Tongue twister in Hindi
Canadian Punjabi
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ http://www.CanadianPunjabi.com ਤੇ ਵਿਜ਼ਿਟ ਕਰੋ।
Tongue twister in Hindi
ਮਿਰਜ਼ਾ ਏਬੀ ਬੇਗ
ਬੀਬੀਸੀ ਹਿੰਦੀ ਡਾਟ ਕੰਮ ਕੇ ਲਈ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ
ਟੰਗ ਟ੍ਵੀਸ੍ਟਰ ਜ਼ਬਾਨ ਦੀ ਵਰਜ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਤਾਂ ਟੰਗ ਟਾਇਡ ਨੂੰ ਜੀਭ ਸੀ ਲੇਣਾ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ
ਆਪਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਬੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਦੂਸਰੇ ਬਚਿਆਂ ਤੇ ਆਜ਼ਮਾਯਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਖ਼ੂਬ ਹੰਸੇ ਵੀ ਹੋਣਗੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਪ ਹੀ ਇਸਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣ ਗਏ ਹੋਣਗੇ। ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਆਪਨੇ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ‘ਕਚ੍ਚਾ ਪਾਪੜ ਪਕਾ ਪਾਪੜ’ ਦੀ ਰਟ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲ੍ਮ ਵਿਚ ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ ਏਕ ਬਚ੍ਚੇ ਕੇ ਨਾਲ਼ ਏਕ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹੈ, ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਕੇ ਖੜਕਨੇ ਤੋਂ ਖੜਕਤੀ ਹਨ ਖਿੜਕਿਆਂ, ਖਿੜਕਿਆਂ ਕੇ ਖੜਕਨੇ ਤੋਂ ਖੜਕਤਾ ਹੈ ਖੜਕ ਸਿੰਘ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਅਤੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਕੇ ਸਾਡੇ ਏਕ ਦੋਸਤ ਜੁਨੈਦ ਨੇ ਏਕ ਨਵਾਂ ਨੁਸ੍ਖ਼ਾ ‘ਕੁਛ ਊਂਟ ਊਂਚਾ, ਕੁਛ ਪੂਂਛ ਉੱਚੀ, ਕੁਛ ਊਂਚੇ ਊਂਟ ਦੀ ਪੂਂਛ ਉੱਚੀ’ ਦਿੱਤਾ।
ਫਿਰ ਕ੍ਆ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖੋ ਵਹੀ ਇਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਜਲਦੀ ਜਲਦੀ ਬੋਲਕਰ ਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕ਼ਾਬੂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਮਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬੋਲਨੇ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੈ ਇਸੇ ਲਈ ਮਾਂ ਤੋਂ ਬੋਲ ਬੋਲ ਕਰ ਜੋ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖੀ ਵਹੀ ਮਾਤृ-ਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕ਼ੇ ਕੇ ਹਿਸਾਬ ਤੋਂ ਹਮ ਸਭ ਦੇ ਕੋਲ਼ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਨਾਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਮ ਆਪਣੀ ਜ਼ਬਾਨ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਤਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹੀ ਹਨ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਮਜ਼ਾ ਵੀ।
ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇਸੇ Tongue twister (ਟੰਗ ਟ੍ਵਿਸ੍ਟਰ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਭਲਾ ਕ੍ਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ‘ਜੀਭ ਅਮੇਠੁਆ’ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Tongue twister ਕ੍ਆ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
ਟੰਗ ਟ੍ਵਿਸ੍ਟਰ ਏਕ ਹੀ ਤਰਾਂ ਕੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਕੇ ਉਲਟੇ-ਪੁਲ੍ਟੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਜਲਦੀ ਬੋਲਨੇ ਵਿਚ ਐਸੀ ਗ਼ਲਤੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੋਲਨੇ ਵਾਲਾ ਮਜ਼ਾਕ਼ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣ ਜਾਵੇ।
ਗਿਨੀਜ਼ ਬੁਕ ਆਫ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਸ ਕੇ ਮੁਤਾਬਕ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸਭਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਟੰਗ ਟ੍ਵਿਸ੍ਟਰ ਹੈ
The sixth sick sheikh's sixth sheep's sick ਜਾਣੀ ਛੇਵਾਂ ਬੀਮਾਰ ਸ਼ੈਖ਼ ਦਾ ਛਠਾ ਭੇੜ ਬੀਮਾਰ ਹੈ, ਕੁਛ ਅਤੇ ਟੰਗ ਟ੍ਵੀਸ੍ਟਰ ਤੱਲੇ ਦੇਖਾਂ
ਭਾਸ਼ਾ ਖੇਡ ਖੇਡ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਏ ਟੰਗ ਟ੍ਵਿਸ੍ਟਰ
I slit the sheet, the sheet I slit, and on the slit sheet I sit।
Peter Piper picked a peck of pickled peppers,
A peck of pickled peppers Peter Piper picked।
How much wood would a woodchuck chuck
if a woodchuck could chuck wood?
How many cars can a carpark park
if a carpark could park cars?
Red lorry, yellow lorry, red lorry, yellow lorry
Six thick thistle sticks।
A big black bug bit a big black bear,
made the big black bear bleed blood
She sells sea shells by the sea shore।
The shells she sells are surely seashells।
Shy Shelly says she shall sew sheets।
ਜ਼ਬਾਨ ਤੇਜ਼ ਕਰਨੇ ਜਾਂ ਤੋੜਨ ਕੇ ਲਈ ਅਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕ਼ੇ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਜ਼ਬਾਨ ਕੇ ਫਿਸਲਨੇ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਛ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਦੇ ਤਾਂ ਏ ਜਾਨ ਬੂਝ ਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਐਸਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਕੁਛ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ।
ਸ੍ਪੂਨਰਿਜ਼੍ਮ (spoonerism)
ਹਮ ਵੀ ਮੁੰਹ ਵਿਚ ਜ਼ਬਾਨ ਰਖਦੇ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਅਗਰ ਉਹ ਫਿਸਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ..।
ਨ੍ਯੂ ਕਾਲੇਜ ਆਕ੍ਸਫ਼ੋਰ੍ਡ ਕੇ ਵਾਰ੍ਡੇਨ ਵਿਲਯਮ ਆਰ੍ਚਿਬਾਲ੍ਡ ਸ੍ਪੂਨਰ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਉਲਟ ਫੇਰ ਕਰਨੇ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਕੇ ਏਕ ਖ਼ਾਸ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਕੇ ਵਿਚ ਸੁਰ ਅਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਕੇ ਬਦਲਣ ਨੂੰ ਸ੍ਪੂਨਰਿਜ਼੍ਮ (spoonerism) ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਏਕ ਮੁਹਾਵਰਾ ਹੈ ਪਾਲਨਾ ਪੋਸਨਾ ਜਾਣੀ ਲਾਲਨ ਪਾਲਣ ਲੇਕਿਨ ਕਦੇ ਕਦੇ ਜਲਦੀ ਵਿਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਅਕਸਰ ਕੁਛ ਆਦਮੀ ਪਾਲ-ਪੋਸ ਦੀ ਜਗਾਹ ਪਾਸ-ਪੋਲ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਣੀ ਏਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਏਕ ਅਕਸ਼ਰ ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਬਦ ਕੇ ਅਕਸ਼ਰ ਤੋਂ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੰਸੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਨਤਾ ਹੈ।
ਅੰਜਾਨ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋਣੇ ਵਾਲੀ ਇਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਸ੍ਪੂਨਰਿਜ਼੍ਮ ਕਹਾਂਉਦੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਜਾਨ ਬੂਝ ਕਰ ਕਹਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਲੇ ਆਂਨ ਵਰ੍ਡਸ ਕਹਾਂਉਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਪੂਨਰਿਜ਼੍ਮ ਦੀ ਕੁਛ ਮਿਸਾਲਾਂ ਵਿਲਿਯਮ ਸ੍ਪੂਨਰ ਕੇ ਵਾਕ੍ਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਦੇਖਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਾ ਲਾਂ।
“The Lord is a shoving leopard” ਲੇਕਿਨ ਕਹਿਣਾ ਏ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ The Lord is a loving shepherd
“It is kisstomary to cuss the bride” ਲੇਕਿਨ ਕਹਿਣਾ ਏ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ It is customary to kiss the bride।
“Mardon me, padam, this pie is occupewed.” ਲੇਕਿਨ ਕਹਿਣਾ ਏ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ Pardon me, madam, this pew is occupied।
ਏਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੋਂ ਏਕ ਬਾਰ ਉਨ੍ਹੋੰਨੇ ਕਹਾ। “You have hissed all my mystery lectures, and were caught fighting a liar in the quad। Having tasted two worms, you will leave by the next town drain” ਜਾਣੀ You have missed all my history lectures and were caught lighting a fire in the quad, having wasted two terms, your will leave by next down train।
“Let us glaze our asses to the queer old Dean” ਲੇਕਿਨ ਕਹਿਣਾ ਏ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ Let us raise our glasses to the dear old queen।
”We'll have the hags flung out” ਲੇਕਿਨ ਕਹਿਣਾ ਏ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ flags hung
“Is the bean dizzy?” ਲੇਕਿਨ ਕਹਿਣਾ ਏ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ Is the dean busy?
“Go and shake a tower” ਲੇਕਿਨ ਕਹਿਣਾ ਏ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ take a shower
“a well-boiled icicle” ਲੇਕਿਨ ਕਹਿਣਾ ਏ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ well-oiled bicycle
“Let us pray for our queer old dean” ਲੇਕਿਨ ਕਹਿਣਾ ਏ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ dear old Queen
ਮਾਲਾਪ੍ਰਾਪਿਜ਼੍ਮ
ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਏਕ ਅਤੇ ਆਦਮੀ ਕੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇਸੇ ਕ਼ਿਸ੍ਮ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੇਰੀਡਾਨ ਕੇ ਨਾਟਕ ‘ਦ ਰਾਇਵਲ੍ਸ’ (The Rivals) ਦੀ ਪਾਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਿਸੇਜ਼ ਮਾਲਾਪ੍ਰਾਪ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹੋੰਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬ੍ਦਕੋਸ਼ ਯਾਦ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਹੀ ਜਾਣਦੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਏਕ ਹੀ ਸੁਰ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਅਨੁਚਿਤ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੰਸਨੇ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹਨ।
ਵੈਸੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਮਾਲਾਪ੍ਰਾਪ ਖ਼ੁਦ ਏਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਅਤੇ ਯਹ ਫ਼੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਅਨੁਚਿਤ, ਅਨੁਪਯੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। Malapropos is an adjective or adverb meaning “inappropriate” or “inappropriately”।
ਸ਼ੇਰੀਡਾਨ ਦਾ ਯਹ ਪਾਤਰ ਇੰਨਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਦਿਖਾਵੇ ਵਾਲੇ ਬੜੇ ਬੜੇ ਸ਼ਬਦ ਗ਼ਲਤ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਗਿਰਾਣੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਮਾਲਾਪ੍ਰਾਪਿਜ਼੍ਮ (Malapropism) ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਨੂੰ Dogberryism ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਟਕਕਾਰ ਵਿਲਿਯਮ ਸ਼ੈਕ੍ਸਪਿਯਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕ ਮਚ ਅਡੋ ਅਬਾਉਟ ਨਥਿੰਗ (Much Ado About Nothing) ਵਿਚ ਏਕ ਪਾਤਰ ਡਾਗਬੇਰੀ (Dogberry) ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਸ ਅਤੇ ਵ੍ਯੰਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਖਾਂ ਕੁਛ ਉਦਾਹਰਣ The Rivals ਤੋਂ
“She's as headstrong as an allegory on the banks of the Nile.ਜਾਣੀ alligator
“He is the very pineapple of politeness.” ਜਾਣੀ pinnacle
“If I reprehend any thing in this world, it is the use of my oracular tongue, and a nice derangement of epitaphs!” ਜਾਣੀ comprehend, vernacular, arrangement, epithets
“Venus has a reprobate orbit.” ਜਾਣੀ retrograde
ਚਲਿਏ ਬਹੁਤ ਹੋਇਆ ਅਬ ਕੁਛ ਊਂਚੇ ਊਂਟ ਦੀ ਪੂਂਛ ਉੱਚੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜ਼ਬਾਨ ਕੇ ਫ਼ਿਸਲਨੇ ਨੂੰ ਸਲਿਪ ਆਫ਼ ਟੰਗ (slip of tongue) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਕੇ ਲਈ ਟੰਗ ਟਾਇਡ (tongue tied) ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਗਲੀ ਬਾਰ ਹਮ ਜ਼ਬਾਨ ਤੋਂ ਜੁੜੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਕੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਬਾਤ ਕਰਨਗੇ।
ਚੀੰਟੀ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ...?
Ant ਅਤੇ Army ਵਿਚ ਜਾਂ ਫਿਰ Ape ਜਾਣੀ ਲੰਗੂਰ ਅਤੇ Troop ਵਿਚ ਕ੍ਆ ਸੰਬੰਧ ਹੈ?
ਏਕ ਤੀਰ ਤੋਂ ਦੋ ਸ਼ਿਕਾਰ..।
ਅੰਗੇਜ਼ੀ ਕੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਬਰ੍ਡ੍ਸ ਆਫ਼ ਏ ਫ਼ੇਦਰ ਫ਼੍ਲਾਕ ਟੁਗੇਦਰ ਦਾ ਅਰਥ ਕ੍ਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ...?
ਡਨ੍ਸ ਕਿਸੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
ਡਨ੍ਸ ਦਾ ਅਰਥ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਮਾਲੂਮ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਕ੍ਆ ਆਪ ਇਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ?
ਦੁਨਿਆਂ ਕੇ ਸੱਤ ਮਹਾਪਾਪ
ਆਪਨੇ ਸੱਤ ਅਜੂਬਿਆਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕ੍ਆ ਆਪ ਸੱਤ deadly sins ਜਾਣਦੇ ਹਨ?
ਕੁਛ ਦਿਲਵਾਲੇ ਮੁਹਾਵਰੇ.।
ਬਾਤ ਜਬ ਦਿਲ ਦੀ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵੀ ਕੁਛ ਖ਼ਾਸ ਹੀ ਹੋਣਗੇ..। ਏਕ ਨਜ਼ਰ।