doubt regarding panini's Ashtadhyayi

[nitish chandra]

अहं सिद्धान्तकौमुदी पठामि| सन्धिप्रकरणे बहुवार्त्तिकसूत्रानि सन्ति| यदि एतानि वार्त्तिकानि अवश्यानि चेत् पाणिनेः अष्टाध्यायी सावशेषः भवति|  तस्य अर्थः भवति यत् अष्टाध्यायी असंपूर्णः एव| तर्हि अष्टाध्याय्याः प्रामुख्यता किम्|

P.S:forgive me if I did any mistake in above sentence. I was just trying to converse in sanskrit.

[Hnbhat B.R.]

सत्यमुक्तं पाणिनेरसामर्थ्यमसम्पूर्णता च।

धन्यवादाः सिद्धान्तकौमुद्यध्ययनसाफल्याय!

2013/10/30 nitish chandra <nitishcha...@gmail.com>

अहं सिद्धान्तकौमुदी पठामि| सन्धिप्रकरणे बहुवार्त्तिकसूत्रानि सन्ति| यदि एतानि वार्त्तिकानि अवश्यानि चेत् पाणिनेः अष्टाध्यायी सावशेषः भवति|  तस्य अर्थः भवति यत् अष्टाध्यायी असंपूर्णः एव| तर्हि अष्टाध्याय्याः प्रामुख्यता किम्|

P.S:forgive me if I did any mistake in above sentence. I was just trying to converse in sanskrit.

--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "samskrita" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to samskrita+...@googlegroups.com.
To post to this group, send email to sams...@googlegroups.com.
Visit this group at http://groups.google.com/group/samskrita.
For more options, visit https://groups.google.com/groups/opt_out.

--

Dr. Hari Narayana Bhat B.R. M.A., Ph.D.,
Research Scholar(Retd),

Ecole française d'Extrême-OrientCentre de Pondichéry

16 & 19, Rue Dumas

[Gajanan Palsodkar]

can u help me in getting  directory - SANSKRIT-MARATHI- with grammer in built

2013/10/31 Hnbhat B.R. <hnbh...@gmail.com>

--

 

 

Gajanan Palsodkar

Mobile-9657715177
Res-020-25366033


*Life is  a journey and not  destination ; so live life  every moment"

[sanskrit2601]

नमांसि !
भटमहोदयेन अष्टाध्याय्याः असंपूर्णतायाः विषये नितीशमहोदयस्य विचारस्य अनुमोदनं तु कृतं तथापि न स्पष्टीकृतं तस्याः प्रामुख्यता केन कारणेन |
मम विचारेण वार्त्तिकानां आधारः तु अष्टाध्यायी एव | आधारभूतस्य ग्रन्थस्य महत्त्वं तु असंपूर्णतया न बाध्यते |
न जानामि यदि अष्टाध्यायीं विहाय केवलं वार्त्तिकाभिरेव संस्कृतव्याकरणस्य सम्यगध्ययनं शक्यं वा न वा | प्रायः नैव शक्यम् | तेनैव अष्टाध्याय्याः प्रामुख्यता |
भटमहोदयेन "पाणिनेरसामर्थ्यम्" एवमपि उक्तमस्ति | तत्तु केवलं खेदजनकम् | असंपूर्णता न सदैव असामर्थ्यम् निदर्शयति | 

सस्नेहम्
अभ्यंकरकुलोत्पन्नः श्रीपादः ।
"श्रीपतेः पदयुगं स्मरणीयम् ।"
My blogs -
1) संस्कृताध्ययनम् ।
2) गीतान्वेषणम्
3) उपनिषदध्ययनम्
4) संस्कृत-प्रसृतिः
5) सरलं संस्कृतम्
6) संस्कृत-व्याकरणस्य अध्ययनम्
7) संस्कृतभवनम्
8) गीतायाः धात्वभ्यासः
9) संस्कृतचर्चा

2013/10/30 Hnbhat B.R. <hnbh...@gmail.com>

[Hnbhat B.R.]

भटमहोदयेन अष्टाध्याय्याः असंपूर्णतायाः विषये नितीशमहोदयस्य विचारस्य अनुमोदनं तु कृतं तथापि न स्पष्टीकृतं तस्याः प्रामुख्यता केन कारणेन |

"यान्युज्जहार माहेशाद् व्यासो व्याकरणार्णवात्। 

 तानि किं पदरत्नानि भान्ति पाणिनिगोष्पदे॥"

इति पाणिनेरपर्याप्तता सर्वेषां शब्दानां साधुत्वनिरूपणे प्राचीनैराचार्यैरेव निरूपितमिति नाविदितचरं पाणिनीयाभिज्ञानां  मया निरूपितम्| सिद्धान्तकौमुद्यध्ययनेन वार्त्तिकानां परिज्ञानेन पाणिनेः प्रामुख्यं  शङ्कितं तेनासामर्थ्यमेव सूचयतीत्येवोक्तं मया सिद्ध्यान्तकौमुद्यध्यय तेन फलम्|  

 

मम विचारेण वार्त्तिकानां आधारः तु अष्टाध्यायी एव | आधारभूतस्य ग्रन्थस्य महत्त्वं तु असंपूर्णतया न बाध्यते |
न जानामि यदि अष्टाध्यायीं विहाय केवलं वार्त्तिकाभिरेव संस्कृतव्याकरणस्य सम्यगध्ययनं शक्यं वा न वा | प्रायः नैव शक्यम् | तेनैव अष्टाध्याय्याः प्रामुख्यता |

​वार्त्तिकाभिरीति स्त्रीलिङ्गप्रयोगः कुतस्चिदधिगतो भवता इति न ज्ञायते| पाणिनीयानि वार्त्तिकानीति "वृत्तौ भवानि" वाक्यान्येव  वार्त्तिकानीति पाणीयैरेव निरूपितानि प्रयोगश्चात्र व्याकरणशास्त्रे| इति  पाणिनिएरसामर्थ्यं    ​

​​

भटमहोदयेन "पाणिनेरसामर्थ्यम्" एवमपि उक्तमस्ति | तत्तु केवलं खेदजनकम् | असंपूर्णता न सदैव असामर्थ्यम् निदर्शयति |

निरूपितं च सर्वेषां शब्दानां  निरूपणे असामर्थ्यम पूर्वमेव पूर्वसूरिभिः| महाभाष्यकारैः तत्र तत्र वार्तिकानां व्याख्यानव्याजेन पाणिनेः प्राधान्यं सूचितम्, वार्त्तिकापेक्षया सूत्त्ररेव निर्वाहस्य शक्यत्वात् तत्र तत्र निराकृतानि बहूनि वार्त्तिकानि| यानि वार्तिकानि  महाभाष्ये स्वीकृतानि, तान्येवोपात्तानि सिद्धान्तकौमुद्यामिति सिद्धान्तकौमुद्यध्ययनेन ज्ञातुं  इति पाणिनेरसामर्थ्यमाशङ्क्यैव प्रामुख्यता इति स्पष्टमेव इति |  

 धन्यवादाः पाणिनेः सामर्थ्यप्रकटनाय|  

  ​​

 

 

सस्नेहम्
अभ्यंकरकुलोत्पन्नः श्रीपादः ।
"श्रीपतेः पदयुगं स्मरणीयम् ।"
My blogs -
1) संस्कृताध्ययनम् ।
2) गीतान्वेषणम्
3) उपनिषदध्ययनम्
4) संस्कृत-प्रसृतिः
5) सरलं संस्कृतम्
6) संस्कृत-व्याकरणस्य अध्ययनम्
7) संस्कृतभवनम्
8) गीतायाः धात्वभ्यासः
9) संस्कृतचर्चा

2013/10/30 Hnbhat B.R. <hnbh...@gmail.com>

सत्यमुक्तं पाणिनेरसामर्थ्यमसम्पूर्णता च।

धन्यवादाः सिद्धान्तकौमुद्यध्ययनसाफल्याय!

2013/10/30 nitish chandra <nitishcha...@gmail.com>

अहं सिद्धान्तकौमुदी पठामि| सन्धिप्रकरणे बहुवार्त्तिकसूत्रानि सन्ति| यदि एतानि वार्त्तिकानि अवश्यानि चेत् पाणिनेः अष्टाध्यायी सावशेषः भवति|  तस्य अर्थः भवति यत् अष्टाध्यायी असंपूर्णः एव| तर्हि अष्टाध्याय्याः प्रामुख्यता किम्|

P.S:forgive me if I did any mistake in above sentence. I was just trying to converse in sanskrit.

​​

--

[Hnbhat B.R.]

अत्रापि पाणिनीयव्याकरणादेव सर्वार्थसिद्धिरीति तस्य सामर्थ्यमेव  उद्घोषितम्| ---

"यान्युज्जहार माहेशाद्व्यासो व्याकरणार्णवात्।

तानि किं पदरत्नानि मान्ति पाणिनिगोष्पदे॥

  अर्थाच्छाङ्कर­व्याकरण­समुद्रस्य सम्पूर्णोऽपि विषयः पाणिनीये व्याकरणे कथं समाहर्तुं शक्यः। किन्त्वेतत्कथनं केवलं बौद्धिक­विचारतः पलायन­वाद­मात्रम्। शिव एव पाणिनि­हृदय­स्थ इदं व्याकरणमस्मदर्थं व्याचकार। अतः सर्वमपि वाल्मीकि­व्यास­तुलसीदास­प्रमुख­शिष्ट­प्रयुक्तं पाणिनि­व्याकरण­सम्मतं कर्तुं शक्यमिति गुरु­सेवा­लब्ध­बुद्धि­बलो गिरिधरः साटोपं घोषयति।"

विशेषतः अत्रैव द्रष्टुं शक्यमेव जिज्ञासुभिः  स्वयम् ---

http://jagadgururambhadracharya.org/works/arapv/prastavana.php

​

[sanskrit2601]

कोऽपि पूर्वं असामर्थ्यतां निवेद्य पश्चात्तु "पाणिनीयव्याकरणादेव सर्वार्थसिद्धिरिति तस्य सामर्थ्यमेव" इति निवेदयति चेदिदं केवलं द्विभाषित्वम् | अस्तु एतद्विधेन वादेन केवलं कण्ठशोषः एव | इत्यलम् |

[NILESH joshi]

नमो नमः।
      अत्रोपस्थितसमस्यानिराकरणार्थं कालप्रवाहान्तर्गतागतनूतनशब्दार्थसिद्ध्यर्थमुक्तानुक्तविचारवाचकवार्तिकानीति दृढमनोनिश्चयाज्ज्ञेयाष्टाध्याय्यास्तत्कालिकमहत्त्वमुपादेयतापि सार्वकालिका नापूर्णता, केवलं वार्तिककारेण सुधारणा (updates) संलक्षिता कालौघेऽप्यबाधितसूत्राणां विश्वतोमुखत्वसिद्धये ।
  भवदीय:
 डा. नीलेश जोशी
वरिष्ठभाषाशास्त्रज्ञ,
भारतीय-प्रौद्योगिकी-संस्थानम् , मुंबई ७६

[sanskrit2601]

नमस्ते श्रीमन् नीलेश-महोदय |

1. अष्टाध्याय्याः महत्त्वं शब्दार्थसिद्धये वा शब्दसिद्धये ?
   
2. वार्तिककारेण संलक्षिताभिः सुधारणाभिः यदि अष्टाध्याय्यां वा अष्टाध्याय्याः अवगमने वा कस्यचिदपि आधिक्यस्य आगमः भवति, तन्मिता अष्टाध्याय्याः अपूर्णता दृग्गोचरा भवतीत्यपि वदितुं शक्यं खलु ?