ਰਾਹਤ ਵਿਤਰਣ ਵਿਚ ਸਮਨ੍ਵਯ ਦਾ ਅਭਾਵ
ਸੁਸ਼ੀਲ ਝਾ
, ਅਰਰਿਆ
ਬਿਹਾਰ ਕੇ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਅਬ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਪਹੁੰਚਣ ਲੱਗੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਕੇ ਵਿਤਰਣ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਮਨ੍ਵਯ ਦਾ ਅਭਾਵ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਾਰੇ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਵਯੰਸੇਵੀ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਬਹੁਤ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਕਹੀੰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਮੱਦਦ ਨਹੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਅਰਰਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਰਾਹਤ ਸ਼ਿਵਿਰਾਂ ਵਿਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਘਟ ਹਨ ਕਿਉਂ ਕਿ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿੱਜੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਕੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਰਿਹਾ। ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਕੇ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈਣ ਕੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਸੰਗਠਨ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਯੰਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਜੁੜੀ ਕਾਮਾਯਨੀ ਦਸਦੀ ਹਨ ਕਿ ਅਰਰਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਰਾਹੁਣਯੋਗ ਕਾਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਰ ਏ ਲੋਗ ਨਾਂ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਕਈ ਹੜ੍ਹ ਪੀੜਤ ਭੁੱਖਿਆਂ ਮਰ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਉਹਨਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਹੜ੍ਹ ਪੀੜਤਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵੀ ਰਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਰਾਹਤ ਕੇ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਲੋਗ ਦਬਾਅ ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਮੀ
ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 15-20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਕੇ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪ ਸਰਕਾਰੀ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਹਾਲਤ ਅਤਿਅੰਤ ਖ਼ਰਾਬ ਸੀ। ਖ਼ਰਾਬ ਖਾਣਾ, ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਕਮੀ, ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ੌਚ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਵਸਥਾ ਇਹਨਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਨਹੀ ਦੇਖੀ ਗਈ।
ਕਈ ਜਗਾਹ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਕੈਂਪ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ
ਰਾਨੀਗੰਜ ਕੇ ਸਰਵਾਹਾ ਕੇ ਕੋਲ਼ ਏਕ ਸਥਾਨ ਤੇ ਤਾਂ ਲੋਗ ਆਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਵਹਾਂ ਏਕ ਕੈਂਪ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਕੈਂਪ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਕੇ ਖਾਨੇ ਕੇ ਲਈ ਕੁਛ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀ ਸੀ ਜਦ ਕਿ ਯੂਨਿਸੇਫ਼ ਨੇ ਇੱਥੇ ਕੈਂਪ ਲਗਾ ਰਖਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਕੈਂਪ ਕੇ ਏਕ ਆਦਮੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, "ਇੱਥੇ ਦੇਖੋ..। ਮਚਾਨ ਬਣਾ ਲਈ ਹਨ। ਪ੍ਲਾਸ੍ਟਿਕ ਨਹੀ ਹੈ। ਬਾਰਸ਼ ਵਿਚ ਭੀੰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਵਾਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਖਾਣਾ ਨਹੀ ਹੈ। ਭੂਖੇ ਪੇਟ ਕ੍ਆ ਦਵਾਈ ਖਾਏਗਾ ਆਦਮੀ."
ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਏ ਕੈਂਪ ਅਸਥਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਹ ਕੋਈ ਮੱਦਦ ਨਹੀ ਦੇ ਸਕਦੇ। ਇੱਥੇ ਨਾਂ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਮੱਦਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਸ੍ਵਯੰਸੇਵੀ ਸੰਗਠਨ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।
ਇਹੀ ਹਾਲ ਖਗੜਿਯਾ- ਸਹਰਸਾ ਮਾਰਗ ਤੇ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਬੇਲਦੌਰਾ ਕੇ ਕੋਲ਼ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਕੇ ਲਈ ਖਾਨੇ ਪੀਣ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ ਚੰਗੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਡਾਕ੍ਟਰ ਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਬਚਾਓ ਕੇ ਲਈ ਸੈਨਾ ਵੀ ਲੇਕਿਨ ਇਸੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਲਗਮਾ ਪੁਲ ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਭਆਵਹ ਸੀ।
ਲਗਮਾ ਪੁਲ ਕੇ ਕੋਲ਼ ਹੀ ਕਈ ਲੋਗ ਝੁਗ੍ਗਿਯਾਂ ਬਣਾ ਕਰ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 10 ਦਿਨ ਤੋਂ ਖਾਨੇ ਕੇ ਲਈ ਕੁਛ ਵੀ ਨਹੀ ਮਿਲ ਸਕਿਆ ਸੀ। ਜਬ ਹਮ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਪਾਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਤਾਂ ਨਹੀ ਸੀ ਬਲਕਿ ਇੰਡਿਯਨ ਰੇਡ ਕ੍ਰਾਸ ਕੇ ਲੋਗ ਕਪੜੇ ਵੰਡ ਰਹੇ ਸਨ।
ਲੋਗ ਇੱਥੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਭੂਖੇ ਸਨ ਅਤੇ 10 ਦਿਨ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਬਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਪਡੇ਼ ਮਿਲ ਰਹੇ ਸਨ ਭੋਜਨ ਨਹੀ। ਇੱਥੇ ਤੇ ਯੂਨਿਸੇਫ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵੀ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਉਹਨਾ ਦਾ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਹੀ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਸੇ ਵਿਚ ਦਵਾ ਦੇਣੇ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀ।
'ਜਾਣ ਤਾਂ ਜਾਣ ਕਿੱਥੇ...'
ਮੋਹਨਲਾਲ ਸ਼ਰਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਮਧੇਪੁਰਾ ਦੀ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਮੰਜ਼ਰ..।
'ਅਬ ਜਿਏੰ ਜਾਂ ਮਰੋ...'
ਹੜ੍ਹ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਮਧੇਪੁਰਾ ਕੇ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਪਬੀਤੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਬਾਨਗੀ..।
ਰੋਜ਼ੇ ਵਿਚ ਦਿਕਤਾਂ
ਰਾਹਤ ਸ਼ਿਵਿਰਾਂ ਵਿਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਹੀ ਹਨ।