JAPON TOYOTA ' NIN ÖYKÜSÜ.

[Candan ÖZEN]

KİİCHİRO TOYOTA NASIL BAŞARDI ?

Dokuma işçisi yoksul bir adamın oğluydu. İçki ve sigaradan nefret ederdi.
Çalıştı, çabaladı. Bugün çalışmayıp laf üreten kültüre sahip gelişmemiş
üçüncü ülkelerinde binlerce arabası satılıyor, ülkesi Japony...a'ya
milyarlarca dolar kazandırıyor.

Bugün bizim ülkemizde de milyarlarca lira verilip, onun arabası satın
alınarak Japonya'ya çuvallarla para gönderiliyor, hem de fakiri zengini
büyük yüklerin altına girerek...

Kiçiro Toyota 1894'te Yamaguçi şehrinde doğdu. Bugün hâlâ onun otomobilleri
kullanılıyor. Babası dokuma tezgahı yapıyordu. Liseyi bitirir bitirmez
Tokyo Üniversitesi'ne kaydoldu. Mühendislik eğitimini tamamladıktan sonra,
kendisine bir işletme kurma hayallerine girdi. Babası işçiydi, gece gündüz
demeden çalışıyordu, O, bu duruma çok üzülüyordu, artık kendi işyerlerinin
olmasını istiyordu. Üniversitedeki aldığı eğitim, gemi inşaası olmasına
rağmen o, otomobillere merak salmıştı. Otomobiller henüz piyasada yeniydi,
hatta pek sık da görünmüyordu.

Toyota, çalışıp biriktirdiği parayla 1930'da Amerika ve Avrupa'ya gitti.
Ülkesine geldiğinde büyük bir coşku içinde kendine has otomobilini üretmeye
azmetti. O sıralarda Ford, General Motors ve Chrysler gibi otomobil
şirketleriJaponya piyasasını ele geçirmiş, çuvalla para kazanıyorlardı. Bu
durum Toyota'nın ağrına gidiyordu, milleti için çalışıp, kendi arabalarını
kendisi üretmek istiyordu. Fakat Japonya'da bir otomobilin üretilmesi için
yeterli teknik, araç ve şartlar müsait değildi. Çok heveslenmişti ama
birden hevesi kaçtı. Ne var ki yılmadı.

Borcun altına girerek dış ülkelerden makineler sipariş etti. Sipariş edilen
makineler gümrük formalitelerine takılınca panik yaşadı. Hatta deniz
gümrüğünde malzemelerin 6 ay teslim alamadı. Bu arada borçları da zavallı
adamı sıkıştırmaya başlamıştı. Bu durumda ne yapabilirdi? Hemen bir çâre
düşünmeliydi.


Toyota bir müddet düşündü. Kendi kendine "Ben ne yapıyorum?" diye sordu.
Ülkesi için bir şeyler yapmaya çalışıyordu, ülkesini geliştirmek,
kalkındırmak istiyordu. "O halde devlete başvurmalıyım" diye aklından
geçirdi. tam bu sıralar Japon devleti de milli hamle yapma niyetindeydi
zaten. Toyota'nın bu problemini duyan devlet yetkilileri derhal harekete
geçti.

Japonya devleti ulusal otomobil endüstrisini desteklemeye hazırdı. Devletin
ilk yaptığı iş çok akılcı ve milliyetçi bir ruh izlemesi olmuştur, hem de
taktir edilebilir derecede. Yabancı otomobil satıcılarının Japonya'daki
şartlarını güçleştirip, otomobil üretimi yapabilecek kendi yetişmiş
girişimcilerine imkân tanıdı. Bu da Kiçiro Toyota'nın önünü açtı.
Yurtdışından getirttiği makine parçalarıyla önce motor üretimi yaptı. Sonra
dört adet motosiklet üretti. 30 yaşında başladığı otomobil yapma girişimi
nihâyet 40 yaşına geldiğinde gerçekleşti.

Ürettiği aerodinamik otomobil sadece üç taneydi. Sonrasında mini kamyon
üretti. Aslında bunlar model arabalardı. Demek oluyor ki bu ünlü Toyota
arabalarının tarihi geçmişi, 10 yıl veya 20 yıl değil, tam 65 dır. Yani
1935, 1940'larda üretilmeye başlanmış.

Toyota Motor Company'i kuran Kiçiro Toyota araba üretimine resmen başladı.
Giderek daha çok otomobil üretti. İşin en şaşılacak tarafı, ürettiği Toyota
marka otomobiller, diğer ABD malı otomobilleri geride bıraktı. ABD,
otomobillerini en fazla geri kalmış arap müslüman ülkelerine satabildi. Bu
vakitten sonra Amerikan otomobilleri Japonya'nın kapısından içeri giremedi.
Kiçiro Toyota, Toyota Motor Company'in başkanlığını tek başına yürüttü.
İkinci Dünya Savaşı'nın başlamasıyla otomobil üretimi Japonya'da duraksadı.
Hükümet silah üretimine ağırlık verdiği için, otomobil sadece savaşa
yönelik Jip şeklini aldı. Bunda da Kiçiro Toyota'nın, ülkesine faydası
büyük oldu. Savaş esnasında sadece 200 özel otomobil üretebildi.

Savaşın bitmesiyle birlikte Toyota yeniden üretime geçti. Ülkesinin yeniden
yapılandırılması için kamyon üretmeye başladı. Toyota bütün ülkeyi kapsayan
satış kampanyalarına girdi. Ürettiği "SA" tipi binek otomobiller çok
tutuldu, çok satıldı. Fakat o sıralar Jopanya'da patlak veren ekonomik kriz
nedeniyle Toyota otomobil fabrikası, işçilerin maaşlarını vermekte
zorlandığı için işçi çıkarımı girişimlerinde bulundu. Fabrika içinde
kurulan işçi sendikası bunu kabul etmeyerek, işçi çıkartılmasına karşı
işçilerin, maaşlarında %10 fedakârlık yapabileceklerini bildirdi. Ama
fabrika yönetimi bunu da kabul etmedi. İşçiler de 2 aylık greve girdi.
Toyota da restini çekerek lokavt ilan etti.

Tüm bu olumsuzluklar "Toyota Otomobil Fabrikası"nı 1950'lerde gerçekten
bitme noktasına getirdi. İşte tam bu anda ABD, Kore ile savaşa girişti.
Toyota'dan yüzlerce kamyon sipâriş etti. Amerika Birleşik Devletleri'nin,
kendi ülkesinden Kore yakınlarına kadar binlerce km uzaklıktan yüzlerce
kamyonu getirmesi mümkün değildi. Bu yüzden kamyonları, Kore'ye yakın olan
Japonya'daki Toyota firmasından aldı. ABD, parayı peşin ödedi. Bu olumlu
gelişme Toyota otomobil fabrikasını birden zor durumdan kurtardı. Bundan
sonra artık, Toyota başka ülkelere de otomobil satmaya başladı.

Kiçiro Toyota 65 yaşında kalp krizinden vefât ettiğinde arkasında Dev
TOYOTA otomobil fabrikaları bırakmıştı.

* *
*
Saygılarımızla
Gülümser & Haldun Galip Keskin
OLUMLU & KALİTELİ YAŞAM DANIŞMANI
0532 265 89 00


---

Candan ÖZEN

0 505 7286067
canda...@gmail.com