temel ağ topolojileri

[fatih katalıoğlu]

Network
Temel Ağ Topolojileri
Topoloji tanımı
Topoloji türleri
2.1 Fiziksel Topoloji
2.1.1 Yol topolojisi ( Bus Topology )
2.1.2 Halka Topolojisi ( Ring Topology )
2.1.3 Yıldız Topolojisi ( Star Topology )
2.1.4 Gelişmiş Yıldız Topolojisi ( Extended Star Topology )
2.1.5 Ağ topolojisi ( Mesh Topology )
2.1.6 Ağaç Topolojisi ( Hierarchical tree Topology )
2.1.7 Çift Halka Topolojisi ( Dual ring Topology )
2.1.8 Hücresel Topoloji ( Cellular Topology )
2.1.9 Eğri Topoloji ( Irregular Topology )
2.2 Mantıksal Topoloji
2.2.1 Yayın Topolojisi ( Broadcast Topology )
2.2.2 İz topolojisi ( token passing topology )
3 Fiziksel topolojilerin Karşılaştırılması
1.Topoloji Tanımı
Topoloji , bir ağın fiziksel ve mantıksal yapısını ifade eder. Ağı
oluşturan bileşenlerin birbirlerine bağlanış şekilleri , kullanılacak
aygıtlar, kablolama standartları, iletişim protokolünün seçimi ve bu
protokollerin ağ yapısına uygulanabilirliği de yine topolojinin
kapsamı içerisindedir.
2. Topoloji Türleri
Fiziksel ve Mantıksal olmak üzere topolojiler ikiye ayrılırlar.
2.1 Fiziksel topoloji
Ağı oluşturan çevre birimlerinin birbirine bağlanırken kullanacakları
fiziksel bağlantı metodlarını belirler. Ağın yapısında kullanılacak
kablolama türü ve kullanılacak cihazlar da yine bu topolojide
belirlenir. Temel ağ topolojileri Yıldız , halka ve yol
topolojileridir. Geniş anlamda incelenecek olursa fiziksel topoloji
türleri 6 çeşittir. Bunlar,Yol topolojisi ( Bus Topology ) , Halka
Topolojisi ( Ring Topology ) , Yıldız Topolojisi ( Star
Topology ),Gelişmiş Yıldız Topolojisi ( Ext Star Topology ) , Ağ
topolojisi ( Mesh Topology ), Ağaç Topolojisi ( Tree Topology ) '
dir.
2.1.1 Yol topolojisi ( Bus Topology )
Yol topolojisi bir kablo boyunca tüm terminallerin ( Sunucular , iş
istasyonları ve diğer çevre birimlerinin ) doğrusal bir kablo
segmentine bağlanması sonucu oluşur. Bu segmente Trunk adı verilir.
Tipik olarak bu trunk yapısını ise koaksiyel kablo oluşturur.
Yol topolojisinde , sinyal tüm istasyonları dolaşır. Her bir istasyon
sinyalin adresini kontrol eder ve bu sinyalin yol üzerinde geçtiği
tüm
istasyonlar bu adresin kendileri ile ilgili olup olmamaları üzerine
sinyali işlerler veya pasif bir şekilde sinyali bırakırlar. Sinyal,
istasyonların birbirlerine iletmesi şeklinde değil, kendi başına
dolaşarak yol alır.
Ayrıca Yol topolojisi kendi içinde Klasik ( regular ) ve yerel
( Local ) olmak üzere ikiye ayrılır ;
Klasik yol topolojisinde her bilgisayar Omurga adı verilen tek yönlü
bir hat üzerine bağlanırlar.
Yerel yol topolojisinde ise her bilgisayar , omurganın kendisini
oluşturan birer noktadır. Genelde uçtan uca bağlantılı ağlar, yerel
yol topolojisi şeklinde konfigüre edilirler.
Yol topolojisinin avantajları ;
- Bilgisayarların ve diğer çevre birimlerinin ağa kolayca
bağlanabilmesi
- Daha az kablo kullanılması.
- Tasarımı ve genişletilebilirliği kolay olması
- Geçici amaçlı ve kalıcı olmayan ağların hızlı bir şekilde
kurulabilmesi için ideal olması.
- Switch veya Hub gibi çevresel bağlantı aygıtlarının
kullanılmaması ve böylece ek maliyetlerin ortadan kalkması.
- Bir istasyonun çalışmaması durumunda diğerlerini
etkilememesi
- Büyütülebilirlik açısından en ucuz topoloji olması.
Dezavantajları ise ;
- Sorun giderilmesi ve yönetimi zor olması
- Kısıtlı sayıda istasyon ve kısa mesafe kablo üzerinde
olması.
- Ana kabloda oluşan bir kopmanın tüm ağın çalışmasını
engellemesi
- Eklenen her ilave istasyonun toplam ağ performansını kötü
anlamda etkilemesi
- Omurga kablonun her iki ucunda sonlandırıcıların bulunma
zorunluluğu
Bu topolojide bilinen en yaygın kullanılan kablolama tipi Koaksiyel ,
fiber ve twisted pair kablo , ve yaygın kullanılan protokol ise
ethernet ve Localtalk protokolleridir.
2.1.2 Halka Topolojisi ( Ring Topology )
Bu topoloji , bir dairesel (ya da kapalı döngü) uçtan uca bağlantı
topolojisidir. Tüm birimler ya doğrudan ya da bir aktarma kablosu ve
arayüz ile halkaya bağlıdır. Elektriksel sinyal bir birimden diğer
birime tek bir yönde iletilir. Her birim, gelen kabloda alıcı, giden
kabloda gönderici işlevi görür. Sinyal her birimde kuvvetlendirildiği
veya yeniden oluşturulduğu için zayıflama en alt düzeydedir.
Mantıksal
olarak halka şeklinde bir yapıya sahip olan bu topoloji aslında
fiziksel olarak bir çeşit yıldız topolojisi şeklindedir. İstasyonlar,
Multistation Access Point ( MAU ) adı verilen merkezi bir
transreceiver çevresinde bulunurlar.
Token Ring yapıda bir paket, halkanın çevresindeki tüm bilgisayarları
dolaşarak hedef adrese ulaşır. Token adı verilen ileticiye teslim
edilen sinyal , ağ üzerinde hedefe ulaşana kadar halka şeklinde bağlı
bulunan istasyonlarca karşılanır , ve her istasyon sinyalin kendisine
gönderildiğini kontrol eder ve şayet sinyalin üzerindeki adres
örtüşmüyor ise sinyali güçlendirerek yeniden halka üzerinde diğer bir
istasyona iletir. Sinyal, ilgili istasyona ulaştığında, bu istasyon
ilk göndericiye Token'ı geri verir ve ağda bir sonraki sinyal
taşınımı
için yeniden ortam hazırlanır. Bu yüzden halka topolojisi aktif bir
topolojidir .
Halka topolojisinin avantajları ;
- Ağın büyütülmesi, toplam sistem performansına çok az bir
oranda olumlu etki yapar.
- Tüm istasyonlar eşit erişim hakkına sahiptir.
Dezavantajları ise;
- Bilinen en pahalı topolojidir.
- Oldukça komplex'tir.
- Bir istasyonun arızası durumunda tüm istasyonlar
etkilenir.
Bu topolojide yaygın olarak twisted pair ve fiber optik kablolama
tipi
kullanılır. Uygun protokol ise Token Ring'dir.
2.1.3 Yıldız Topolojisi ( Star Topology )
Yıldız topolojisi, her bir terminalin (Sunucular, İş istasyonları ve
diğer çevre birimlerinin ) switch veya hub adı verilen merkezi
konnektörlere direk olarak bağlanması sonucu oluşur. Veri, hedef
adresine gitmek için switch veya hub'dan geçer. Switch veya hub ağın
tüm fonksiyonlarını yönetir ve kontrol eder. Ayrıca ağda bir
tekrarlayıcı/sinyal güçlendirici (repeater) gibi de çalışırlar.
Yıldız topolojisinin avantajları ;
- Yeni istasyonların eklenmesi kolaydır.
- Yönetimi ve hata tespiti basittir ve kısa zamanda
halledilebilir.
- Birbirinden farklı kablolama metodları ile bağdaşabilir.
- Herhangi bir istasyondaki arıza veya yeni bir birimin
eklenmesi halinde bundan tüm ağ etkilenmez.
Dezavantajları ;
- Diğer topolojilere oranla, çok daha fazla kablo
gereksinimi
olur.
- Hub veya Switch cihazlarında ortaya çıkan sorunlarda tüm
ağ
etkilenir.
- Bu cihazların kullanılması sonucunda, yol topolojisine
göre
maliyeti daha yüksektir
Günümüzde yaygın bir kullanıma sahip olan bu topolojide twisted pair
ve fiber optik kablo türleri kullanılır. Ethernet ve Localtalk ise
yine bu topolojinin yaygın olarak kullanılan protokol tipidir.
2.1.4 Gelişmiş Yıldız Topolojisi ( Extended Star Topology )
Bu topoloji, birden fazla birbirine bağlı olan yıldız
topolojilerinin
yine bir merkezi düğüm çevresinde oluşturdukları yıldız topolojisi
olarak tanımlanır.
Bu yapıda kullanılan kablolama mesafesinin kısa oluşu ise bir avantaj
olarak görülür. Günümüzde telefon şebekelerinin yapıları bu
topolojiye
örnek gösterilebilir.
2.1.5 Ağ Topolojisi ( Mesh Topology )
Ağ topolojisi, ağdaki tüm istasyonların diğer istasyonlar ile uçtan
uca kendi aralarında bağlantıları sonucu oluşan topoloji türüdür. Bu
yapıda kullanılan kablolamanın çok belirgin avantaj ve dezavantajları
vardır.
Bu yapının avantajları ;
- Her istasyonun kendi başına diğerleri ile uçtan uca
bağlantı kurmasından dolayı, çoklu bağlantı oluşmakta ve böylece
herhangi bir bağlantının kopması durumunda, sinyalin hedefine
ulaşabilmesi için diğer bağlantıları kullanması en önemli
avantajdır.
- Bir istasyondan yayınlanan sinyal farklı hedeflere
yöneldiğinde çoklu oluşan bağlantı sayesinde kısa süre içerisinde
ağdaki hedeflerine varacaktır, böylece taşınım zamanı kısalacaktır.
Dezavantajları ise;
- Ağ üzerinde az sayıda düğümün bulunduğu durumlarda ve ortam
boyutunun küçük olması halinde ortaya çıkan bağlantı miktarının çok
fazla gözükmesi ve bu durumda ağ hızının yavaşlaması.
Mantıksal bir perspektiften bakılacak olunursa, bu yapının durumu,
performansı , ağdaki merkezi dağıtıcıların ve diğer cihazların sayısı
ile doğru orantılıdır. Ayrıca Ağdaki her birim diğer tüm birimler
için
birer bağlantı gerektirdiğinden dolayı genellikle uygulamada pek
fazla
pratik bulunmayan bir özelliğe sahiptir.
2.1.6 Ağaç Topolojisi ( Hierarchical Tree Topology )
Temel olarak yol topolojisi ile yıldız topolojisinin karakteristik
özelliklerinin kombinasyonu şeklinde ortaya çıkan bir topoloji
türüdür. Yıldız şeklinde bağlı istasyonların omurga üzerinde
konumlanması sonucu oluşan yol modeli ağaç topolojisini oluşturur.
Diğer bir yönden , ağaç topolojisi mantıksal açıdan gelişmiş yıldız
topolojisine benzer. Tek farkları ise ağaç topolojisinin herhangi bir
merkezi düğüme ihtiyaç duymamasıdır.
İki şekilde ortaya çıkar , omurga ağacı ( Backbone tree ) ve ikili
ağaç ( binary tree ) . Omurga ağaç modelinde her düğüm hiyerarşik bir
düzen içerisinde alt dallara ayrılır. İkili ağaç yapısında ise her
düğüm sadece iki segment halinde bölünerek yapıyı oluşturur. Ağaç
topolojisi yapısında sinyalin akış şekli hiyerarşik bir düzende
oluşur.
Bu yapının avantajları ;
- Her bir segment için noktadan noktaya bir kablolama yapısı
kullanılır, böylece segmentlerde oluşan bir kesinti halinde diğerleri
etkilenmez.
- Birbirinden farklı donanım ve yazılım üreticilerinin
sağladıkları ürünler uyum içerisinde çalışabilir.
Dezavantajları ise ;
- kullanılan kablolamanın tipine göre her bir segmentin
ortalama uzunluğu belirli bir limiti geçemeyebilir.
- Eğer ana omurga ( trunk ) yapısında bir kopma olursa tüm
ağ
işlevini kaybeder.
- Kablolama açısından konfigürasyonu diğer tüm
topolojilerden
oldukça daha zordur.
Bu yapıda gözönünde bulundurulması gereken bir husus , 5-4-3 ethernet
kuralıdır ;
Bir sinyalin gönderilmesi anında bu sinyal belli bir süre içinde
ağın diğer parçalarına ulaşır. Her bir switch, hub veya repeater
sinyalin ulaşma süresine nispeten çok küçük bir zaman dilimi daha
ekler. Ağdaki iki istasyon arasında maksimum 5 segment olması gerekir
ve aynı zamanda fiziksel olarak 4 repeaters, switches veya hub
bulunması gerekir. Şayet koaksiyel kablo kullanılmışsa sadece 3
omurga ( trunk ) olabilir.
Eğer ağ uçtan uca fiber optik kablo ile tesis edilmiş ise veya
omurgada fiber kablo ve UTP kablolama ile karma tesis edilmiş ise bu
kural 7-6-5 olarak revize edilir.
Ethernet protokolünün kullanıldığı ağaç topolojisinde geleneksel
olarak kullanılan kablolama türleri ise fiber optik, koaksiyel, ve
twisted pair kablolardır.
2.1.7 Çift Halka Topolojisi ( Dual Ring Topology )
Çift Halka topolojisi , birbirine eşmerkezli bir yapıda bulunan ve
her
bir halkanın kendi içinde birbirine bağlı istasyonlarının sadece
kendisi ile komşu olan dış halkaya ait istasyon ile iletişim halinde
bulunduğu bir yapıdır. Halkalar birbirine bağlı değildir ve
aralarında
herhangi bir sinyal alışverişi bulunmaz.
Diğer bir deyişle, çift halka topolojisi, geleneksel halka
topolojisinin aynısıdır fakat birinci halkayı dıştan kuşatan ikinci
bir halka bulunur ve bu dış halka sayesinde her bir istasyon
kendilerine eşdüzeyde bulunan diğer istasyonlar ile sinyal
alışverişini sağlarlar. Böylece ağdaki esneklik ve güvenilirliği
sağlamak üzere her aygıt kendi başlarına bağımsız olan iki halkanın
ortak iletişim aygıtı haline gelir.
2.1.8 Hücresel Topoloji ( Cellular Topology )
Hücresel topoloji, her birinin kendi merkezi üzerinde birbirinden
bağımsız düğümleri bulunan dairesel veya altıgen biçimindeki
alanların
oluşturduğu topoloji yapısıdır.
Her geçen gün önem kazanan bir özelliğe sahip olan bu yapı, kablosuz
teknolojinin kullanımı ile birbirinden farklı bölünmüş coğrafi
alanları kullanır. Elektromanyetik dalgalar sayesinde oluşan
bağlantıda, uçların her biri sabit veya taşınabilir bir durumda
olabilir. ( ör: otomobillerdeki hücresel telefonlar, uydu bağlantı
linkleri )
En belirgin avantajı ise dünya atmosferi ve uzay boşluğu haricinde
herhangi bir taşıyıcı medyanın bulunmamasıdır. Dezavantajı ise
ortamda
dolaşan sinyalin dinleme ve izlenmeye açık bir durumda bulunması ve
bunun getirebileceği güvenlik tehditleridir.
2.1.9 Eğri Topoloji ( Irregular Topology )
Eğri Topoloji , ağ bileşenleri arasında belirgin bir bağlantı şekli
ve
yolunun bulunmadığı, çarpık bir modelin ortaya çıktığı duruma denir.
Bu topolojide kablolama oldukça düzensizdir ve çok sayıdaki düğümün
birçok kablo ile gelişigüzel bağlantısı ağın düşük performans
sergilemesine ve güvensiz veri iletişimi yapmasına neden olur.
2.2 Mantıksal Topoloji ( Irregular Topology )
Ağların mantıksal topolojileri, ağ aygıtları ve istasyonların
birbirleri ile nasıl iletişim kuracaklarını belirleyerek bunları
ortak
bir protokol çerçevesinde birleştirir.
2.2.1 Yayın Topolojisi ( Broadcast Topology )
Yayın topolojisi , her istasyonun ağ ortamında sinyali diğer tüm
istasyonlara aynı anda iletmesi kuralına dayanır. Yollayıcı , sinyali
yayınladıktan sonra adresin eşleştiği istastonu bulduğu ana kadar tüm
ağ üzerinden ayrı ayrı dolaşarak hedefi arar, herhangi bir aktarım
sözkonusu değildir.
2.2.2 Token geçiş Topolojisi (Token passing Topology )
Bu topoloji , elektronik bir token'ın ( sinyal ) her bir istasyona
uğrayarak tüm ağı dolaşması esasına dayanır. Burada sözü edilen
token,
bir taşıyıcı görevindedir ve uğradığı her istasyon , o anda iletecek
veya dağıtacak herhangi bir dataya sahip değilse token'ı bir sonraki
istasyona aktarır ve böylece bir repeater görevi yapmış olur. Şayet
ağa sunulacak bir data varsa, token'a o anda sahip olan istasyon
datayı ekleyerek dolaşıma sunar ve sinyal bu şekilde taşınmış olur.
3. Fiziksel Topolojilerin karşılaştırılması
Parasal açıdan bir karşılaştırma yapıldığında, Yol topolojisi en
düşük
maliyetli olanıdır. Diğer topolojilere göre az sayıda aygıt
kullanılır. Yine bu topoloji kablo kullanımı açısından daha az
gereksinim duyar.
Büyütülebilirlik açısından ise, Yıldız topolojisi cihazların ve
istasyonların kolayca ağa eklenebilmesi sonucu büyümeye açık bir
yapıya sahiptir. Ayrıca bu topolojinin kullandığı twisted pair kablo
tipi, yaygın olması açısından yıldız topolojisini daha popüler hale
getirir.
On 12 Mart, 19:39, Metin Amac <metina...@gmail.com> wrote:
> Deniz,
> Tebrik ederim. Super cevap vermissin. Birde bizim diger arkadslarimiz cevaplasa ne guzel olur degil mi :))))
> Sent from my iPhone
> On 12 Mar 2012, at 19:34, deniz çakıcı <denzse...@gmail.com> wrote:
> > ARP Poisoning, ARP zehirleme anlamına gelmektedir.ARP protokolünün
> > temel çalışmasındaki zaafiyetleri kullanarak gerçekleştirilir.
> > ARP(Adress Resolution Protokol), Layer 2 katmanının ana
> > protokolüdür.Yerel ağlarda iletişim bilindiği üzere IP adresleri
> > üzerinde değil, MAC adresleri üzerinden gerçekleştirilir.Bunun için
> > her cihaz, iletişime geçmek istediği cihazın (internete çıkarken DSL
> > modem dahil) MAC adresini bilmek zorundadır.
> > Bu sebeple,Layer 2 katmanında, iletişim öncesinde ARP protokolü
> > devreye girer,Arp request ve Arp reply paketlerini
> > kullanarak,IP'si bilinen cihazın MAC adresini bulur,daha sonra MAC
> > adresleri üzerinden iletişim sağlanır.
> > Burada devreye giren saldırgan sahte arp reply paketleri oluşturarak
> > yerel ağa broadcast olarak,"gitmek istediğin adres
> > benim" diye sürekli güçlü bir şekilde anons eder.Hedefine gitmek
> > isteyen client, arp request talebinde bulunduğu anda
> > sahte arp reply paketleri üreten saldırganın cevabını arp reply cevabı
> > olarak alır.Böylece; Client Arp poisoning'e uğramış olur.
> > Kullanıcı bundan sonra gitmek istediği hedef(Bu çoğu zaman Gateway
> > olur) yerine, artık saldırganın makinasına doğru gider.
> > Saldırgan,kullanıcının default gateway'ini zehirlemiş ise,kendisini
> > router olarak ayarlayıp, kullanıcıyı kendi üzerinden internete
> > çıkarabilir.Bu şekilde kullanıcının tüm trafiğini üzerine almış
> > olur.Bundan sonrası saldırganın teknik bilgisi ve hayal gücüne kalmış
> > olur.
> > Arp poisining'e uğramamak için çift taraflı statik arp girilebilir.


http://www.cozumpark.com/blogs/network/archive/2008/04/29/temel-a-top...

[Naci Seyhan]

bende aynı yerden buldum bunu abi senin ki dursun ben atmıyım boşuna aynı yer çünkü?

12 Mart 2012 20:46 tarihinde fatih katalıoğlu <fatih.ka...@gmail.com> yazdı: