900819

[sedaaye sokout]

http://groups.google.com/group/sedaayesokout

 

آنچه در این ایمیل می آید:

1- انتخابات و آزادی قلم و بیان (خواندنی)

2- ابزار جدل، علم است و هدایت است و کتاب منیر (خواندنی)

 

1- انتخابات و آزادی قلم و بیان

اشاره : در اين مقاله ارتباط ميان حقوق و آزادي هاي اساسي ملت و ارتباط آن با برگزاري انتخابات بررسي مي گردد . خلاصه مطلب آن است که بدون آزادي بيان و قلم و آزادي در تبليغات ، انتخابات بي معنا خواهد بود . در ضمن برگزاري انتخابات به صورت اکثريت نسبي يا مطلق آراء ، عادلانه نيست ؛ بلکه بايد انتخاب به گونه اي صورت گيرد که راي مردم به ميزان آگاهي هايشان معتبر باشد ؛ راهکار دستيابي به چنين انتخاباتي در متن مقاله بررسي شده است . براي توضيحات مفصل تر به کتاب «مباني حقوق در اسلام» اثر آيت الله غروي (فصل «حقوق ملت – دولت») مراجعه کنيد .

آنچه مسلم است و از آيات و روايات مستفاد مي گردد حاکميت اکثريت نسبي يا مطلق آراء  در انتخابات رؤسا و نمايندگان مقبول نظر اسلام  نيست و واجب الاتباع نمي باشد . مخصوصا در جهان سوم که غالبا مسلمان و مع الاسف بي سوادند چگونه مي توان مثلا رأي يک استاد دانشگاه يا پزشک يا عالم ديني را با رأي يک روستايي که از کليه ي مسائل جهان و کشور خويش بي اطلاع است يکي دانست ؟ اکثريتي که از چنين انتخاباتي حاصل مي شود از نظر اسلام بي اعتبار است . زيرا مراد از انتخابات اين است که کساني مهام و زمام امور مملکت و مردم را به دست گيرند که از جهت اطلاعات ديني و سياسي و اقتصادي و اجتماعي و نيز از لحاظ ايمان و تقوي و عدالت ، ممتاز و سر آمد باشند و از احتياجات مردم کشور به طور اعم و نيازهاي موکلين خود به طور اخص آگاهي داشته باشند تا هم مصالح کشور و ملت را تأمين کنند و هم دست نااهلان و يغماگران و ستمگران را  از مداخله در امور مملکت کوتاه نمايند. اين هدف در بين ملتهايي که دستخوش بي سوادي و جهلند و حاکمان مستبد بر آنان استيلاء دارند ، از طريق عدد آراء به دست نمي آيد . زيرا همانگونه که متذکر شديم رأي يک شخص متقي عادل متخصص و آگاه از سياست داخل و خارج و مجرب و دلسوز ميهن و ملت از آراء هزاران نفر افراد بي سواد بي اطلاع از قوانين کشور و جهان و ناآگاه و بي معرفت نسبت به ميزان تقوي و عدالت منتخبين خود برتر و بالاتر است. به اين دليل که رأي يک فرد جامع شرايط فوق مبتني بر تقوي و علم و معرفت اموري است که براي يک رئيس يا نماينده لازم مي باشد . اما آراء هزاران نفر بي اطلاع بي تقوي که رأي خود را به رشوه مي دهند و به طمع مي فروشند جز مفسده و سرانجام حاکميت جهل و استبداد چيز ديگري ندارد .

انتخاباتي که در کشورهاي پيشرفته صورت مي گيرد ، چون اکثر مردمش با سواد و داراي معلومات سياسي و اقتصادي هستند از انتخابات ممالک عقب مانده که غالبا مسلمانند بهتر است ولي با اين حال به نحوي حائز شرائط صحت و کما ل نيست که شريعت اسلام آن را تأييد نمايد و آزادي کامل رأي دهندگان در آن ملحوظ شده باشد.  بنابراين انتخاباتي مورد تأييد شرع اسلام است که به تمام معني و از جميع جهات ، آزادي رأي دهندگان و آگاه ساختن آنها رعايت شده باشد . يعني نه دولت در آن مداخله کند و نه ارباب نفوذ و نيز تبليغات و اختيار و دقت در شناسايي از مردم سلب نشود . از اين گرد آمده از روستاهاي اطراف و شهر مرکزي خواهند توانست با تقوي ترين و عادلترين را از بين خود برگزينند و به مردم معرفي نمايند تا با تشخيص به اشخاص شناخته شده رأي دهند . اين نوع انتخاب که بر پايه کسب اطلاع و آگاهي يافتن از تقوي و عدالت و بينش و دانش منتخبين است سرانجام در يک نشست بزرگ مي توانند علاوه بر معرفي نمايندگان واقعي مردم اقدام به انتخاب رئيس جمهور نيز بنمايند .

اما انتخاباتي که بيشتر جنبه ي انتصاب دارد ؛ غالب نمايندگان نه اهل شهر خويشند و نه از اوضاع و احوال مردم آن اطلاعي دارند و مردم عامي و بي اطلاع هم که اصلا آنها را نمي شناسند و عمل آنها را نديده اند و با آنان هيچ حشر و نشر ومعاشرتي نداشته اند و از سوابق و اعمالشان آگاهي ندارند با تبليغات راست و دروغ و آميخته به نيرنگ و فريب که در ظرف چند ساعت يا چند روز انجام مي گيرد به ايشان رأي مي دهند ، آنگاه چنين آرايي ملاک اکثريت قرار مي گيرد و هر کس يک رأي بيش از رقيبش آورد ، وکيل رسمي و قانوني همه مردم مي گردد و به نام ملت هر چه بخواهد از تصويب مجلس مي گزارند و به هر وزير و رئيسي که تمايل داشته باشد رأي اعتماد مي دهد. اما موکلين او از اعمالي که به نام وکالت انجام مي دهد هيچ خبري ندارند . حال آنکه شرعا تصويب و قوانين بدون رضاي موکلين هيچ ارزشي ندارد . ولي هر گاه عدالت و تقوي و تخصص و تجارب وکيل ، محقق و قطعي باشد و انتخاب او نيز از طريق آزادي و علم و آگاهي موکلين صورت گرفته باشد نه از راه اکثريت مطلق آراء بي اعتبار ، چنين کسي بر خلاف مصالح موکلين و بر خلاف نظر و مصلحت همهء ايشان عملي انجام نمي دهد.

موضوع ديگري که بايد در انتخابات ملحوظ گردد آنست که وکالت از نظر شرع ، عقد جائز است يعني چنين نيست که موکل يا موکلين در طول چهار سال حق عزل وکيل را نداشته باشند . بلکه هر کسي از موکلين هر ساعت که بخواهد مي تواند و حق عزل او را دارد بديهي است موکل وقتي وکيل را معزول مي سازد که بر خلاف مصالح عموم که حفظش مقتضاي وکالت است عمل نمايد . و گر نه با آنکه حق دارد بدون سبب چنين اقدامي نخواهد کرد .

اينها همه که بيانش گزشت فقط با وجود يک مقدمه قابل احراز و اجراء است و آن حاکميت آزادي سياسي و قلم و بيا ن و اجتماعات و ديگر آزاديهايي است که خداوند به بندگانش عطاء فرموده  و حتي بهنگام ناسپاسي بندگان نسبت به خود نيز آن را از ايشان سلب نمي کند . اين مسأله کاملا عقلي است که انسان بايد از فضاء آزاد و بر اساس اختيار به کمال برسد و نيز عقل حکم مي کند که بايد  داناترين و عادلترين و باتقوي ترين افراد يک ملت زمام امور ايشان را بدست گيرند .

ابن عباس از رسول انام صلي الله عليه و آله روايت کرده که فرمود:

من ولي وليا من المسلمين شيئا من امور المسلمين و هو يعلم ان في المسلمين من هو خير للمسلين منه و اعلم بکتاب الله و سنه رسوله صلي الله  عليه و سلم فقد خان الله و روسله و خان جماعه المسلين

هر گاه کسي کاري از مسلمانان را به دست شخصي بسپارد و بداند که در ميان مسلمانان بهتر از ا و براي اداره ي امور مسلمين موجود است و به کتاب خدا و سنت پيامبرش (ص) آگاه تر ، به تحقيق به خدا و رسول او و امت مسلمان خيانت کرده است .

آزادي قلم و بيان

آنچه از سيرهء پيامبر و امير المؤمنين و سائر ائمه (ع) مشهود است هيچ يک در مقام قدرت و بهنگام شوکت منع از آزادي بيان و قلم و هيچکس حتي مخالفين خود را نکرده اند و هر فردي از افراد جامعه از ضعيف و قوي بي هيچ رعب و وحشتي مي توانسته مقال خود را بزبان جاري سازد . زيرا بيان و قلم و آزاد موجب ارتقاء و رشد فکري جامعه و بيداري مردم و تعالي فرهنگ و انتشار علم مي گردد واز مفاسد افراد و دولت جلوگيري مي کند . در غير اين صورت يعني اگر بيان و قلم آزاد ممنوع گردد مصالح و مفاسد اجتماع در بوتهء خفاء مي ماند و مصالح از بين مي رود و مفاسد جايگزين آن مي گردد واين ظلم عام است و جامعه يي که در بيان خيرات و شرور و حسنات و سيئات و امر به خوبي و نهي از بدي و منع ارباب مناصب و اصحاب ثروت از ظلم و تعدي به حقوق مردم و اسراف و تبذير و سوء استفاده از مال  و مقام داراي آزادي نباشد يا در اعمال آن مساهله و مسامحه نمايد راه ترقي را بر خود مسدود ساخته و به قول سعدي سنگ را بسته و ...

بعثت انبياء وضع قوانين الهي به همين منظور بوده که اخلاق و اعمال نيکو که تأمين کننده ي حقوق و مصالح فرد و جامعه است و از آن به عدل و قسط و حق تعبير مي شود در جوامع بشري جاري و گسترده و بلامانع باشد . و حکم وجوب امر به معروف و نهي از منکر و اعطاء اين حق به تمام افراد از مرد و زن و آگاه ساختن مردم به حقوق خود که نوعي از تعاون بر بر و تقوي و احتراز از گناه و عدوان است ، دليل روشني است بر عنايت اسلام در ضرورت  وجود آزادي براي امت اسلام .

ولي آزادي در ظلم و اغواء و فريب دادن مردم و غصب اموال و تجاوز و تعدي به حقوق  خلق سلب آزادي عموم است و جنايت و خيانت در حق ملت .

 

2- ابزار جدل، علم است و هدایت است و کتاب منیر

آیا می شود کسی ایمان به خدا داشته باشد و معاد را قبول نداشته باشد و آیا می‌شود کسی معاد را قبول داشته باشد یعنی لحظه‌یی را که در آغاز سورۀ مطففین یاد آور می‌شود؟!

«أَلَا يَظُنُّ أُولَئِكَ أَنَّهُم مَّبْعُوثُونَ لِيَوْمٍ عَظِيمٍ يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ»

آیا اینها گمانش را هم نبرده‌اند که مبعوث می‌شوند در یک روز بسیار بزرگ که يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ تمام مردم در برابر پروردگار جهانیان می‌ایستند؟

آیا می‌شود کسی به این لحظه اعتقاد داشته باشد و جنایت کند، دروغ بگوید و یا حتی بخواهد مورچه‌یی را بکشد

تا چه رسد به اعدام یعنی آدم بکشد؟!

آنچه در ذیل می‌شنوید تفسیر دکتر سید علی اصغر غروی است از آیات 8-10 سورۀ حج.