"An urz da beurunvani ar yez a zo deut a-berz ar gouarnamant alaman.
An hini en deus pouezet ar muia da lacaat rei an urz-se eo eur
yezoniour anavezet(1) dre e furchadennou diwarbenn yez ha sevenadur an
Hengelted hac e dezenn azivout scridou kembraec Peredur: ar hontrol
eus eur politicer. Tabutet em eus outan pell amzer, o lavarout dézan e
oa unvan awalh ar brezonec. En diwez en deus respontet grons: "red
deoh gober van da blega eun tammic da dud Wened".
(1) an teoger a zo an Doctour Weisgerber
Dao eo implija teoger evid an den n'eo cet ur yezourer, Teoger evid
linguiste eus langue. Ha linguistic e brezonec a zo teogeriez ar
sciant a study ur yez .
Lizer daou :
Gwengamp, 14 gouere 1941
Aotrou caer
Tremenet an traou mad awalh e Roazon en deiz
all.
Loeiz Herrieu hac e heneiled o deus pleget coulz lavaret penn da
benn . Red eo bet, avat, casausat tra,
degemer ar "zh" daonet. Hogen, war ar poent se end eeun, n'eo cet
lavaret ar ger diweza.
Lizer tri:
" Bezit dineh ecenver an doare scriva nevez. An hent a rancan
heulia a zo troidellec eun tammic, hogen n'eus hent all ebet dirazoun.
An nebeut cemmadennou a zo mad a vo graet, tamm ha tamm.
Ar hemmadennou a zo fall du, dreit holl ar ZH, ne vint graet
bicen, nemet e scridou a zo, distanc tre, da ziscouez va "bolontez
vat", evel ma lavaront. Ne vo gwelet ar ZH, na wae WLARN, na war
STERENN.
Evel priz eus va asant d'ar "peurunvani", ez eo bet gouestlet
d'in celennerez ar brezonec er scoliou.
an 27 a viz du 1941.
Peb tra zo gread pe vo gread e Cear Rennes nan'euz tra da veled gand
Breiz Izel, pe Ledao, pe Ceoded Osismi (Cerne/Leoun/Treger)... Kareiz
eo on Cear capital, pe Vrest p'ema hounez pelloh euz Pariz hag ar gear
vrasa er vro ... Ha ne vo ced savetead ar brezouneg nemed ha vefe
croued eur stad libr e Bro Osismia (Bro Ledao / Goueled Breiz / Breiz-
Izel) ar brezouneg ar yez ofisïel ennan... Bro-Rennes (gallo) ha Bro-
Nantes (gallo/anjou/poitou) 'meaz Breiz-Izel !
Bro Goz ma zadou a zo canet e pep dro pa haori ar stad Roahon e
Roahon. Re eo dit Froud da sonj mad araoc scriv traou cen spontus evel
se. Tud Rohaon a zo Bretonned. Me sonj red eo dit gober eun dishenvel
etre tud sot gand ar BZH ha int a zo eun nebeud ha pobl Roahon.
O Breizh, ma Bro, me gar ma Bro », « O Bretagne, mon pays, que j'aime
mon pays ». Retenez bien cette phrase car le Stade Rennais F.C. a
décidé de mettre à l’honneur l’hymne breton chaque soir de match à
domicile : « La Bretagne est une terre de football et le Stade Rennais
est fier d’être l'un de ses porte-drapeaux » explique Frédéric de
Saint-Sernin, le Président du club breton.
Tennet em eus an articl man eus sit internet ar stad Roahon:
08/09/2009 Le Bro Gohz entre en scène
Dès dimanche prochain, l’hymne breton retentira dans l’enceinte
sportive de la capitale bretonne. C’est Alan Stivell qui donnera le «
la » pour la première fois face à Saint-Etienne.
“ O Breizh, ma Bro, me gar ma Bro », « O Bretagne, mon pays, que
j'aime mon pays ». Retenez bien cette phrase car le Stade Rennais F.C.
a décidé de mettre à l’honneur l’hymne breton chaque soir de match à
domicile : « La Bretagne est une terre de football et le Stade Rennais
est fier d’être l'un de ses porte-drapeaux » explique Frédéric de
Saint-Sernin, le Président du club breton.
Inspiré de l’hymne gallois (Hen wlad fy nhadau), le « Bro Gozh ma
Zadoù », a repris de la voix en mai dernier lors de la finale de la
Coupe de France face à Guingamp. Un souvenir marquant que le Stade
Rennais F.C. a souhaité revoir cette fois-ci dans son enceinte.
« Nos supporters et les Bretons en général sont attachés à leur
identité. Il n’y a qu’à voir le nombre de drapeaux les soirs de matchs
» poursuit le Président rennais « Le SRFC est un club qui souhaite
avancer en affichant son identité bretonne. En signant au Stade
Rennais, les joueurs doivent savoir qu’ils arrivent dans un club à
forte identité régionale. »
Pour la grande première au Parc des sports de la route de Lorient,
Alan Stivell, comme au Stade de France, sera présent au milieu de la
pelouse. : « Le Bro Gozh chanté a capella fut un beau moment de
communion » se souvient le barde breton « Voir ce Stade de France
complètement rempli de Gwenn-ha-du, c'est évident que ça marque.
C'est quand même quelque chose de symbolique pour les Bretons !
J’espère que l’hymne joué dimanche portera chance aux « Rouge et Noir
» tout au long de la saison ! »
Bloc Notes :
Dimanche après midi, les « Rouge et Noir » comptent sur vous pour
les encourager ! Emmenez votre drapeau breton ou votre écharpe du
Stade Rennais F.C. et donnez de la voix tout au long de la
rencontre !
Pour chanter le « Bro Gozh », les paroles seront retranscrites sur les
écrans géants et disponibles dans le programme de match. Nous comptons
sur vous !
Le Vieux pays de mes pères : L’hymne des Celtes
Le saviez-vous ? Chaque année, l’hymne breton est entonné et
retransmis en direct sur France Télévision lors du tournoi des six
nations de rugby ! Ecoutez l’hymne gallois, Le Vieux pays de mes
ancêtres (Bro Gozh Ma Zadoù en breton, Hen Wlad Fy Nhadauen gallois)
est l’hymne national commun de la Bretagne, de la Cornouaille anglaise
et du Pays de Galles. Il montre l’identité et l’origine communes des
pays celtes.
Comme beaucoup d’hymnes, le Vieux pays de mes pères parle de ses
vertes vallées, de ses glorieux ancêtres, de l’amour du son pays… un
style lyrique et pacifique propre aux pays celtes.
Paroles :
« Ni, Breizhiz a galon, karomp hon gwir Vro !
Brudet eo an Arvor dre ar bed tro-dro.
Dispont kreiz ar brezel, hon tadoù ken mat,
A skuilhas eviti o gwad.
Refrain
O Breizh, ma Bro, me 'gar ma Bro.
Tra ma vo mor 'vel mur 'n he zro
Ra vezo digabestr ma Bro !
Breizh, douar ar Sent kozh, douar ar Varzhed,
N'eus bro all a garan kement 'barzh ar bed,
Pep menez, pep traonienn, d'am c'halon zo kaer,
Enne kousk meur a Vreizhad taer !
Refrain
Ar Vretoned 'zo tud kalet ha kreñv ;
N'eus pobl ken kalonek a zindan an neñv,
Gwerz trist, son dudius a ziwan eno,
O ! pegen kaer ec'h out, ma Bro !
Refrain
Mar d'eo bet trec'het Breizh er brezelioù bras,
He yezh a zo bepred ken beo ha bizkoazh,
He c'halon birvidik a lamm c'hoazh 'n he c'hreiz,
Dihunet out bremañ, ma Breizh ! »
Traduction
« Nous Bretons de cœur, nous aimons notre vrai pays !
L'Arvor est renommée à travers le monde.
Sans peur au cœur de la guerre, nos ancêtres si bons
Versèrent leur sang pour elle.
Refrain
O Bretagne, mon pays, que j'aime mon pays
Tant que la mer sera comme un mur autour d'elle.
Sois libre, mon pays !
Bretagne, terre des vieux Saints, terre des Bardes,
Il n'est d'autre pays au monde que j'aime autant ;
Chaque montagne, chaque vallée est chère dans mon cœur.
En eux dorment plus d'un Breton héroïque !
Refrain
Les Bretons sont des gens durs et forts ;
Aucun peuple sous les cieux n'est aussi ardent ;
Complainte triste ou chant plaisant s'éclosent en eux.
Oh ! Combien tu es belle, ma patrie !
Refrain
Si autrefois Bretagne, tu as fléchi durant les guerres,
Ta langue est restée vivante à jamais,
Son cœur ardent tressaille encore pour elle.
Tu es réveillée maintenant ma Bretagne ! »
Source / Auteur : Stade Rennais F.C.
N'end-eus netra da veled gand kement-se ema o chom e kornaoueg penna
an Arvor, Breiz-Izel, Goueled Breiz, Bro-Ledao, Keoded Osismi... Kaoh
ki du gand ar bretaeyn hag he hymn laered d'an inglezed euz bro
Gembre... Kaoh ki du gand ar guenn ha du torch cul, a zo anehan symbol
an aristokratelez hall hag an iliz roman milliged...
Banniel Osismia zo eur groaz du war eur fons melen. Ar guenn-ha-du-
torch-cul a zo mad avalah evid an douristed hag ar barizianed hag an
oll vretoned bet guerzed deho... Politik ha konvers ha setu toud...
Tra e-bed a hello savetei ar brezoneg p'ema an oll oh ober gand ar
galleg bemde goulou...
Eur stad dieub e Breiz-Izel, ar brezoneg yez ofisiel ennan, setu ar
pez eo red ! A-hendall e vo kolled pep tra...
Heb Brezoneg, Breiz Ebed a laront...Ha se zo perag nan euz ked a Vreiz
med Frans ne laran ked... Ar brezoneg evito a zo nemed eun instrumant
da ober konvers ha politik... Ne reont ked foutre kaer gantan fin
kont... Intered o deus anehan a bell zo ha c'hoant o deus kana an
homelienn pe ar "Bro Zaoz Ma Gadou"...
Red eo rei beh o stourm evid eur stad dieub e Breiz Izel evid rei eur
chans d'ar brezoneg. Ar rest n'eo nemed digareziou evid na gaojeal ked
brezoneg med galleg.
On ne peut pas avoir le beurre et l'argent du beurre.
On tud-coz tud leal ha santel
Crenv evel on dero caled
A ouezas miroud da Vreiz Izel
He brud vad, he nerz, he yehed
Guir Vretoned Tud a galon var zao
Da gana gloar da Vreiz or vro
Ha da zioual tenzor he bugale
Ar yez ar peoh, al librente
Var zao, var zao
Da gana bouez penn
Breiz da virviken, Breiz da virviken
Var zao, var zao
Da gan' a bouez penn
Breiz da virviken, Breiz da virviken
N'on euz ked ezom euz ar bro Zaoz ma gadou laered d'eur bobl estren
guerzed d'ar Zaozon eneb an iverzoniz...
Kasom ar pAOUrunvan hag oRIfis ar brezoneg da zutal brulu !
Embammed o deus eur gartenn vrezoneg warni eur bern aniou-leh ijined
ganto... (E Breiz Hall = Breiz Uhel)
Set al lizer , a vije bet scrivet ged RH diwarbenn lizeriou droucfall
anvet "BZH"
Setu , breman androidigez e gallec eus al lizer man evid an dud ne oar
cet mad ar brezonec:
Lèttre de R.H à Meven Mordiern du 26 juin 1941:
"L'ordre de parachever l'unification de la langue est venu de la
part du gouvernement allemand. Celui qui a appuyé le plus pour faire
donner cet ordre est un linguiste connu pour ses recherches au sujet
de la langue et de la civilisation des Celtes de l'Antiquité et sa
thèse au sujet des textes gallois de Prédur : c'est le contraire
absolu d'un politicien. Je me suis disputé longtemps avec lui, lui
disant que le breton était suffisamment unifié. A la fin il m(a
répondu fermement : "il faut que vous fassiez semblant de plier un peu
devant les Vannetais".
"Le linguiste nazi est le Dr Weisgerber".
Setu al lizer evel em eus cavet barz al leor:
" An urz da beurunvani ar yez a zo deut a-berz ar gouarnament
alaman. An hini en deus pouezet ar muia da lacaat rei an urz-se eo eun
yezoniour anavezet (evid) dre e furchadennou diwar-benn yez ha
sevenadur an Hengeltied hag e dezenn a-zivout scridou kembraec
Predur : ar c'hontrol eo eus eur politiker. Tabutet em eus outan pell
amzer, o lavarout d'ezan e oa unvan a-walc'h ar brezonec. En diwez en
deus respontet grons : red d'eoh ober van da blega eun tammig da dud
Wened".
Aman a zo scrivet an uz a oa deut euz gouarnamant alamand ha ma vije
gwir an dra man aze edo Hitler a-drenv ar Bzh.
Met perac gazetennou evel "al liamm", "Ya!" , hac an office" ha
kenheuil gand ar "BZH" ??? Evid oun me ar BZH a zo an dorfadur enep ar
yez. Anaoud a rann tud a zesk brezonec abaoé 10 bloa dre leoriou a zo
scrivet an doare "BZH" ha int n'int cet gouest da gober ur frasenn e
brezonec ! Douezus eo. Se zo aez da venoz, an dud man a zo oajet hac
an deus descet gallec hac ar gallec a zo ur yez striz ha miret gand an
academiez bro hall hac dre vraz ar vretoned o deus aon da ober faziou
e gallec ha deut eo ar spered man e brezonec met ar "bzh" a zo ur fazi
hac enep spered Celtied.
Spered celtieg ? Petra eo an dra ze ? Calz tud euz ar 'Frans a zo cen
celt hag calz bretoned zo... Daoust ha eo spered celtieg en em verza
d'ar Romaned, ha goude ze d'ar 'Franked, ha goude ze d'ar Zaozon, ha
goude d'an Alamaned, ha d'ar jacobined da ziveza ??? Peur e vo tud
libr e Breiz Izel ? (disvroed int oll 'meus aon...)
Evid pez a zell ouz ar yez, ema ar re a ra gand ar paourunvan o laza
ar brezoneg. (ar broazhoneg ne laran qed)...
Breiz Izel eh unan penn ! Hag e brezoneg penn da benn !
"Banniel Osismia zo eur groaz du war eur fons melen."
Scrivet ah eus "banniel Osismia zo eur groaz du war eur fons melen"
petra eo sens ar groaz hec al liou melen?? ha piou eo an Osismion
man??
Evel m'eo ar Poitou douar ar Bictoned (Pictones), an Anjou, douar an
Anded (Andes), le Pays de Nantes, douar an Naoneded (Namnetes) , le
Pays de Rennes, bro ar Redoned (Redones), eo ar Finister / penn-ar-Béd
+ an Treger ha Cerne Huel (KLT), douar pe vro pe geoded an Osismed
(Osismii) o deus mired ar brezoneg a-héd eur milved bloaz...
Bro Guéned zo bet aloubed ganto goude beza bet distrujed gand ar
Romaned ha ramplased e dud gand tudou all euz Gallia (Naonediz dre
oll) ar yez latin ganto tamm ha tamm...
Jean Fonteneau, Marin de la Rochelle. 1554
(Croisil = Le Croisic)
Dre vraz, me sonj ar vretoned a zo eus enez vreiz veur ha deuet wardro
etre ar 5 hac ar 7 cantved eus GJC (1), Tud Breiz Veur a oé anavezet
evel ar Heltied abaoe pell, me sonj scrivagnerion romaned pe
gresianed , ivé o doa scrivet tud breiz a zo tud descet braz gand an
druided hag o broiou a zo gallouduz ha pinvidic. Ive Julius Caesar en
deus scrivet barz e leor war ar heltied evel tud o chom war an iniziou
dre vraz, enez vreiz veur, gwir eo ar helried a oé ranned dre poblou
dishenvel evel ar bicted, ar Gaeled, ... Hon eus istor ar heltec coz,
scrivet gand Gildas, hac Sant Gwénolé a zeué da goulenn sicour eus
Roué Grallon, Roué Breiz Izel evid sicouri ar vretonned a oé lazed
gand ar Saxoned hac an Angled .