remembre: la vida de Victòr Kravchenko
Bròc
Victòr Andreievich
Nascut en 1905 dinc una familha modèsta à Ekaterinoslav, futura
Dniepropetròvsk, Kravchenko avia un paire revolucionàri, que avia
fach sovent de sejorns dinc las presons tsaristas. Maugrat tot, aquel
paire s'èra tengut un pauc al relarc après la victòria di
comunistas, gaire temptat per lo novèl òrdre bolshsevik. Victòr,
guel, dintra ei joventuts comunistas, puèi al partit, e vé membre del
niòu eleit.
Sara lèu mesclat à doas repressions majoras. D'en primier
s'enròlla dinc la cavalaria di « Gardas rotges » e se'n va
subtar en Asia centrala li guerrejaires musulmans, li basmachi, que
resíston capudament à la sovietisacion. Après avedre contribuït de
vencer aquela Vendeia deis estepas, se retròba pels vilatges
d'Ucraïna, « activista » de la colectivisacion de las tèrras.
Costrenh una partida di païsâns à dintrar dinc li sovkhòzs e
kolkhòzs, e chapla l'auta partida. I vèi lo terrible ivèrn de
1932-33 durant loquau cinc milions de païsâns ucraïniâns crébon de
fâm. Despintara mai tard li vilatgés que mínjon lo femorier di rares
chavals enquèra vieus per que « i a enquèra de grâns entiers dedins
». Mostrara coma aquela famina foguet organisada sistematicament per
inculcar l'obeïssensa i païsâns, del temp que lei siejas, pla
gardadas per las tropas, èron plenas de grâns.
Sa carrièra dinc lo partit contunha. D'en primier simple minaire,
vé ingenhaire, cap ingenhaire, puèi director de grands complexes
metalurgiques. A 'na brava demòra, mentre que sis obriers
s'amolonon dinc de barracas sens electricitat enfetadas de vermina.
Son salàri es detz còps, puèi vint còps lo lor... mejansant la
jelosia e l'espionatge. Son segretàri, son menaire, sa cusinièra
son reclutats per la polìcia politica. De colegas jelos, de
contra-mèstres lo denonson per sabotatge e conflon son dossier de «
revelacions ».
Kravchenko a un protector poderos, Orjonikidze, comissàri del pòble
à l'industria pesuga e amic personau de Stalin. Orjonikidze moris en
1937 - bessai de mòrt provocada - e vaqui Kravchenko lieurat is
interrogatòris nocturnes. De policiers ben repausats après una brava
prandièira, lo quíchon fins lo matin de confessar si crìmis abans de
lo mandar, deseimat e rendut, à sa jornada de trabalh. ( « E sobretot
diguessiatz pas res de voste interrogatòri ! ») La privacion de som
es lo primier degrà de la tortura infligida per li chekistas. Pàsson
pas al degrà seguissent e Kravchenko - que a segurament quauque
sosten - se'n tira ambe quauquas mesadas sens som e quauquas
derruscadas.
L'aun pas mandat manejar la pala e la pigassa pels camps ; acò's
el que utilisara la mân d'òbra concentracionària. Director d'un
grand combinat en Siberia, reclama mai de detenguts per renforsar sis
efectieus. Un responsable del Golag li fa una responsa desolada : «
Avèm pas'nquèra eisecutat nosti programas d'empresonament. »
La guèrra li adutz una promocion novèla : director dei fabricacions
de guèrra al Sòvnarkòm - lo Conselh di comissàris del pòble -
de la Federacion de Russia. À Mòsco, la penuria es totala, mas dinc
lo minjatòri privat que i a à son burèu li servísson de pân blanc
americân, de burre americân (lieurats segont la lèi
prèst-arendament). Leissa lei rèstas à sa segretària per que se
noiriguèssa. Un jorn, li propàuson de partir à la comission de
crompa de Washington. Se sap la seguida.
Après la publicacion e al procès, i aguet en sa favor :
Maurice Badeau (Combat)
Margareta Buber-Neumann
François Mauriac
(l'Aurore)
I aguet contra guel :
(Témoignage chrétien)
Max-Pòl Fouchet
David Rousset
Claude Morgan (Les Lettres Françaises)
André Wurmser (Les Lettres Françaises)
Louis Aragon
Dominique Desanti
Frédéric Joliot-Curie
Vercors
Emmanuel d'Astier
Pierre Cot
Wladimir Pozner
Hewlett Johnson (numeròt II de la Glèisia anglicana. Degân de
Canterbury)
M. Nadeau se batra en junh de 1947 per que Kravchenko obtenguèssa lo
prèmi Sainte-Beuve per son libre « Èi chausit la lhibertat ». Vence
malaisidament, qu'una partida de la jurada, bailejada per Max-Pòl
Fouchet, i es feronament ostila.
L'Aurore sosté Kravchenko.
Claude Morgan, reire-director de Les lettres françaises, inventa un
Americân Sim Thomas, que auria escrit lo libre.
Aragon s'abaissa à l'acusar de nazisme dinc lo quotidian Le Soir,
que baileja. En fait un denomat R. Krawtschenko avia publicat en 1941
en Alemanha un libre entitolat « Èri presonier de Stalin » À
l'evidéncia acò's pas lo meteus òme, puèi que Victòr
Kravchenko èra à l'epòca un aparachik en URSS. Acò empacha pas
Dominique Desanti d'escriure dinc Action : « Me soi informada.
Kravchenko es en URSS peraqui tant corrent coma Brasillac en Fransa.
Las possibilitats d'omonimia son d'una sobre un million. »
Pamens la Granda Enciclopèdia Sovietica senhalava jà cinc Kravchenko
celebres, e pas un de guessi èra pas parent del nòstre.
André Wurmser, cò-inculpat ambé Claude Morgan, escriu dinc un
editoriau : « Kravtchenko, c'est Doriot » (sic !)
Après tot aquel rambalh, Kravchenko tornet èsse ingenhaire. Faguet
de recherca minièra al Pero e ganhet una bèla fortuna. La perdet en
granda partida mas ne'n aguet pro per s'establir dinc un apartament
luxuos à New Yòrk onde visquet sens res faire, totjorn escondut sota
l'escais de Peter Martin, amb un policier en civil davant sa pòrta.
Segont Joan de Kerdélant, son editor francés « rebalava de jornadas
interminablas d'un pantais amar, dinc son salon tròp daurat ».
Realisava lo sorne destin que s'èra predit guel-meteus, la nueit que
fugissia de la mission sovietica à Washington. « Desenant ma vida
sara cava e muda, e voida, engertablament. » (dinc l'avertiment del
libre « Èi chausit la vertat. »)
Lo 24 de febrier de 1966, à sieissanta ans, se trasia una bala dinc lo
cap.
Après de decénias de silénci, la Literaturnaia Gazeta reconeguet
dinc una tièira d'articles de l'ivèrn 1990-91 que Kravchenko avia
dicha la vertat.
Li jornalistas retrobèron lo filh de Kravchenko, ingenhaire retirat,
que lor contet coma avia patit tota sa vida d'èsse un « filh de
traite » e coma avia passat guel-meteus sièi ans en preson. (articles
del 3 d'octòbre de 1990 e del 30 de ginier de 1991)
La « reabilitacion » postuma de Kravchenko se faguet solament quand
l'URSS morissia, e bessai per acò.