Het aantal bomen in Zweden
de Yeti
naar het aantal bomen in Zweden dacht ik dat eens uit te gaan zoeken.
En om er geen raadsel van te maken geef ik hierbij maar meteen het
antwoord: veel. Tsja, ik heb thuis een dik boek over "het bos" en daar
dacht ik het antwoord wel in te kunnen vinden. Dat viel tegen. Alles
over het aantal kubieke meter hout per hectare, de opbrengst per hectare,
de groeisnelheid per hectare, etc., maar een totaal aantal bomen, ho
maar. Hm.
Een telling vanuit mijn woonkamer loopt al gauw in de honderden en een
extrapolatie naar het hele land levert vast miljoenen op, maar hoeveel
precies, tsja, daar weet boekenwurm Tom misschien het antwoord wel op.
Het bos. Het bos wordt gedomineerd door bomen maar denk niet dat dat
alles is. Er bestaan onnoemelijk veel soorten korstmossen bijv. die zich
ook in het bos ophouden. Verder dralen er zo'n 800 bruine beren in rond,
22 wolven, 400000 elanden (voor het jachtseizoen), 1500000 reeen,
55000000 fitisen, en waarschijnlijk miljarden muggen ('s zomers).
Dat ziet er dus wel leuk uit. Maar schijn bedriegt! Want het bos is het
bos niet meer. Hoewel het Zweedse bos er voor de gemiddelde Nederlander
knap wild uitziet, valt dit voor de oplettende natuurliefhebber
behoorlijk tegen. 'Het bos' is eigenlijk 'de plantage'. Vooral het zuiden
des lands wordt geteisterd door onafzienbare sparrenbossen waar niets
anders meer wil groeien en die 800 beren zich ook niet in op willen houden.
Meer naar het noorden wordt het al wat natuurlijker en neemt de variatie
in de soorten boom toe (d.w.z. sparren, dennen, berken, iepen en espen
komen daar min of meer naast elkaar voor), maar toch, het bos is ziek!
2000 soorten, ja twee duizend !, planten en dieren staan op de Zweedse
lijst der bedreigde soorten. Voor meer dan 80% is dit te wijten aan
de 'moderne' bosbouw die zo'n beetje alles omhakt wat maar oud begint
te worden. Gevolg: oude, stervende bomen komen nauwelijks meer voor en
alle insecten die op dode stammen leven lijden een hard bestaan. Dit
heeft wederom tot gevolg dat het aantal witrugspechten is teruggelopen
tot minder dan 50 individuen in het hele land. De witrugspecht heeft
nou eenmaal de lastige eigenschap een bepaald soort insect lekker te
vinden dat op zijn beurt weer dode bomen lekker vindt. Natuurlijk zijn
er veel meer voorbeelden te geven, maar de witrugspecht is in Zweden min
of meer een symbool voor de bedreigde soorten geworden zoals de panda
is voor het WWF.
En denk maar niet dat er iets verandert! Wist je bijvoorbeeld dat
er maar 4, jawel vier!, plaatsen in Zweden zijn waar je in een bos kunt
staan en verder van een weg verwijdert bent dan 10 kilometer? Dat is
nou de Zweedse wildernis: doorklieft met wegen, vooral boswegen, die de
bosbouw te hulp komen. En wat doet de regering hieraan? Nou, die ondertekent
een verdrag in Rio om er voor te zorgen dat de bomen in de derde wereld-
landen blijven staan, maar doet niets op eigen bodem, want dat brengt
immers geld in het laadje. De bosbouw gaat gewoon door. Officieel zijn
de 'plantages' niet meer toegestaan en moeten de bosbouwers weer die
soorten neerzetten die ze omhakken. In de praktijk echter gaat dit lang
niet altijd op; men plaatst het liefst spar want dat groeit zo lekker hard
en doodt alle 't andere wat in de buurt wil groeien.
Dit soort problemen zijn in NL natuurlijk allang voorbij: ruim 100 jaar
geleden al werd daar het laatste stukje oerbos (kijk Kees, dit is nou
een woord met oer-) neergehaald. Het enorme aantal soorten dat daarmee
verloren is gegaan is vast heel groot geweest. Nu is het te laat om dat
alles weer terug te krijgen in NL, maar het frustrerende is dat de Zweden
van dat soort ervaringen helemaal niets geleerd hebben en het voorbeeld
van NL zo'n 100 jaar later volgen. Binnenkort leeft hier geen witrugspecht
meer. De meeste mensen zullen daar niet mee zitten, maar denk eens na:
eens weg, altijd weg, nooit meer terug. Hoe vaak zien/horen jullie daar op
het vaste land van Europa nog een Koekoek? Zie je nog veel Brem bloeien
langs de kant van de weg? Hebben jullie nog een iep in de buurt? Wel eens
gehoord van een otter? Wisten jullie dat er in 1992 nog maar \'een paartje
slechtvalken in NL broedde? Wel eens een korstmos gezien? Wanneer
heb je voor het laatst cantharellen geplukt? (<-- gelukkig verboden bij
jullie!) Veel is nog in Scandinavie, maar het gaat hard achteruit.
De 'modernisering' neemt over. Geld, geld en geld. Maar hebben wij nu
echt geen geld over voor het behoud van de natuur?
Een paar dagen geleden is er weer een olietanker tegen de grond gelopen
bij de Shetlands. En o wat een ramp voor de vissers en schapenhoeders
aldaar. Nou. Wisten jullie dat grote vogelkolonieen ten onder zullen
gaan? Dat een van de drie (!) grote nog wilde otterstammen van Europa ten
onder zal gaan (800 otters)?
Ik hoop dat jullie bij het in de auto stappen even zullen nadenken
over hoeveel bomen er nou eigenlijk in Zweden staan.
de Yeti.
--
----------------------------------------------------------------------
Ignaz Wanders * Tel: +46-18-515208, FAX: +46-18-527583
* Astronomiska observatoriet, Box 515, 75120 Uppsala, Sweden
* Ig...@astro.uu.se (Internet); 21619::laban::ignaz (SPAN)
"Sometimes I think the surest sign that intelligent life exists
elsewhere in the Universe is that none of it has tried to contact us"
--- Calvin ---
Gerard Stafleu
(de Yeti) writes:
[Eeen interessant artikel over bomen en bos]
Een opmerking:
> Dit soort problemen zijn in NL natuurlijk allang voorbij: ruim 100 jaar
> geleden al werd daar het laatste stukje oerbos (kijk Kees, dit is nou
> een woord met oer-) neergehaald.
Behalve in Zuid-Limburg. De bossen boven op de heuvels, bijvoorbeeld
het Onderste en het Bovenste Bos, zijn nog echte oerbossen.
----
Gerard Stafleu
email: ger...@uwo.ca
CCS, NSC 202, University of Western Ontario,
London, Ontario, Canada N6A 5B7
(519)661-2151