Rucphen/Schijf: veel voorkomende achternamen
Erica
of http://www.rucphen.nu/hrucphenachternamenmain.html
Inleiding
Aerts, Aerds
Anthonissen, Antonissen
Bastiaensen
Braat
van den Broek
Broeren
de Bruijn
Commissaris
Cools, Kools
Evertse, Evers Ghielen, Ghille, Gielen
Gommers
Gorden, Goorden
Hoendervanger, Hoendervangers
Jaspers, Gaspers
de Jonge, de Jong
Jongenelen
de Koningh, Koninck, Conincx, Konings
Lazerum, Lazerums, Lazeroms
Maes, Maas
Marijnisse, Marijnissen
van Meer
van Oirs, van Oors, van Oers
van Oosterbosch
van Overvelt, van Overveld
Rommens, Rommers
Ros
's Grauwen, Scrouwen, Schrauwen
Suijkerbuijk
van Trijp
van Vlimmeren
van Zitteren, van Sitteren, van Sittert
Inleiding
Bovenstaande 32 familienamen zijn meer dan 300 jaar oud en hebben zich tot
op de dag van vandaag in Rucphen/Schijf weten te handhaven. In de loop van
die drie eeuwen zijn er verschillende andere familienamen bijgekomen, vooral
in de afgelopen 50 jaar, waardoor het inwonertal van het dorp Rucphen steeg
van ruim 1500 in 1930 tot rond 3700 in 1980. Deze nieuwe inwoners gaven
tesamen met de van oudsher gevestigde bewoners aan het dorp een zodanig
inwonertal dat een "economische basis" ontstond voor de vestiging van tal
van winkels (er kwam zelfs een klein winkelcentrum), voor de bloei van eigen
culturele instellingen als harmonie, handbooggilde, bibliotheek,
gemeenschapshuis de Vaart en jeugdhuis De Louwen, voor eigen voorzieningen
inzake volksgezondheid zoals Wit-Gele-kruis, huisartsenpraktijk, tandarts,
fysiotherapeut, alsmede eigen sportvoorzieningen met als aanvulling het
centraal gelegen gemeentelijk sportcentrum de Vijfsprong.
Daarnaast bleef het dorp op grond van historisch gegroeid recht in het
bezit van het huis der gemeente, dat in de loop der na-oorlogse jaren geheel
werd vernieuwd en uitgebreid om de diensten te herbergen voor de meer dan
20.000 gemeentenaren. In september 1951 besloot de gemeenteraad dat de naam
van het dorp, voortaan ook de naam van de gemeente zou zijn. Door de snelle
bevolkingsaanwas in de afgelopen 50 jaar doet zich in het dorp Rucphen
hetzelfde verschijnsel voor als in het dorp Sprundel: men kent niet iedereen
meer. De reden daarvan is niet dat zulks in een dorp met rond 4.000 inwoners
onmogelijk zou zijn, maar wel dat, evenals in Sprundel, de groei te snel is
gegaan. Wanneer, zoals mag worden verwacht, in de komende jaren een
stabilisatie in de bevolkingsgroei zal intreden, dan mag eveneens worden
verwacht dat het dorpseigen, dat ieder iedereen kent, van lieverlee weer zal
terugkeren.
* Het voeren van dezelfde familienaam betekent niet altijd dat men ook
bloedverwant van elkaar is, al zal dit veelal wel het geval zijn, als het
over familienamen gaat die reeds vele eeuwen in eenzelfde dorp voorkomen
tezamen met voor- namen, die tot de traditie van die families behoren.
Aerts, Aerds
De familienaam Aerts behoort tot de oudste familienamen in Rucphen.
Lambrecht Michielse Aerts was in 1556 schepen in Rucphen. Hij werd in dat
jaar met drie andere schepenen afgevaardigd naar Baerlebosch (Oudenbosch),
om daar de kwestie van het herstel van de oude moervaart van Rucven naar
Baerlebosch te regelen (Jaarboek De Ghulden Roosen 1956, blz. 39). In het
doopboek van de Rucphense parochie komt de naam Aerds in 1686 voor. Op 4
augustus 1686 werd door pastoor Petrus van der Zijpe een kind gedoopt van
Joannes Aerds en Heytlien Jans. Het kind kreeg de naam Arnoldus en Adrianus
Aerds was getuige. Ook in Sprundel en St. Willebrord behoort deze
familienaam tot de oudste.
Anthonissen, Antonissen
Marijn Anthonissen was blijkens het resolutieboek in 1671 schepen en in 1681
gemeenteman. Zijn zoon, Paul Anthonissen, was getrouwd met Catharina
Jongenelen, een dochter van Willem Jongenelen. Op 1 augustus 1707 werd hun
dochter Elisabeth door pastoor van Hoven gedoopt. De familienaam Anthonissen
is afgeleid van de voornaam Antonius. Antoniuszoon werd Antonissen.
Bastiaensen
In 1682 was Antonius Bastiaans, Corneliszoon, gemeente man en in 1690
schepen van de heerlijkheid Rucphen. Zijn broer Bartholomeus Bastiaansen,
Corneliszoon, was van 1700 tot 1705 schepen in Rucphen. Jacob Bastiaansen,
Antoniszoon, moest in de Spaanse successie-oorlog in de jaren 1708 en 1709
met kar en paard veellegerdiensten verrichten. De familienaam is afgeleid
van de persoonsnaam Sebastiaan die verwijst naar het Griekse "sebastos"
hetgeen "verheven, eerwaardig" betekent.
Braat,
Adriaan Steven Braat was van 1681 tot 1685 gemeenteman en in 1685
borgemeester. Hij was getrouwd met Joanna de Brouwer, dochter van Cornelis
de Brouwer. Op 5 augustus 1685 werd hun dochter Adriana gedoopt. Zijn broer
Cornelis Steven Braat was getrouwd met Adriaantje Cools, dochter van Siardus
Cools, en zijn broer Henricus Steven Braat was getrouwd met Joanna Janse
Ghielen. Een andere tak in de familie was Mathijs janse Braat, die in 1704
"aannemer en rendant van het contributie boek" was, d.w.z. dat hij moest
zorgen dat de gelden binnen kwamen voor de verplichte "contributie" of
anders gezegd voor de oor logsschatting, die aan de koning van "Vranckrijck"
moest worden betaald om het dorp Rucphen te vrijwaren voor plundering en
brandschatting. Steven is een afkorting van Stefanus.
van den Broek
Op 19 juli 1685 werd Jan van den Broek gedoopt, als zoon van Adriaan van den
Broek, Corneliszoon, en van Margaretha Huijben. De familienaam van den Broek
was bekend in deze streek. In 1602 was Jan van den Broek, Hendrikszoon,
schout in Etten en in 1635 woonde op het Oosteind in Sprundel Huberta van
den Broek, die getrouwd was met Antonius Engelen.
Broeren
Marijn Broeren was de zoon van Gaspar Broeren en getrouwd met Catharina
Jans. Op 17 december 1696 werd hun zoon Balthazer in de Rucphense schuurkerk
gedoopt. Caspar en Balthazar waren twee van de drie Wijzen uit het oosten,
die door een ster naar Bethlehem werden geleid en wier feestdag later de
naam kreeg van Driekoningen (6 januari). De familienaam verwijst naar de
familierelatie "broer".
de Bruijn
Op 8 mei 1679 werd door de Sprundelse predikant ten huize van de substituut
secretaris van de heerlijkheid Rucphen, Conraad Coenraads, een kind gedoopt
van Pieter Boudewijnse de Bruijn en Mechlina Jans. Deze Pieter de Bruijn was
protestant en kerkmeester. Zoals bekend was de Rucphense kerk bij de vrede
van Munster in 1648 aan de katholieken ontnomen en in protestantse handen
over gegaan. De familienaam de Bruijn komt in die tijd ook in Sprundel voor.
Commissaris
Blijkens het resolutieboek is in 1672 Cornelis Commissaris, Pieterszoon,
borgemeester. Kort daarna is hij overleden en moet zijn weduwe
verantwoording afleggen aan het schepencollege over het financieel beheer
van haar overleden man. Een naamgenoot is Wouter Commissaris, zoon van Jan
Commissaris. Wouter was getrouwd met Adriana de Wael. Blijkens het pastoors
doopboek werd op 7 januari 1698 hun dochter Cornelia gedoopt en op 19
januari 1701 hun zoon Jan. De familienaam Commissaris is vermoedelijk een
beroepsnaam.
Cools, Kools
De eerste vermelding in de Rucphense doopboeken van de familienaam Cools is
op 27 februari 1685. Dan wordt Joanna Cools gedoopt, dochter van Gabriël
Cools, Siarduszoon, en van PetronelIa Gommers, Jansdochter, met als getuige
Jan Corneliszoon Wijnen. In 1686 was Gabriël Cools armmeester en in 1704
borgemeester. Zijn zoon Adriaan Gabriëlse Cools trouwde op 10 maart 1716
voor het Rucphens schepencollege met Marieke Braat, dochter van Adriaan
Braat. De familienaam Cools of Kools is vermoedelijk te verklaren als zoon
van Cole, waarbij Cole een afkorting is van de voornaam Nicolaas. Nicolaas
is samengesteld uit de Griekse woorden "nike" en "laos", hetgeen
"overwinnaar van het volk" betekent.
Evertse, Evers
Het resolutie boek van 1663 - 1725 vermeldt in 1700 als borgemeester
Marijnus Evertse. De familienaam Evertse is vermoedelijk afgeleid van de
voornaam Everhard, een Germaanse naam, die kracht en moed aanduidt.
Ghielen, Ghille, Gielen
Hubertus of Huijbrecht Gielen was de zoon van Jan Gielen. Hij was
aanvankelijk getrouwd met Marie Braat, dochter van Cornelis Braat en
hertrouwde na haar dood voor de schepenbank op 21 mei 1695 met Magdalena
Jongenelen, dochter van Jan Jongenelen. Zij was toen weduwe van Jacob
Lazeroms. Op 19 december 1698 werd hun zoon Marinus en op 2juni 1701 hun
zoon Sebastiaan door pastoor van der Zijpe gedoopt. Huijbrecht Gielen was in
1700 armmeester van de Rucphense heerlijkheid. Sebastiaan Gielen trouwde
later met Elisabeth Gabriëlse Cools. Hij stierf op jeugdige leeftijd en zijn
weduwe hertrouwde op 7 juni 1739 voor de schepenbank met Jan Goorden. De
familienaam Gielen is vermoedelijk afgeleid van de voornaam Michiel of
Michael, een der aartsengelen. Michael betekent in het Hebreeuws: Wie is als
God?
Gommers
In 1666 was volgens het resolutie boek Jan Gommers, Adriaanszoon,
borgemeester in de Rucphense heerlijkheid. Zijn zoon Antonie Gommers trouwde
op 1 mei 1689 voor de schepenbank met Elisabeth van Vlimmeren, dochter van
Henricus van Vlimmeren. Op 9 maart 1691 werd hun zoon Cornelis Gommers
gedoopt. De familienaam Gommers is vermoedelijk afgeleid van de voornaam
Gommarus. Deze voornaam is gevormd uit de woorden "God" en "mare" en
betekent: door God beroemd.
Gorden, Goorden
Op 5 augustus 1688 werd door pastoor van der Zijpe Paulina Gorden gedoopt
als dochter van Adrianus Gorden, Jacobszoon, en van PetronelIa Weijten,
dochter van Peter Weijten. In 1711 en daarna wordt de familienaam geschreven
als Goorden. Verwijst de familienaam naar de voornaam Goord
(GregoriusjGordianus) of naar het woord "goor", dat moerassig land betekent?
Hoendervanger, Hoendervangers
Adriaan Hoendervanger, Janszoon, trouwde voor de schepenbank op 30 september
1694 met Dingena van de Zande, dochter van Willem van de Zande, geboren
onder Roosendaal. Op 4 januari 1708 werd Arnolda Hoendervanger gedoopt,
dochter van Cornelis Aartse Hoendervanger en Anna Franse Rommens. De
Brabantse "s" werd blijkens het doopboek in 1728 aan de naam toegevoegd. De
familienaam is kennelijk een beroepsnaam.
Jaspers, Gaspers
Jan Gaspers had 5 zonen:
Jan Gaspers, die getrouwd was met Huberta van Oorschot;
Antonie Gaspers, getrouwd met Digna Meerten;
Marijn Gaspers, getrouwd met Adriana Braants;
Cornelis Gaspers, getrouwd met Cornelia Peeters;
Adriaan Gaspers, getrouwd met PetronelIa Pauwels.
Van deze Adriaan Janse Gaspers en PetronelIa Pauwels werd op 24 april 1688
door de pastoor van Rucphen een kind gedoopt met de voornaam Jan. Na 1714
wordt de naam Gaspers vervangen door die van Jaspers. De familienaam is
afgeleid van de voornaam Caspar, een der drie Wijzen uit het oosten.
de Jonge, de Jong
Jan de Jonge, zoon van Mathijs, was getrouwd met Joanna Broeren, dochter van
Adriaan Broeren. Op 29 september 1686 werd hun zoon Matheus gedoopt. Zijn
zuster Maria Mathijsse de Jonge was getrouwd met Jacobus Commissaris, zoon
van Quirinus Commissaris. Op 20 augustus 1690 werd hun zoon Ade1bertus
Commissaris gedoopt. De familienaam de Jong is een veel voorkomende naam. In
onze gemeente staat hij op de vierde plaats. Bovenaan staat de naam Heeren,
gevolgd door de namen Roks en Konings. In 1947 kwam deze familienaam in 113
gemeenten in onze provincie voor met in totaal 4.550 naamdragers, waarvan de
meeste in Tilburg (607), gevolgd door Eindhoven (475) en Rucphen (296).
Jongenelen
Wouter Jongeneel was in 1556 schepen in het vaartgerecht. In 1677 en
volgende jaren was Jan Jongenelen, Corne1iszoon, schepen in Rucphen en na
1700 werd hij hoofdschepen of stadhouder genoemd. Zijn dochter Magdalena
trouwde op 16 oktober 1686 voor de schepenbank in Rucphen met Jacob
Lazeroms, Corneliszoon. Weduwe geworden hertrouwde zij op 21 mei 1695 met
Huijbrecht Janszoon Gielen. Schepen Jan Jongenelen had ook nog een zoon
genaamd Cornelis, die getrouwd was met Adriana van den Ent. Op 31 augustus
1684 werd hun zoon Jacobus gedoopt. De pastoor schrijft de naam van de vader
als "Cornelis Janse jonge Nelen". De familienaam Jongenelen verwijst dus
naar de voornaam Nelen of Nelis (Cornelis). Een soortgelijke naamgeving is
Jongejans en Oudejans. De heilige Cornelis (het Latijnse "cornu" betekent
"hoorn") werd op grond van zijn naam de beschermheilige van het hoornvee.
de Koningh, Koninck, Coninckx, Konings
Op 1 april 1688 werd gedoopt Corne1is de Koningh, zoon van Adrianus Pauwelse
de Koningh en Maria Adriaanse. Op 9 december 1698 werd een dochter gedoopt
van Paul Koninck, Corne1iszoon, en van Maria Hermans, Antonisdochter. Bij
een doop op 20 juli 1728 werd een dochter gedoopt van Cornelis Coninckx en
Cornelia Pieterse Herrnes. Uit deze Rucphense doopakten blijkt, dat de
familienaam Konings op verschillende wijzen werd geschreven. Ook in Sprundel
komt deze familienaam voor. Hij verwijst vermoedelijk naar het
koningsschieten bij de schutterij.
Lazerum, Lazerums, Lazeroms
Cornelis Lazerum was in 1700 schepen in Rucphen. Hij had twee zonen en twee
dochters, nl.:
1. Jacob Lazerum, die op 16 oktober 1686 trouwde met Magdalena Jongenelen
(na Jacobs overlijden hertrouwde zijn vrouw met Hubertus Gielen, weduwnaar
van Marie Braat);
2. Paulus Lazerum, die op 23 november 1687 trouwde met Adriana Luijcken;
3. PetronelIa Lazerum, die op 30 oktober 1689 trouwde met Sebastiaan Gielen,
zoon van Jan Gielen en
4. Lucia Lazerum, die trouwde met Jacob 's Grauwen.
De familienaam Lazerums of Lazeroms is vermoedelijk afgeleid van de naam
Lazarus. In het Hebreeuws betekent dit woord: God helpt.
Maes, Maas
Wouter Jorisse Maes was in 1680 borgemeester en in 1681 schepen van de
heerlijkheid Rucphen. Een dochter van Wouter Maes, nl. Magdalena Maes,
trouwde op 10 januari 1712 voor de schepenbank van Rucphen met Cornelis
Voeten, afkomstig uit Rijsbergen. Het echtpaar ging wonen op de stede,
genaamd de Swaen, midden in het dorp. Zijn broer Cornelis Jorisse Maes was
getrouwd met Digna Bertels. Op 18 juni 1689 werd hun zoon Georgius door de
pastoor van Rucphen gedoopt. De familienaam Maas is een afkorting ván de
voornaam Thomas.
Marijnisse, Marijnissen
In 1677 was Jan Meeusen Marijnissen schepen in Rucphen. Op 26 november 1684
werd Cornelia Marijnisse gedoopt, dochter van Cornelis Marijnisse en
Catharina Janse. De familienaam Marijnisse is afgeleid van de voornaam
Marijn.
van Meer
Voor de schepenbank in Rucphen trouwde op 20 april 1694 Jacob Mertens van
Meer, weduwnaar van Tanneke Willems, met Catharina Jaspere Broeren, die
weduwe was van Baltus Adriaan van Aert. In 1710 bleek Jacob van Meer te zijn
overleden en werd aan zijn weduwe een vergoeding van 16 gulden, 16 stuivers
en 9 duiten uitbetaald wegens inkwartiering en verteer van enige ruiters in
verband met de Spaanse successie-oorlog. De familienaam van Meer verwijst
naar de plaatsnaam Meer in België.
van Oirs, van Oors, van Oers
In 1679 was Jacob van Oirs gemeente man en in 1680 werd deze functie
overgenomen door Leonardus (Leendert) van Oirs, Janszoon. Blijkens het
doopboek werd op 20 januari 1687 gedoopt: Jan van Oors, zoon van Leonardus
Janse van Oors en Johanna Willems. In 1703 was Lindert van Oirs schepen en
tevens borgemeester. Hij moest toen tesamen met Jan Jongenelen,
Corneliszoon, er voor zorgen dat de "geëijste contributie van de koningen
van Vranckrijck ende Hispaniën" werden opgehaald en afgedragen. Het was een
totaalbedrag van 1731 gulden en 12 stuivers. De oorlogsschatting werd
overgemaakt via de gebroeders van Bree in 's-Hertogenbosch. De familienaam:
in 1679 van Oirs, in 1687 van Oors en later van Oers, verwijst vermoedelijk
naar een plaatsnaam in Oost-Brabant (Oirschot) of Noord-Limburg (Oirsbeek).
van Oosterbosch
Op 8 oktober 1684 werd door pastoor Petrus van der Zijpe gedoopt: Henricus
van Oosterbosch, zoon van Antonius Oosterbosch, Henricuszoon, en van Jacoba
Adriaanse Denis. Een broer van Antonius van Oosterbosch was Marinus van
Oosterbosch, die getrouwd was met Huberta Michiels. Op 25 april 1707 werd
hun zoon gedoopt, die eveneens de voornaam Henricus kreeg. Een zuster van
Antonius van Oosterbosch, nl. Anna Hendrikse van Oosterbosch, was getrouwd
met Adriaan Pauwels de Roey (de Rooij?). Op 17 augustus 1685 werd hun zoon
Paulus gedoopt. De familienaam van Oosterbosch verwijst vermoedelijk naar
een plaatsnaam.
van Overvelt, van Overveld
In het doopboek van de parochie Rucphen komen verschillende personen voor
met de familienaam van Overvelt. Van deze noemen we:
1. Jan Janszoon van Overvelt, die op 13 augustus 1697 trouwde met Margreta
de Brouwer; en
2. Wouter Janszoon van Overvelt, die getrouwd was met Joanna de Crom.
3. Een andere tak van de familie was Marijn van Overvelt, Corneliszoon, die
getrouwd was met Henrica Adriaanse Braadt en die in het Schijf woonde. Hij
kreeg in 1710 verschillende bedragen uitbetaald voor gedane diensten naar
Moerdijk (Spaanse Successie-oorlog), alsmede voor verteer van regenten die
"de moer hebben wiesten cavelen aan den ouden soeck".
De familienaam is afgeleid van de plaatsnaam Overvelt, hetgeen betekent:
land gelegen aan de overkant van het veld. In de heerlijkheid Hage
(Princenhage) kwam deze plaatsnaam al in 1299 voor, zoals blijkt uit een
akte van de abdis van Thorn uit dat jaar, waarin zij een regeling treft
inzake de tienden van Gilse en andere plaatsen. Ook de plaatsnamen Overa en
Overbroek treft men daar aan.
Rommens, Rommers
Frans Rommens is in 1685 armmeester in de heerlijkheid Rucphen. Hij was
getrouwd met Elisabeth Tijsen, zoals blijkt uit een doopakte van 27 augustus
1690, waarin de doop van hun dochter Catharina werd vastgelegd.
Ros
Henricus Ros, zoon van Marijn Ros, was getrouwd met PetronelIa Janse Maes.
Op 5 februari 1687 werd hun dochter Joanna door de pastoor in Rucphen
gedoopt. Op 30 januari 1705 hertrouwde Henricus Ros, weduwnaar, voor de
schepenbank in Rucphen met Jenneke Michielse van Sundert.
's Grauwen, Scrouwen, Schrauwen
In 1677 was Jan Peterse Schrauwen gemeenteman en in 1685 was hij schepen van
de heerlijkheid Rucphen. Zijn zoon Jacob trouwde met Lucia Lazerum, dochter
van Cornelis Lazerum. Op 23 mei 1707 werd hun zoon Jan gedoopt. Leden met de
familienaam Schrauwen hebben in vele plaatsen in deze streek
bestuursfuncties vervult als schout, schepen of secretaris, zoals in Hage,
in Etten, in Rijsbergen en Zundert alsook in Sprundel en Zegge.
Suijkerbuijk
Op 3 november 1689 werd in Rucphen gedoopt: Lucia Suijkerbuijk, dochter van
Huberti Suijkerbuijk en Petronella Jans. Op 20 augustus 1692 werd Hubertus
Suijkerbuijk gedoopt als zoon van Adrianus Huberti Suijkerbuijk en
PetronelIa Weijnen.
van Trijp
Geert van Trijp, zoon van Govert van Trijp, was getrouwd met Anna van de
Sanden, Cornelisdochter. Op 3 januari 1704 werd hun zoon Adriaan gedoopt en
op 1 juli 1707 hun zoon Godefridus.
van Vlimmeren
Hendrik Janszoon van Vlimmeren was in 1685 gemeenteman en was getrouwd met
Joanna Scrouben, Petrusdochter. Op 12 maart 1686 werd hun zoon Marinus
gédoopt. Een naamgenoot Marijn Hendrikszoon van Vlimmeren trouwde op 1
februari 1688 voor de schepenbank in Rucphen met Elisabeth Coninck.
van Zitteren, van Zitteren, van Sittert
Op 1 oktober 1691 werd Wilhelmina van Sittert gedoopt, dochter van Marinus
Krijns van Sittert en Antonia Jans Op 18 januari 1696 kreeg het gezin een
zoon, genaamd Jan. Marinus Krijns van Sittert werd ook wel kortweg Marijn
Crijnen genoemd, naar zijn vader Quirinus.
*************************************************************
Erica