Cxu indas diskutadi pri riismo?

5 views
Skip to first unread message

Konrad Hinsen

unread,
Feb 1, 1994, 11:27:53 AM2/1/94
to
Post kelktaga foresto, mi legis amason da komentoj pri "riismo"
cxi tie, kaj ege miris pri tio. Estis tipa ekzemplo de teda
diskuto de teoriistoj pri teoriajxoj.

Mi mem unue eksciis pri riismo iam dum la pasinta jaro en la reto.
Poste mi auxskultis prezentadon de la Kembrigxanoj cxe la IS, kie
cetere la sama diskuto jam okazis. Cxefe interesis min la aserto de
la inventintoj, ke en la praktiko ne okazas problemoj. Mi do decidis
testi tion aserton.

Unue mi "tradukis" kelkajn tekstojn al riisma lingvo kaj legis ilin.
Poste mi verkis kelkajn afisxojn cxi tie riisme (eble kelkaj el vi
rimarkis tion, kvankam mi ne ricevis acxajn respondojn). Gxis nun
mi ne havis eblon paroli riisme en iu kunveno, sed mi faros tion.

Gxis nun mi devis konstati, ke la inventintoj tute pravas. Riismo
estas vere nur eta sxangxo en la lingvo. Post iom da alkutimigxo,
oni preskaux ne plu rimarkas gxin. Jam nun mi devas konscie sercxi
por eltrovi, cxu iu afisxo cxi tie estas riisma aux ne. Riismo
gxenas min multe malpli ol Sxulcajxoj (plenaj je participoj),
novvortismoj, senartikolismo, ktp. Laux mi, la diferenco inter
riismo kaj malriismo estas komparebla al tiu inter atistoj kaj
itistoj, kiu jam longe ekzistas kaj tamen ne detruis la
Esperanto-movadon.

Post tiu sperto, mi ne komprenas la argumentojn pri "kontraux-
fundamenteco" kaj "disdialektigo". La Fundamento ne estas suficxe
preciza por klare permesi aux malpermesi riismon. Kaj laux mi,
riismo ne malobeas la spiriton de la Fundamento. La celo de la
Fundamento ja estas malhelpi disdialektigxon, kaj riismo *ne*
estas tia.


Restas la sola pridiskutinda demando, cxu la avantagxoj de riismo
estas suficxe grandaj. Pri tio mi mem ne jam decidigxis. Seksismo
ne estas grava argumento por mi, kvankam mi bone scias, ke lingva
seksismo gxenas multajn homojn (kelkaj ja provas sxangxi ankaux
nacilingvojn!). Certe riisma Esperanto estus pli alloga por multaj
komencantoj.

Sed por mi, alia avantagxo de riismo estas pli grava: la pli granda
facileco. Ofte mi simple ne konas la sekson de iu persono, ecx konante
rian nomon, simple cxar el fremdlingvaj nomoj mi ofte ne kapablas
eltrovi la sekson. En tiaj kazoj, "li aux sxi" aspektas strange,
precipe al homoj, kiuj tamen konas la sekson de la persono. Krome,
mi devas tiel publike montri mian nescion, kio kelkfoje estas
embarasa (ekzemple se temas pri iu famulo, kiun oni simple *devas*
koni).


Resume, mi konsilas al cxiuj kontrauxriistoj almenaux iom *testi*
riismon (ja ne devas esti publike!). Post tio, diskutu denove.
Se vi pro principoj ne volas fari tion - bone, sed ne ripetu la
samajn kontrauxargumentojn cxiam denove! Kaj se vi konsideras
riismon simple nenecesa - nu, eble mi konsentas. Ni atendu, kiom
da homoj akceptos gxin.

--
-------------------------------------------------------------------------------
Konrad Hinsen | E-Mail: hin...@acds21.physik.rwth-aachen.de
Institut f. Theoretische Physik A | Tel.: +49-241-807023
RWTH Aachen | Fax: +49-241-888188
D-52056 Aachen | Deutsch/Esperanto/English/Nederlands
-------------------------------------------------------------------------------

Pierre Jelenc

unread,
Feb 1, 1994, 6:34:38 PM2/1/94
to
In article <HINSEN.94...@acds21.physik.rwth-aachen.de>,
Konrad Hinsen <hin...@acds21.physik.rwth-aachen.de> wrote:

>facileco. Ofte mi simple ne konas la sekson de iu persono, ecx konante
>rian nomon, simple cxar el fremdlingvaj nomoj mi ofte ne kapablas

ties

>eltrovi la sekson. En tiaj kazoj, "li aux sxi" aspektas strange,

Pierre
--
Pierre Jelenc
rc...@panix.com

Konrad Hinsen

unread,
Feb 2, 1994, 4:37:40 AM2/2/94
to
In article <2imoue$3...@panix2.panix.com> rc...@panix.com (Pierre Jelenc) writes:

>facileco. Ofte mi simple ne konas la sekson de iu persono, ecx konante
>rian nomon, simple cxar el fremdlingvaj nomoj mi ofte ne kapablas

ties

Tio estas solvo ne tre diferenca de "li aux sxi": mi devas montri, ke mi ne
konas la sekson de iu persono. Krome, la uzo de korelativoj por mi cxiam
indikas emfazon. Certe tekstoj, kiuj enhavas "tiu" ktp. anstataux pronomoj
aspektas pli strange al mi ol riismaj tekstoj.

Jardar Eggesboe Abrahamsen

unread,
Feb 3, 1994, 12:09:49 PM2/3/94
to
Iu sxtelis awton. Pardonu... Iuj sxtelis awton. Nu... Pardonu denove... Iu
aw iuj sxtelis awton, kaj sxtelinte gxin ri forveturis. Pardonu. Ili
forveturis. Nu... Pardonu denove... Ri aw ili...

Diable! Se mi uzas singularon, mi diskriminacias al sxtelistaro. Sed se mi
uzas pluralon, mi senmeritigas la unuopan sxteliston!

For la distingo inter singularo kaj pluralo! ;-)

Jardar Eggesboe Abrahamsen

Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages