Selanik Yo�urt�usu
Selanik'te 1900'lerin basinda bir Yahudi aileye g�nasiri bir tepsi yogurt
birakan T�rk mandiraci, d�nyanin en b�y�k sanayi gruplarindan birinin
esin kaynagi olacagini aklina getirir miydi?
Huzurlarinizda Carasso ailesinin �yk�s�.
Selanik'te o y�llarda Karasu'lar �nde gelen ailelerden biriydi. Izak Karasu t�p �grenimini tercih etti. Muayenehane a�ti. Evlendi. Bir oglu oldu.
Adini Daniel koydu. Sonra iki de kizi d�nyaya gelecekti.
Balkan Savaslari'nda Selanik d�s�nce, yani Yunanistan tarafindan
isgal edilince, Yahudi toplulukta b�y�k bir panik patlak verdi.
�ogu Avrupa yollarina d�st�. (Kalanlar 30 yil sonra, Hitler ordulari
Yunanistan'i isgal edince toplama kamplarina g�nderilecekti. )
Yunanlilar'in Selanik'e girmelerinden kisa bir s�re sonra Izak Karasu,
e�i ve ogluyla birlikte Ispanya'ya g�� etti. Tam 420 yil sonra,
kovulduklari topraklara geri d�n�yorlardi.Ilgin� ayrinti; Ispanya 1492'de Yahudiler'i topluca s�rm�s ama
vatandasliktan �ikarmamisti. Karasu ailesi Barselona'ya yerlesti.
Yil:1912. �nce adini Latin alfabesine uyarladi. Izak oldu Isaac,
Karasu ise Carasso. Sonra bir muayenehane a�ti.
�ok az hastasi vardi, ailesini ge�indirmek i�in zeytinyagi ticaretine de
giristi. Birinci D�nya Savasi'ndan sonra Avrupa'da m�this bir
yoksulluk d�nemi basladi. Ispanya'da bundan nasibini aldi.
En �ok ila� sikintisi �ekiliyordu. Tam da o g�nlerde Barselona'da
�ocuklar arasinda salgin halinde bagirsak hastaliklari patlak vermesin mi!
G�zleri yasli anne-babalar kucaklarinda bir deri bir kemige d�nm�s
yavrulariyla diger doktorlar gibi Isaac Karasu'nun da muayenehanesine
dayaniyor, "Kurtar �ocugumuzu" diye yalvariyorlardi.
Ama diger doktorlar gibi Carasso'nun elinden de pek bir sey gelmiyordu.
G�z�n�n �n�nde �l�p giden �ocuklarin acisiyla uykusunun ka�tigi gecelerin
birinde, bir ses yankilandi belleginde:
"Yogurt�u geldi. Kaymakli yogurtlarim var." Irkildi. Selanik'te g�nasiri
evlerine bir tepsi kaymakli yogurt birakan T�rk saticinin sesiydi bu.
Ve "Eureka" �igliklariyla hamamdan disari kosan Arsimed gibi yataktan
firladi. "Tabii ya" dedi, "Tabii ya."Selanik'te bagirsak hastaliklarinin tedavisinde yogurt kullanildigini
animsamisti. G�nde �� �g�n birer kase yogurt yediriyorlardi hastaya ve
birka� g�nde sagligina kavusuyordu. Yogurdun nasil yapildigini biliyordu.
Hemen ertesi g�n, evinin bodrumunu hazirlamaya koyuldu. Orasi artik
mand�raydi. Birka� �iftlikten topladigi s�tle yogurt imalatina giristi.
Yil:1919.
ILA� YERINE YOGURT
Ancak bir sorun vardi. Avrupa'da yogurt bilinmiyordu. Evet,1500'lerin
ortalarina dogru Kanuni Sultan S�leyman bagirsak enfeksiyonuna yakalanan
dostu Fransa Krali I.Fran�ois'ya bir yogurt�u g�ndermisti.
Ne var ki, kral iyilesince yogurt�u sirlariyla birlikte Istanbul'a d�nm�st�.
Kayitlarda �yle yaziyordu. Isaac Carasso, �rettigi seyin Balkanlar'da ve
Anadolu'da yaygin bir t�ketim maddesi oldugunu nasil anlatabilirdi?
�areyi yogurdunu ila� olarak kabul ettirmekte buldu. Ve Carasso'nun
yogurdu eczanelerde satilmaya basladi! Hasta �ocuklarda etkisi �ok
�abuk ortaya �ikti.
Doktor meslektaslari ona bir tavsiyede bulundular: Paris'teki Pasteur
Enstit�s�'nden fermante edilmis laktik getirtirse, yogurdun �mr�n�
uzatabilirdi. S�zlerini dinledi. B�ylece past�rize yogurt dogacakti.
Ama Isaac Carasso bu bulusun �nemini pek kavrayamayacakti.
"Ila�" tutunca, Isaac �zel ambalajlar yapmayi akil etti. Kapaklari
porselen cam kaseler.Sira artik ilaca patent almaya gelmisti. Onun i�in de bir ad koymaya.
Bir isik �akti; neden oglunun adi olmasin? Yani minik Daniel'in?
Yasadiklari Barselona'nin yaygin dili Katalanca'da k���k Daniel'in ya da
"Daniel'cik" in karsiligi �ok hostu dogrusu: "Danon!" Ancak bu �zel ad
oldugu ve marka namiyla tescil edemeyecegi i�in sonuna bir "e" ekledi.
Hosgeldin "Danone" yogurtlari!
Yogurt�uluk �ok kisa s�rede Isaac'in asil meslegi haline gelince oglunu,
Daniel'i onun "tahsili" ni yapmaya g�nderdi Fransa'ya.
Marsilya'da ticaret lisesinde okuttu. Isin pazarlama, satis, muhasebe
b�l�m�n� bilimsel olarak �grenmesi i�in. Ardindan Paris'te Pasteur
Enstit�s�'nde bakteriyoloji staji yaptirdi. Isin �retim asamasina hakim
olabilmesi i�in. Daniel �greniminden sonra Fransa'da kaldi, ��nk� babasi
Isaac Carasso d�nyadan g��m�st�.6 Subat 1929'da Paris'te 18'inci b�lgedeki bir d�kkanda "Danone Yogurtlari
Paris Sirketi" kapilarini a�ti. Onu 1932'de Levallois-Perret' de ilk fabrika izledi.
Danone imparatorlugu iste b�yle dogdu.
Bug�n �yle bir imparatorluk ki o, 5 kitada at kosturuyor. Cirosu 15 milyar
euro'nun �st�nde. 100 bin kisi �alistiriyor. S�tl� �r�nlerde d�nya birincisi.
18 �lkede (T�rkiye dahil) 48 fabrikasi var.
Sise suyunda d�nya ikincisi. 13 �lkede (T�rkiye dahil) 97 fabrikasi var.
Bisk�vi ve tahilli kahvalti �r�nlerinde d�nya ikincisi. 21 �lkede 53
fabrikasi var.
Imparatorluga -babasinin sayesinde- ad� verilen Daniel Carasso,
Daniel'cik, Danone hala hayatta. 99 yasinda. Barselona'da yasiyor.
Uzun yasamasinin sirri mi?
Herhalde s�ylemeye gerek yok; her g�n birka� kase yogurt!
Ve Daniel'in kulaklarinda -babasinin anlattigi- Selanikli yogurt�unun
evlerinin kapisini �alarken seslenisi yankilaniyor:
"Yogurt�u geldi. Kaymakl� yo�urtlar�m var..."
Buna benim de ekliyece�im �ok �nemli bir�ey var;
Y�llarca yo�un kemik erimesi tedavisi g�r�rken, devlet bunun ila�lar�n� vermeme karar� ald� biz emeklilere. Bu arada ben yo�urdu �ok �ok sevdi�im i�in ve rejim olsun diye her ak�am yemek yerine bir kase yo�urt yemeye ba�lad�m. Ancak �ylece yemek de�il; i�ine bir avu�ta �ok sevdi�im naneden ve biraz da z.ya�� ile pul biber koyarak ve i�ine bir de peksimet do�r�yarak. Ge�en sene kemik �l��m� i�in verilen tarihte dispansere gidip tahlil ve mr'lar�m�n �ekiminden sonra kemik erimesinin s�z�nt�ya d�n��t��� yani h�zl� erimenin neredeyse durur gibi oldu�unu s�yledi doktor ve bana ne kulland���m� sordu, ben de hi�bir�ey sadece bol bol naneyle kar���k yo�urt yedi�imi s�yledim;
Doktor: Nane ile yo�urdun birle� mesiyle doping yapm��s�n�z dedi. �imdiyse her hastaya kad�n k�r olarak haftan�n herg�n� b�yle yo�urt yiyeceksiniz ila� gibi diye tembih ediyormu�. Benden s�ylemesi. Denemekten zarar gelmez. Ancak unutmamal� ki yo�urdun i�inde mutlaka bolca kuru nane olacak... Sa�l�kl� bir ya�am dileklerimle.
--
-
--
Lutfen bu maili (forward) iletirken, size gonderen kisinin mail adresini ve eger varsa altta birikmis tum mail adreslerini isaretleyip silin (Delete). En fazla 3-4 saniyenizi alacaktir. Ayrica, gondereceginiz arkadaslarinizin mail adreslerini To (kime) bolumune degil, Bcc: (Gizli kopya)'ya yazarak adresleri gorunmez olmasini saglayin. Boylece size ve arkadaslariniza Viruslu maillerin gonderilmesini engellemis ve mail adresi toplayan spam'cilara aracilik etmemis olursunuz. Bu bilgiyi arkadaslariniza gondermeyi unutmayin.
Benden mail almak istemedi�inizde, bana bo� bir mail g�nderirseniz, sizi adres defterimden silebilirim. Selamlar..
Bu e-posta mesaji kisiye ozel olup, gizli bilgiler iceriyor olabilir. Eger bu e-posta mesaji size yanlislikla ulasmissa, icerigini hic bir sekilde kullanmayiniz ve ekli dosyalari acmayiniz. Bu durumda lutfen e-posta mesajini kullaniciya hemen geri gonderiniz ve tum kopyalarini mesaj kutunuzdan siliniz. Bu e-posta mesaji, hic bir sekilde, herhangi bir amac icin cogaltilamaz, yayinlanamaz ve para karsiligi satilamaz. Bu e-posta mesaji viruslere karsi anti-virus sistemleri tarafindan taranmistir. Ancak yollayici, bu e-posta mesajinin - virus koruma sistemleri ile kontrol ediliyor olsa bile - virus icermedigini garanti etmez ve meydana gelebilecek zararlardan dogacak hicbir sorumlulugu kabul etmez.
This message is intended solely for the use of the individual or entity to whom it is addressed , and may contain confidential information. If you are not the intended recipient of this message or you receive this mail in error, you should refrain from making any use of the contents and from opening any attachment. In that case, please notify the sender immediately and return the message to the sender, then, delete and destroy all copies. This e-mail message, can not be copied, published or sold for any reason. This e-mail message has been swept by anti-virus systems for the presence of computer viruses. In doing so, however, sender cannot warrant that virus or other forms of data corruption may not be present and do not take any responsibility in any occurrence.