vpn nedir?

[Naci Seyhan]

Açılımı Virtual Private Network olan VPN teknolojisi, herkesin
erişimine açık olan ortak ağı yani interneti kullanarak özel ağa
bağlanarak güvenli veri transferi gerçekleştirme ve internette özgürce
gezinme imkanı sunmaktadır.

Türkçeye Sanal Özel Ağ olarak çevrilen VPN ağları tünelleme protokolü
kullanarak transferi gerçekleşen her data paketini şifrelediği için
son derece güvenlidir. VPN ile veri transferi sırasında transferi
gerçekleştirilecek data paketleri güvenli olmayan ve herkes tarafından
kullanılan çalışma ağları üzerinden transfer edilmeden önce
şifrelenmektedir. Ayrıca söz konusu transferin gerçekleştiği network
ağları da şifrelenmektedir.
3. şahısların özel ağlara bağlanmasını engellemek için PPTP (Noktadan
Noktaya Tünel Protokolü) , L2TP (Katman İki Tünel Protokolü), IPSEC
(Ağ Katmanı Güvenliği Protokolü) gibi güvenlik protokolleri
kullanılmaktadır. Çok düşük bir ihtimal olmakla birlikte söz konusu
transferi sağlanan data paketleri 3. şahıslar tarafından ele geçirilse
bile şifrelendiği için içeriğin görüntülenmesi ve kullanılması mümkün
değildir.

VPN sağladığı bu yüksek güvenliğin yanı sıra özel ağlara nazaran -özel
ağ satın almak yerine kiralama imkanı sunduğu için- çok daha düşük
maliyetli olan VPN ağları özel çalışma ağına ihtiyacı olan tüm kurum
ve kuruluşların öncelikli tercihidir.

VPN ağları kullanım alanlarına göre Access VPN, İntranet Tabanlı VPN
ve Extranet (İnternet) Tabanlı VPN olmak üzre üç çeşit olup Access VPN
gerçek kişiler tarafından bireysel kullanım amacıyla tercih edilirken
İntranet ve Extranet Tabanlı VPN ağlar tüzel kişiler ( şirketler,
üniversiteler gibi kurum ve kuruluşlar) tarafından tercih
edilmektedir.

VPN'in kullanım alanlarını daha net algılayabilmek için örneklendirmek
gerekirse;

Evden ofis bilgisayarına bağlanarak çalışabilir, proje ve dosyalara
göz atabilir, sanki fiziksel olarak ofisteymiş gibi çalışma imkanı
sunmaktadır.
Bir firmanın şubeleri ile arasındaki iletişim ve denetimini
sürdürebilmesi için farklı yerlerde ki şubelerin yüksek güvenlik
protokolü altında firmaya bağlanmasını sağlamaktadır.
Hiç bir kısıtlama olmaksızın internet üzerinde ki tüm içeriğe ulaşma
imkanı sağlamaktadır.
VPN ile kurulan bağlantının hızını bağlantının oluşturulduğu internet
hattı belirlemekte olup yüksek hızlı internet bağlantısı - dijital
abone hattı yani DSL gibi - kullanıldığında hızlı veri transferi
yapılabilmektedir.