Tra^.n mu+a bom Gia'ng Sinh Na(m 1972
rangnguyen
Sau tra^.n to^?ng co^ng ki'ch Te^'t Ma^.u Tha^n To^?ng tho^'ng Johnson qua'
me^.t mo?i vi` cuo^.c chie^'n tranh VN va` nha^'t la` vi` cuo^.c chie^'n ta.i
dda^'t nha`, war at home nga`y mo^.t lan ro^.ng vi` su+. tho^?i pho^`ng cu?a
truye^`n hi`nh ba'o chi'. Nga`y 31-3-68, o^ng tuye^n bo^' kho^ng ta'i tranh cu+?
va` ta.m tho+`i cho ngu+ng oanh ta.c mo^.t pha^`n lo+'n la~nh tho^? Ba('c Vie^.t
tu+` vi~ tuye^'n thu+' 20 tro+? le^n, o^ng ke^u go.i Ha` No^.i ha~y to? thie^.n
chi' hoa` dda`m ne^'u kho^ng se~ cho ne^'m mu`i su+'c ma.nh. Mo^.t tha'ng sau CS
Ba('c Vie^.t (CSBV) nha^.n lo+`i dda`m pha'n.
Ho^.i nghi. ddu+o+.c to^? chu+'c ta.i kha'ch sa.n Majestic, thu? ddo^ Ba Le^
nu+o+'c Pha'p khai ma.c nga`y 10-5-1968 (co' ta`i lie^.u no'i nga`y 13-5), o^ng
W. Averell Harriman dda.i die^.n phi'a My~, Xua^n Thu?y phi'a Ha` No^.i. DDa^y
la` mo^.t ho^.i nghi. ddu+o+.c quo^'c te^' chu' y' nha^'t tu+` tru+o+'c to+'i
nay co' ho+n 3,000 pho'ng vie^n ca'c nu+o+'c to+'i theo do~i la^'y tin. Phi'a
Xua^n Thu?y dde^` nghi. BV no'i chuye^.n vo+'i Hoa Ky`, VNCH no'i chuye^.n vo+'i
Ma(.t Tra^.n Gia?i Pho'ng Mie^`n Nam . Phi'a VNCH cu+.c lu+.c pha?n ddo^'i cho
ddo' la` tha'i ddo^. ho^~n xu+o+.c, hai phi'a ma^'t 9 tua^`n dde^? tha?o lua^.n
ve^` ca'i ba`n ho^.i nghi. cuo^'i cu`ng ho. thoa? thua^.n ca'i ba`n hi`nh tro`n.
BV lo+.i du.ng ba`n ho^.i nghi. dde^? tuye^n truye^`n cho^'ng My~, re^u rao
to^.i a'c chie^'n tranh cu?a My~ ga^y ra cho nha^n da^n mie^`n Ba('c, ho. mo^.t
mu+.c ddo`i My~ pha?i ngu+ng oanh ta.c toa`n die^.n mie^`n Ba('c .
Nga`y 31-10-1968 Johnson nhu+o+.ng bo^. cho ngu+ng do^.i bom tre^n toa`n mie^`n
Ba('c. DDu'ng na(m sau, ky? nie^.m nga`y khai ma.c 1969 ca'c ky' gia? quo^'c
te^' ky? nie^.m Hoa` dda`m va` dda(.t te^n la` �cuo^.c no'i chuye^.n giu+~a
nhu+~ng ngu+o+`i ddie^'c� vi` hai be^n la^.p tru+o+`ng ddo^'i cho.i nhau hoa`n
toa`n, suo^'t mo^.t na(m da`i kho^ng co' ke^'t qua? na`o dda'ng ke^?, BV vu+`a
dda'nh vu+`a dda`m.
Ma^'y na(m tro^i qua, theo cu+.u DDa.i Tu+o+'ng Cao Va(n Vie^n (Nhu+~ng Nga`y
Cuo^'i VNCH) va`o tha'ng 6, 7, 8 -1971 ta^'t ca? ca'c dde^` nghi. cu?a Hoa Ky`
dde^`u bi. tu+` cho^'i du` Hoa Ky` co^' ga('ng thay ddo^'i theo y' muo^'n cu?a
BV.
�DDe^'n la^`n no'i chuye^.n va`o tha'ng 9 thi` Hoa Ky` mo+'i mo+'i hie^?u y'
ddi.nh tha^.t su+. cu?a CS: Ho. muo^'n Hoa Ky` trao mie^`n Nam cho ho. tru+o+'c
khi Hoa Ky` ru't qua^n. Pha?i ca^`n dde^'n ba na(m da`i thu+o+ng lu+o+.ng Hoa
Ky` mo+'i tha^'y ddu+o+.c y' ddo^` cu?a CS!�
(Trang 33)
Cuo^'i tha'ng 3-1972, BV ddem dda.i binh ta^'n co^ng qui mo^ tre^n toa`n la~nh
tho^? VNCH, to^?ng co^.ng 10 su+ ddoa`n chi'nh qui co' xe ta(ng, dda.i ba'c
pho`ng kho^ng ye^?m tro+. dda'nh ba ti?nh lo+'n Bi`nh Long, Kontum, Qua?ng
Tri.... cho to+'i giu+~a tha'ng 9-1972 VNCH ta'i chie^'m co^? tha`nh Qua?ng Tri.
va` cuo^.c chie^'n ddu+o+.c go.i Mu`a he` ddo? lu+?a cha^'m du+'t. BV bi thie^.t
ha.i na(.ng khoa?ng tu+` 70 cho to+'i 100 nga`n ca'n binh, phi'a VNCH va`o
khoa?ng 30 nga`n ngu+o+`i, kho^ng qua^n va` Ha?i qua^n My~ ye^?m tro+. to^'i
dda, ngu+o+`i My~ muo^'n VNCH pha?i tha('ng dde^? la^'y u+u the^' ta.i ba`n
ho^.i nghi.. Ngu+o+`i My~ dda~ mo+? lai ca'c cuo^.c oanh ki'ch mie^`n Ba('c
dde^? tra? ddu~a BV, ho. go.i la` Operation Linebacker bombing, chie^'n di.ch
oanh ta.c Linebacker ba('t dda^`u tu+` 10-5 dde^'n 23-10-1972 .
Cuo^'i na(m 1972 Hoa Ky` mo+? chie^'n di.ch Linebacker II (Linebacker thu+' hai)
dda^y la` chie^'n di.ch oanh ta.c cu?a kho^ng qua^n nha(`m va`o BV trong giai
ddoa.n cho't cu?a My~ trong chie^'n tranh VN tu+` 18-12 to+'i 29-12-1972, cu~ng
ddu+o+.c go.i vui la` Christmas bombing, cuo^.c oanh ta.c va`o di.p Gia'ng sinh.
DDa^y la` cuo^.c oanh ta.c lo+'n nha^'t cu?a kho^ng qua^n My~ tu+` sau The^'
chie^'n thu+' hai, no' la` su+. tie^'p tu.c cu?a Chie^'n di.ch Linebacker ke^?
tre^n, ddie^`u kha'c bie^.t la` Linebacker II oanh ta.c ba(`ng B-52 chu+' kho^ng
ba(`ng ma'y bay chie^'n thua^.t nhu+ Linebacker.
Nga`y 8-10-1972 Kissinger va` Le^ ddu+'c Tho. ga(.p nhau o+? Ba Le^ dde^? tha?o
lua^.n ve^` nhu+~ng dde^` nghi. mo+'i cu?a hai phi'a ti`m kie^'m hoa` bi`nh. Le^
DDu+'c Tho. dde^` nghi. ke^' hoa.ch mo+'i cu?a BV: Ngu+ng ba('n ta.i cho^~, My~
ru't qua^n, trao ddo^?i tu` binh, BV, VNCH, Chi'nh phu? la^m tho+`i cu?a Ma(.t
tra^.n gia?i pho'ng, giu+~ nguye^n, BV kho^ng ddo`i Thie^.u tu+` chu+'c , My~
va^~n tie^'p tu.c vie^.n tro+. cho VNCH, ca? Ha` No^.i va` My~ dde^`u ddu+o+.c
tie^'p tu.c vie^.n tro+. cho ddo^`ng mninh tre^n ca(n ba?n ddo^`ng dde^`u nhau,
BV se~ kho^ng xa^m nha^.p, My~ se~ ta'i thie^'t BV. Tha`nh la^.p Ho^.i ddo^`ng
quo^'c gia hoa` gia?i da^n to^.c, thu+.c hie^.n ba^`u cu+? ta.i mie^`n Nam VN,
se~ co' ba quye^`n lu+.c: Chi'nh phu? Saigon, Ma(.t Tra^.n gia?i pho'ng, Tha`nh
pha^`n thu+' ba go^`m dda.i die^.n ca? hai be^n. Ca? ba pha?i co' su+. nha^'t
tri', mo.i ha`nh ddo^.ng cu?a ho^.i ddo^`ng mo+'i pha?i co' su+. ddo^`ng y' cu?a
TT Thie^.u.
Nga`y 11-10-1972 toa` dda.i su+' Pha'p ta.i Ha` No^.i bi. thie^.t ha.i trong
cuo^.c ne'm bom cu?a My~, DDa.i su+' Pha'p Pierre Susini bi. thu+o+ng na(.ng Le^
DDu+'c Tho. pha?n ddo^'i vo+'i Kissinger, Hoa ky` ngu+ng oanh ta.c 23-10. Nga`y
16-10 Kissinger tro+? la.i Paris ho.p vo+'i Xua^n Thuy? trong khi Le^ DDu+'c
Tho. ddang ve^` Ha` No^.i. Hai be^n la.i ho.p nga`y 17-10-1972, ho. ba^'t
ddo^`ng y' kie^'n hai ddie^?m: Vie^.c thay the^' ddi.nh ky` vu~ khi' cu?a mie^`n
nam VN, tha? tu` binh CS do VNCH giam giu+~. BV muo^'n ky' hie^.p ddi.nh
tru+o+'c tha'ng 11-1972, ho. tin ra(`ng Nixon se~ nhu+o+.ng bo^. tru+o+'c ky`
ba^`u cu+? To^?ng tho^'ng sa('p to+'i ho+n la` sau. Kissinger ddo^`ng y' nhu+~ng
ddie^`u khoa?n mo+'i, o^ng cho Nixon bie^'t va` ddu+o+.c Nixon cha^'p thua^.n.
So+ tha?o Hie^.p ddi.nh se~ ddu+o+.c ky' ta.i Ha` No^.i nga`y 31-10-1972.
Kissinger bay dde^'n Saigon nga`y 18-10 dde^? ga(.p TT Thie^.u, VNCH kho^ng
ddo^`ng y' vo+'i ba?n hie^.p ddi.nh mo+'i va` kho^ng ha`i lo`ng vo+'i Kissinger
cho la` dda~ pha?n bo^.i, o^ng Thie^.u ddo`i su+?a 129 ddie^`u khoa?n trong ddo'
ddo`i khu phi qua^n su+. pha?i coi nhu+ bie^n gio+'i quo^'c gia, kho^ng co`n la`
ranh gio+'i ta.m tho+`i, VNCH pha?i ddu+o+.c coi nhu+ mo^.t quo^'c gia bie^.t
la^.p. Su+? gia Stanley Karnow chua cha't no'i:
�My~ chie^'n dda^'u ba?o ve^. ne^`n ddo^.c la^.p cu?a mie^`n nam VN ba^y gio+`
la.i phu? nha^.n ti'nh ho+.p pha'p cu?a no'�
Nga`y 26-10 o^ng Thie^.u tie^'n the^m mo^.t bu+o+'c, co^ng bo^' ba?n du+. tha?o
dda~ ddu+o+.c su+?a khi a^'y gio+'i la~nh dda.o mie^`n Ba('c cho ra(`ng
Kissinger dda~ dda'nh lu+`a ho., ho. be`n co^ng bo^' mo^.t so^' pha^`n cu?a
thoa? u+o+'c cho ngu+o+`i ta ca?m tu+o+?ng ra(`ng thoa? u+o+'c phu` ho+.p mu.c
ddi'ch cu?a Hoa Ky` va` chi'nh phu? VNCH. Kissinger muo^'n ta.o nie^`m tin cho
ca? hai mie^`n, o^ng qua? quye^'t vo+'i BV ra(`ng mi`nh tha^.t ti`nh va` vo+'i
Saigon ra(`ng My~ dda~ ga^y hie^?u la^`m. Kissinger ho.p ba'o ta.i toa` Ba.ch
o^'c tuye^n bo^' ta co' the^? tin hoa` bi`nh ddang o+? trong ta^`m tay (We
believe that peace is at hand).
Nga`y 20-11 nhu+~ng ddie^`u khoa?n tu su+?a cu?a VNCH va` 44 ddie^`u khoa?n thay
ddo^?i do Nixon ye^u ca^`u dda~ ddu+o+.c Kissinger trao cho pha'i ddoa`n CSVN.
Nhu+~ng khoa?n ye^u ca^`u go^`m: Khu phi qua^n su+. ddu+o+.c coi nhu+ ranh
gio+'i quo^'c te^' giu+~a hai nu+o+'c, qua^n ddo^.i CSBV ru't ve^` Ba('c, BV
ba?o dda?m ngu+ng ba('n la^u da`i ta.i DDo^ng Du+o+ng, mo^.t lu+.c lu+o+.ng
quo^'c te^' giu+~ gi`n hoa` bi`nh se~ ddu+o+.c tha`nh la^.p dde^? quan sa't
ngu+ng ba('n. Khi ddo.c xong, phi'a BV ru't nhu+~ng nhu+o+.ng bo^. va` ma(.c ca?
the^m khie^'n Kissinger be`n no'i da^.m cha^n ta.i cho^~ ro^`i. Cuo^.c no'i
chuye^.n du+. tru` 10 nga`y cha^'m du+'t nga`y 13-12 vo+'i thoa? thua^.n cu?a
hai be^n ba('t dda^`u thu+o+ng tha?o, chuye^n vie^n hai phi'a ba`n ve^` tha?o
u+o+'c nga`y 14-12, trong khi BV ddu+a ra mo^.t ba?n tie^'ng Vie^.t lie^n quan
dde^'n tu` binh go^`m va`i thay ddo?i lo+'n ma` Ha` No^.i dda~ kho^ng dda.t
ddu+o+.c trong nhu+~ng phie^n ho.p chi'nh. Trong mo^.t phie^n ho.p cu?a ca'c
chuye^n gia nga`y 16-12, BV ga^y tro+? nga.i tu+` dda^'u chi' cuo^'i, cuo^.c
ddo^'i thoa.i tan vo+~ ho^m a^'y, pha'i ddoa`n Ha` No^.i tu+` cho^'i kho^ng
chi.u tie^'p tu.c dda`m pha'n..
Nixon ddang ddi.nh ky` ha.n cho nga`y ky' Hie^.p DDi.nh tha'ng 1-1973, lo+`i
tuye^n bo^' cu?a Kissinger khie^'n da^n My~ tin tu+o+?ng, ky` vo.ng o+? thoa?
hie^.p. TT Nixon lo phie^n ho.p Quo^'c ho^.i thu+' 93 se~ ba('t dda^`u nga`y
3-1-1973, o^ng so+. ca'c nha` la^.p pha'p Da^n chu? se~ ban ha`nh lua^.t cha^'m
du+'t chie^'n tranh tru+o+'c khi o^ng thu+.c hie^.n cam ke^'t hoa` bi`nh trong
danh du+. cu?a o^ng. Phi'a BV dda'nh ho+i tha^'y phie^n Quo^'c ho^.i trong
tha'ng 1-1973 co' the^? ban ha`nh lua^.t cha^'m du+'t chie^'n tranh DDo^ng
Du+o+ng dde^'n lu'c a^'y thi` ba^'t chie^'n tu+. nhie^n tha`nh. DDo' la` mo^.t
lo^~i la^`m tai ha.i cu?a ho. ddu+a to+'i tra^.n ddo`n te tua nha^'t trong toa`n
bo^. cuo^.c chie^'n tranh VN.
To^?ng tho^'ng Nixon quan ta^m tru+o+'c he^'t chi phi' chie^'n di.ch Linebacker,
ma'y bay, nha^n lu+.c gu+?i to+'i DDo^ng Nam A' dde` na(.ng le^n nga^n sa'ch
Ngu~ gia'c dda`i, to^?ng co^.ng 4 ty? va`o giu+~a mu`a thu va` Bo^. tru+o+?ng
quo^'c pho`ng Melvin Lair dda~ kha^?n khoa?n dde^` nghi. Nixon xin Quo^'c ho^.i
mo^.t nga^n khoa?n dde^? trang tra?i. Kissinger va` Nixon ddu+o+.c bie^'t la^.p
pha'p se~ co' the^? na('m co+ ho^.i dde^? ddu+a nu+o+'c My~ ra kho?i cuo^.c
chie^'n.
Kissinger tu+` Paris ve^` nga`y 14-12 o^ng ba`n vo+'i Nixon sau ddo' gu+?i to^'i
ha^.u thu+ cho Ha` No^.i dde doa. ne^'u BV kho^ng tro+? la.i ba`n ho^.i nghi.
trong 72 gio+` ddo^`ng ho^` (3 nga`y) se~ ddu+a to+'i ha^.u qua? nghie^m tro.ng.
Cu~ng trong nga`y Nixon ra le^.nh phong toa? ca?ng Ha?i Pho`ng ba(`ng ma'y bay
tha? mi`n va` le^.nh cho Bo^. tu+ le^.nh kho^ng qua^n nghie^n cu+'u ke^' hoa.ch
oanh ta.c trong gio+'i ha.n 72 gio+`. Tho+`i ha.n to^'i ha^.u thu+ dda~ qua, hai
ho^m sau nga`y 16-12 dda~ qua, My~ ne'm bom Ha` No^.i. Ca'c su+? gia nghie^n
cu+'u ve^` cuo^.c chie^'n DDo^ng Nam A' ddo^`ng y' vo+'i quan ddie^?m cu?a Nixon
cho ra(`ng BV ngoan co^' kho^ng chi.u tro+? la.i pho`ng ho.p. Hai be^n dda~
muo^'n thu+o+ng tha?o nhu+ng BV la.i tu+` cho^'i tro+? la.i, ho. cho+` phie^n
ho.p sa('p to+'i cu?a Quo^'c Ho^.i. Mu.c ddi'ch cu?a TT Nixon kho^ng pha?i dde^?
thuye^'t phu.c BV ma` dde^? thuye^'t phu.c o^ng Thie^.u, Nixon cho bie^'t du`
ddie^`u khoa?n cu?a hie^.p ddi.nh ngu+ng ba('n nhu+ the^' na`o, VNCH co' the^?
tin va`o lo+`i hu+'a cu?a o^ng sa(~n sa`ng ye^?m tro+. cho mie^`n Nam khi BV vi
pha.m hie^.p ddi.nh.
Sau chie^'n di.ch Linebacker, Hoa Ky` co' 207 B-52 da`nh cho chie^'n tru+o+`ng
DDo^ng Nam A', go^`m 54 chie^'c (ma^~u B-52-D) ddo'ng ta.i phi tru+o+`ng U-Tapao
Thai Land va` 153 chie^'c kha'c ta.i ca(n cu+' Andersen, dda?o Guam (go^`m 55
chie^'c B-52 D va` 98 B-52G).
Chie^'n di.ch coi nhu+ xu+? du.ng mo^.t nu+?a so^' ma'y bay B-52 cu?a Kho^ng
ddoa`n oanh ta.c co+ My~, ca'c vi. chi? huy cu?a cu?a Bo^. chi? huy chie^'n
thua^.t kho^ng qua^n mie^~n cu+o+~ng cha^'p nha^.n su+. xu+? du.ng nhu+~ng ma'y
bay dda('t gia' va` nhu+~ng phi ha`nh ddoa`n hua^'n luye^.n to^'n ke'm. Su+. huy
ddo^.ng mo^.t lu+.c lu+o+.ng ma'y bay B-52 lo+'n chu+a tu+`ng tha^'y trong
cuo^.c chie^'n va` du+. a'n ta^'n co^ng dda.i qui mo^ quanh Ha` No^.i 20 km cho
tha^'y the^? hie^.n su+. thay ddo^?i lo+'n trong vie^.c huy ddo^.ng lu+.c
lu+o+.ng kho^ng qua^n.
�Kho^ng Lu+.c Hoa Ky`, qua chi? thi. tha(?ng tu+` Nixon, pha?i du`ng B-52 dda'nh
tha(?ng va`o Ha` No^.i va` Ha?i Pho`ng ... �dde^? la^`n na`y ddo^'i phu+o+ng
kho^ng co`n gio+~n ma(.t�
(Nguye^~n Ky` Phong, Vu~ng La^`y Cu?a Ba.ch O^'c, trang 299).
Nhie^`u vi. trong Bo^. chi? huy cu~ng ddo^`ng y' vo+'i chie^'n di.ch bay va`o
ma`ng lu+o+'i pho`ng kho^ng da^`y dda(.c cu?a BV hy vo.ng chu+'ng to? ca'c oanh
ta.c co+ co' kha? na(ng vu+o+.t qua he^. tho^'ng hoa? tie^~n tinh kho^n ddi.a
kho^ng SAM (surface-to-air missiles) do Nga che^' ta.o cu~ng nhu+ su'ng pho`ng
kho^ng va` ma'y may nghe^nh chie^'n MIG. Ly' do chi'nh pha?i du`ng B-52 cho
chie^'n di.ch thay vi` phi co+ chie^'n thua^.t vi` tha'ng 12 thuo^.c mu`a mu+a
ta.i mie^`n Ba('c VN, tho+`i tie^'t xa^'u ga^y kho' kha(n cho ca'c phi co+
chie^'n thua^.t vi` ca'c ma'y bay na`y ca^`n quan sa't ba(`ng ma('t, B-52 co'
kha? na(ng tham chie^'n du` tho+`i tie^'t xa^'u cu~ng nhu+ to^'t ne^n dda~
ddu+o+.c cho.n giu+~ vai tro` then cho^'t cho chie^'n di.ch na`y. B-52 dda~
ddu+o+.c trang bi. he^. tho^'ng bom va^.n ha`nh theo radar va` ca'c ma'y bay
ye^?m tro+.. Ca'c pha'o dda`i bay na`y co' the^? ta^'n co^ng mu.c tie^u hoa(.c
vo+'i nhu+~ng bom co' tia laser hu+o+'ng da^~n khi tho+`i tie^'t to^'t hoa(.c
du`ng he^. tho^'ng oanh ta.c do radar hu+o+'ng da^~n.
Chie^'n di.ch na`y la^'y te^n Linebacker II ddu+o+.c pha'c hoa. ta.i Bo^. chi?
huy kho^ng qua^n ta.i Omaha, Nebraska, vi` gio+'i ha.n tho+`i gian chi? co' ba
nga`y va` qua kinh nghie^.m cu?a chie^'n di.ch tru+o+'c (Linebacker) theo ddo'
ma'y bay MIG nghe^nh chie^'n se~ la` mo^'i dde do.a cho oanh ta.c co+ My~. Ca'c
vi. chi? huy le^n ke^' hoa.ch cho ma'y bay to+'i Ha` No^.i la`m ba ddo+.t va`o
ban dde^m, mo^~i ddo+.t cu`ng ddi mo^.t ddu+o+`ng, cu`ng cao ddo^., ca'c oanh
ta.c co+ bay theo ddo^.i hi`nh ba chie^'c (go.i la` cells) dde^? ta(ng hie^.u
qua?.
Mo^~i khi ne'm bom xong ca'c ma'y bay se~ quay ve^` phi'a ta^y ma` Bo^. tham
mu+u go.i la` chuye^?n hu+o+'ng sau mu.c tie^u (post-target turns, go.i ta('t
PTT), su+. chuye^?n hu+o+'ng na`y se~ co' hai hie^.u qua? kho^ng thua^.n lo+.i
cho ca'c oanh ta.c co+ B-52 co' the^? hu+o+'ng va`o co+n gio' ma.nh ngu+o+.c
chie^`u, no' se~ la`m gia?m to^c ddo^. co`n 185 km.gio+` va` se~ ke'o da`i the^m
tho+`i gian o+? ta.i mu.c tie^u co' the^? la`m gia?m hie^.u qua? ddo^.i hi`nh
cu~ng nhu+ tro+? tha`nh bia cho radar cu?a hoa? tie^~n SAM du+o+'i dda^'t.
Giai ddoa.n so+ kho+?i.
Trong ba nhie^.m vu. cu?a chie^'n di.ch nhu+ Bo^. chi? huy chie^'n di.ch dda~
dde^` ra trong ba dde^m lie^n tie^'p ba('t dda^`u tu+` 18-12, dde^m dda^`u tie^n
129 ma'y bay ddu+o+.c tung va`o chie^'n di.ch, trong ddo' 87 chie^'c tu+` Guam,
39 chie^'c ye^?m tro+. thuo^.c Bo^. tu+ le^.nh kho^ng lu+.c 7 (The seven air
force), Lu+.c lu+o+.ng dda(.c nhie^.m 77 Ha?i qua^n, va` Thu?y qua^n lu.c
chie^'n ye^?m tro+. ca'c oanh ta.c co+ B-52 qua su+. cung ca^'p ca'c ma'y bay
F-4 ho^. to^'ng, F-105 Wild Weasel dde^? tie^u die^.t hoa? tie^~n SAM cu?a BV,
ma'y bay EB-66 thuo^.c kho^ng qua^n va` EA-6 thuo^.c ha?i qua^n, ma'y bay chaff
plane, loa.i ma'y bay tha? nhu+~ng mie^'ng kim loa.i da't mo?ng (chaff) dde^?
ga^y ro^'i loa.n radar ddo^'i phu+o+ng, (chaff= tiny strips of metal foil that
are dropped to confused radar), KC-135 tie^'p te^' nhie^n lie^.u tre^n kho^ng,
va` ca'c ma'y bay gia?i cu+'u phi ha`nh ddoa`n .
Mu.c tie^u cu?a ddo+.t thu+' nha^'t la` phi tru+o+`ng Ke'p, Phu'c Ye^n va` Hoa`
La.c, mo^.t nha` kho ta.i Ye^n Vie^n trong khi ddo+.t thu+' hai va` thu+' ba
ta^'n co^ng ca'c mu.c tie^u quanh Ha` No^.i. Ba ma'y bay bi. ro+'t do khoa?ng
220 hoa? tie^~n SAM cu?a BV, trong so^' na`y hai chie^'c B-52G tu+` Guam va`
mo^.t B-52-D tu+` U-Tapao Tha'i lan, ngoa`i ra hai B-52 D tu+` Guam bi. thu+o+ng
na(.ng co^' le^'t ve^` U-Tapao su+?a chu+~a, chi? co' mo^.t phi ha`nh ddoa`n
cu?a ba ma'y bay bi. ha. ddu+o+.c gia?i cu+'u, cu~ng to^'i ho^m a^'y mo^.t F-111
cu?a kho^ng qua^n bi. ba('n ha. trong khi ne'm bom dda`i pha't thanh Ha` No^.i.
Kha'c vo+'i chie^'n di.ch Linebacker dda~ ddu+o+.c thu+.c hie^.n tu+` tha'ng 5
to+'i tha'ng 10-1972 dde^? tra? ddu~a BV trong tra^.n ta^'n co^ng Mu`a he` ddo?
lu+?a 1972, To^?ng tho^'ng Nixon kho^ng le^n tie^'ng vo+'i nha^n da^n tre^n
dda`i truye^`n hi`nh dde^? gia?i thi'ch ly' do leo thang. Nhu+ng trong khi a^'y
theo chi? thi. Nixon, Kissinger ho.p ba'o le^n a'n Le^ DDu+'c Tho. dda~ ke'o
lu`i la.i mo^.t so^' khoa?n dda~ thoa? thua^.n tu+` tha'ng 10-1972.
DDe^m thu+' hai (19-12) co' 97 phi vu. do oanh ta.c co+ B-52 tham du+., mu.c
tie^u go^`m so+? Hoa? xa Kinh No va` kho ha`ng la^n ca^.n, nha` ma'y nhie^.t
ddie^.n Tha'i Nguye^n cu~ng nhu+ nha` ga Ye^n Vie^n. Ma(.c du` co' khoa?ng 185
hoa? tie^~n SAM do BV pho'ng le^n va` mo^.t so^' oanh ta.c co+ bi. hu+ ha.i vi`
tru'ng dda.n nhu+ng kho^ng ca'i na`o bi. ro+'t. Bo^. chi? huy hy vo.ng dde^m
thu+' ba, tu+'c dde^m cuo^'i cu?a chie^'n di.ch cu~ng se~ to^'t dde.p nhu+ la^`n
tru+o+'c .
Mu.c tie^u thu+' ba nga`y 20-12 do 99 oanh ta.c co+ thu+.c hie^.n go^`m ga xe
lu+?a Ye^n Vie^n, nha` kho Ye^n Mo^, nha` ma'y ddie^.n Tha'i Nguye^n, ddi.a
ddie^?m bo^'c ro+~ ha`ng ta.i Ba('c Giang, nha` ga Kinh No+, kho nhie^n lie^.u
sa(ng da^`u ta.i cu~ng nhu+ ga^`n Ha` No^.i .
Vi` tha^'y ddo+.t hai bi. thie^.t ha.i nhe., ddo+.t ba ddu+o+.c tie^'n ha`nh y
nhu+ tru+o+'c, ddo' la` mo^.t lo^~i la^`m tai ha.i, phi'a My~ ra chie^`u tu+.
ma~n vo+'i phu+o+ng thu+'c tru+o+'c. Trong dde^m thu+' ba BV cu~ng ho.c ddu+o+.c
kinh nghie^.m qua phu+o+ng thu+'c a^'y, pha'o dda`i bay B-52 khi tie^'n va`o Ha`
No^.i tha^'y MIG o+? xa xa nhu+ng chu'ng kho^ng nghe^nh chie^'n ma` chi? dde^?
ba'o ca'o cho du+o+'i dda^'t bie^'t cao ddo^. va` to^'c ddo^. cu?a ma'y bay My~.
The^' la` hoa? tie^~n ddi.a kho^ng va` dda.i ba'c pho`ng kho^ng BV ba('n xa?
la'ng le^n ca'c ma'y bay My~, lo^. tri`nh ta'i die^~n, ngu+.a quen ddu+o+`ng cu~
dda~ ddu+a to+'i tha?m ba.i cho My~, 6 B-52 bi. ba('n ro+i trong dde^m thu+' ba
(go^`m hai B-52D va` bo^'n B-52G), su+. thie^.t ha.i na(.ng cu?a nhu+~ng B-52
tri. gia' 8 trie^.u khie^'n Quo^'c Ho^.i va` ngu+o+`i da^n pha^~n no^., ho. ye^u
ca^`u cha^'m du+'t oanh ta.c. BV muo^'n ngu+`ng dda`m pha'n ddo+.i to+'i ky`
ho.p Quo^'c ho^.i tha'ng 1-1973 hy vo.ng Quo^'c ho^.i ban ha`nh lua^.t cha^'m
du+'t chie^'n tranh VN la` khoe? re kho?i pha?i dda`m pha'n.
Vi` ddo+.t ba ta'i die^~n nhu+ hai la^`n tru+o+'c khie^'n pho`ng kho^ng BV dda~
co' kinh nghie^.m va` pho'ng 300 qua? le^n mu.c tie^u sa'u B-52G va` ba B-52D
bi. thie^.t ha.i trong ddo+.t ta^'n co^ng thu+' nha^'t va` thu+' ba, mo^.t B-52D
quay ve^` Tha'i Lan bi. ro+'t o+? La`o. Chi? co' hai trong so^' ta'm ngu+o+`i
cu?a phi ha`nh ddoa`n ddu+o+.c cu+'u thoa't. Chie^'n di.ch ga^y pha?n u+'ng du+~
do^.i, Bo^. chi? huy kho^ng qua^n bi. a'p lu+.c nhie^`u phi'a: �Cha^'m du+'t
cuo^.c ta('m ma'u na`y!�, nhie^`u si~ quan cao ca^'p trong Bo^. chi? huy kho^ng
qua^n cho ra(`ng ta co' the^? ma^'t nhie^`u oanh ta.c co+ va` thuye^'t u+u the^'
cu?a kho^ng qua^n co' the^? vo^ nghi~a.
Va^'n dde^` chi'nh o+? cho^~ chie^'n thua^.t cu?a Bo^. chi? huy kho^ng ghi
nha^.n su+. dde doa. cu?a ma'y bay MIG trong ba ddo+.t cu?a chie^'n di.ch.
Chie^'n thua^.t kho^ng thay ddo^?i ve^? ddu+o+`ng bay, cao ddo^., ddo^.i hi`nh,
tho+`i gian. Ca'c vi. chi? huy gia?i thi'ch su+. kho^ng thay ddo^?i a^'y se~
thua^.n lo+.i cho ca'c phi ha`nh ddoa`n B-52 kho^ng co' kinh nghie^.m bay va`o
mo^.t tra^.n ddi.a nguy hie^?m. Nha` su+? gia ve^` kho^ng qua^n Earl Tilford
la.i co' y' kie^'n kha'c:
�Sau nhie^`n na(m oanh ta.c nhu+~ng khu ru+`ng kho^ng pho`ng ngu+. va` tho'i
quen pha'c ho.a ke^' hoa.ch chie^'n tranh nguye^n tu+? dda~ nuo^i du+o+~ng mo^.t
ddi.nh kie^'n trong tu+ tu+o+?ng ca'c vi. chi? huy suy't ddu+a to+'i tai ho.a
... chie^'n thua^.t nghe`o na`n ke^'t ho+.p vo+'i ti'nh tu+. tin qua' cao dda~
khie^'n cho ma^'y ddo+.t bay ta^'n co^ng dda^`u tie^n cu?a chie^'n di.ch tha`nh
co+n a'c mo^.ng cho ca'c phi ha`nh ddoa`n B-52�
(Operation Linerbacker II).
To^?ng tho^'ng Nixon cho le^.nh tie^'p tu.c sau ba nga`y ke^? tre^n. Thay ddo^?i
thu+' nha^'t ta tha^'y ddu+o+.c do ca'c vi. chi? huy ta.i My~ pha^n bie^.t su+.
kha'c bie^.t giu+~a ca'c co+ pha^.n radar cu?a ca'c ma^~u B-52 (B-52G, B-52D),
thie^'t bi. tre^n ma^~u G ddu+o+.c xu+? du.ng dde^? u+'ng pho' vo+'i ca'c da`n
pho`ng kho^ng tinh kho^n, to^'i ta^n do Nga che^' ta.o, no' kho^ng pha?i dde^?
u+'ng pho' vo+'i ca'c hoa? tie^~n SAM-2 xu+a cu~ va` he^. tho^'ng radar cu?a BV.
Ca'c vi. chi? huy kho^ng qua^n ta.i Omaha nha^'n ma.nh chi? co' ma'y bay ta.i
U-Tapao ddu+o+.c trang bi. ca'c bo^. pha^.n tinh kho^n mo+'i ddu+o+.c ddu+a va`o
tra^.n ddi.a ta.i BV. Do ddo' ca'c ddo+.t ta^'n co^ng bi. ca('t gia?m ve^` ta^`m
vo'c (so^' lu+o+.ng ma'y bay) ma(.c du` chie^'n thua^.t kho^ng thay ddo^?i.
To^'i thu+' tu+ 21-12 cu?a chie^'n di.ch, 30 chie^'c oanh ta.c co+ tu+` U-Tapao
dde^'n tha? bom kho ha`ng thuo^.c ddi.a pha^.n Ha` No^.i, Va(n DDie^?n, phi
tru+o+ng Qua?ng Te^`. Hai oanh ta.c co+ bi. hoa? tie^~n SAM ba('n ro+'t. DDe^m
ho^m sau 22-12 mu.c tie^u ddu+o+.c chuye^?n tu+` Ha` No^.i xuo^'ng Ha?i Pho`ng
nha('m va`o kho sa(ng da^`u nhie^n lie^.u. La^`n na`y cu~ng 30 ma'y bay tham
du+. tra^.n dda'nh, kho^ng bi. thie^.t ha.i ve^` B-52 nhu+ng mo^.t F-111 bi.
ba('n ro+'t xuo^'ng nha` ga Kinh No+.
Nga`y 22-12 mo^.t ca'nh cu?a be^.nh vie^.n Ba.ch Mai ngoa.i o^ Ha` No^.i bi.
mo^.t chuo^~i bom la.c dda'nh tru'ng. Su+. thie^.t ha.i dda~ khie^'n BV va` ca'c
nha` pha?n chie^'n My~ la`m a^`m le^n, be^.nh vie^.n na`y ca'ch ddu+o+`ng bay
cu?a phi tru+o+`ng Ba.ch mai 100 m va` mo^.t kho qua^n su+. chi? ca'ch ddo'
chu+a to+'i 200 m, be^.nh nha^n dda~ ddu+o+.c di ta?n nhu+ng kho^ng may 28 ba'c
si~, y ta', du+o+.c si~ bi. thie^.t ma.ng.
Hai nga`y tru+o+'c Gia'ng Sinh, ca'c vi. chi? huy kho^ng qua^n ddu+a ca'c ca(n
cu+' SAM va` ca'c phi tru+o+`ng va`o danh sa'ch mu.c tie^u, ma'y bay F-111 cu?a
Kho^ng qua^n ddu+o+.c ddu+a to+'i tru+o+'c khi oanh ta.c co+ dde^'n dde^? gia?m
mo^'i nguy cu?a ma'y bay ddi.ch le^n nghe^nh chie^'n. F-111 dda~ ra^'t tha`nh
co^ng trong chie^'n di.ch tie^u die^.t ca'c da`n hoa? tie^~n ddi.a kho^ng cu?a
BV.
DDe^m thu+' sa'u 23-12 ca'c oanh ta.c co+ cu~ng tra'nh Ha` No^.i va` ta^'n co^ng
ca'c vi. tri' hoa? tie^~n ddi.a kho^ng ta.i phi'a ba('c tha`nh pho^' va` ga xe
lu+?a La.ng DDa(ng. Kho^ng bi. thie^.t ha.i ma'y bay na`o, dde^m ho^m sau cuo^.c
ha`nh tri`nh may ma('n (cu~ng tra'nh Ha` No^.i) tie^'p tu.c. 30 oanh ta.c co+
B-52 ddu+o+.c 69 phi co+ chie^'n thua^.t ye^?m tro+. ta^'n co^ng nha` ga Tha'i
Nguye^n va` Ke'p, kho^ng co' ma'y bay na`o cu?a My~ bi. ma^'t trong chie^'n
di.ch na`y.
Ma(.c du` B-52 dda?m nhie^.m vai tro` chi'nh nhu+ng ca'c phi co+ chie^'n thua^.t
cu~ng ra^'t ti'ch cu+.c trong vie^.c ye^?m tro+.. Trong khi ca'c pha'o dda`i bay
va` phi co+ F-111 thu+.c hie^.n ca'c phi vu. trong ban dde^m, trung bi`nh 69
ma'y bay chie^'n thua^.t cu?a Kho^ng qua^n, Ha?i qua^n Thu?y qua^n lu.c chie^'n
ta^'n co^ng ban nga`y, trung bi`nh ga^`n 100 phi xua^'t mo^.t nga`y. Su+.
thie^.t ha.i cu?a nhu+~ng phi co+ na`y ra^'t nhe., chi? ho+n mu+o+`i chie^'c
trong toa`n bo^. chie^'n di.ch, ly' do cu~ng kho^ng co' gi` kho' hie^?u vi`
pho`ng kho^ng BV chi? ddo+.i ban dde^m mo+'i cho^'ng tra? du+~ do^.i ca'c mu.c
tie^.u xua^'t hie^.n
Sau tra^.n oanh ki'ch nga`y 24 -12 , chie^'n di.ch ngu+ng 36 gio+` dde^? mu+`ng
Gia'ng Sinh 1972, trong khi ddo' ca'c nha` ke^' hoa.ch gia kho^ng qua^n la`m
vie^.c, ho. duye^.t la.i chie^'n thua^.t cho giai ddoa.n ke^' tie^'p tu+'c giai
ddoa.n cho't. Vi` bi. thie^.t ha.i o+? giai ddoa.n dda^`u ne^n ho. du+. tru`
mo^.t cuo^.c ta^'n co^ng du+~ do^.i va`o ca'c phi tru+o+`ng BV khi ba('t dda^`u
ta^'n co^ng tro+? la.i. Giai ddoa.n na`y cu~ng ca^`n thie^'t, tu+` Gia'ng Sinh
ha^`u he^'t ca'c mu.c tie^u chie^'n thua^.t cu?a BV dda~ bi. pha' tan na't
he^'t. Sau ddo' ca'c vi. chi? huy dda~ giao ke^' hoa.ch chie^'n thua^.t cho
thuo^.c ca^'p ta.i Kho^ng Lu+.c ta'm (Eighth Air Force) ddo'ng ta.i Guam, ta.i
dda^y ngu+o+`i ta nhanh cho'ng duye^.t la.i chie^'n thua^.t dda~ co' nhie^`u
thie^.t ha.i tru+o+'c dda^y.
Nay thay vi` ta^'n co^ng nhie^`u ddo+.t, ca'c oanh ta.c co+ co' the^? dda'nh va`
ru't ta.i mu.c tie^u trong vo`ng 20 phu't, ca'c pha'o dda`i bay na`y co' the^?
dde^'n tu+` nhie^`u hu+o+'ng va` nhie^`u cao ddo^. kha'c nhau. Ca'c oanh ta.c
co+ co' the^? tu`y nghi muo^'n ru't theo ddu+o+`ng na`o thi` ru't, ke^' ho.ach
ru't ve^` hu+o+'ng ta^y (Post-target turns) tru+o+'c dda^y bi. loa.i bo?. Ca'c
pha'o dda`i bay dde^'n tu+` ba^?y ddi.a ddie^?m kha'c nhau se~ ta^'n co^ng
mu+o+`i mu.c tie^u trong pha.m vi Ha` No^.i, Ha?i Pho`ng, trong ddo' co' bo^'n
ddi.a ddie^?m tu+` vi.nh BV.
Nga`y 26 -12, 120 oanh ta.c co+ ca^'t ca'nh ne'm bom ga xe lu+?a Tha'i Nguye^n,
Kinh No+, ddu+o+`ng xe lu+?a DDu+'c No^.i, Ha` No^.i, Ha?i Pho`ng va` khu nha`
ga Va^n DDie^?n , 78 oanh ta.c co+ xua^'t pha't tu+` Anderson (Guam), ddo' la`
tra^.n oanh ta.c trong mo^.t la^`n lo+'n nha^'t trong li.ch su+? cu?a Bo^. chi?
huy chie^'n di.ch, 42 chie^'c kha'c tu+` Tha'i Lan. Ca'c oanh ta.c co+ ddu+o+.c
113 ma'y bay chie^'n thua^.t ye^?m tro+. nhu+: tha? nhu+~ng mie^'ng la` kim
loa.i da't mo?ng pha' ro^'i radar BV, ho^. to^'ng, pha' huy? ca'c da`n hoa?
tie^~n ddi.a kho^ng ...
He^. tho^'ng pho`ng kho^ng cu?a BV ma(.c du` co`n hu+~u hie^.u nhu+ng bi. tra`n
nga^.p bo+?i so^' lu+o+.ng ma'y bay lo+'n cu~ng nhu+ ra^'t kho' ti`m ra ma'y bay
trong khoa?ng tho+`i gian nga('n va` bi. ma`n da^`y dda(.c cu?a ca'c mie^'ng kim
loa.i da't mo?ng do ma'y bay chie^'n thua^.t tha? xuo^'ng. Tru+o+'c dda^y BV
dda~ ba('n le^n khoa?ng 950 hoa? tie^~n, kho nay dda~ ga^`n ca.n, ho. chi? ba('n
le^n ddu+o+.c 68 SAM trong chie^'n di.ch na`y. Mo^.t B-52 bi. ha. ga^`n Ha`
No^.i, mo^.t ca'i kha'c bi. hu+ ha.i na(.ng quay dda^`u ve^` U-Tapao bi. hu?y
hoa.i, chi? co' hai ngu+o+`i trong phi ha`nh ddoa`n so^'ng so't. To^'i sau
27-12, 60 oanh ta.c co+ tie^'n ha`nh chie^'n di.ch, mo^.t so^' ta^'n co^ng ca'c
vi. tri' hoa? tie^~n ddi.a kho^ng, so^' co`n la.i dda'nh pha' ddu+o+`ng xe lu+?a
La.ng DDa(ng, DDu+'c No^.i, Tru`ng Quang va` Va(n DDie^?n. Mo^.t B-52 bi.
thu+o+ng na(.ng khie^'n phi ha`nh ddoa`n nha^?y du` xuo^'ng La`o ddu+o+.c cu+'u
thoa't, mo^.t chie^'c kha'c kho^ng may khi oanh ta.c ga xe lu+?a Tru`ng Quang
bi. tru'ng dda.n. Trong chie^'n di.ch ban dde^m hai F-4 va` mo^.t ma'y bay
tru+.c tha(ng ca^'p cu+'u HH-53 bi. ba('n ro+i.
Nga`y thu+' 10 (28-12) to^?ng co^.ng co' 60 B-52 trong ddo' 15 chie^'c loa.i G
va` 15 loa.i D tu+` Anderson, Guam, va` 30 chie^'c loa.i D tu+` U-Tapao, ca'c
ma'y bay ta^'n co^ng na(m mu.c tie^u la`m sa'u ddo+.t, trong ddo' bo^'n ddo+.t
dda'nh va`o ca'c mu.c tie^u thuo^.c ddi.a pha^.n Ha` No^.i (go^`m co+ so+? cung
ca^'p hoa? tie^~n ddi.a kho^ng), trong khi ddo' ddo+.t na(m dda'nh ga xe lu+?a
La.ng DDa(ng o+? Ta^y Nam La.ng So+n, mo^.t so^' lo+'n ca'c tuye^'n ddu+o+`ng
va^.n ta?i tu+` Trung Co^.ng. Kho^ng co' ma'y bay na`o bi. ro+'t trong chie^'n
di.ch na`y.
Nga`y thu+' 11 (29-12) la` tra^.n oanh ta.c cho't cu`ng, chi? co`n mo^. i't mu.c
tie^u chie^'n lu+o+.c co`n la.i ta.i BV dda'ng lu+u y', tuy nhie^n co`n hai kho
hoa? tie^~n SAM ta.i Phu'c Ye^n va` ga xe lu+?a La.ng DDa(ng co' the^? oanh ta.c
ddu+o+.c. To^?ng co^.ng 60 chie^'c ma'y bay la.i tie^'n ve^` Ba('c nhu+ng thay
ddo^?i vie^.c cho.n lu+.a loa.i, ma^~u. U-Tapao la.i cung ca^'p 30 ma^~u D,
lu+.c lu+o+.ng tu+` Anderson thay ddo^?i, ddu+a 12 ma^~u G va` 18 ma^~u D tre^n
kho^ng pha^.n BV, cuo^'i cu`ng 30 B-52D la`m nhie^.m vu. oanh ta.c tre^n vu`ng
ca'n cha?o BV va` Nam VN, la^`n na`y cu~ng kho^ng co' ma'y bay na`o bi. pho`ng
kho^ng, ma'y bay MIG cu?a BV hay hoa? tie^~n ba('n ha.
Nga`y 22-12 Hoa Ky` ke^u go.i Ha` No^.i tro+? la.i ba`n ho^.i nghi. dde^?n ba`n
tha?o nhu+~ng khoa?n dda~ dde^` ra tu+` tha'ng 10. Nga`y 26-12, Ha` No^.i ba'o
cho Hoa Thi.nh DDo^'n ho. muo^'n nha^'n ma.nh cho Nixon bie^'t oanh ta.c kho^ng
pha?i la` ly' do dde^? quye^'t ddi.nh, Bo^. chi'nh tri. BV cho bie^'t ngu+ng
oanh ta.c kho^ng pha?i la` ddie^`u kie^.n tie^n quye^'t cho cuo^.c dda`m pha'n.
Nixon tra? lo+`i o^ng muo^'n ca'c cuo^.c dda`m pha'n ve^` ky~ thua^.t, thu? tu.c
ba('t dda^`u nga`y 2-1-1973 va` o^ng se~ ngu+ng oanh ta.c ne^'u BV ddo^`ng y.
Ho. ddo^`ng y' va` Nixon ngu+ng chie^'n di.ch do^.i bom tre^n vi~ tuye^'n 20
tu+` nga`y 29-12. Ke^' ddo' o^ng ba'o cho Kissinger cha^'p nha^.n nhu+~ng
ddie^`u khoa?n tu+` tha'ng 10 dde^? ky' Hie^.p DDi.nh. Thu+o+.ng nghi. si~ Henry
Jackson (Da^n chu?, Washington) khuye^n To^?ng tho^'ng Nixon no'i chuye^.n tre^n
truye^`n hi`nh cho nha^n da^n bie^'t chu'ng ta oanh ta.c BV dde^? buo^.c ho.
tro+? la.i ba`n ho^.i nghi..
Nay va^'n dde^` tro+? nga.i la` su+. ddo^`ng y' cu?a TT Thie^.u, Nixon co^'
ga('ng tra^'n an o^ng ba(`ng la' thu+ nga`y 5-1-1973 ra(`ng:
�Xin cam ke^'t vo+'i o^ng chu'ng to^i se~ tie^'p tu.c ye^?m tro+. trong tho+`i
gian sau khi ky' ke^'t va` se~ tra? ddu~a he^'t mi`nh ne^'u BV vi pha.m thoa?
hie^.p� (�You have my assurance of continued assistance in the post-settlement
period and that we will respond with full force should the settlement be
violated by North Vietnam� - Operation Linebacker II)
Tuy nhie^n lu'c na`y ddang bi. Quo^'c ho^.i cho^'ng ddo^'i, ddi.a vi. Nixon
kho^ng cho phe'p o^ng hu+'a nhu+ va^.y, thi' du. ne^'u ddu+a ye^u ca^`u na`y ra
Quo^'c ho^.i o^ng se~ cha(?ng hy vo.ng gi` ddu+o+.c cha^'p thua^.n. Tuy nhie^n
o^ng Thie^.u va^~n kho^ng chi.u, nga`y 14-1-1973, TT Nixon pha?i ha(m do.a:
�To^i dda~ nha^'t quye^'t tie^'n ha`nh ky' Hie^.p DDi.nh va`o nga`y 23-1-1973.
ne^'u ca^`n to^i se~ ddo+n phu+o+ng ky' vo+'i ho. (I have therefore irrevocably
decided to proceed to initial the agreement on January 23, 1973... I will do so,
if necessary, alone).
Ngoa`i ra o^ng co`n ha(m doa. ca('t he^'t vie^.n tro+., mo^.t nga`y tru+o+'c
tho+`i ha.n, TT Thie^.u dda`nh pha?i cha^'p thua^.n thoa? u+o+'c, kho^ng la`m
gi` ho+n ddu+o+.c.
Nga`y 9-1-1973 Kissinger va` Le^ DDu+'c Tho. tro+? la.i Paris, thoa? thua^.n
giu+~a My~ va` BV ve^` co+ ba?n chi'nh la` ca'i hai be^n dda~ dda.t ddu+o+.c
tu+` ba tha'ng tru+o+'c (tu+'c tu+` tha'ng 10-1972). Nhu+~ng ye^u ca^`u do My~
the^m va`o tu+` tha'ng 12-1972 dda~ bi. loa.i bo?, no'i kha'c ddi ba^'t lo+.i
cho My~. John Negroponte, mo^.t trong nhu+~ng phu. ta' cu?a Kissinger dda~ gay
ga('t no'i trong khi hai be^n thu+o+ng lu+o+.ng nhu+ sau:
�Chu'ng ta oanh ta.c BV dde^? ho. pha?i cha^'p nha^.n su+. nhu+o+.ng bo^. cu?a
chu'ng ta� (We bombed the North Vietnamese into accepting our concessions -
Operation Linebacker II)
Khu phi qua^n su+. do Hie^.p ddi.nh Gene`ve a^'n ddi.nh tu+` 1954 kho^ng
ddu+o+.c coi la` bie^n gio+'i giu+~a hai nu+o+'c. Vie^.c ye^u ca^`u qua^n ddo^.i
BV ru't kho?i mie^`n Nam VN ve^` Ba('c kho^ng tha^'y ghi mo^.t ti' na`o trong
Hie^.p ddi.nh, tuy nhie^n Le^ DDu+'c Tho. co' hu+'a mie^.ng vo+'i Kissinger se~
ru't 30,000 qua^n CS ve^` Ba('c.
Ye^u ca^`u ngu+ng ba('n cho toa`n co~i DDo^ng du+o+ng kho^ng ddu+o+.c ghi trong
Hie^.p DDi.nh, mo^.t la^`n nu+~a Kissinger la.i ha`i lo`ng vo+'i lo+`i �thoa?
thua^.n mie^.ng� (verbal understanding) ra(`ng ngu+ng ba('n ta.i La`o se~
ddu+o+.c thu+.c hie^.n cu`ng lu'c hoa(.c sau VNCH mo^.t chu't. Tho?a thua^.n
ve^` Cam bo^'t kho^ng ddu+o+.c dda(.t ra vi` ta.i no+i dda^y BV kho^ng co' ti'
a?nh hu+o+?ng na`o ddo^'i vo+'i Khmer ddo?.
Hie^.p DDi.nh Paris ddu+o+.c ky' ta.i kha'ch sa.n Majestic ta.i Paris nga`y 27
tha'ng gie^ng na(m 1973.
Trong chie^'n di.ch Linebacker II to^?ng co^.ng co' 741 phi xua^'t B-52 dde^?
oanh ta.c Ha` No^.i va` 729 phi vu. dda~ thu+.c hie^.n xong. Co' 15,237 ta^'n
bom dda.n dda~ ddu+o+.c ne'm xuo^'ng 18 mu.c tie^u ve^` ky~ nghe^. va` 14 mu.c
tie^u qua^n su+. ke^? ca? ta'm ca(n cu+' hoa? tie^~n ddi.a kho^ng (SAM), trong
khi ddo' ca'c ma'y bay chie^'n thua^.t cu~ng dda~ ne'm xuo^'ng 5,000 ta^'n bom
dda.n. Cu`ng tho+`i gian na`y co' 212 phi vu. B-52 ddu+o+.c the^m va`o ta.i Nam
VN dde^? ye^?m tro+. cho ca'c chie^'n di.ch du+o+'i dda^'t, 10 B-52 dda~ bi.
ba('n ro+'t ngoa`i Ba('c va` na(m chie^'c kha'c bi. thu+o+ng ro+'t o+? La`o
hoa(.c Tha'i lan, 33 qua^n nha^n thuo^.c ca'c phi ha`nh ddoa`n B-52 dda~ bi.
thie^.t ma.ng hoa(.c ma^'t ti'ch trong khi thi ha`nh nhie^.m vu., 33 ngu+o+`i
kha'c bi. ba('t la`m tu` binh va` 26 ngu+o+i kha'c dda~ ddu+o+.c cu+'u vo+'t.
Ba('c Vie^.t cho bie^'t ho. dda~ ba('n ha. 34 chie^'c B-52, 4 chie^'c F-111
trong suo^'t chie^'n di.ch.
769 phi vu. phu. the^m do Kho^ng Lu+.c va` 505 phi vu. do Ha?i Qua^n va` Thu?y
qua^n lu.c chie^'n dde^? ye^?m tro+. cho ca'c pha'o dda`i bay B-52, co' 12 ma'y
bay bi. thie^.t ha.i trong chie^'n di.ch go^`m: Hai F-111, ba F-4, hai A-7, hai
A-6, mo^.t EB-66, mo^.t tru+.c tha(ng ca^'p cu+'u HH-53, mo^.t tha'm thi'nh
RA-5C, trong chie^'n di.ch na`y mu+o+`i phi co^ng bi. thie^.t ma.ng, ta'm bi.
ba('t, mu+o+`i mo^.t ddu+o+.c cu+'u thoa't.
Toa`n the^? thie^.t ha.i cu?a chie^'n di.ch la` 27 chie^'c go^`m 15 B-52 va` 12
ma'y bay chie^'n thua^.t: Kho^ng qua^n ma^'t 15 B-52, hai F-4, hai F-111, mo^.t
EB-66 va` mo^.t tru+.c tha(ng cu+'u na.n HH-53. Ha?i qua^n ma^'t hai A-7, hai
A-6, mo^.t RA-5, va` mo^.t F-4. Trong so^' ta^'t ca? ma'y bay bi. ba('n ro+i co'
mu+o+`i ba^?y chie^'c bi. ba('n ro+'t vi` hoa? tie^~n SA-2, ba chie^'c bi. ma'y
bay MIG cu?a BV ba('n ro+i ban nga`y, ba chie^'c do dda.i ba'c pho`ng kho^ng,
bo^'n chie^'c kho^ng ro~ nguye^n do. To^?ng co^.ng co' ta'm ma'y bay MIG bi.
ba('n ro+'t trong ddo' hai chie^'c do dda.i lie^n pho`ng kho^ng o+? dduo^i B-52
ha..
Thie^.t ha.i ve^` va^.t cha^'t ha. ta^`ng co+ so+? cu?a BV ra^'t na(.ng ne^`:
Kho^ng qua^n u+o+'c lu+o+.ng 500 ddu+o+`ng xe lu+?a bi. ddi`nh chi? hoa.t
ddo^.ng, 372 toa xe lu+?a va` ba trie^.u gallons sa(ng da^`u bi. pha' hu?y, 80%
ddie^.n na(ng cu?a BV bi. pha' hu?y. Nha^.p lu+o+.ng tie^'p lie^.u va`o BV
ddu+o+.c ti`nh ba'o My~ dda'nh gia' la` 160,000 ta^'n ha`ng tha'ng khi mo+'i
tie^'n ha`nh chie^'n di.ch. DDe^'n tha'ng 1-1973, nha^.p lu+o+.ng na`y dda~ tu.t
xuo^'ng co`n 30,000 ta^'n, va`o khoa?ng na(m la^`n. Ma(.c da^`u Ha` No^.i la
la`ng �My~ dda~ tra?i tha?m bom le^n nha` thu+o+ng, tru+o+`ng ho.c, ca'c khu
da^n cu+, pha.m va`o nhu+~ng to^.i a'c man ro+. ddo^'i vo+'i nha^n da^n ta�,
nhu+ng chi'nh ho. dda~ cho bie^'t chi? co' 1,624 ngu+o+`i thu+o+`ng da^n bi.
thie^.t ma.ng.
Vo+'i khoa?ng 20,000 ta^'n bom ddu+o+.c tha? xuo^'ng Ha` No^.i, Ha?i Pho`ng,
su+. thie^.t ha.i da^n su+. tu+o+ng ddo^'i nhe., chi? co' 1,318 ngu+o+`i ta.i
Ha` No^.i va` 306 ngu+o+`i ta.i Ha?i Pho`ng thie^.t ma.ng, ne^'u so sa'nh vo+'i
chi'n nga`y oanh ta.c tha`nh pho^' Hamburg, nu+o+'c DDu+'c na(m 1944, chi? co'
va`o khoa?ng chu+a to+'i 10,000 ta^'n bom ddu+o+.c ne'm xuo^'ng ma` co' to+'i
30,000 ngu+o+`i bi. gie^'t.
Nhie^`u gio+'i chu+'c trong Kho^ng qua^n (theo Linebacker II bombing Raid) cho
ra(`ng ne^'u na(m 1965 ma` cu~ng dda'nh cho BV te tua nhu+ Gia'ng Sinh na(m 1972
thi` dda~ tha('ng ro^`i, ho. sai la^`m o+? cho^~ na(m 1972 chie^'n tranh dde^'n
tho+`i ky` ke^'t thu'c va` tra^.n oanh ta.c na`y chi? la` cu' dda^'m cuo^'i
cu`ng. Ngoa`i ra bang giao cu~a My~ vo+'i Nga, Trung Co^.ng dda~ thay ddo^?i
nhie^`u trong nhu+~ng na(m co' hoa` dda`m vo+'i BV, oanh ta.c ma.nh na(m 1965
co' the^? lo^i ke'o CS quo^'c te^' va`o cuo^.c chie^'n va` cu~ng co' the^? leo
thang ddi to+'i chie^'n tranh nguye^n tu+?, nay ky` ha.n hoa` bi`nh dda~ thay
ddo^?i va` Hoa Ky` kho^ng co`n muo^'n chie^'n tha('ng nu+~a, ho. chuye^~n sang
ru't bo?.
Nhu+ va^.y tra^.n mu+a bom Gia'ng sinh long tro+`i lo+? dda^'t na(m 1972 co'
mu.c ddi'ch chi'nh la` dde^? ddu+a BV tro+? la.i ba`n ho^.i nghi.. Sau nga`y
30-4-1975 nhie^`u ngu+o+`i o+? mie^`n Ba('c va`o Nam cho bie^'t ne^'u My~ ne'm
bom the^m mo^.t tua^`n nu+~a thi` BV se~ pha?i dda^`u ha`ng vi` chi.u kho^ng
no^?i. Ga^`n dda^y co' nguo^`n tin mo^.t cu+.u nha^n vie^n FBI te^n Ted
Gunderson tie^'t lo^. ra(`ng mo^.t si~ quan la~nh su+. My~ la~nh su+. ta.i VN
dda~ nghe va`o dda^`u xua^n na(m 1973 tu+` pho`ng truye^`n tin ta.i Saigon lo+`i
tuye^n bo^' dda^`u ha`ng vo^ ddie^`u kie^.n cu?a Ba('c Vie^.t trong tra^.n oanh
ta.c cu?a My~ dda^`u xua^n 1973 (tu+'c tra^.n oanh ta.c Gia'ng sinh 1972), the^'
nhu+ng CIA dda~ thay the^' toa`n bo^. nha^n vie^n cu?a pho`ng truye^`n tin va`
e'm nhe.m ddi tin na`y dde^? cho su+. ddie^`u ddi`nh giu+~a To^?ng tho^'ng Nixon
va` Mao ddu+o+.c xu'c tie^'n va` da^ng mie^`n Nam cho CS qua Hoa` dda`m Paris.
Tin ddo^`n do nhu+~ng ngu+o+`i ngoa`i Ba('c ddem va`o Nam va` tin cu?a Ted
Gunderson hoa`n toa`n sai la.c vo^ ca(n cu+', tru+o+'c he^'t TT Nixon cho oanh
ta.c BV la` dde^? ddu+a ho. tro+? la.i ba`n ho^.i nghi. nhu+ dda~ no'i o+?
tre^n, ho. chi? muo^'n ky' hie^.p ddi.nh ro^`i ru't qua^n ve^` nu+o+'c so^'ng
che^'t ma(.c bay (The terMs of peace had also changed as the United States went
from wanting victory to settling for an easy exit - Linebacker II bombing raid).
O^ng Nguye^~n ky` Phong dda~ nha^.n xe't:
�Nhu+ng y' ddi.nh cu?a Hoa Ky` trong cuo^.c do^.i bom phu? dda^`u na(m 1972
kho^ng co`n y' nghi~a qua^n su+. nu+~a ma` cuo^.c do^.i bom chi? la` mo^.t tha'i
ddo^. chi'nh tri.: Hoa Ky` chi? muo^'n CSVN tro+? la.i ho^.i nghi., ke^'t thu'c
cuo^.c chie^'n tre^n gia^'y to+`, dde^? Hoa Ky` co' the^? ru't kho?i VN - du`
hie^.p u+o+'c ddo' co' ba^'t lo+.i cho Hoa Ky` va` VNCH dde^'n dda^u. Va` Hoa
Ky` dda~ dda.t ddu+o+.c y' ddi.nh sau 11 nga`y do^.i bom�
(Vu~ng La^`y Cu?a Ba.ch O^'c, trang 300).
Ngoa`i ra ddo^'i vo+'i BV, My~ kho^ng co' tu+ ca'ch dde^? buo^.c ho. pha?i
dda^`u ha`ng nhu+ dda~ buo^.c Nha^.t dda^`u ha`ng na(m 1945. DDo^'i vo+'i VN,
My~ tham chie^'n chi? la` dde^? tro+. giu'p VNCH tu+. ve^. cho^'ng CS, giu+~
toa`n ve.n la~nh tho^? mie^`n Nam chu+' kho^ng pha?i dde^? chie^'m mie^`n Ba('c.
Chu'ng ta cu~ng ca^`n lu+u y' ma(.c du` bi. ca'c pha'o dda`i bay B-52 cho a(n
ddo`n nhu+` tu+? thu+`a so^'ng thie^'u che^'t, ca'c ha. ta^`ng co+ so+? BV bi.
dda'nh pha' tan ta`nh xu' oa'ch ga^`n nhu+ sa^.p tie^.m the^' ma` ho. va^~n
ddo`i ddu+o+.c My~ pha?i nhu+o+.ng bo^. ta.i ba`n ho^.i nghi. nhu+ dda~ no'i o+?
tre^n. Hie^.p ddi.nh ky' ke^'t va^~n chi? la` nhu+~ng thoa? thua^.n cu~ tu+`
tha'ng 10-1972. BV ly` lo+.m nhu+ the^' thi` thu+? ho?i dde^'n bao gio+` ho.
mo+'i chi.u ha`ng, cho du` cuo^.c oanh ta.c co' tie^u die^.t ha`ng tra(m nghi`n
ngu+o+`i thu+o+`ng da^n vo^ to^.i hoa(.c ho+n the^' ho. cu~ng cha(?ng quan ta^m,
trong tho+`i gian chie^'n tranh Le^ Dua^~n dda~ tu+`ng no'i sa('n sa`ng nu+o+'ng
the^m mo^.t hai trie^.u ngu+o+`i nu+~a dde^? tie^'p tu.c chie^'n dda^'u.
Na(m 1989 ta'c gia? ba`i vie^'t na`y co' di.p no'i chuye^.n vo+'i mo^.t trung
ta' CSBV dda~ gia?i ngu~ ve^` cuo^.c oanh ta.c Gia'ng sinh 1972, o^ng ta no'i:
Ba^y gio+` he^'t coi la` bi' ma^.t thi` to^i mo+'i da'm no'i, ngay ho^m ma'y bay
My~ ne'm bom du+~ do^.i, ca'c ddu+o+`ng da^y die^.n thoa.i bi. ddu+'t he^'t,
trung u+o+ng ma^'t lie^n la.c vo+'i ddi.a phu+o+ng, sau mu+o+`i nga`y oanh ta.c,
hai be^n cu`ng dduo^'i va` ro^`i My~ pha?i ngu+ng cuo^.c ta^'n co^ng. Trong phim
VietNam a Television History (VN Thie^n Su+? Truye^`n Hi`nh) do ca'c ky' gia?,
su+? gia My~, Anh, Pha'p thu+.c hie^.n dda~ ddu+o+.c chie^'u o+? VN giu+~a
tha^.p nie^n 80, ve^` ddoa.n no'i ve^` My~ ngu+ng ne'm bom nhu+ sau: Cuo^'i
tha'ng 12-1972 Hoa Ky` ngu+ng ne'm bom BV, kho^ng pha?i vi` bi. the^' gio+'i
le^n a'n, cu~ng kho^ng pha?i vi` ngu+o+`i da^n My~ bie^?u ti`nh cho^'ng ddo^'i
ma` vi` su+. thie^.t ha.i na(.ng cu?a kho^ng qua^n trong chie^'n di.ch na`y.
Ca? y' kie^'n cu?a cu+.u trung ta' CS va` nha^.n ddi.nh cu?a cuo^'n phim tre^n
dde^`u kho^ng ddu'ng su+. tha^.t, su+. thie^.t ha.i 15 ma'y bay B-52 va` 12 ma'y
bay chie^'n thua^.t kho^ng co' gi` la` lo+'n lao so vo+'i thie^.t ha.i ve^` ha.
ta^`ng co+ so+? cu?a BV. Nhu+ dda~ no'i o+? tre^n pho`ng kho^ng cu?a BV cuo^'i
tha'ng 12 dda~ �he^'t xu' oa'ch� ro^`i, ho. dda~ kie^.t que^. ve^` hoa? tie^~n
ddi.a kho^ng ne^n pha?i xin chi.u ngo^`i va`o ba`n ho^.i nghi., ho. tha^'y
�Chie^'n thua^.t Li`� kho^ng co`n hie^.u lu+.c ne^n dda`nh pha?i tro+? la.i Hoa`
dda`m. Va? la.i My~ ngu+ng oanh ta.c cu~ng vi` ca'c mu.c tie^u dde^? dda'nh pha'
cu~ng kho^ng co`n, ha. ta^`ng co+ so+? BV dda~ bi. oanh ta.c tanh ba`nh te' be.,
kho^ng co`n gi` dde^? trie^.t ha. nu+~a. (The final two days of Linebacker II
encountered only one problem: a lack of suitable targets - Linebacker II bombing
raid).
Co' gia? thuye^'t cho ra(`ng ne^'u Nixon co`n la`m To^?ng tho^'ng thi` mie^`n
Nam chu+a cha('c dda~ bi. ma^'t ve^` tay CS, gia? thuye^'t na`y du+.a tre^n tinh
tha^`n ye^?m tro+. nhie^.t ti`nh cu?a TT Nixon cho VNCH tru+o+'c nga`y ky'
hie^.p ddi.nh Paris. Su+. thu+.c cho du` Nixon co`n la`m To^?ng tho^'ng thi`
VNCH cu~ng chi? co' mo^.t chu't hy vo.ng mong manh, chu+a cha('c o^ng dda~ la`m
gi` ho+n ddu+o+.c vi` nhu+ dda~ no'i o+? tre^n khi TT Nixon hu+'a vo+'i o^ng
Thie^.u se~ tha(?ng tay tra? ddu~a BV ne^'u ho. vi pha.m Hie^.p ddi.nh, o^ng
chi? hu+'a mie^.ng qua mo^.t bu+'c thu+ rie^ng ma` kho^ng da'm hu+'a co^ng khai
vi` so+. Quo^'c Ho^.i cho^'ng ddo^'i, ho. se~ kho^ng cho phe'p o^ng hu+'a nhu+
va^.y, ngu+o+`i ta dda~ qua' cha'n cuo^.c chie^'n tranh DDo^ng Du+o+ng. Ngay ca?
tho+`i gian chu+a ky' Hie^.p ddi.nh ma` ti`nh hi`nh co`n bi dda't nhu+ the^'
huo^'ng ho^` hai na(m sau. Va? la.i chi'nh Nixon cu~ng kho^ng co`n tinh tha^`n
dde^? tie^'p tu.c cuo^.c chie^'n vo+'i mo^.t ke? thu` li` lo+.m.
Theo o^ng Nguye^~n Ky` Phong nga`y 1- 5-1972 Qua?ng tri. tha^'t thu? va`o tay
BV, ho^m sau Le^ DDu+'c Tho. va` Kissinger ga(.p nhau o+? Paris tie^'p tu.c
dda`m pha'n, khi a^'y ba su+ ddoa`n BV ddang tie^'n ve^` Hue^', ta.i Kontum,
Bi`nh Long qua^n ddo^.i VNCH bi. bao va^y nguy kho^'n, Le^ DDu+'c Tho. to? ra
dda('c tha('ng vi` ho. ddang co' u+u the^' o+? chie^'n tru+o+`ng
�Nhu+ng ho+n mo^.t tha'ng sau, ti`nh the^' ma(.t tra^.n chuye^?n hu+o+'ng theo
su+. cuo^`ng no^. cu?a Nixon �Nam VN co' the^? thua, nhu+ng Hoa Ky` kho^ng the^?
thua, nghi~a la`, du` chuye^.n gi` xa?y ra o+? VN, chu'ng ta se~ hu?y die^.t
ba('c VN�. Nixon tuye^n bo^' vo+'i nhu+~ng phu. ta' tha^n ca^.n�
(Vu~ng La^`y Cu?a Ba.ch O^'c, trang 504).
Nhu+ the^' ne^'u dda.i qua^n cu?a CSBV chie^'m ddu+o+.c mie^`n Nam ba(`ng vu~
lu+.c trong tra^.n Mu`a he` ddo? lu+?a 1972 thi` Nixon se~ oanh ta.c san ba(`ng
hu?y die^.t BV, the^? hie^.n tha'i ddo^. �kho^ng ddu+o+.c a(n thi` dda.p ddo^?�,
vo+'i ti`nh hi`nh na(m 1972 o^ng co' the^? la`m nhu+ va^.y, nhu+ng gio' dda~
xoay chie^`u, nhu+~ng na(m sau 1973, 1974, 1975 o^ng kho^ng the^? la`m gi` ho+n
vi` Quo^'c ho^.i dda~ thu+.c su+. tro'i tay ha`nh pha'p.
Nu+?a na(m sau nga`y ky' Hie^.p ddi.nh Paris, tha'ng 6-1973 Quo^'c Ho^.i My~
bie^?u quye^'t ca('t nga^n khoa?n cho ta^'t ca? ca'c hoa.t ddo^.ng qua^n su+.
My~ ta.i DDo^ng Du+o+ng, nga`y 1-7-1973, TT Nixon mie^~n cu+o+~ng pha?i ky'
tha`nh dda.o lua^.t a'p du.ng tu+` giu+~a tha'ng 8-1973 ca^'m mo.i hoa.t ddo^.ng
qua^n su+. My~ tre^n toa`n co~i DDo^ng Du+o+ng. Tha'ng 10-1973 Quo^'c Ho^.i ra
dda.o lua^.t ha.n che^' quye^`n To^?ng tho^'ng ve^` chie^'n tranh (War Power
Act), To^?ng tho^'ng pha?i tham kha?o y' kie^'n Quo^'c Ho^.i tru+o+'c khi gu+?i
qua^n ddi tham chie^'n. Nhu+ the^' ddo^'i vo+'i ti`nh hi`nh DDo^ng Du+o+ng lu'c
a^'y ha`nh pha'p Hoa Ky` dda~ bi. tro'i tay ga^`n nhu+ hoa`n toa`n, kho^ng cu+.a
qua^.y va`o dda^u ddu+o+.c.
Tre^n thu+.c te^' Nixon cu~ng qua' cha'n na?n dde^? co' the^? tie^'p tu.c
tru+`ng pha.t BV ba(`ng oanh ta.c tra? ddu~a. Tu+` dda^`u tha^.p nie^n 70, phong
tra`o pha?n chie^'n dda~ ta.o su+'c ma.nh cu?a ho. ba(`ng la' phie^'u va` dda~
tha`nh co^ng, Quo^'c Ho^.i na(`m trong tay pha?n chie^'n, trong tay dda?ng Da^n
chu? sa(~n sa`ng thu+.c hie^.n nguye^.n vo.ng cu?a ho. dde^? ca('t qua^n vi.e^n
bo? DDo^ng Du+o+ng. Va? la.i chu'ng ta cu~ng kho^ng ne^n que^n mo^.t ye^'u to^'
quan tro.ng la` thuye^'t Domino dda~ lo^~i tho+`i khi bu+o+'c sang tha^.p nie^n
70, va`o nhu+~ng na(m 1965, 66, 67 co`n co' the^? coi la` co' gia' tri.. Vi.
tri' DDo^ng Du+o+ng nay kho^ng co`n quan tro.ng ddo^'i vo+'i My~.
Hoa Ky` ky' Hie^.p DDi.nh Paris nga`y 27-1-1973, ru't qua^n va` ddem ve^`
nu+o+'c 587 tu` binh, o^ng Nguye^~n DDu+'c Phu+o+ng dda~ nha^.n xe't:
�Ngu+o+`i My~ ky' hie^.p ddi.nh Ba Le^ vo+'i mu.c ddi'ch ru't ra kho?i vu~ng
la^`y VN ddo^`ng tho+`i trao ddo^?i tu` binh My~. Quye^`n lo+.i chi'nh cu?a
mie^`n Nam kho^ng ddu+o+.c chu' tro.ng dde^'n. Mo^.t chuye^n vie^n ve^` du ki'ch
chie^'n, Sir R. Thompson, khi tha?o lua^.n ve^` vie^.c ky' ke^'t hie^.p ddi.nh
Ba Le^ dda~ vie^'t � Su+. so^'ng co`n cu?a mie^`n Nam VN bi. dde doa. chi? vi`
dde^? tra'nh cho nu+o+'c My~ kho?i pha?i ca^'u xe' nhau tan na't. Mo^.t ddie^`u
tra'i ngu+o+.c o+? dda^y la` mie^`n Ba('c VN bi. ba('t buo^.c pha?i ngo^`i va`o
ba`n ho^.i nghi. ta.i Ba Le^ kho^ng pha?i dde^? tu+. cu+'u ho. ma` la` dde^?
cu+'u nu+o+'c My~�. Vi` ly' do vu+`a ke^? ne^n ma(.c du` co' qua' nhie^`u
khuye^'t ddie^?m, hie^.p ddi.nh Ba Le^ va^~n pha?i ddu+o+.c phe^ chua^?n vo+'i
ba^'t cu+' gia' na`o�
Chie^'n Tranh VN Toa`n Ta^.p trang 811.
Ngu+o+`i mi`nh thu+o+`ng ke^'t a'n Kissinger hoa(.c chi? tri'ch TT Nixon ky'
Hie^.p DDi.nh Paris ba'n ddu+'ng VNCH cho CS, ho. ly' lua^.n Hie^.p ddi.nh la`
mo^.t ba?n a'n tu+? hi`nh. Su+. thu+.c kho^ng pha?i nhu+ va^.y, vie^.c Nixon
pha?i no^~ lu+.c dde^? ky' thoa? u+o+'c ddem qua^n ve^` nu+o+'c la` chuye^.n
a('t pha?i la`m o+? cu+o+ng vi. o^ng, kho^ng the^? la`m gi` ho+n ddu+o+.c vi`
nhu+ chu'ng ta dda~ bie^'t, phong tra`o pha?n chie^'n va` Quo^'c Ho^.i dda~
luo^n ga^y su+'c e'p du+~ do^.i ddo^'i vo+'i ha`nh pha'p buo^.c pha?i ru't qua^n
ve^` nu+o+'c ba(`ng mo.i gia'. Kho^ng pha?i ha`nh pha'p Hoa Ky`, to^?ng tho^'ng
Nixon hay Kissinger bo? VN ma` Quo^'c Ho^.i dda~ ca('t gia?m qua^n vie^.n dde^'n
xu+o+ng tuy? khie^'n VNCH kho^ng co`n ddu? hoa? lu+.c dde^? tu+. ve^., theo GS
Nguye^~n Tie^'n Hu+ng
�Sau khi My~ ru't, vie^.n tro+. qua^n su+. cho VNCH:
- Ta`i khoa' 1973 : hai ty? mo^'t (2,1 ty?)
- Ta`i khoa' 1974 : mo^.t ty? tu+ (1,4 ty?)
- Ta`i khoa' 1975 : ba^?y tra(m trie^.u (0,7 ty?).�
(Khi DDo^`ng Minh Tha'o Cha.y, trang 223)
Tha'ng 2-1974 dda.n to^`n kho chi? co`n ddu? xa`i cho mo^.t tha'ng, tha'ng 4
na(m 1975 dda.n chi? co`n ddu? dda'nh hai tua^`n
(Cao Va(n Vie^n, Nhu+~ng Nga`y Cuo^'i VNCH trang 92)
Nay chi'nh ngu+o+`i My~ cu~ng pha?i co^ng nha^.n Quo^'c Ho^.i Hoa Ky` dda~ bu+'c
tu+? mie^`n nam VN, ca('t vie^.n tro+. dda.n du+o+.c, tie^'p lie^.u trong khi BV
va^~n ddu+o+.c CS quo^'c te^' vie^.n tro+. do^`i da`o
(The United Stated did not lose the war in Viet Nam, the South Viet Namese did
after the U.S Congress cut off funding. The South Vietnamese ran out of fuel,
ammunition and other supplies because of a lack of support from Congress while
the North Vietnamese were very well supplied by China and the Soviet union -
History.com, Statistics about the Vietnam war).
Su+. thu+.c kho^ng pha?i Hie^.p ddi.nh Paris hay Nixon, Kissinger dda~ bu+'c
tu+? mie^`n Nam VN. Ma(.c du` BV kho^ng ru't he^'t qua^n ve^` Ba('c nhu+ng ne^'u
Quo^'c ho^.i tie^'p tu.c vie^.n tro+. qua^n su+. cho VNCH trong ca'c ta`i khoa'
1973-74 va` 1974-75 ba(`ng hoa(.c ho+n mu+'c vie^.n ta`i khoa' 1972-73 (tu+'c 2
ty? 100 trie^.u) thi` VNCH va^~n ddu? su+'c tu+. ve^. cho^'ng la.i BV ma(.c du`
ca'c nu+o+'c ddo^`ng minh dda~ ru't ddi. Nay va^'n dde^` dda~ qua' ro~ ra`ng,
la^.p pha'p dda~ bu+'c tu+? VNCH chu+' kho^ng pha?i ha`nh pha'p.
Trong tra^.n oanh ta.c khu?ng khie^'p long tro+`i lo+? dda^'t mu`a Gia'ng Sinh
na(m 1972, Nixon dda~ mo^.t co^ng ddo^i chuye^.n, vu+`a ba('t BV tro+? la.i ba`n
ho^.i nghi. va` vu+`a dda'nh pha' tan ta`nh xu' oa'ch ca'c ha. ta^`ng co+ so+?
mie^`n Ba('c nhu+ dda~ no'i o+? tre^n: phi tru+o+`ng, nha` ga, kho ha`ng, tie^'p
lie^.u bi. hu?y hoa.i. Nixon dda~ dda'nh cho BV sa^.p tie^.m dde^? sau khi My~
ru't ddi ho. se~ kho^ng co' kha? na(ng xa^m lu+o+.c mie^`n Nam, nhu+ the^' o^ng
ta cu~ng dda~ la`m he^'t su+'c mi`nh dde^? cu+'u va~n su+. su.p ddo^? cu?a VNCH.
Theo o^ng Nguye^~n Ky` Phong tha'ng 6-1973 du+o+'i a'p lu+.c cu?a Quo^'c Ho^.i
Nixon pha?i cha^'p thua^.n lua^.t kho^ng cho phe'p chi'nh phu? xu+? du.ng ba^'t
cu+' nga^n khoa?n na`o cho ca'c hoa.t ddo^.ng qua^n su+. ta.i DDo^ng Du+o+ng.
Tha'ng 10-1973 Quo^'c ho^.i bie^?u quye^'t cha^'p thua^.n lua^.t mo+'i gio+'i
ha.n quye^`n To^?ng tho^'ng trong chie^'n tranh (The War Power Act). Nixon la^.p
tu+'c du`ng quye^`n to^?ng tho^'ng phu? quye^'t, nhu+ng mo^.t tha'ng sau Quo^'c
ho^.i bie^?u quye^'t la.i vo+'i dda so^' phie^'u va` hie^.u lu+.c hoa' bo^.
lua^.t theo Hie^'n pha'p.
�Kho^ng co`n nga^n khoa?n dde^? ye^?m tro+. tru+.c tie^'p hay gia'n tie^'p cho
VN, kho^ng co`n quye^`n ha.n dde^? tuye^n chie^'n la^u da`i trong tru+o+`ng
ho+.p pha?i ddo^'i pho' vo+'i su+. ga^y ha^'n cu?a CSBV, gia' tri. cu?a ba?n
hie^.p ddi.nh ddi`nh chie^'n va` gia' tri. cu?a nhu+~ng hu+'a he.n ca' nha^n
cu?a Nixon ddo^'i vo+'i VNCH ba^y gio+` hoa`n toa`n na(`m trong tay ngu+o+`i
kha'c: Trong tay cu?a CSBV va` Quo^'c ho^.i Hoa Ky`�
(Vu~ng La^`y Cu?a Ba.ch O^'c, trang 518)
To^?ng tho^'ng Nixon dda~ he^'t lo`ng vo+'i su+. to^`n ta.i cu?a DDo^ng Du+o+ng
chu+' kho^ng pha?i o^ng ta pha?n bo^.i va` bu+'c tu+? ddo^`ng minh nhu+ nhie^`u
ngu+o+`i nghi~.
Trong tra^.n oanh ta.c Gia'ng Sinh 1972 ke^? tre^n BV dda~ ddu? su+'c cho^'ng
tra? va` ga^y thie^.t ha.i dda'ng ke^? cho kho^ng lu+.c cu?a mo^.t sie^u
cu+o+`ng thi` ta mo+'i tha^'y CS quo^'c te^' dda~ vie^.n tro+. cho BV do^`i da`o
nhu+ the^' na`o, co' ngu+o+`i cho ra(`ng Lie^n Xo^, Ta`u va` ca'c nu+o+'c xa~
ho^i chu? nghi~a anh em dda~ vie^.n tro+. qua^n su+. cho BV dde^? dda'nh nhau
vo+'i My~ chu+' kho^ng pha?i dde^? dda'nh nhau vo+'i VNCH.
Theo ba?n tin BBCvietmamese.com nga`y 10-5-2006: Trong buo^?i ho^.i tha?o cu?a
Vie^.n Li.ch Su+? Qua^n Su+. CSVN to^? chu+'c ta.i Saigon nga`y 14 va`
15-4-2006, hai �ddo^`ng chi'� Le^ Quang La.ng va` Tra^`n Tie^'n Hoa.t dda~ co^ng
bo^' nguo^`n vie^.n tro+. qua^n su+. cu?a ca'c nu+o+'c XHCN anh em cho CSVN
trong cuo^.c chie^'n tranh 1964-1975. Ho. cho bie^'t ve^` Te^n Lu+?a Lie^n xo^
dda~ vie^.n tro+. 10,169 qua?, ve^` ma'y bay chie^'n dda^'u Lie^n Xo^ vie^.n
tro+. 316 chie^'c, Ta`u anh em 142 chie^'c. Trong giai ddoa.n 1969-72, BV dda~
nha^.n ddu+o+.c 684,666 ta^'n ha`ng vie^.n tro+. vu~ khi' va` trang bi. ky~
thua^.t, giai ddoa.n 1973-1975 BV nha^.n ddu+o+.c 649,246 ta^'n vu~ khi', trang
bi. ky~ thua^.t nhu+ the^' CS quo^'c te^' va^~n vie^.n tro+. cho BV do^`i da`o
tu+` dda^`u to+'i cuo^'i cuo^.c chie^'n.
Ma(.c du` bi. Nixon cho ne'm bom dda'nh pha' tan na't ha. ta^`ng co+ so+? ta.i
mie^`n ba('c, nhu+ng CS quo^'c te^' dda~ ye^?m tro+. ta'i thie^'t cho BV nhanh
cho'ng. Sau khi ky' Hie^.p DDi.nh Paris, Ha` No^.i cho kho+?i co^ng xa^y tuye^'n
ddu+o+`ng xa lo^. DDo^ng Tru+o+`ng So+n hay Ha`nh la`ng 613 song song vo+'i
ddu+o+`ng mo`n Ho^` chi' Minh nhu+ng na(`m trong la~nh tho^? VNCH, BV dda~ xu+?
du.ng ha(`ng nghi`n xe ma'y u?i, ha`ng va.n bo^. ddo^.i, da^n co^ng, thanh nie^n
xung phong... nga`y dde^m, pha' nu'i san dde`o, xa^y co^'ng, la`m ddu+o+`ng,
du+.ng ca^`u.... To+'i 1975 thi` hoa`n ta^'t co^ng tri`nh, tuye^'n ddu+o+`ng
ro^.ng 8 m, da`i 1200 km, ddu+o+`ng da^~n da^`u tu+` Qua?ng Tri. to+'i Lo^.c
Ninh, chie^`u da`i toa`n bo^. 5 he^. tho^'ng tru.c da`i 5,500 km, 21 tru.c ngang
1,020 km, he^. tho^'ng da^~n da^`u da`i 5,000 km. Nho+` he^. tho^'ng xa lo^.
DDo^ng Tru+o+`ng So+n ma` BV dda~ va^.n chuye^?n va`o Nam mo^.t kho^'i lu+o+.ng
ra^'t lo+'n su'ng dda.n.
Khi tha^'y My~ qua(?ng mie^'ng xu+o+ng DDo^ng Du+o+ng ddi sau khi ky' Hie^.p
ddi.nh Paris va`o dda^`u na(m 1973, CS quo^'c te^' cu~ng nhu+ Ha` No^.i vo^.i
nhanh tay ra chu.p la^'y.
Ngu+o+`i My~ thu+.c su+. nha^.p cuo^.c va` leo thang chie^'n tranh VN tu+` 1965
cho to+'i 1972, co' the^? chia la`m hai giai ddoa.n 1965-1968 tho+`i Johnson -
McNamara va` 1969-1972 tho+`i Nixon - Kissinger.
Chi'nh phu? Johnson ddu+o+.c nhie^`u thua^.n lo+.i, ma(.c du` co' bie^?u ti`nh
pha?n chie^'n nhu+ng so^' ngu+o+`i u?ng ho^. chi'nh phu? o+? ty? le^. tu+o+ng
ddo^'i cao 60%, 50% va`o nhu+~ng na(m 1965, 66. Qua na(m 1967 so^' ngu+o+`i u?ng
ho^. chi'nh phu? gia?m co`n 45%, 46%... trong khi so^' pha?n chie^'n ta(ng le^n
50, 51%... Na(m 1968 sau tra^.n To^?ng co^ng ki'ch Te^'t Ma^.u Tha^n ty? le^.
ngu+o+`i u?ng ho^. gia?m da^`n xuo^'ng co`n 38%, ty? le^. pha?n chie^'n vu+o+.t
le^n tre^n 50%. TT Johnson ddu+o+.c Quo^'c ho^.i u?ng ho^. cho ta(ng qua^n
dde^`u dde^`u ha`ng na(m tu+` 184,300 ngu+o+`i na(m 1965 le^n 385,000 na(m 1966,
le^n 485,600 na(m 1967 va` 536,100 na(m 1968.
Ma(.c du` ddu+o+.c nhie^`u may ma('n Thie^n tho+`i, ddi.a lo+.i, nha^n hoa`
nhu+ng Johnson dda~ kho^ng tha('ng ddu+o+.c CS, cha(?ng la`m le^n co+m cha'o gi`
trong suo^'t bo^'n na(m 1965-1968, o^ng dda~ khie^'n cho so^' li'nh My~ tu+?
thu+o+ng nga`y mo^.t nhie^`u: 1,863 ngu+o+`i na(m 1965; 6,143 ngu+o+`i na(m
1966; 11,153 ngu+o+`i na(m 1967 va` 16,592 ngu+o+'i na(m 1968. Sai la^`m lo+'n
lao nha^'t cu?a TT Johnson la` dda~ giao toa`n bo^. ke^' hoa.ch qua^n su+. cho
McNamara, mo^.t ngu+o+`i da^n su+. kho^ng co' ti' kinh nghie^.m na`o ve^` qua^n
su+., bi. ca'c tu+o+'ng la~nh, gio+'i chu+'c qua^n su+. coi thu+o+`ng. McNamara
ba^'t ta`i, thie^'u tu+ ca'ch, na('m toa`n quye^`n chie^'n thua^.t, chie^'n
lu+o+.c dda~ la` nguye^n nha^n chi'nh cho su+. su.p ddo^? DDo^ng Du+o+ng sau
na`y. Chi'nh sa'ch dda'nh ca^`m chu+`ng �vu+`a dda'nh vu+`a run� cu?a ca(.p
Johnson - McNamara dda~ dda^?y phong tra`o pha?n chie^'n le^n cao thu+o+.ng
ddi?nh ddu+a cuo^.c chie^'n DDo^ng Du+o+ng da^`n da^`n to+'i cho^~ su.p ddo^?
tan ta`nh.
TT Nixon thu+`a hu+o+?ng mo^.t gia ta`i ddo^? na't cu?a Johnson - McNamara,
chi'nh phu? tru+o+'c dda~ dde^? la.i cho o^ng mo^.t ca(n nha` do^.t na't, o^ng
pha?i cho^'ng cho.i, che ddo+~ ba be^` bo^'n be^n, ma(.c du` ddu+o+.c coi la`
vi. To^?ng tho^'ng dda~ co' mo^.t su+. nghie^.p chi'nh tri. ngoa.i ha.ng nhu+ng
o^ng cu~ng kho^ng ta`i na`o cu+'u va~n no^?i ti`nh the^'. Khi Nixon le^n nha^.m
chu+'c thi` phong tra`o pha?n chie^'n do ca(.p Johnson - McNamara dde^? la.i
dda~ le^n qua' cao, tu+`ng bu+o+'c mo^.t phong tra`o tu+` tu+` na('m vu+~ng
quo^'c ho^.i trong tay ba(`ng la' phie^'u, va` ro^`i gio' dda~ ddo^?i
chie^`u....
Nixon tu+` chu+'c nga`y 8-8-1974 vi` vu. Watergate, o^ng dda~ ddem theo ta^'t
ca? nhu+~ng lo+`i hu+'a he.n vo+'i ngu+o+`i ba.n ddo^`ng minh xuo^'ng du+o+'i
tuye^`n dda`i.
Vie^'t trong mu`a Gia'ng Sinh na(m 2009
Tro.ng DDa.t
Ta`i Lie^.u Tham Kha?o
Wikipedia: Operation Linebacker II
The Hauenstein Center for Presidential: Nixon and the Christmas bombing.
AirSpacemag.com, Military Aviation:The Christmas bombing .
CommondreaMs.org: The Christmas bombings, by James Carrell.
Namvets.com:Vietnamese remember Christmas from hell.
U.S Centenial of flight commission: Linebacker II bombing raid.
History.com, History made every day: Nixon announces start of Christmas bombing
of North Vietnam.
History.com: Statistic about the Vietnam war.
Digital History: Nixon and Viet Nam.
Cao Va(n Vie^n: Nhu+~ng Nga`y Cuo^'i Cu?a VNCH, Vietnambibliography, 2003.
Nguye^~n Ky` Phong: Vu~ng La^`y Cu?a Ba.ch O^'c, Ngu+o+`i My~ Va` Chie^'n Tranh
VN 1945-1975, Tie^'ng Que^ Hu+o+ng 2006.
Nguye^~n Ky` Phong: Tu+? ddie^?n chie^'n tranh VN, Tu+.� Lu+.c 2009
Nguye^~n DDu+'c Phu+o+ng: Chie^'n Tranh VN Toa`n Ta^.p, 1963-1975, La`ng Va(n
2001.
Nguye^~n DDu+'c Phu+o+ng: Nhu+~ng Tra^.n DDa'nh Li.ch Su+? Trong Chie^'n Tranh
VN, 1963-1975, DDa.i Nam
Nguye^~n Tie^'n Hu+ng: Khi DDo^`ng Minh Tha'o Cha.y, Hu+'a Cha^'n Minh, 2005.
Vie^.n tro+. quo^'c te^' cho mie^`n Ba('c trong chie^'n tranh:
BBCvietnamese.com, 10-5-2006
Wikipedia: Opposition to the US involvement in the Vietnam war.
Google: Research at the National Archives, Statistical information about
casualties of the Vietnam war.
The Word Almanac Of The Vietnam War: John S. Bowman - General Editor, A
Bison-book 1985.
Stanley Karnow: Vietnam, A History, A Penguin Books 1991.
Marilyn B. Yuong, John J. Fitzgerald, A. Tom Grunfeld: The Vietnam War, A
history in documents, Oxford University Press 2002.
Thomas W. Lippman: McNamara, Architect of Vietnam War, Dies at 93, Washington
Post, July 6-2009.
Lam Quang Thi: Autopsy The Death Of South Viet Nam, 1986, Sphinx Publishing
VNCH Thua Tra^.n Vi` Bi. My~ Ca(`t Vie^.n Tro+... Motgoctroi.com
Hoa`ng La.c, Ha` Mai Vie^.t: VN 1954-1975, Nhu+~ng Su+. Tha^.t Chu+a He^` Nha('c
To+'i Texas 1990.
Va(n Tie^'n Du~ng: DDa.i tha('ng Mu`a Xua^n, Nha` xua^'t ba?n Qua^n ddo^.i nha^n
da^n, Ha`No^.i 2005.
Du+o+ng DDi`nh La^.p: Cuo^.c To^?ng Tie^'n Co^ng Va` No^?i da^.y Mu`a Xua^n
1975, Nha` xua^'t ba?n To^?ng Ho+.p T.P.H.C.M 2005.
:))
1. Trọng Đạt quá dốt nát về chính trị của Hoa-Kỳ trong Chiến Tranh
Vietnam
2. Ngụy tạo hoặc cố tình bịp bợm những độc giả không theo dõi thời
cuộc ở thời điểm Vietnam War.
3. Nâng bi Richard M. Nixon (Republican) một cách khắm thối, nếu không
muốn nói rằng vô liêm sỉ...
*** Merry Christmas & Happy New Year ! :-)))