Que trapèri la paraula aquela dins un conte d'en Joan Bodon. De qué significa?
mercés
Gianni
> adieu monde
>
> Que trapèri la paraula aquela dins un conte d'en Joan Bodon. De qué significa?
Se siás pas tròp cansat, poiriás nos picar la frasa per tal que vegèssem
lo contèxte?
Me dòl mès podiái pas gaire èsser mai precís -- es pas levat d'una
frasa mès del títol d'un conte d'en Joan Bodon: _lo castèl de raive_
Entretemps un amic me balhèc l'entresenha: significa somi, pantais, e
seriá un gallicisme (es amor d'aquò qu'es pas dins l'Alibèrt).
G.
Òc, pensavi ad aquò, "raive" qu'ei un gallicisme emplegat tanben en
Peiregòrd. (Ací en Bearn qu'ei sordeish: "rève").
Mes que m'estonava per'mor la lenga de Bodon qu'ei a l'acostumada de las mei
eishenjas de gallicismes.
--
"Marseille c'est tranquille, c'est pas Paris Marseille ; tout le monde est
chaud mais y a pas d'embrouilles" (Massilia Sound System, Bus de nuit)
Es exactament çò qu'ai pensat.
Òc, òc. Çaquelà dins los contes de Bodon i a _un fum_ de gallicismes.
Çò probable es que voliá revertar la lenga populara.
Gianni
Es vertat que de remplaçar de gallicismes ancians per de tèrmes
artificials o arcaïcs es pas totjorn una bona idèia.
> Gianni V. wrote:
Que'n soi convençut despuish hèra ; un "eminent lingüista" a qui ac hidavi
que qualificava aquera posicion, qui ei fin finala la d'occitanizants
plaçats dens un mitan on la lenga populara ei pro viva, de "populisme
gascon"...
--
"The President of the World : a moron.
The Big Chief of Israel : a war criminal.
Make a mix-up of both and you'll get a fucking bloody mess in
Israel-Palestine"
> Que'n soi convençut despuish hèra ; un "eminent lingüista" a qui ac hidavi
> que qualificava aquera posicion, qui ei fin finala la d'occitanizants
> plaçats dens un mitan on la lenga populara ei pro viva, de "populisme
> gascon"...
Per exemple, n'i a que díson que cal pas dire "nani" o "òc-ben", per çò
que son de francismes.
Son de mots d'origina francesa, de segur, mès que se díson pas mai en
francés e que son donc pas emplegats a causa de l'influéncia actuala del
francés.
Remplaçar "mossur" "madama" per "sénher" o "dòna" me sembla tanben
exagerat. Aqueste usatge a pas jamai existit en occitan. Es complètament
artificial e fa rire los parlaires naturals.
I a des cases ont lo mot francés es util, mès pas indispensable. Per
exemple, per revirar lo francés "soeur", se ditz "sur" per una monja e
"sòrre" per l'equivalent feminin de "fraire".
> Per exemple, n'i a que díson que cal pas dire "nani" o "òc-ben", per çò
> que son de francismes.
E ben ???
Tot lo monde o dison çaquelà, e te pòdi rassegurar : s'escrivon e s'ensenhan
tanben.
> Son de mots d'origina francesa, de segur, mès que se díson pas mai en
> francés
Vertat : "òc-ben" se ditz "O-K" en francés d'ara ! ;o))
> e que son donc pas emplegats a causa de l'influéncia actuala del
> francés.
Ai pas remarcat aquò.
> Remplaçar "mossur" "madama" per "sénher" o "dòna" me sembla tanben
> exagerat. Aqueste usatge a pas jamai existit en occitan. Es complètament
> artificial e fa rire los parlaires naturals.
Nani, monsur : me sembla que sénher e dòna son del registre literari, adonc
s'emplegan dins aquel registre, ont los ai sovent encontrats. Los "parlaires
naturals" son pas totes illetrats.
> I a des cases ont lo mot francés es util, mès pas indispensable. Per
> exemple, per revirar lo francés "soeur", se ditz "sur" per una monja e
> "sòrre" per l'equivalent feminin de "fraire".
--
===================================================
Xavièr Malbí
"Educar es pas emplenar un vas mas alucar un fuòc." Montaigne
===================================================
Voliái dire:
Se son emplegats es donc pas a cause de l'influéncia actuala del francés.
>>Remplaçar "mossur" "madama" per "sénher" o "dòna" me sembla tanben
>>exagerat. Aqueste usatge a pas jamai existit en occitan. Es complètament
>>artificial e fa rire los parlaires naturals.
>
>
> Nani, monsur : me sembla que sénher e dòna son del registre literari, adonc
> s'emplegan dins aquel registre, ont los ai sovent encontrats. Los "parlaires
> naturals" son pas totes illetrats.
Ai sovent entendut "sénher" al sens de "seigneur", subretot dins
l'expression "nòstre Sénher", mès se disi "sénher Martí" a mon vesin, se
demandarà se veni pas nèci o que cresi d'èstre dins lo filme "Les
visiteurs".
> Per exemple, n'i a que díson que cal pas dire "nani" o "òc-ben", per çò
> que son de francismes.
> Son de mots d'origina francesa, de segur, mès que se díson pas mai en
> francés e que son donc pas emplegats a causa de l'influéncia actuala del
> francés.
>
> Remplaçar "mossur" "madama" per "sénher" o "dòna" me sembla tanben
> exagerat. Aqueste usatge a pas jamai existit en occitan. Es complètament
> artificial e fa rire los parlaires naturals.
>
> I a des cases ont lo mot francés es util, mès pas indispensable. Per
> exemple, per revirar lo francés "soeur", se ditz "sur" per una monja e
> "sòrre" per l'equivalent feminin de "fraire".
Que'm sembla que seré interessant de poder guardar gallicismes en tot
emplegar lo mot occitan natre tanben. Que permeteré de dispausar de dus
registres, un registre baish qui poderé estar, per exemple, lo deus
dailògies dens un roman, e un registre haut qui seré lo de la narracion.
Tanben, qu'i a tot lo pes afectiu d'un mot. En Bearn, que disem per exemple
"Aquesta crampa qu'ei un chantièr", qu'ei a díser qu'ei pagalhosa, que tot i
ei a barrejas. "Aquesta crampa qu'ei un obrador" que seré estranh e shens
shuc.
Tanben, que vei l'utilitat de poder distinguir, dens un raconte, los
locutors naturaus qui utilizan gallicismes en tot mestrejar hòrt plan la
sintaxi e la fonetica, e los neolocutors qui evitan los gallicismes lexicaus
mes n'an pas autant de mestria de la sintaxi.
Tà fenir, que relhèvi, Xavièr, que quan dises a Maime que los locutors
naturaus ne son pas "illetrats", que defeneishes un nivèu de cultura, de
saber de la lenga, a partir d'un exemple qui as defenit tu medish (sénher,
dòna), puishque "sénher"/"dòna" e son artificiaus o hèra ancians. Ne sèi pas
se'm comprenes, qu'ei com se creavas un mot e que decidisses a l'avança que
los qui ne'u comprenen pas e qui ne l'emplegaràn pas e seràn "illetrats".
Qu'i a quauquarren qui truca dens lo ton rasonament.
--
"La différence entre un nationaliste français et un nationaliste irlandais
consiste en ceci, que lorsque sa patrie est occupée, le nationaliste
irlandais ne se range pas aux côtés de l'ennemi" (Kathleen Fay)
> Ai sovent entendut "sénher" al sens de "seigneur",
Dins aquel sens, ai legit de còps "senhor" tanben
> subretot dins l'expression "nòstre Sénher",
Òc-ben, o ai entendut tanben. Cal dire que la lenga de la religion es d'una
tradicion escricha, literaria. Sovent, pel monde pauc o pas letrats, es la
sola cultura directament eissuda de l'escrich, e d'un escrich plan vièlh.
> mès se disi "sénher Martí" a mon vesin, se
> demandarà se veni pas nèci o que cresi d'èstre dins lo filme "Les
> visiteurs".
Tiò ! E aquò per que sètz pas dins lo contèxte literari, mas dins la lenga
parlada.
Per contra, dins la lenga "escricha" o "administrativa" (doncas pas amb lo
vesin), Sénher e Dòna son de s'emplegar : "Sénher lo Deputat", "Dòna Carcàs"
(libròt pels dròlles que conta la legenda de Carcassona), eca... un pauc
coma dins l'equivalent en francés vièlh "Seigneurs (o sieurs) et (gentes)
Dames".
A mon vejaire, s'agís d'una diferéncia de registre de lenga
(parlada/escricha, comuna/oficiala, actuala/anciana) coma n'existís dins
cada lenga, d'arcaïsmes demorant dins la lenga escricha. Los cal prene per
d'elements culturals, mas que nos còpen pas de la vida vidanta.
Coralament,
Xavièr
L'usatge de dire "monsieur/madame" a una persona qu'es pas un nòble es
recent (sègle XVIII se me rapèli) e i a pas jamai agut d'autre usatge en
occitan que d'utilizar los mots d'origina francesa "mossur/madama".
"Sénher/dòna" dins aqueste sens son complètament artificials e son pas
compreses dels parlaires naturals. Se disi "sénher Martin" a mon vesin
creirà que li disi "seigneur Marty", pas "monsieur Marty" e naturalament
pensarà que parli un occitan de farlabica.
> Que'm sembla que seré interessant de poder guardar gallicismes en tot
> emplegar lo mot occitan natre tanben. Que permeteré de dispausar de dus
> registres, un registre baish qui poderé estar, per exemple, lo deus
> dailògies dens un roman, e un registre haut qui seré lo de la narracion.
Suèi d'acòrdi sul principi. Avèm aquò en anglés amb un fum de doblets de
mots d'origina francesa/saxona:
calf / veal
pig / pork
storm / tempest.
L'exemple de l'anglés mòstra qu'un manlèu massiu de mots franceses nòi
pas a la vitalitat de la lenga.
Una objection ça-que-la: perqué lo francés deuriá totjorn aver lo
registre bas?
Dins la lenga viva, es sovent lo contrari.
> Que'm sembla que seré interessant de poder guardar gallicismes en tot
> emplegar lo mot occitan natre tanben. Que permeteré de dispausar de dus
> registres, un registre baish qui poderé estar, per exemple, lo deus
> dailògies dens un roman, e un registre haut qui seré lo de la narracion.
> Tanben, qu'i a tot lo pes afectiu d'un mot. En Bearn, que disem per
exemple
> "Aquesta crampa qu'ei un chantièr", qu'ei a díser qu'ei pagalhosa, que tot
i
> ei a barrejas. "Aquesta crampa qu'ei un obrador" que seré estranh e shens
> shuc.
Tiò ! e degun l'emplegariá pas, urosament.
> Tanben, que vei l'utilitat de poder distinguir, dens un raconte, los
> locutors naturaus qui utilizan gallicismes en tot mestrejar hòrt plan la
> sintaxi e la fonetica, e los neolocutors qui evitan los gallicismes
lexicaus
> mes n'an pas autant de mestria de la sintaxi.
Aquò's lo meu problèma màger de cada jorn : en tant que "neolocutor", ensagi
de tornar popar la lenga a la font - de mos parents - e sovent sèm
confrontats a de gallicismes. Çò que ne fau : se son de gallicismes "nòus",
que lo monde ne sabon l'equivalent occitan mas que n'an oblidat dempuèi pauc
de temps l'emplèc per manca de practica, gardi lo mot occitan. Se son de
gallicismes mai ancians, es a dire que lo monde coma mos parents an totjorn
conegut res qu'aquò, gardi lo gallicisme.
> Tà fenir, que relhèvi, Xavièr, que quan dises a Maime que los locutors
> naturaus ne son pas "illetrats", que defeneishes un nivèu de cultura, de
> saber de la lenga, a partir d'un exemple qui as defenit tu medish (sénher,
> dòna), puishque "sénher"/"dòna" e son artificiaus o hèra ancians. Ne sèi
pas
> se'm comprenes, qu'ei com se creavas un mot e que decidisses a l'avança
que
> los qui ne'u comprenen pas e qui ne l'emplegaràn pas e seràn "illetrats".
> Qu'i a quauquarren qui truca dens lo ton rasonament.
Me'n soi explicat dins la responsa a Maime : es una question de registre de
lenga, la causida del lexic serà diferenta segond que siá dins lo literari o
dins lo parlar de cada jorn. D'unes mots s'encontran plan sovent dins los
libres e de gaire pas jamai dins lo parlar ; a l'ora d'ara, me sembla que
caldriá pas exclure la lenga literaria, que per plan monde es lo sol biais
de dintrar dins la lenga. Aquò's un mendre bocin novèl e benlèu contrari a
tota la tradicion de l'occitan, mas es un fach de prene en compte, çò'm
sembla.
Çaquelà, soi pas ieu de definir la lenga (ne seriái plan incapable qu'ai pas
fòrça cultura) mas solament lo meu usatge; aquò vòl dire una practica, de
causidas, una recèrca, de discutidas, de lecturas, eca...
Dins ta remarca, manca un mot, important : "TOTES (e non pas "los") ...
locutors naturals son pas illetrats". Aquò voliá far puntar lo fach dels 2
registres, que pas un n'es a exclure, ni mai a mespresar l'autre. Entendi
per "illetrats" los qu'an pas l'astre d'aver l'accès a la cultura escricha.
Ni mai ni mens.
Coralament,
Xavièr
> Aquò's lo meu problèma màger de cada jorn : en tant que "neolocutor", ensagi
> de tornar popar la lenga a la font - de mos parents - e sovent sèm
> confrontats a de gallicismes. Çò que ne fau : se son de gallicismes "nòus",
> que lo monde ne sabon l'equivalent occitan mas que n'an oblidat dempuèi pauc
> de temps l'emplèc per manca de practica, gardi lo mot occitan. Se son de
> gallicismes mai ancians, es a dire que lo monde coma mos parents an totjorn
> conegut res qu'aquò, gardi lo gallicisme.
Es exactament ma politica tanbens.
> Una objection ça-que-la: perqué lo francés deuriá totjorn aver lo
> registre bas?
> Dins la lenga viva, es sovent lo contrari.
Bona objeccion;-) Sovent per aquò, lo gallicisme que serà deu registre
baish, non ? Quan non seré que per'mor que serà emplegat a casa dab los
parents o granparents, e qu'a l'escòla que s'i emplegarà lo mot occitan
natre : lo chapèu / lo capèth, per exemple.
(Qu'èi consciéncia de descríver ua situacion ideau qui n'ei pas sovent
realizada).
Mes que vau shens que taus gallicismes. Per exemple, dens la mia purmèra
annada d'ensenhament de l'occitan qu'ensenhavi au collègi mei pròche deu
vilatge deu granpair qui m'aprenó la lenga. Qu'aprenèm los noms d'animaus.
Que sabí que lo granpair aperava "potha" çò qui apèras tu, bessè, "galina",
e un "sondatge auprès deus dròlles que'm confirmè qu'èra lo mot deu parçan.
Que'us expliquèi parièr que valè mei emplegar "pora" qui ei mei espandit (e
mei logic).
Auta causa qui èm quauques uns d'ací en Bearn qu'ei de préner los mots mei
corrents dens l'usatge viu com mots deu registre neutre e mots mensh
corrents, emplegats sonque dens quauques parçans, com sinonimes literaris ;
per ex. hartar / assadorar, hrèita (lengadocian fraita / fracha) / necèra,
paur / met, etc. Tà vertat díser n'avem pas inventat arren qu'estó la
practica deus felibres mei avisats.
Sči completament d'acņrdi amb aquela idčia. Mas sņmi e pantais
son de mņts plā vius.
Lo "populisme gascon, auvirnhat, provençau..." es l'atituda
bona, à mon vejaire. Acò empacha pas de reprendre de mòts, vius,
d'endacòm mai. Mas chau esquuivar una talhada entre la lenga viva e
una lenga sabenta.
Sèi d'acòrdi ambé tot çò que sèc dinc lo princìpi, mas pas dinc lo
detalh. Aquela divergéncia vé d'un manco d'informacion de Maime en
defòra del Lengadòc.
> Per exemple, n'i a que díson que cal pas dire "nani" o "òc-ben", per çò
> que son de francismes.
> Son de mots d'origina francesa, de segur, mès que se díson pas mai en
> francés e que son donc pas emplegats a causa de l'influéncia actuala del
> francés.
Sèi d'acòrdi à la condicion de contunhar de dire "òc", "òc-be",
"no" e "non-pas" qu'eisiston enquèra e que son sols emplegats dinc una
granda part de l'Ocitània.
> Remplaçar "mossur" "madama" per "sénher" o "dòna" me sembla tanben
> exagerat. Aqueste usatge a pas jamai existit en occitan.
Es vertat en Lengadòc. En Provença onde i a despuèi lo sègle
dezauèit un dialògue permanent entre la lenga escrita e la lenga
quotidiana, "Senhe" e "Dòna" son coneguts. Lis ensenhi coma fòrma
provençalas, e literàrias en defòra de Provença.
> I a des cases ont lo mot francés es util, mès pas indispensable. Per
> exemple, per revirar lo francés "soeur", se ditz "sur" per una monja e
> "sòrre" per l'equivalent feminin de "fraire".
Aquela diferéncia me parèis pas indispensabla tampauc, mas cò's
vertat que gèina pas, à la condicion de gardar la possibilitat de dire
"sòrre" també per la morga/monja.
Ensajatz de dire, "lo senhe Martin" ambé l'article.
Pichona digression ortografica:
Prononci "sči" tanben e supausi que cal escriure "suči" perqué deu venir
de "sņi".
Me rapčli pas s'ai vist aquņ endacņm o s'es una deduccion personala (e
donc pauc fisabla).
Que ne pensatz?
> Ensajatz de dire, "lo senhe Martin" ambé l'article.
Ai agachat dins ma colleccion de tèxtes occitans e, fectivament, ai
trobat "sénher" dins de tèxtes felibrencs.
L'usatge a donc pas tant artificial coma cresiái.
Ai remarcat d'expressions coma "sénher-grand" (grand-père), mon sénher
paire, etc.
Donc, al contrari de çò que pensavi, lo mot "sénher" a pas exclusivament
lo sens de "seigneur" en occitan popular.
>
> Aquò's lo meu problèma màger de cada jorn : en tant que "neolocutor", ensagi
> de tornar popar la lenga a la font - de mos parents - e sovent sèm
> confrontats a de gallicismes. Çò que ne fau : se son de gallicismes "nòus",
> que lo monde ne sabon l'equivalent occitan mas que n'an oblidat dempuèi pauc
> de temps l'emplèc per manca de practica, gardi lo mot occitan. Se son de
> gallicismes mai ancians, es a dire que lo monde coma mos parents an totjorn
> conegut res qu'aquò, gardi lo gallicisme.
En generau jo tanben que hèi atau.
> Me'n soi explicat dins la responsa a Maime : es una question de registre de
> lenga, la causida del lexic serà diferenta segond que siá dins lo literari o
> dins lo parlar de cada jorn. D'unes mots s'encontran plan sovent dins los
> libres e de gaire pas jamai dins lo parlar ; a l'ora d'ara, me sembla que
> caldriá pas exclure la lenga literaria, que per plan monde es lo sol biais
> de dintrar dins la lenga. Aquò's un mendre bocin novèl e benlèu contrari a
> tota la tradicion de l'occitan, mas es un fach de prene en compte, çò'm
> sembla.
Solide.
> Çaquelà, soi pas ieu de definir la lenga (ne seriái plan incapable qu'ai pas
> fòrça cultura) mas solament lo meu usatge; aquò vòl dire una practica, de
> causidas, una recèrca, de discutidas, de lecturas, eca...
> Dins ta remarca, manca un mot, important : "TOTES (e non pas "los") ...
> locutors naturals son pas illetrats". Aquò voliá far puntar lo fach dels 2
> registres, que pas un n'es a exclure, ni mai a mespresar l'autre. Entendi
> per "illetrats" los qu'an pas l'astre d'aver l'accès a la cultura escricha.
> Ni mai ni mens.
D'acòrd:)
--
"La diferéncia enter un nacionalista francés e un nacionalista irlandés que
consisteish en açò, que quan la soa patria ei ocupada, lo nacionalista
irlandés n'ei pas au darrèr de l'enemic" (Kathleen Fay)
> Prononci "sèi" tanben e supausi que cal escriure "suèi" perqué deu venir
> de "sòi".
> Me rapèli pas s'ai vist aquò endacòm o s'es una deduccion personala (e
> donc pauc fisabla).
> Que ne pensatz?
Quin pronóncias "nuèit", "uèit", eca ?
nučch = nčts
učch = wčts
učlh = čl
cučch = kčts
I a un autre mot que soi pas segur cossí l'escriure.
Per "nňu" (novčl), disi [nčbe]. Supausi que cal escriure "nučve".
Mon ipotčsi es qu'es un forma facha sul femenin "nučva" que aparegut
aprčs l'evolucion:
nňva > nuňva > nučva > nčva
d'un biais parallel a
ňlh > uňlh > učlh > učlh
Del costat d'Agen, dison "fčc" per "fuňc". Supausi que cal escriure "fučc".
> Eole wrote:
>> Quin pronóncias "nučit", "učit", eca ?
>
> nučch = nčts
> učch = wčts
> učlh = čl
> cučch = kčts
>
>
> I a un autre mot que soi pas segur cossķ l'escriure.
> Per "nņu" (novčl), disi [nčbe]. Supausi que cal escriure "nučve".
> Mon ipotčsi es qu'es un forma facha sul femenin "nučva" que aparegut
> aprčs l'evolucion:
> nņva > nuņva > nučva > nčva
>
Ņc, que soi tot plen d'acņrd dab tu. Que crei que son correntas en niēart
las fņrmas d'aquera traca (masculins arrehčits suu feminin).
> d'un biais parallel a
> ņlh > uņlh > učlh > učlh
>
> Del costat d'Agen, dison "fčc" per "fuņc". Supausi que cal escriure "fučc".
Que caleré véder se la fņrma "suči" existeish.
En Bearn occidentau, Pascas que's ditz ['Paskus], que s'ageish d'ua
evolucion de *Pąsquas ; mes com ['Paskuos] ei pas atestat enlņc que'm sembla
que n'ei pas necessari d'establir ua grafia englobanta "Pąsquas" tą tota la
Gasconha.
Paričr se "suči" dab la /u/ prononciada n'ei pas atestada. enfin, qu'ei lo
men avķs.
--
"La diferéncia enter un nacionalista francés e un nacionalista irlandés que
consisteish en aēņ, que quan la soa patria ei ocupada, lo nacionalista
irlandés n'ei pas au darrčr de l'enemic" (Kathleen Fay)
"Ali Rauge" <ali....@tele2.fr> a écrit dans le message de
news:%bktc.47799$zm5....@nntpserver.swip.net...