem sexueel verkeer
niet eerder dan omstreeks een laat huwelijk in het beeld. Dan bedoel ik
zo rond het 30e jaar. De steden hadden natuurlijk bordelen, maar over de
meer gesloten plattelandssamenleving is het moeilijk daar wat meer over
te weten te komen. De historische sexuale volwassenheid van vrouwen is
natuurlijk helemaal een probleem. Enige secundaire informatie. Ik heb
een aantal verhalen gevonden over de verkrachting van 12/15 jarige
schaapsherderinnetjes. Aannemende dat niet alle verkrachters pedofiel
waren, zou dat er op duiden dat meisjes/vrouwen in die leeftijd in ieder
geval sexuele aantrekkingskracht uitoefenden. Verder worden er vaak
jonge meisjes 'ontschaeckt'. Ik heb het nu vooral over de 15/16e eeuw.
E.e.a. staat in schril contrast met de latere hoge huwelijksleeftijd.
Maar nogmaals, voor zo ver ik weet is er weinig studie gedaan over dit
onderwerp. Vr.gr. Hein Vera

Marco Schelling

unread,
Jun 11, 1999, 3:00:00 AM6/11/99
to
Kijk! Nu komen we ergens!

Hein bedankt. Wie volgt?

Groeten,

Marco Schelling

Herman de Wit

unread,
Jun 12, 1999, 3:00:00 AM6/12/99
to msche...@screenup.nl
> Kijk! Nu komen we ergens!

> ... Wie volgt?

Een poging:

Draak ('Beknopte Genealogisch Gids') meldt:
"Voor 1800 was de leeftijd waarop de meerderjarigheid werd bereikt in
elke provincie verschillend. In het gewest Holland was zij voor de man
gesteld op 25 jaar, de leeftijd waarop hij gewoonlijk in het huwelijk
trad."

Vr.gr.,
Herman de Wit

Eugene Dubois

unread,
Jun 12, 1999, 3:00:00 AM6/12/99
to

Een tweede poging uit :
Regis de La Haye (Limburgse Voorouders, handleiding voor genealogisch
onderzoek in Limburg)

Meerderjarigheid, minderjarigheid en momberschap
Niet iedereen was in rechte handelingsbevoegd; zo konden kinderen,
minderjarigen en gehuwde vrouwen geen rechtsgeldige aktes laten opmaken
zonder bijstand van een "momber", die namens hen optrad en alle juridische
verantwoordelijkheden op zich nam. Bij gehuwde vrouwen was dat de
echtgenoot.
Een momber was ook vereist voor weeskinderen. Wanneer een of beide ouders
van een kind kwam te overlijden, stelde de plaatselijke schepenbank een
voogd aan. Doorgaans was dit een oom van de kinderen, de broer van de
overleden vader of moeder. Van het financieel beheer van deze voogd werd in
onze regio praktisch geen administratie bijgehouden; wij kennen dan ook niet
de weeskamerarchieven waar Hollandse genealogen zoveel profijt van hebben.
De meerderjarigheidstermijn is in de loop der eeuwen meermaals verschoven.
In de late middeleeuwen lag de termijn nog vrij laag.
Voor de zeventiende en de achttiende eeuw kan men ervan uitgaan dat
eenieder meerderjarig werd op zij 25e verjaardag. Maar soms ziet men
bepaalde personen al op veel jeugdiger leeftijd zelfstandig optreden. Men
verkreeg namelijk ook de meerderjarigheid door het huwelijk, of door het
ontvangen van een ambt.
Zo zijn er voorbeelden van jonge mannen die op twintigjarige leeftijd tot
schout benoemd werden.

Eugene Dubois
Genealogie in Limburg: http://genealogie.limburgers.nu

Hein Vera

unread,
Jun 12, 1999, 3:00:00 AM6/12/99
to
Herman de Wit wrote:
>
> > Kijk! Nu komen we ergens!
>
> > ... Wie volgt?
>
> Een poging:
>
> Draak ('Beknopte Genealogisch Gids') meldt:
> "Voor 1800 was de leeftijd waarop de meerderjarigheid werd bereikt in
> elke provincie verschillend. In het gewest Holland was zij voor de man
> gesteld op 25 jaar, de leeftijd waarop hij gewoonlijk in het huwelijk
> trad."
>
> Vr.gr.,
> Herman de Wit

Dat lost het gestelde probleem niet op Herman. Tussen ca 1400 en 1800 is
de officiele leeftijd voor volwassenheid naar boven gegaan, van 12/14
jaar naar 25 jaar. 25 jaar was de leeftijd die gehanteerd werd door het
Romeins- en het canoniekrecht. Er zijn dan tenminste twee vragen bij:
wanneer kwamen beide rechten in plaats van het plaatselijke recht en was
er sprake van een soort geleidelijke opschuiving tussen beide periodes,
en twee: in hoeverre kwam dit overeen met de realiteit: op welke
leeftijd waren mensen fysiek volwassen en tenslotte op welke leeftijd
werden ze geacht geestelijk volwassen te zijn. Wat betreft dat laatste,
ook jonge dorpsbestuurders(-30) kwamen voor. Vr. gr. Hein Vera

Herman de Wit

unread,
Jun 13, 1999, 3:00:00 AM6/13/99
to Hein Vera
> > Draak ('Beknopte Genealogisch Gids') meldt:
> > "Voor 1800 was de leeftijd waarop de meerderjarigheid werd bereikt in
> > elke provincie verschillend. In het gewest Holland was zij voor de man
> > gesteld op 25 jaar, de leeftijd waarop hij gewoonlijk in het huwelijk
> > trad."

> Dat lost het gestelde probleem niet op Herman. <..>

Klopt Hein, maar voor mij nieuw was het feit dat deze grens blijkbaar
ook per provincie weer verschillend kon zijn. Ik kan dus niet aangeven
wat die leeftijd was rond 1700 in de Neder-Betuwe.

[===Oorspronkelijke vraag van Marco Schelling: "Wie kan mij vertellen
hoe oud je rond 1700 moest zijn om meerderjarig verklaard te worden? Of
varieerde dat per streek? De streek waar ik op doel is de
Neder-Betuwe."===]

Overigens geeft het boekje "Lief en Leed. De geschiedenis van het gezin"
van Jaqueline Zirkzee, VUGA, 1986, isbn 906095453X nog wel enige
informatie over de verschuiving van leeftijden en het fysiek volwassen
zijn, al is dat niet per periode of per regio aangeduid.

Zou je achter een antwoord op je vraag niet kunnen komen door te zoeken
naar verklaringen van meerderjarigheid (venia aetatis) uitgegeven
betrekking hebbend op de periode rond 1700 in het ambt Nederbetuwe (die
vermoedelijk via het Hof van Gelre en Zupthen zijn gelopen?). Als men
bijv. een ambt wilde uitoefenen werden dit soort verklaringen naar mijn
weten aangevraagd als men nog niet de 'wettige' grens van
meerderjarigheid had bereikt. In die akten wordt nogal eens een
geboortejaar of leeftijd genoemd, waardoor je de geldende grens van dat
moment kunt traceren.
Daarnaast meldt "Geldersen gezocht" nog het werk van de rechtsgeleerde
Johan Schrassert die in 1740 de "Codex Gelro Zutphanicus" schreef,
waarin een groot aantal rechtsregels bijeen is gebracht.

Vr.gr.,
Herman de Wit

A.A. Balhuizen

unread,
Jun 14, 1999, 3:00:00 AM6/14/99
to
Deze discussie was geloof ik alleen open voor de 'experts', maar ik meng
mij er toch ook even in. De vraag wanneer iemand 'meerderjarig' is, is
een andere dan de vraag wanneer iemand 'handelingsbekwaam' en
'handelingsbevoegd' is. Men kan minderjarig zijn, maar
handelingsbekwaam, en meerderjarig maar handelingsonbekwaam! Een
voorbeeld van de laatste groep personen was tot ongeveer 1960 de gehuwde
vrouw!!
Tot zover mijn opmerking. groeten,

Agnes


Hein Vera

unread,
Jun 19, 1999, 3:00:00 AM6/19/99
to A.A. Balhuizen

Ja Agnes, je hebt volkomen gelijk. Er bestaan overlappingen tussen
handelingsbekwaamheid, meerderjarigheid en volwassenheid. Het is een
gecompliceerd onderwerp, waarbij op vragen vaak geen eenduidig antwoord
mogelijk is. Ik bestrijd echter dat de discussie alleen openstaat voor
experts. Iedereen die wat toe te voegen heeft is welkom. Met het
handelingsbekwaam maken van de vrouw in 1957(?) was het niet helemaal
afgelopen. Het duurde tot ruim in de jaren '80 voor het huwelijksminimum
voor vrouwen en mannen gelijk werd gesteld (in het nadeel van de vrouw)
en ook nu nog bestaan er waarschijnlijk verschillen in beloning tussen
mannen en vrouwen en mannelijke en vrouwelijke sectoren (' de zorg'). Er
kan dus nog het nodige aan deze discussie worden toegevoegd. Hoewel deze
groep met een dergelijke bijdrage w.s. niet blij zou zijn. Vr.gr. Hein
Vera

0 new messages