Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Uitgang sum in namen van plaatsen

504 views
Skip to first unread message

Theo Kool

unread,
Aug 21, 2005, 8:15:09 AM8/21/05
to
Misschien niet geheel genealogie en dus licht OT toch deze vraag, waar komt
de uitgang sum vandaan in
Hilver-sum
Bus-sum
Wan-sum
Heel-sum
Bruns-sum
etc

Theo


Hein Vera

unread,
Aug 21, 2005, 8:51:06 AM8/21/05
to
Er is geen eenduidige verklaring voor. Het kan b.v. afgeleid zijn van
heem (Hilversum), naar analogie tot stand gekomen zijn (Bussum)of
afgeleid zijn van ham (Brunssum). De oudste vermeldingen van plaatsnamen
geven vaak meer inzicht dan de hudige varianten die vaak 'verbasterd' zijn.

vr.gr. Hein Vera

Theo Kool schreef:

@worldonline.nl FJ

unread,
Aug 21, 2005, 9:06:32 AM8/21/05
to

"Theo Kool" <theo.kool...@ditsupermail.nl> schreef in bericht
news:3mr9j2F...@individual.net...

> Misschien niet geheel genealogie en dus licht OT toch deze vraag, waar
> komt de uitgang sum vandaan in
> Hilver-sum

Theo, ik heb even 'Het plaatsnamenboek - De herkomst en betekenis van
Nederlandse plaatsnamen' van Gerald van Berkel en Kees Samplonius erbij
gepakt.

Vaak is de uitgang sum afgeleid van 'heem' = woonplaats van. Hilversum is
dan de woonplaats van Hilvert.

Bussum was eind 1400 nog 'Bussen', een meervoudsvorm van bossen en betekent
dan: bij de bosjes. Eind 16de eeuw veranderde dit al in Buysem en weer wat
later in Bussum.

Brunssum is afgeleid van het woordje 'ham', vroeger een omheind stuk land,
later ook een stuk land aan het water.


--
Met vriendelijke groet,

Fokke de Jong,
Hellevoetsluis.

fde...@worldonline.nl

Genealogisch onderzoek naar de families De Jong en De Haan (Opsterland en
Ooststellingwerf in Fryslân) en Giezen en Eitens (Roden en Peize in Drenthe)


Esther du Bois

unread,
Aug 21, 2005, 9:12:42 AM8/21/05
to
> Vaak is de uitgang sum afgeleid van 'heem' = woonplaats van. Hilversum is
> dan de woonplaats van Hilvert.

Dat verklaart dus de naam van één van de scholen in Hilversum:
Beatrix-Hilfertsheem (die "f" is geen typfout).

--
===========================================
Esther du Bois - bezig met het uitpluizen van de familie De Heus
To email me personally, please remove SPAMBLOCK
===========================================


@worldonline.nl FJ

unread,
Aug 21, 2005, 9:14:37 AM8/21/05
to

"Esther du Bois" <edb...@SPAMBLOCKchello.nl> schreef in bericht
news:Z4%Ne.159$0m4.16@amstwist00...

>> Vaak is de uitgang sum afgeleid van 'heem' = woonplaats van. Hilversum is
>> dan de woonplaats van Hilvert.
>
> Dat verklaart dus de naam van één van de scholen in Hilversum:
> Beatrix-Hilfertsheem (die "f" is geen typfout).

Esther, je hebt gelijk, in het eerder door mij genoemde boek stond ook een
'f'.

Esther du Bois

unread,
Aug 21, 2005, 9:25:40 AM8/21/05
to
[......]

> Esther, je hebt gelijk, in het eerder door mij genoemde boek stond ook een
> 'f'.

;)

Richard Keijzer

unread,
Aug 21, 2005, 10:49:17 AM8/21/05
to
De Van der Aa (het grote aardrijkskundige woordenboek) spreekt van
Hilfertsen als een variant op Hilversum. Het dorp heeft nog steeds een
Hilfertsweg.
Van der Aa geeft geen verklaring voor de naam, zoals hij dat wel doet
bij Farmsum (vlakbij Delfzijl) vanouds Fermesheim.

Groeten van Richard (uit Hilversum)

Richard van Schaik

unread,
Aug 21, 2005, 11:08:21 AM8/21/05
to

Ergens 1630 had je volgens een Westbroekse predikant in Hilversom
(beetje open maar meer o dan u en zonder streepje boven de letter, maar
daar waren ze niet consequent in) gewoond. Dus die oude termen lijken
dan meer 15e eeuws of eerder als ik mag schatten.

Groeten,
Richard

--
Richard van Schaik
f.m.a.vans...@THISwanadoo.nl
http://www.fmavanschaik.nl/

Luuk

unread,
Aug 21, 2005, 1:07:34 PM8/21/05
to

Richard Keijzer schreef:

Beste mensen,

De gegevens over de genoemde plaatsen kan ik niet bevestigen of
ontkennen. Ik kan wel waarschuwen. Van der Aa is gebleken zich meer dan
eens te baseren op bestaande literatuur, waardoor fouten het verleden
alleen maar bevestigd werden. Voorbeeld is het misverstand rond het
(nooit bestaan hebbende) Slot van Peelland te Deurne, dat door Van der
Aa keurig overgenomen werd van Brock.
Voor locale vernoemingen geldt hetzelfde. Men hoeft maar een corrupte
bron uit het verleden aan te halen, en het leed is geschied.
Straatnamencommissies baseren zich -helaas- soms op niet al te grondig
onderzoek. Het gros van de huidige straatnamen in Nederland stamt
immers uit de laatste zeventig jaar.

gegroet,
Luuk

Damoiseaux

unread,
Oct 25, 2005, 11:51:41 AM10/25/05
to
Even ter aanvulling:

De heim-uitgangen, stammen uit de late middeleeuwen, zo ergens tussen
1000-1500 na Christus. Je komt de uitgang hem/hum/heim/ veel tegen in
Zuid-Limburg. Misschien ook wel in de rest van het land, maar daar heb ik
geen weet van.

Aleen al in de gemeente Valkenburg lggen al wat dorpen met een heem-uitang,
Neerhem, Houthem, Geulhem, Broekhem, Waalhem, , verder ken ik nog een
Rothem, Heugem, Holtum, Honthem, Brunssem (met een e), Berghem (2x), en ga
zo door. Allemaal eenvoudig te verklaren wanneer je weet wat hem betekend!
:) Rothem en Heugem zijn misshcien wat moeilijker. Rot komt van "plek waaor
gerooid wordt" zegt men. Zelf hou ik ook nog altijd de optie open van
"rood". De aarde vlakbij Rothem is nogal roodachtig vanwege de ijzerertsen
in de grond. Vandaar dat dit gebeid ook de IJzere Koulen genoemd wordt.
Heugem komt van "hoogheim", vanwege de ligging aan de Maas, nie
verwonderlijk dat hier een huis heeft gelegen op een soort van terp.

Met vriendelijke groet

Chrit Damoiseaux

"Theo Kool" <theo.kool...@ditsupermail.nl> schreef in bericht
news:3mr9j2F...@individual.net...

Richard Keijzer

unread,
Oct 25, 2005, 2:23:07 PM10/25/05
to
Hallo Chrit,

Zou het kunnen zijn dat Rothem is afgeleid van roten, het laten weken
van vlas in een beek zodat de vezels worden gescheiden van de harde
buitenkant van de stengels? Na het roten werd het vlas over een kam
(juist, de hekel) gehaald om die harde stukken stengel er af te halen.

Als deze aanname klopt, dat zou Rothem ook een aantal weverijen kunnen
tellen. Klopt dat?

Groeten van Richard

PS overigens komt de uitgang heim ook letterlijk nog voor, denk aan
Sassenheim (in de Bollenstreek)

Evertjan.

unread,
Oct 25, 2005, 4:08:00 PM10/25/05
to
Damoiseaux wrote on 25 okt 2005 in soc.genealogy.benelux:

> De heim-uitgangen, stammen uit de late middeleeuwen, zo ergens tussen
> 1000-1500 na Christus. Je komt de uitgang hem/hum/heim/ veel tegen in
> Zuid-Limburg. Misschien ook wel in de rest van het land, maar daar heb
> ik geen weet van.
>

Arnhem, niet bekend?

En Sassenheim?

en vele tientallen meer.

Op de Veluwe -um zonder h

In het noorden met -ham.

Ook in Engeland (-ham) en Duitsland (-heim)


--
Evertjan.
The Netherlands.
(Replace all crosses with dots in my emailaddress)

Loe Giesen

unread,
Oct 26, 2005, 4:01:04 AM10/26/05
to
Hallo,

Voortbordurend op de oorspronkelijke "licht OT" vraag van Theo Kool:
tijdens mijn streekhistorisch en genealogisch onderzoek ben ik ook heel
veel toponymen tegengekomen. Alleen al voor de gemeente Beesel zo'n
1000 toponymen!
Een inmiddels uitgebreide en bijgewerkte digitale versie van mijn al
lang uitverkocht straatnamenboek uit 1990 staat op:

http://home.hetnet.nl/~lgiesen/Tussen%20Maas%20en%20Meerlebroek.htm

Vaak kan het handig zijn om te zoeken naar verklaringen uit andere
plaatsen. Zoals ook al eerder in dit lijntje is gezegd, is het
daarnaast zeker zo belangrijk om oudere schrijfwijzen te bekijken. In
Swalmen werd de huidige kasteelruïne van de 14e eeuwse tot in de 16e
eeuw ook wel het huis Rathem = Ratheim genoemd, vooral na de bouw van
het nieuwere kasteel Hillenraad later ook wel Oudborgh. Nu zegt bijna
iedereen Naborch = (ge)n aa borch. Als je vraagt waar het huis Rathem
ligt, zal niemand je antwoord kunnen geven.

Boerderijen veranderen vaak veel vaker van naam dan men denkt. Ook
veldnamen kunnen onherkenbaar veranderen. Veel namen zijn gewoon
verdwenen.

Mvg
Loe Giesen

0 new messages