Anusvar in Sanskrit

2,769 views
Skip to first unread message

ken p

unread,
Aug 19, 2015, 8:32:56тАпAM8/19/15
to samskrita
is ┬ардВ = рдиреН or рдореН in Sanskrit?
Please post some Sanskrit words showing both┬аconjunct letters.┬а


рдЕрднреНрдпрдВрдХрд░рдХреБрд▓реЛрддреНрдкрдиреНрдирдГ рд╢реНрд░реАрдкрд╛рджрдГ | рд╢реНрд░реАрдкрддреЗрдГ рдкрджрдпреБрдЧрдВ рд╕реНрдорд░рдгреАрдпрдореН ред

unread,
Aug 20, 2015, 7:23:50тАпAM8/20/15
to samskrita

is ┬ардВ = рдиреН or рдореН in Sanskrit?


I would read your question to be inquiring about pronunciation of рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░, wherever it is so written.


Your question prompts me to think of two рд╕реВрддреНрд░-s in рдЕрд╖реНрдЯрд╛рдзреНрдпрд╛рдпреА.


(1) The рд╕реВрддреНрд░рдореН тАУ рдореЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ (рео/рей/реирей) specifies use of рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ as an option primarily for writing рдореН.


(2) рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдпрдпрд┐ рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдгрдГ (рео/рек/релрео) specifies its pronunciation following the рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдг-concept.


The second рд╕реВрддреНрд░рдореН suggests that рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ would be pronounced not only as рдиреН or рдореН but as other nasals рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ-s also. One may come across words like рдЕрдиреНрддрдГрдХрд░рдгрдореН рдЕрдиреНрддрд░реНрдпрд╛рдореА also written as рдЕрдВрддрдГрдХрд░рдгрдореН. рдЕрдВрддрд░реНрдпрд╛рдореА. Such instances do suggest рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ being used as an option for writing рдиреН also. One may also come across рдЕрдЩреНрдЧ written as рдЕрдВрдЧ. These then become examples, explaining the рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдг-concept.


So рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ seems to have been used as an option for writing рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ-s in general, and not just for рдиреН or рдореН. But this option seems to be more in use in vernacular languages, especially рд╣рд┐рдиреНрджреА (рд╣рд┐рдВрджреА), рдорд░рд╛рдареА which also are written in рджреЗрд╡рдирд╛рдЧрд░реА.


ApteтАЩs online dictionary gives тАЬNo matching words foundтАЭ message when searching for рдЕрдВрддрдГ or рдЕрдВрдЧ. So, ApteтАЩs dictionary seems to be strictly going by рдореЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ (рео/рей/реирей) i.e. рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ as an option primarily for writing рдореН. For the word рдЕрдЩреНрдЧ one needs to input only this way, not as рдЕрдВрдЧ.


Having said so, one may also find рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ written distinctly, in a special style, in words like ┬арддрд╛рдБреНрд╕реНрддреЗ (рдИрд╢рд╛рд╡рд╛рд╕реНрдпреЛрдкрдирд┐рд╖рддреН), which is a рд╕рдВрдзрд┐ of рддрд╛рдиреН + рддреЗ or рдкреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рд╡рд╛рджрд╛реЕреНрд╢реНрдЪ (рдЧреАрддрд╛ 2-11) which is a рд╕рдВрдзрд┐ of рдкреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рд╡рд╛рджрд╛рдиреН + рдЪ. In рддрд╛рдБреНрд╕реНрддреЗ the рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ will be pronounced as рдиреН. But in рдкреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рд╡рд╛рджрд╛реЕреНрд╢реНрдЪ it will be pronounced as рдЮреН because the рдкрд░рд╡рд░реНрдгреН is рдЪ and the рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ of рдЪ-рд╡рд░реНрдЧ is рдЮреН.


Hope, my observations are in order and help.



Subrahmanian R

unread,
Aug 23, 2015, 11:46:01тАпAM8/23/15
to samskrita
Respected Scholars,

The first part, the question, (is рдВ = рдиреН or рдореН in Sanskrit?) I take it is about the pronunciation of the anusvara. The second part, (Please post some Sanskrit words showing both conjunct letters.)┬а request for example, the statement is not clear to me.

┬а

I observe two types of anusvaras used in devanagari script, one is a plain dot and the other a dot over a crescent (ardha Chandra). Generally, while listing the devanagari letters only the plain dot is mentioned. The other one, to my mind, is quite rarely used. It is more common in Hindi.

┬а

I feel that the uccaran of the anusvara is neither рдиреН nor рдореН. It is also not a shortcut or abbreviated way of representing рдЩреН, рдЮреН, рдгреН. рдЩреН, рдЮреН, рдгреН рдиреН and рдореН┬а are anunasiks - рдореБрдЦрдирд╛рд╕рд┐рдХрд╡рдЪрди: рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ: - рдореБрдЦрд╕рд╣рд┐рддрдирд╛рд╕рд┐рдХрдпреЛрдЪреНрдЪрд╛рд░реНрдпрдорд╛рдгреЛ рд╡рд░реНрдг:. рдирд╛рд╕рд┐рдХрд╛рд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп. рдЩреН, рдЮреН, рдгреН рдиреН and рдореН┬а are рд╕реНрдкрд░реНрд╢рд╛ - hence there is a specific position - рдХрдгреНрда, рддрд╛рд▓реБ, рдореВрд░реНрдз, рджрдиреНрдд, рдУрд╖реНрда. Anuswara being a pure nasal without тАШstops in different portions of the mouthтАЩ is not equal to рдиреН or рдореН.

рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдпрдпрд┐ рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдг:, рддреЛрд░реНрд▓рд┐ (рд╡рд┐рджреНрд╡рд╛рд▓реНрдБ рд▓рд┐рдЦрддрд┐), рд╣реЗ рдордкрд░реЗ рд╡рд╛ (рдХрд┐рдВ рд╣реНрд▓рдпрддрд┐), рдкреБрдо: рдЦрдпреНрдпрдореНрдкрд░реЗ (рдкреБрдБрд╕реНрдХреЛрдХрд┐рд▓:, рдкреБрдВрд╕реНрдХреЛрдХрд┐рд▓:) etc to my mind relate to the resultant sound when two phonemes coalesce and not the options of representing them.

The correct uccaran for sounds in any language can be learnt from a native speaker; Sanskrit has no native place; it is everywhere, but has no particular nativity. Due to passage of time and due to influence of regional languages, the pronunciation does show some variations. The anusvara is one such instance. In the absence of recorded sound, the conventions used by different people in transliteration may be used as the nearest guide.

The word рд╕рдВрд╕реНрдХреГрдд is written as samskrita by a South Indian as the name of the group itself says, but as sanskrit in rest of India and rest of world. The рдиреН or рдореН variation is pronounced when the anusvara is followed by an рдКрд╖реНрдорд╛рдг or by рд╣. рд╡рдВрд╢, рд╣рдВрд╕, рд╕рд┐рдВрд╣ are transliterated with letter тАШmтАЩ in the south and letter тАШnтАЩ in the rest of the world - compare also Lufthansa. But in my observation, people in the North (or at least in UP/ Uttarakhand) pronounce an anusvara as a pure nasal without any trace of тАШnтАЩ or тАШmтАЩ. For example, words like рд╣рдБрд╕рдирд╛, рдЧрд╛рдБ, рд╣реВрдБ.

To sum up, I am of the opinion, an anuswara is a pure nasal and not рдиреН or рдореН. The difference between the two types of anuswara baffles me more.

With reverence to the scholars

R Subrahmanian


--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "samskrita" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to samskrita+...@googlegroups.com.
To post to this group, send email to sams...@googlegroups.com.
Visit this group at http://groups.google.com/group/samskrita.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.

ken p

unread,
Aug 23, 2015, 11:47:07тАпAM8/23/15
to samskrita
Thanks,

I like to simplified traditional dotted nasal sounds(Anusvar,chandrabindu) to newly added to Unicode ┬а┬ареЕ ┬ареЙ ┬а(рдХреЙрдЯ, рдХреЕрдЯ)┬аsounds
If pronunciation of┬ардЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ is same then why not write in as you pronounce for an easy Roman transliteration?
рд╕рдВрд╕реНрдХреГрдд >рд╕рдореНрд╕реНрдХреГрдд or as рд╕рдВрд╕реНрдХреГрдд /saс╣Бskс╣Ыta >samskс╣Ыta or as saс╣Бskс╣Ыta ┬а

┬ард╛рдВ ┬ард┐рдВ ┬а реАрдВ ┬а реЗрдВ ┬а ┬ареИрдВ ┬а ┬а ┬ареЛрдВ ┬а реМрдВ ┬а ┬ардВ ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а рд╛рдБ ..........Traditional sounds
To
реЙ ┬ард┐рдиреН реАрдиреН реЕ┬а┬а┬ареИрдиреН┬а ┬а реЛрдиреН реМрдиреН ┬ардиреН рдореН ┬а ┬а ┬а ┬ареЙ..........sounds needed for an easy Roman Transliteration
рдореН...goes with┬ардк рдл рдм рдн рдо ┬аand rest carry┬ардиреН
┬а
This link may give further explanation.┬а

Dr P Narayanan

unread,
Aug 23, 2015, 11:47:17тАпAM8/23/15
to sams...@googlegroups.com

Dear Shri Abhytankar,

┬а

Your observations are more misleading than helping.

//1) The рд╕реВрддреНрд░рдореН тАУ рдореЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ (рео/рей/реирей) specifies use of рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ as an option primarily for writing рдореН. //

No. It is not an option and not a rule for writing only. рдореЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ means "padAnta ma, if followed by hal will turn to anusvAra. It is not an optional rule. It is mandatory and not only for writing but in every type of usage (speaking, pronouncing).



//2) рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдпрдпрд┐ рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдгрдГ (рео/рек/релрео) specifies its pronunciation following the рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдг-concept.// Again, not pronunciation only.



//The second рд╕реВрддреНрд░рдореН suggests that рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ would be pronounced not only as рдиреН or рдореН but as other nasals рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ-s also//

No. It means anusvAra should turn to рдЩреН, рдЮреН, рдгреН, рдиреН, рдореН рдпреЕреН, рд▓реЕреН or рд╡реЕреН when followed by рдпрдпреН. The next sUtra рд╡рд╛ рдкрджрд╛рдиреНрддрд╕реНрдп (рео/рек/релреп) makes it optional when anusvAra is at padAnta. Thus the examples given by you, рдЕрдВрдЧ. рдЕрдВрддрдГрдХрд░рдгрдореН, and рдЕрдВрддрдГ are all wrong, because anusvAra here is not in padAnta.



//ApteтАЩs online dictionary gives тАЬNo matching words foundтАЭ message when searching for рдЕрдВрддрдГ or рдЕрдВрдЧ. So, ApteтАЩs dictionary seems to be strictly going by рдореЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ (рео/рей/реирей) i.e. рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ as an option primarily for writing рдореН. For the word рдЕрдЩреНрдЧ one needs to input only this way, not as рдЕрдВрдЧ. //

It is clear Apte's dictionary is following grammatical rules as laid down py pANini and not as per your whims and fancies.That is why you do not get the result when you put a wrong input.



//So рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ seems to have been used as an option for writing рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ-s in general, and not just for рдиреН//

The letter рди also turns to anusvAra when not at padAnta and when followed by рдЭрд▓реН as per the the sUtra рдирд╢реНрдЪрд╛рдкрджрд╛рдиреНрддрд╕реНрдп рдЭрд▓рд┐ (рео / рей / реирек) and then naturally, it follows the rules for anusvAra afterwards. So when followed by рддрд╡рд░реНрдЧ, it should turn to рдиреН (optional for padAnta).



//But this option seems to be more in use in vernacular languages, especially рд╣рд┐рдиреНрджреА (рд╣рд┐рдВрджреА), рдорд░рд╛рдареА which also are written in рджреЗрд╡рдирд╛рдЧрд░реА.//

As those languages do not follow the rules of Sanskrit and they have their on rules, рд╣рд┐рдВрджреА, рдЬрд╛рдВрдЪ, рджрд╛рдВрдд etc. are correct.

┬а

//Having said so, one may also find рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ written distinctly, in a special style, in words like ┬арддрд╛рдБреНрд╕реНрддреЗ (рдИрд╢рд╛рд╡рд╛рд╕реНрдпреЛрдкрдирд┐рд╖рддреН), which is a рд╕рдВрдзрд┐ of рддрд╛рдиреН + рддреЗ or рдкреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рд╡рд╛рджрд╛реЕреНрд╢реНрдЪ (рдЧреАрддрд╛ 2-11) which is a рд╕рдВрдзрд┐ of рдкреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рд╡рд╛рджрд╛рдиреН + рдЪ.//

This "special style" is not anusvAra, but is anunAsika svara, that is, рдЖ in рддрд╛реЕрд╕реНрддреЗ is anunAsika AkAra. alternately there can be a non-anunAsika AkAra followed by an anusvAra, i.e., рддрд╛рдВрд╕реНрддреЗ. This is provided by various rules like рдЕрддреНрд░рд╛рдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХрдГ рдкреВрд░реНрд╡рд╕реНрдп рддреБ рд╡рд╛ (рео / рей / реи) рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХрд╛рддреН рдкрд░реЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ (рео / рей /рек). To understand this, you will have to learn the PaNini's rules for sandhi properly.

┬а

// In рддрд╛рдБреНрд╕реНрддреЗ the рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ will be pronounced as рдиреН. But in рдкреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рд╡рд╛рджрд╛реЕреНрд╢реНрдЪ it will be pronounced as рдЮреН because the рдкрд░рд╡рд░реНрдгреН is рдЪ and the рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ of рдЪ-рд╡рд░реНрдЧ is рдЮреН.//

No. In both the cases, anusvAra is pronounced like anusvArA only. As it is followed by рд╕реН and рд╢реН respectively and not by рддреН or рдЪреН, parasavarNa rule does not apply here at all. (рд╕реН and рд╢реН

are not рдпрдпреН)



//Hope, my observations are in order and help.//

No. They are neither in order nor would they help in this case. As for the answer to Ken's query, I have to state that рдВ (anusvAra) is a special svara and not equal to рдиреН or рдореН



Dr. P. Narayanan

┬а


--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "samskrita" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to samskrita+...@googlegroups.com.
To post to this group, send email to sams...@googlegroups.com.
Visit this group at http://groups.google.com/group/samskrita.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.



--
Dr. P. Narayanan
Medical Officer (Ayurveda)
Tamil Nadu Govt. Service
(Now on Deputation as
P.G.Student
National Institute of Ayurveda
Jaipur (Rajasthan)
Ph:7877890269/ 9442177150

Neelesh Bodas

unread,
Aug 23, 2015, 11:47:26тАпAM8/23/15
to sams...@googlegroups.com
Plz find comments inline...

On Thu, Aug 20, 2015 at 4:53 PM, рдЕрднреНрдпрдВрдХрд░рдХреБрд▓реЛрддреНрдкрдиреНрдирдГ рд╢реНрд░реАрдкрд╛рджрдГ | рд╢реНрд░реАрдкрддреЗрдГ рдкрджрдпреБрдЧрдВ рд╕реНрдорд░рдгреАрдпрдореН ред <sl.abh...@gmail.com> wrote:

is ┬ардВ = рдиреН or рдореН in Sanskrit?


I would read your question to be inquiring about pronunciation of рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░, wherever it is so written.


Your question prompts me to think of two рд╕реВрддреНрд░-s in рдЕрд╖реНрдЯрд╛рдзреНрдпрд╛рдпреА.


(1) The рд╕реВрддреНрд░рдореН тАУ рдореЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ (рео/рей/реирей) specifies use of рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ as an option primarily for writing рдореН.


No. ┬ардореЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ says that рдкрджрд╛рдиреНрдд ┬ардореН is converted to an рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░. It is incorrect to say the it allows "using ┬ардЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ as an option for writing рдореН". In general, one can't "use" one symbol for writing another. And further, there is no "option" here. The рдкрджрд╛рдиреНрдд ┬ардореН is compulsorily converted to an рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ |┬а

It should be noted at an┬ардЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░┬аis a distinct entity, just like a┬ард╡рд┐рд╕рд░реНрдЧ, or an рдЙрдкрдзреНрдорд╛рдиреАрдп |┬а


(2) рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдпрдпрд┐ рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдгрдГ (рео/рек/релрео) specifies its pronunciation following the рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдг-concept.

The second рд╕реВрддреНрд░рдореН suggests that рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ would be pronounced not only as рдиреН or рдореН but as other nasals рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ-s also. ┬а


No. It specifies that an рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ is converted to a┬ардкрд░рд╕рд╡рд░реНрдг when followed by a рдпрдпреН рд╡рд░реНрдг: | This has nothing to do with "pronunciation".┬а

┬а

One may come across words like рдЕрдиреНрддрдГрдХрд░рдгрдореН рдЕрдиреНрддрд░реНрдпрд╛рдореА also written as рдЕрдВрддрдГрдХрд░рдгрдореН. рдЕрдВрддрд░реНрдпрд╛рдореА.

┬а
No. These are incorrect way of writing these words in Sanskrit, because there is no reason why an┬ардЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ should exist there. It has to get converted to the appropriate┬ардкрд░рд╕рд╡рд░реНрдг |┬а
┬а

Such instances do suggest рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ being used as an option for writing рдиреН also.


No. For the same reasons as quoted above.┬а BTW, note that we do have ┬ардирд╢реНрдЪрд╛рдкрджрд╛рдиреНрддрд╕реНрдп рдЭрд▓рд┐ 8|3|24, which says that ┬а"рдЕрдкрджрд╛рдиреНрдд рдиреН gets converted to┬ардЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░".┬а Again, observe the word "converted to" and note that there is no "option" here.┬а

┬а

One may also come across рдЕрдЩреНрдЧ written as рдЕрдВрдЧ.


No. This is grammatically incorrect. рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдпрдпрд┐ рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдгрдГ 8|4|57 mandates a рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдг. It is not optional, except in cases like рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ where the word ending in the┬ардЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░┬аis a рдкрдж, in which case "рд╡рд╛ рдкрджрд╛рдиреНрддрд╕реНрдп" 8|4|58 makes it optional.

┬а

These then become examples, explaining the рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдг-concept.


So рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ seems to have been used as an option for writing рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ-s in general, and not just for рдиреН or рдореН. But this option seems to be more in use in vernacular languages, especially рд╣рд┐рдиреНрджреА (рд╣рд┐рдВрджреА), рдорд░рд╛рдареА which also are written in рджреЗрд╡рдирд╛рдЧрд░реА.


ApteтАЩs online dictionary gives тАЬNo matching words foundтАЭ message when searching for рдЕрдВрддрдГ or рдЕрдВрдЧ. So, ApteтАЩs dictionary seems to be strictly going by рдореЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ (рео/рей/реирей) i.e. рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ as an option primarily for writing рдореН.

For the word рдЕрдЩреНрдЧ one needs to input only this way, not as рдЕрдВрдЧ.


Having said so, one may also find рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ written distinctly, in a special style, in words like ┬арддрд╛рдБреНрд╕реНрддреЗ (рдИрд╢рд╛рд╡рд╛рд╕реНрдпреЛрдкрдирд┐рд╖рддреН), which is a рд╕рдВрдзрд┐ of рддрд╛рдиреН + рддреЗ or рдкреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рд╡рд╛рджрд╛реЕреНрд╢реНрдЪ (рдЧреАрддрд╛ 2-11) which is a рд╕рдВрдзрд┐ of рдкреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рд╡рд╛рджрд╛рдиреН + рдЪ. In рддрд╛рдБреНрд╕реНрддреЗ the рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ will be pronounced as рдиреН. But in рдкреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рд╡рд╛рджрд╛реЕреНрд╢реНрдЪ it will be pronounced as рдЮреН because the рдкрд░рд╡рд░реНрдгреН is рдЪ and the рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ of рдЪ-рд╡рд░реНрдЧ is рдЮреН.

Hope, my observations are in order and help.


It is worthwhile to note that a рдЪрдиреНрджреНрд░рдмрд┐рдиреНрджреБ: (рдБ) is not same as an рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ (рдВ).┬а A рдЪрдиреНрджреНрд░рдмрд┐рдиреНрджреБ: is merely a symbol used to denote the┬ардЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ-version of a рд╕реНрд╡рд░ | For example:┬ардЕрдБ, which is different than рдЕрдВ | ┬аThe two should not be confused.┬а

BTW, the sandhi┬арддрд╛рдиреН + рддреЗ goes as follows -┬а

рддрд╛рдиреН + рддреЗ┬а
рддрд╛ рд░реБрдБ + рддреЗ [ рдирд╢реНрдЫрд╡реНрдпрдкреНрд░рд╢рд╛рдиреН 8ред3ред7 рдЗрддрд┐ рдкрджрд╛рдиреНрддрд╕реНрдп рдирдХрд╛рд░рд╕реНрдп рд░реБрдБрддреНрд╡рдореН]
рддрд╛рдБрд░реБрдБ рддреЗ / рддрд╛рдВрд░реБрдБрддреЗ [рдЕрддреНрд░рд╛рдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ: рдкреВрд░реНрд╡рд╕реНрдп рддреБ рд╡рд╛ 8ред3ред2 рдЗрддрд┐ рд╡рд┐рдХрд▓реНрдкреЗрди рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ:, рддрджрднрд╛рд╡реЗ рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХрд╛рддреНрдкрд░реЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░: 8ред3ред4 рдЗрддрд┐ рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░:]
рддрд╛рдБрд╕реНрддреЗ / рддрд╛рдВрд╕реНрддреЗ [рдЦрд░рд╡рд╕рд╛рдирдпреЛрд░реНрд╡рд┐рд╕рд░реНрдЬрдиреАрдп: рдЗрддрд┐ рд╡рд┐рд╕рд░реНрдЧ:, рд╡рд┐рд╕рд░реНрдЬрдиреАрдпрд╕реНрдп рд╕: рдЗрддрд┐ рд╕рддреНрд╡рдореН ]
┬а
As an ending remark - I think the biggest source of confusion seen all over this email is the assumption that "X is used to write/pronounce Y". This is not correct. Each рд╡рд░реНрдг in Sanskrit has a distinct pronunciation.┬а

Radim Navyan

unread,
Aug 23, 2015, 11:47:38тАпAM8/23/15
to sams...@googlegroups.com
Dear Abhyankar ji,

There are some misconceptions in your answer. I'd like to add notes.

According to рдордГ рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ anusvara is a phonetic distortion of ре░рдореН before consonant. It sounds like a nasalisation of preceeding vowel and neither as "рдиреН", nor as "рдореН"ред The term of such distortion is "at the end of a pada". So samples like рдЕрдВрдЧ etc. is just a doubtful simplification of the times, when there were no correct glyphs in Indian typographies. Say, the 1st edition of Apte's dictionary and his Syntax are typed in such a questionable style.

The second sutra, you mentioned, is reffered not to the way of writing, but to the way of sounding.
We have secondary distortion, which will give us a chain with variations:

1.┬а ре░рдореН + рд╣рд▓реНре░ =тАНтАН> ре░рдВ + рд╣рд▓реНре░
2.1. ре░рдВ + рдХреБре░ => ре░рдЩреН + рдХреБре░
2.2. ре░рдВ + рдЯреБ => ре░рдгреН + рдЯреБре░
2.3. ре░рдВ + рддреБ => ре░рдиреН + рддреБре░
2.4. ре░рдВ + рдкреБ => ре░рдореН + рдкреБре░
2.5. ре░рдВ + рдпреНре░ => ре░рдБрдпреН + рдпреНре░
2.6. ре░рдВ + рд▓реНре░ => ре░рдБрд▓реН + рд▓реНре░
2.7. ре░рдВ + рд╡реНре░ => ре░рдБрд╡реН + рд╡реНре░

Now, sutra 8.4:59 рд╡рд╛ рдкрджтАУрдЕрдиреНрддрд╕реНрдп tells us that such a secondary distortion is optional at the end of a pada.

So, until it is the simplification of a publiser, anusvara may be read as nasalisation of a preceeding vowel, inherent in it. That's it.
When you write рдХрд┐рдЮреНрдЪ in your blog, you use an option of a rule 8.4:59, whereas a general rule remains рдХрд┐рдВрдЪред And in such a case we may talk about dialects in standard of pronounciation.
But in examples like рдкрдВрдЪ there is no grammatical ground for anusvara at all, so we ought to spell it like рдкрдЮреНрдЪред

Return to┬а the question:
is рдВ = рдиреН or рдореН in Sanskrit?
My answer would be: as a general rule, рдВ is a distortion of a final рдореН before consonant, which turns preceeding vowel into nasal.

Couple of years ago I had written in Russian a handbook of Sandhi rules. And I'd be glad to hear some corrections to my explanation above from respected scholars.


20.08.2015 16:23, рдЕрднреНрдпрдВрдХрд░рдХреБрд▓реЛрддреНрдкрдиреНрдирдГ рд╢реНрд░реАрдкрд╛рджрдГ | рд╢реНрд░реАрдкрддреЗрдГ рдкрджрдпреБрдЧрдВ рд╕реНрдорд░рдгреАрдпрдореН ред ╨┐╨╕╤И╨╡╤В:

Neelesh Bodas

unread,
Aug 23, 2015, 11:48:04тАпAM8/23/15
to sams...@googlegroups.com
Anusvar is a distinct character. It is neither рдиреН nor рдореН. The pronunciation of Anusvar is done using naasika only and it does not involve any part of mouth. (рдирд╛рд╕рд┐рдХрд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп). You can see use of anusvar is a lot of cases. For example:┬ард╕рдВрд╕реНрдХреГрддрдореН, рдЕрдВрд╢:, рд╕рдВрдпреЛрдЧ:, рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛┬аetc.┬а


On Sun, Aug 16, 2015 at 10:18 PM, ken p <drk...@gmail.com> wrote:
is ┬ардВ = рдиреН or рдореН in Sanskrit?
Please post some Sanskrit words showing both┬аconjunct letters.┬а


P.K.Ramakrishnan

unread,
Aug 23, 2015, 11:48:21тАпAM8/23/15
to sams...@googlegroups.com
tanno vishnururukramah = tam nah

tanmaamavatu = tat maam avatu



On Wednesday, 19 August 2015 6:02 PM, ken p <drk...@gmail.com> wrote:


is ┬ардВ = рдиреН or рдореН in Sanskrit?
Please post some Sanskrit words showing both┬аconjunct letters.┬а


Harissh Swaminathan

unread,
Aug 23, 2015, 11:55:35тАпAM8/23/15
to samskrita
Its neither of the two. The anusvara along with the visarga are two sounds probably native only to Samskrtam. All other indian languages if they use the above two derive it from samskrtam only.

The anusvara is neither "na" nor "ma". You will find the word saMskrta itself has an anusvara. It is pronounced as "samskrtam"┬а (with "ma" kara) in south India and "sanskrt" (with "na" kara) in north India

However the anusvara has its own completely nasal sound. The anusvara takes the nitya anunaasika of each varga when it is followed by the aksharas of that varga. This only applies to the set of aksharas from "ka" to "ma"

If it is followed by "ya", "va", "la", then it becomes the anunaasika of "ya","va","la".

If the anusvara if followed by Ushma or repha, then it does not undergo any change and remains as anusvara (kevala anunaasika) (in the vedas there are many variations to this though)


On Wednesday, August 19, 2015 at 6:02:56 PM UTC+5:30, ken p wrote:

ken p

unread,
Sep 1, 2015, 2:05:04тАпPM9/1/15
to samskrita
рд╣рд┐рд░рдгреНрдпрд╡рд░реНрдгрд╛рдВ рд╣рд░рд┐рдгреАрдВ рд╕реБрд╡рд░реНрдгрд░рдЬрддрд╕реНрд░рдЬрд╛рдореН ред
рдЪрдиреНрджреНрд░рд╛рдВ рд╣рд┐рд░рдгреНрдордпреАрдВ рд▓рдХреНрд╖реНрдореАрдВ рдЬрд╛рддрд╡реЗрджреЛ рдо рдЖрд╡рд╣ рее

рддрд╛рдВ рдо рдЖрд╡рд╣ рдЬрд╛рддрд╡реЗрджреЛ рд▓рдХреНрд╖реНрдореАрдордирдкрдЧрд╛рдорд┐рдиреАрдореН ред
рдпрд╕реНрдпрд╛рдВ рд╣рд┐рд░рдгреНрдпрдВ рд╡рд┐рдиреНрджреЗрдпрдВ рдЧрд╛рдорд╢реНрд╡рдВ рдкреБрд░реБрд╖рд╛рдирд╣рдореН рее
┬а
рдЪрдиреНрджреНрд░рд╛рдВ рдкреНрд░рднрд╛рд╕рд╛рдВ рдпрд╢рд╕рд╛ рдЬреНрд╡рд▓рдиреНрддреАрдВ рд╢реНрд░рд┐рдпрдВ рд▓реЛрдХреЗ рджреЗрд╡рдЬреБрд╖реНрдЯрд╛рдореБрджрд╛рд░рд╛рдореН ред
рддрд╛рдВ рдкрджреНрдорд┐рдиреАрдореАрдВ рд╢рд░рдгрдорд╣рдВ рдкреНрд░рдкрджреНрдпреЗрд╜рд▓рдХреНрд╖реНрдореАрд░реНрдореЗ рдирд╢реНрдпрддрд╛рдВ рддреНрд╡рд╛рдВ рд╡реГрдгреЗ рее

рдордирд╕рдГ рдХрд╛рдордорд╛рдХреВрддрд┐рдВ рд╡рд╛рдЪрдГ рд╕рддреНрдпрдорд╢реАрдорд╣рд┐ ред
рдкрд╢реВрдирд╛рдВ рд░реВрдкрдордиреНрдирд╕реНрдп рдордпрд┐ рд╢реНрд░реАрдГ рд╢реНрд░рдпрддрд╛рдВ рдпрд╢рдГ рее

рдЖрд░реНрджреНрд░рд╛рдВ рдкреБрд╖реНрдХрд░рд┐рдгреАрдВ рдкреБрд╖реНрдЯрд┐рдВ рдкрд┐рдЩреНрдЧрд▓рд╛рдВ рдкрджреНрдордорд╛рд▓рд┐рдиреАрдореН ред
рдЪрдиреНрджреНрд░рд╛рдВ рд╣рд┐рд░рдгреНрдордпреАрдВ рд▓рдХреНрд╖реНрдореАрдВ рдЬрд╛рддрд╡реЗрджреЛ рдо рдЖрд╡рд╣ рее

Can these above Shlokas be written this way in an easy pronunciation scheme?
(Write as you pronounce)

рд╣реАрд░рдгреНрдпрд╡рд░реНрдгреЙ рд╣рд░реАрдгреА рд╕реБрд╡рд░реНрдгрд░рдЬрддрд╕реНрд░рдЬрд╛рдореН .
рдЪрдиреНрджреНрд░реЙ рд╣реАрд░рдгреНрдордпреА рд▓рдХреНрд╖реНрдореА рдЬрд╛рддрд╡реЗрджреЛ рдо рдЖрд╡рд╣ рее

рддреЙ рдо рдЖрд╡рд╣ рдЬрд╛рддрд╡реЗрджреЛ рд▓рдХреНрд╖реНрдореАрдордирдкрдЧрд╛рдореАрдиреАрдореН .
рдпрд╕реНрдпреЙ рд╣реАрд░рдгреНрдпрдиреН рд╡реАрдиреНрджреЗрдпрдиреН рдЧрд╛рдорд╢реНрд╡рдиреН рдкреБрд░реБрд╖рд╛рдирд╣рдореН рее

рдЪрдиреНрджреНрд░реЙ рдкреНрд░рднрд╛рд╕реЙ рдпрд╢рд╕рд╛ рдЬреНрд╡рд▓рдиреНрддреА рд╢реНрд░реАрдпрдиреН рд▓реЛрдХреЗ рджреЗрд╡рдЬреБрд╖реНрдЯрд╛рдореБрджрд╛рд░рд╛рдореН .
рддреЙ рдкрджреНрдореАрдиреАрдореА рд╢рд░рдгрдорд╣рдиреН рдкреНрд░рдкрджреНрдпреЗрд╜рд▓рдХреНрд╖реНрдореАрд░реНрдореЗ рдирд╢реНрдпрддреЙ рддреНрд╡реЙ рд╡реГрдгреЗ рее

рдордирд╕рдГ рдХрд╛рдордорд╛рдХреБрддреАрдиреН рд╡рд╛рдЪрдГ рд╕рддреНрдпрдорд╢реАрдорд╣реА .
рдкрд╢реБрдиреЙ рд░реБрдкрдордиреНрдирд╕реНрдп рдордпреА рд╢реНрд░реАрдГ рд╢реНрд░рдпрддреЙ рдпрд╢рдГ рее

рдЖрд░реНрджреНрд░реЙ рдкреБрд╖реНрдХрд░реАрдгреА рдкреБрд╖реНрдЯреАрдиреН рдкреАрдЩреНрдЧрд▓реЙ рдкрджреНрдордорд╛рд▓реАрдиреАрдореН .
рдЪрдиреНрджреНрд░реЙ рд╣реАрд░рдгреНрдордпреА рд▓рдХреНрд╖реНрдореА рдЬрд╛рддрд╡реЗрджреЛ рдо рдЖрд╡рд╣ рее

h─лraс╣Зyavarс╣З├┤ har─лс╣З─л suvarс╣Зarajatasraj─Бm .
candr├┤ h─лraс╣Зmay─л lakс╣гm─л j─Бtavedo ma ─Бvaha ||

t├┤ ma ─Бvaha j─Бtavedo lakс╣гm─лmanapag─Бm─лn─лm .
yasy├┤ h─лraс╣Зyan v─лndeyan g─Бma┼Ыvan puruс╣г─Бnaham ||
┬а
candr├┤ prabh─Бs├┤ ya┼Ыas─Б jvalant─л ┼Ыr─лyan loke devajuс╣гс╣н─Бmud─Бr─Бm .
t├┤ padm─лn─лm─л ┼Ыaraс╣Зamahan prapadye'lakс╣гm─лrme na┼Ыyat├┤ tv├┤ vс╣Ыс╣Зe ||

manasaс╕е k─Бmam─Бkut─лn v─Бcaс╕е satyama┼Ы─лmah─л .
pa┼Ыun├┤ rupamannasya may─л ┼Ыr─лс╕е ┼Ыrayat├┤ ya┼Ыaс╕е ||

─Бrdr├┤ puс╣гkar─лс╣З─л puс╣гс╣н─лn p─лс╣Еgal├┤ padmam─Бl─лn─лm .
candr├┤ h─лraс╣Зmay─л lakс╣гm─л j─Бtavedo ma ─Бvaha ||


Hnbhat B.R.

unread,
Sep 1, 2015, 10:42:04тАпPM9/1/15
to sams...@googlegroups.com

Simple answer is the second is wrong in many words totally inconceivable for at least for Indian readers. It may be OK for foreign readers claiming it represents as pronounced by them.

Usha Sanka

unread,
Sep 2, 2015, 8:18:03тАпAM9/2/15
to sams...@googlegroups.com
Namaste
тАЛ
Can these above Shlokas be written this way in an easy pronunciation scheme?
(Write as you pronounce)
Keeping aside the solution offered for Samskrt words, what is done usually by English readers when English or other languages pose same difficulty issue for them?┬а
┬а ┬а Are the words cut in the ends just for easy pronunciation?
┬а ┬а Are the words changed the same way they are in the examples shown by you?
┬а ┬а Are they tampered with just to be made simple?
┬а ┬а Are words meant to be written some non-standard way just for making pronunciation simple?
Once we find a solution found in other languages case, we can think about application of same technique here as well. And if it succeeds, we can think further.


--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "samskrita" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to samskrita+...@googlegroups.com.
To post to this group, send email to sams...@googlegroups.com.
Visit this group at http://groups.google.com/group/samskrita.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.



--
"-рдпрджреНрдЧрддреНрд╡рд╛ рди рдирд┐рд╡рд░реНрддрдиреНрддреЗ рддрджреНрдзрд╛рдо рдкрд░рдордВ рдордо"

P.K.Ramakrishnan

unread,
Sep 4, 2015, 10:06:49тАпPM9/4/15
to sams...@googlegroups.com
рддрд╛рдВ рдкрджреНрдорд┐рдиреАрдореАрдВ рд╢рд░рдгрдорд╣рдВ┬а
I have been taught to pronounce this as

taam padminigum saranamaham prapadye




рд╕реАрддрд╛рд░рд╛рдо

unread,
Sep 9, 2015, 4:26:12тАпAM9/9/15
to sams...@googlegroups.com
I can not say you have been taught wrong, but you can verify with data.
Here is the Text & video

http://sanskritdocuments.org/doc_veda/s-sukta-accent.pdf here is the text

https://www.youtube.com/watch?v=zjcVbd1O7KQ

рдИреТяУерд░яМвъг│реС

ъг│реС is the sound pronounced with "gum" to put it in English it should not be pronounced as рдЧреБрдВ . if you do not see this symbol then it should not be pronounced like that.

I have seen many pandits pronounce words starting withрдЛ as рдЕрд░реБ, but just because one is doing does not make it correct does not matter person's position or authority.

In Sanskrit there is no substitution - Wrong is plain wrong.

ex - many of the telugu speakers pronounce рд╡рд┐рд╢реНрд╡рдирд╛рде as рд╡рд┐рд╢реНрд╡рдирд╛рдз ред рдкреНрд░рдердорд╛ as рдкреНрд░рдзрдорд╛ while reading sanskrit text they do the same, but like i said it may be ok in Telugu but it is plain wrong in Sanskrit, just that simple.┬а


рдзрдиреНрдпрд╡рд╛рдж: - рд░рд╛рдо┬а

Subrahmanian R

unread,
Sep 9, 2015, 4:27:21тАпAM9/9/15
to samskrita
Sirs, while agreeing with Sri Ramakrishnan, I would like to say I have also noticed that some of the anuswaras in Vedic texts are pronounced close to are equal to 'gum'; Here is a sample, where it is also written in devanagari that way; in some other texts, I notice that these are marked with a crescent and dot.

реР рее рд╕реТрд╣реТрд╕реНрд░реТрд╢реАрд░реНреСрд╖рдВ рджреЗреТрд╡рдВреТ рд╡рд┐реТрд╢реНрд╡рд╛рдХреНрд╖рдВреС рд╡рд┐реТрд╢реНрд╡рд╢рдВреСрднреБрд╡рдореН ред рд╡рд┐рд╢реНрд╡рдВреС рдирд╛реТрд░рд╛рдпреСрдгрдВ рджреЗреТрд╡реТрдореТрдХреНрд╖рд░рдВреС рдкрд░реТрдордВ рдкрджрдореН ред рд╡рд┐реТрд╢реНрд╡рддрдГреТ рдкрд░реСрдорд╛рдиреНрдирд┐реТрддреНрдпрдВреТ рд╡рд┐реТрд╢реНрд╡рдВ рдирд╛реСрд░рд╛рдпреТрдгрдЧреНрдВ рд╣реСрд░рд┐рдореН ред рд╡рд┐рд╢реНрд╡реСрдореЗреТрд╡реЗрджрдВ рдкреБрд░реБреСрд╖реТ-рд╕реНрддрджреНрд╡рд┐рд╢реНрд╡-рдореБрдкреСрдЬреАрд╡рддрд┐ ред рдкрддрд┐рдВреТ рд╡рд┐рд╢реНрд╡реСрд╕реНрдпрд╛реТрддреНрдореЗрд╢реНрд╡реСрд░реТрдЧреНрдВреТ рд╢рд╛рд╢реНрд╡реСрддрдЧреНрдВ рд╢рд┐реТрд╡-рдордЪреНрдпреБрддрдореН ред рдирд╛реТрд░рд╛рдпреТрдгрдВ рдореСрд╣рд╛рдЬреНрдЮреЗреТрдпрдВреТ рд╡рд┐реТрд╢реНрд╡рд╛рддреНрдорд╛реСрдирдВ рдкреТрд░рд╛рдпреСрдгрдореН ред рдирд╛реТрд░рд╛рдпреТрдгрдкреСрд░реЛ рдЬреНрдпреЛреТрддрд┐реТрд░рд╛реТрддреНрдорд╛ рдирд╛реСрд░рд╛рдпреТрдгрдГ рдкреСрд░рдГ ред рдирд╛реТрд░рд╛рдпреТрдгрдкрд░рдВреС рдмреНрд░реТрд╣реНрдореТ рддрддреНрддреНрд╡рдВ рдирд╛реСрд░рд╛рдпреТрдгрдГ рдкреСрд░рдГ ред рдирд╛реТрд░рд╛рдпреТрдгрдкреСрд░реЛ рдзреНрдпрд╛реТрддрд╛реТ рдзреНрдпрд╛реТрдирдВ рдирд╛реСрд░рд╛рдпреТрдгрдГ рдкреСрд░рдГ ред рдпрдЪреНрдЪреС рдХрд┐реТрдЮреНрдЪрд┐рдЬреНрдЬрдЧрддреНрд╕реТрд░реНрд╡рдВреТ рджреГреТрд╢реНрдпрддреЗреУ рд╢реНрд░реВрдпреТрддреЗя╗┐тАМроЙрдкрд┐реС рд╡рд╛ рее

рдЕрдиреНрддреСрд░реНрдмреТрд╣рд┐рд╢реНрдЪреС рддрддреНрд╕реТрд░реНрд╡рдВреТ рд╡реНрдпрд╛реТрдкреНрдп рдирд╛реСрд░рд╛рдпреТрдгрдГ рд╕реНрдерд┐реСрддрдГ ред рдЕрдирдиреНрддреТрдорд╡реНрдпрдпрдВреС рдХреТрд╡рд┐рдЧреНрдВ рд╕реСрдореБреТрджреНрд░реЗя╗┐тАМроЙрдиреНрддрдВреС рд╡рд┐реТрд╢реНрд╡рд╢рдВреСрднреБрд╡рдореН ред рдкреТрджреНрдореТрдХреЛреТрд╢-рдкреНрд░реСрддреАрдХрд╛реТрд╢реТрдЧреНрдВреТ рд╣реГреТрджрдпрдВреС рдЪрд╛рдкреНрдпреТрдзреЛрдореБреСрдЦрдореН ред рдЕрдзреЛреС рдирд┐реТрд╖реНрдЯреНрдпрд╛ рд╡рд┐реСрддрд╕реНрдпрд╛реТрдиреНрддреЗреТ рдирд╛реТрднреНрдпрд╛рдореБреСрдкрд░рд┐реТ рддрд┐рд╖реНрдареСрддрд┐ ред рдЬреНрд╡рд╛реТрд▓реТрдорд╛реТрд▓рд╛рдХреБреСрд▓рдВ рднрд╛реТрддреАреТ рд╡рд┐реТрд╢реНрд╡рд╕реНрдпрд╛рдпреСрддреТрдирдВ рдореСрд╣рддреН ред рд╕рдиреНрддрддреСрдЧреНрдВ рд╢рд┐реТрд▓рд╛рднрд┐реСрд╕реНрддреБреТ рд▓рдореНрдмреТрддреНрдпрд╛рдХреЛрд╢реТрд╕рдиреНрдирд┐реСрднрдореН ред рддрд╕реНрдпрд╛рдиреНрддреЗреС рд╕реБрд╖рд┐реТрд░рдЧреНрдВ рд╕реВреТрдХреНрд╖реНрдордВ рддрд╕реНрдорд┐рдиреНреУ рд╕реТрд░реНрд╡рдВ рдкреНрд░рддрд┐реСрд╖реНрдард┐рддрдореН ред

Respectfully
R Subrahmanian

Subrahmanian R

unread,
Sep 18, 2015, 1:56:54тАпAM9/18/15
to samskrita
Sir, In the video attached, in the prelude before the suktas, it is distinctly heard - gaNAnAntvA gaNapatigum havAmahE. Of course, the 'gum' is not there in the Sukta. Am I hearing it wrongly, or the second word actually has a 'gum' suffix.

R Subrahmanian

Hnbhat B.R.

unread,
Sep 18, 2015, 2:20:46тАпAM9/18/15
to sams...@googlegroups.com

I remember such pronunciation is found certain consequences in Yajurveda recitals only and not a general rule for the pronunciation of Anusvara.

The general rule governing the articulation is рдирд╛рд╕рд┐рдХрд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп.

рд╕реАрддрд╛рд░рд╛рдо

unread,
Sep 18, 2015, 1:44:56тАпPM9/18/15
to sams...@googlegroups.com
рдЧреНрдВ┬а appears like a half baked attempt to write something to persons typing in capabilities yet to create gum sound.
I never came across halanta after swara. рдЧреН┬а+ рдЕрдВ┬а= рдЧрдВ what is the need to put another halanta after that.
Panini shiksha clearly states рд╣реНрд░рд╕реНрд╡┬а& рджреАрд░реНрдШ┬а
I can not type the symbol here using google IME but I am attaching a page from Panini Shiksha.
┬а
I see lot of tamil characters in the text that means someone typed it without the capability to create the actual symbol and instead decided to substitute it with equivalent sound.
┬а
Alphabets.PNG

Sunil Sheoran

unread,
Sep 19, 2015, 10:01:12тАпPM9/19/15
to samskrita
On Wednesday, 19 August 2015 18:02:56 UTC+5:30, ken p wrote:
is ┬ардВ = рдиреН or рдореН in Sanskrit?
Please post some Sanskrit words showing both┬аconjunct letters.┬а

In simple words, ┬ардВ = рдореН in рд╕рдВрд╕реНрдХреГрддреН / рд╕рдВрд╕реНрдХреГрддрдореН , ALWAYS !!! (┬ардВ not equal to рдиреН)

Usage of┬а┬ардВ┬аas┬ардиреН┬аis only due to Sanskrit┬аscript (devanagari) being mixed up with ┬аHindi┬аscript (again devanagari) by the early translators of Sanskrit works. In Hindi, the рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░реН (┬ардВ) is used interchangeable for┬ардиреН or рдореН since it is a Prakrit language.

The correct name for the language itself is "Samskrit / Samskritam" but the early English translators put across the name of the language as "Sanskrit" due to them not knowing it properly. Hence the incorrect name stuck as Sanskrit, just like "INDIA" stuck to "Bharatvarsha".

In Sanskrit, the words such as рдХрд┐рдЮреНрдЪрд┐рддреН would have been simply be written as рдХрд┐рдВрдЪрд┐рддреН, if they would have been intended to be the same.

You don't need to look far for examples, just notice the Sandhi the Devi Mahatmyam:
----------------------------------------------------------------------------------------
As the text actually appears = The words that make it up
рд╕реНрд╡рдкреБрд░рдорд╛рдпрд╛рддреЛ = рд╕реНрд╡рдкреБрд░рдВ + рдЖрдпрддреЛ (1.6)
рд╣рдпрдорд╛рд░реБрд╣реНрдп = рд╣рдпрдВ + рдЖрд░реБрд╣реНрдп (1.8)
рд╡реИрд╢реНрдпрдореЗрдХрдВ = рд╡реИрд╢реНрдпрдВ + рдПрдХрдВ (1.17)
рд╡рдирдорднреНрдпрд╛рдЧрддреЛ = рд╡рдирдВ + рдЕрднреНрдпрд╛рдЧрддреЛ (1.21)


Hnbhat B.R.

unread,
Sep 19, 2015, 10:18:38тАпPM9/19/15
to sams...@googlegroups.com

As the text actually appears = The words that make it up

Very strange splitting? Because of Devimahatmya?

> рд╕реНрд╡рдкреБрд░рдорд╛рдпрд╛рддреЛ = рд╕реНрд╡рдкреБрд░рдВ + рдЖрдпрддреЛ (1.6)

> рд╣рдпрдорд╛рд░реБрд╣реНрдп = рд╣рдпрдВ + рдЖрд░реБрд╣реНрдп (1.8)
> рд╡реИрд╢реНрдпрдореЗрдХрдВ = рд╡реИрд╢реНрдпрдВ + рдПрдХрдВ (1.17)
> рд╡рдирдорднреНрдпрд╛рдЧрддреЛ = рд╡рдирдВ + рдЕрднреНрдпрд╛рдЧрддреЛ (1.21)

┬а We have learnt

рд╣рдпрдорд╛рд░реБрд╣реНрдп = рд╣рдпрдореН+ рдЖрд░реБрд╣реНрдп (1.8)
> рд╡реИрд╢реНрдпрдореЗрдХрдВ = рд╡реИрд╢реНрдпрдореН+ рдПрдХрдВ (1.17)
> рд╡рдирдорднреНрдпрд╛рдЧрддреЛ = рд╡рдирдореН + рдЕрднреНрдпрд╛рдЧрддреЛ (1.21)

And not the reverse.

Sunil Sheoran

unread,
Sep 23, 2015, 7:20:53тАпAM9/23/15
to samskrita
What's the strangness about? Why to debate something that doesn't even help answer the original question?

Don't you know рд╣рдпрдореН = рд╣рдпрдВ, рд╡рдирдореН = рд╡рдирдВ, рд╡реИрд╢реНрдпрдореН = рд╡реИрд╢реНрдпрдВ ?? It's only a difference of form, the meaning stays the same.

Everyone knows the words with an Anuswar ending are only written with (рдореН) ending when they appear at the end of line.
For example, at end of line, рд╣рдпрдВ would be written as рд╣рдпрдореН always, рд╡рдирдВ as рд╡рдирдореН.

The sandhi examples I quoted were to help emphasise the sound of anuswar (like рдореН), otherwise these words would have been written as рд╣рдпрдореН, рд╡рдирдореН only.
whereas your counter will confuse the OP even more.

Hnbhat B.R.

unread,
Sep 23, 2015, 8:05:09тАпAM9/23/15
to sams...@googlegroups.com
On Sun, Sep 20, 2015 at 12:49 PM, Sunil Sheoran <sheo...@gmail.com> wrote:
What's the strangness about? Why to debate something that doesn't even help answer the original question?

Don't you know рд╣рдпрдореН = рд╣рдпрдВ, рд╡рдирдореН = рд╡рдирдВ, рд╡реИрд╢реНрдпрдореН = рд╡реИрд╢реНрдпрдВ ?? It's only a difference of form, the meaning stays the same.



I know only according to Sandhi principles, that only ┬ардореН becomes┬ардВ рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░, only before consonants. Panini's grammar confirms this:

"рдореЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ" реоредрейредреирей"┬ардордХрд╛рд░рд╕реНрдп рдкрджрд╛рдиреНрддрд╕реНрдп рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ рдЖрджреЗрд╢реЛ рднрд╡рддрд┐ рд╣рд▓рд┐ рдкрд░рддрдГред [рдХреБрдгреНрдбрдореН+рд╣рд╕рддрд┐ =) рдХреБрдгреНрдбрдВ рд╣рд╕рддрд┐ред рд╡рдирдВ рд╣рд╕рддрд┐ред ┬аand before vowel it remains as it is without change.

рддреНрд╡рдореН рдЕрддреНрд░ред рдХрд┐рдореН рдЕрддреНрд░ред Here the is no рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ at all, which becomes рдореН as you have suggested. It is the рдореН consonant of the suffix рдЕрдореНред Only before consonant рд╣рд▓реН it becomes.рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░. Only рддреНрд╡рдореН+рдЕрддреНрд░ becomes рддреНрд╡рдорддреНрд░, in all the cases you have quoted. and not the reverse.

This is what I meant. Please explain your supposition how рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ becomes рдореН. Even if nothing follows, it will be рдореН only рд╡рдирдореНред only in the nominative. Without a consonant following, pleae explain how рдореН becomes рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░.












ken p

unread,
Sep 23, 2015, 4:14:29тАпPM9/23/15
to samskrita
рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдореБрджреНрд░рдгрдИ-рдореЗрд▓

рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ рдФрд░ рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ рдЙрдЪреНрдЪрд╛рд░

http://susanskrit.org/oral-tradition/2010-07-17-06-21-48.html

рдЧрдВрдЧрд╛ = рдЧ + рдЩреН + рдЧрд╛
рдкрдВрдЪ = рдк + рдЮреН + рдЪ
рдкрдВрдбрд┐рдд = рдк + рдгреН + рдбрд┐рдд┬а
рдмрдВрдзреБ = рдм + рдиреН + рдзреБ
рдХреБрдВрдн = рдХреБ + рдореН + рдн┬а
рд╕рдВрдпрдо = рд╕+рдпреН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рдпрдо
рдХрд┐рдВрд╡рджрдиреНрддреА = рдХрд┐+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╡рджрдиреНрддреА
рд╕рдВрд░рдХреНрд╖рдг = рд╕+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд░рдХреНрд╖рдг
рдорддрдВрд▓рд┐рдХрд╛ = рдордд+рд▓реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд▓рд┐рдХрд╛
рдЕрдБрд╢ = рдЕ+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╢
рджрдВрд╖реНрдЯреНрд░рдореН = рдж+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╖реНрдЯреНрд░рдореН
рд╣рдВрд╕ = рд╣+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╕
рд╕рд┐рдВрд╣ = рд╕рд┐+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╣
рд╕рдВрдЬреНрдЮрд╛ = рд╕+рдЮреН+рдЬреНрдЮрд╛
рд╕рдВрдХреНрд╖реЗрдк = рд╕+рдЩреН+рдХреНрд╖реЗрдк
рддрдВрддреНрд░ = рдд+рдиреН+рддреНрд░

gaс╣Бg─Б = ga + с╣Е + g─Б
paс╣Бca = pa + ├▒ + ca
paс╣Бс╕Нita = pa + с╣З + с╕Нita┬а
baс╣Бdhu = ba + n + dhu
kuс╣Бbha = ku + m + bha┬а
saс╣Бyama = sa+y (anun─Бsika) +yama
kiс╣Бvadant─л = ki+v (anun─Бsika) +vadant─л
saс╣Бrakс╣гaс╣Зa = sa+v (anun─Бsika) +rakс╣гaс╣Зa
mataс╣Бlik─Б = mata+l (anun─Бsika) +lik─Б
am╠Р┼Ыa = a+v (anun─Бsika) +┼Ыa
daс╣Бс╣гс╣нram = da+v (anun─Бsika) +с╣гс╣нram
haс╣Бsa = ha+v (anun─Бsika) +sa
siс╣Бha = si+v (anun─Бsika) +ha
saс╣Бj├▒─Б = sa+├▒+j├▒─Б
saс╣Бkс╣гepa = sa+с╣Е+kс╣гepa
taс╣Бtra = ta+n+tra┬а

рдЧрдВрдЧрд╛ рдкрдВрдЪ рдкрдВрдбрд┐рдд рдмрдВрдзреБ рдХреБрдВрдн рд╕рдВрдпрдо рдХрд┐рдВрд╡рджрдиреНрддреА рд╕рдВрд░рдХреНрд╖рдг рдорддрдВрд▓рд┐рдХрд╛ рдЕрдБрд╢ рджрдВрд╖реНрдЯреНрд░рдореН рд╣рдВрд╕ рд╕рд┐рдВрд╣ рд╕рдВрдЬреНрдЮрд╛ рд╕рдВрдХреНрд╖реЗрдк рддрдВрддреНрд░┬а
gaс╣Бg─Б paс╣Бca paс╣Бс╕Нita baс╣Бdhu kuс╣Бbha saс╣Бyama kiс╣Бvadant─л saс╣Бrakс╣гaс╣Зa mataс╣Бlik─Б am╠Р┼Ыa daс╣Бс╣гс╣нram haс╣Бsa siс╣Бha saс╣Бj├▒─Б saс╣Бkс╣гepa taс╣Бtra┬а

Wouldn't┬а this be easy for modern Sanskrit readers in Roman Script?
gang─Б panca panс╕Нita bandhu kumbha sanyama kimvadant─л sanrakс╣гaс╣Зa matanlik─Б an┼Ыa danс╣гс╣нram hansa sinha sanj├▒─Б sankс╣гepa tantra ┬а....where 'm' is anunaasik sound for p,f,b.bh,m Varg and for ┬аthe rest ' n' anunaasik sound.
рдЧрдиреНрдЧрд╛ рдкрдиреНрдЪ рдкрдиреНрдбрд┐рдд рдмрдиреНрдзреБ рдХреБрдореНрдн рд╕рдиреНрдпрдо рдХрд┐рдореНрд╡рджрдиреНрддреА рд╕рдиреНрд░рдХреНрд╖рдг рдорддрдиреНрд▓рд┐рдХрд╛ рдЕрдиреНрд╢ рджрдиреНрд╖реНрдЯреНрд░рдореН рд╣рдиреНрд╕ рд╕рд┐рдиреНрд╣ рд╕рдиреНрдЬреНрдЮрд╛ рд╕рдиреНрдХреНрд╖реЗрдк рддрдиреНрддреНрд░

One may drop a/schwa at the end of word for an easy reading in Roman script as it's done in English words pronunciations.
gang─Б panc panс╕Нit bandhu kumbh sanyam kimvadant─л sanrakс╣гaс╣Зa matanlik─Б an┼Ы danс╣гс╣нram hans sinh sanj├▒─Б sankс╣гep tantr.........where a/schwa






Sunil Sheoran

unread,
Sep 23, 2015, 4:15:18тАпPM9/23/15
to samskrita
Read the OP's question again:┬аis ┬ардВ = рдиреН or рдореН in Sanskrit?
The OP means to just ask if the SOUND of Anuswar is like┬ардиреН or like рдореН !!

The question is not about the WRITTEN FORM of the VOWEL (┬ардВ or┬ардореН) but about the SOUND of that vowel.
I replied saying Anuswar sounds like┬ардореН and you came out with a counter to my reply taking the discussion on a different track.

Whatever the form, think about it and let us know:

Is the sound and meaning of рд╣рдпрдВ different than рд╣рдпрдореН?
Is┬аthe sound and meaning of┬а┬а┬ард╡рдирдВ different than ┬ард╡рдирдореН?
Is┬аthe sound and meaning of┬а┬ард╡реИрд╢реНрдпрдВ different than ┬ард╡реИрд╢реНрдпрдореН?

If yes, let us know the difference.

Shyam Subramanian

unread,
Sep 23, 2015, 7:08:00тАпPM9/23/15
to sams...@googlegroups.com
Namaste,

The pronunciation of the anusvAra is not the same as "m" ┬атАУ the details are in the monograph by Shriramana Sharma at https://sites.google.com/site/jamadagni/files/samskritam.┬а

The first chapter тАУ saMj~nA prakaraNam of the laghu-siddhAnta-kaumudI has a section on uccAraNa according to which тАЬ~nama~NaNanAnAm nAsikA caтАЭ, where the тАЬcaтАЭ indicates that these are pronounce using the nAsikA as well as the normal pronunciation тАЬsthAnaтАЭ of their classes i.e., ~Na has тАЬka~NTha+nAsikAтАЭ, ~na has тАЬtAlu+nAsikAтАЭ etc. For the anusvAra, the sUtra is тАЬnAsikAnusvArasyaтАЭ i.e., anusvAra is pronounced using only the тАЬnAsikaтАЭ and not like m(oShThau+nAsikA) or n(dantAH+nAsikA).

Regards,
Shyam


Hnbhat B.R.

unread,
Sep 23, 2015, 9:13:19тАпPM9/23/15
to sams...@googlegroups.com

,
>
> The pronunciation of the anusvAra is not the same as "m" ┬атАУ the details are in the monograph by Shriramana Sharma at https://sites.google.com/site/jamadagni/files/samskritam.┬а
>
> The first chapter тАУ saMj~nA prakaraNam of the laghu-siddhAnta-kaumudI has a section on uccAraNa according to which тАЬ~nama~NaNanAnAm nAsikA caтАЭ, where the тАЬcaтАЭ indicates that these are pronounce using the nAsikA as well as the normal pronunciation тАЬsthAnaтАЭ of their classes i.e., ~Na has тАЬka~NTha+nAsikAтАЭ, ~na has тАЬtAlu+nAsikAтАЭ etc. For the anusvAra, the sUtra is тАЬnAsikAnusvArasyaтАЭ i.e., anusvAra is pronounced using only the тАЬnAsikaтАЭ and not like m(oShThau+nAsikA) or n(dantAH+nAsikA).
>
> Regards,
> Shyam
>
>
> On Wed, Sep 23, 2015 at 6:34 AM, Sunil Sheoran <sheo...@gmail.com> wrote:
>>
>> Read the OP's question again:┬аis ┬ардВ = рдиреН or рдореН in Sanskrit?
>> The OP means to just ask if the SOUND of Anuswar is like┬ардиреН or like рдореН !!
>>
>> The question is not about the WRITTEN FORM of the VOWEL (┬ардВ or┬ардореН) but about the SOUND of that vowel.

>> I replied saying Anuswar sounds like┬ардореН and you came out with a counter to my reply taking the discussion on a different track.
>>
>> Whatever the form, think about it and let us know:
>>
>> Is the sound and meaning of рд╣рдпрдВ different than рд╣рдпрдореН?

OK. I am not arguing with you. I agree with you. However you pronounce the anusvara, he meaning for not change. Hence both are same. Only the correct form of writing differs due to its following letter vowel or consonant. Yu can stay on your assumption that there is no difference in pronunciation.

The other member as made the difference of pronunciation of both clearly. They are not identical and the written form differs only in form due to sandhi rule. And no difference in meaning and hence both are correct for usage anywheres they do not change the meaning.

I am sorry for misunderstanding your explanation.

Hnbhat B.R.

unread,
Sep 23, 2015, 10:27:43тАпPM9/23/15
to sams...@googlegroups.com


On 24-Sep-2015 1:44 am, "ken p" <drk...@gmail.com> wrote:
>
> рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░


>
> рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ рдФрд░ рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ рдЙрдЪреНрдЪрд╛рд░
>
> http://susanskrit.org/oral-tradition/2010-07-17-06-21-48.html
>
> рдЧрдВрдЧрд╛ = рдЧ + рдЩреН + рдЧрд╛
> рдкрдВрдЪ = рдк + рдЮреН + рдЪ
> рдкрдВрдбрд┐рдд = рдк + рдгреН + рдбрд┐рдд┬а
> рдмрдВрдзреБ = рдм + рдиреН + рдзреБ
> рдХреБрдВрдн = рдХреБ + рдореН + рдн┬а

Thanks you have found answers to your questions. If you want the grammatically correct form of the above in writing, the first set is unacceptable. If you do not care about grammatical correctness, you are free to use any conjunction you you are able to pronounce irrespective of grammatically correct forms.

> рд╕рдВрдпрдо = рд╕+рдпреН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рдпрдо
> рдХрд┐рдВрд╡рджрдиреНрддреА = рдХрд┐+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╡рджрдиреНрддреА
> рд╕рдВрд░рдХреНрд╖рдг = рд╕+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд░рдХреНрд╖рдг
> рдорддрдВрд▓рд┐рдХрд╛ = рдордд+рд▓реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд▓рд┐рдХрд╛
> рдЕрдБрд╢ = рдЕ+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╢
> рджрдВрд╖реНрдЯреНрд░рдореН = рдж+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╖реНрдЯреНрд░рдореН
> рд╣рдВрд╕ = рд╣+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╕
> рд╕рд┐рдВрд╣ = рд╕рд┐+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╣

In the above case, only рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ is possible and not рдореН or рдиреН.

Anyhow congratulations for yourself finding the answers to your questions though your question has led to a lot of discussions.

So this ends the question.

Sunil Sheoran

unread,
Sep 28, 2015, 6:40:06тАпPM9/28/15
to samskrita


On Thursday, 24 September 2015 01:44:29 UTC+5:30, ken p wrote:
рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ рдореБрджреНрд░рдг рдИ-рдореЗрд▓
рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ рдФрд░ рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ рдЙрдЪреНрдЪрд╛рд░

http://susanskrit.org/oral-tradition/2010-07-17-06-21-48.html

рдЧрдВрдЧрд╛ = рдЧ + рдЩреН + рдЧрд╛
рдкрдВрдЪ = рдк + рдЮреН + рдЪ
рдкрдВрдбрд┐рдд = рдк + рдгреН + рдбрд┐рдд┬а
рдмрдВрдзреБ = рдм + рдиреН + рдзреБ
рдХреБрдВрдн = рдХреБ + рдореН + рдн┬а
рд╕рдВрдпрдо = рд╕+рдпреН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рдпрдо
рдХрд┐рдВрд╡рджрдиреНрддреА = рдХрд┐+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╡рджрдиреНрддреА
рд╕рдВрд░рдХреНрд╖рдг = рд╕+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд░рдХреНрд╖рдг
рдорддрдВрд▓рд┐рдХрд╛ = рдордд+рд▓реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд▓рд┐рдХрд╛
рдЕрдБрд╢ = рдЕ+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╢
рджрдВрд╖реНрдЯреНрд░рдореН = рдж+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╖реНрдЯреНрд░рдореН
рд╣рдВрд╕ = рд╣+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╕
рд╕рд┐рдВрд╣ = рд╕рд┐+рд╡реН (рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ) +рд╣
рд╕рдВрдЬреНрдЮрд╛ = рд╕+рдЮреН+рдЬреНрдЮрд╛
рд╕рдВрдХреНрд╖реЗрдк = рд╕+рдЩреН+рдХреНрд╖реЗрдк
рддрдВрддреНрд░ = рдд+рдиреН+рддреНрд░

gaс╣Бg─Б = ga + с╣Е + g─Б
paс╣Бca = pa + ├▒ + ca
paс╣Бс╕Нita = pa + с╣З + с╕Нita┬а
baс╣Бdhu = ba + n + dhu
kuс╣Бbha = ku + m + bha┬а
saс╣Бyama = sa+y (anun─Бsika) +yama
kiс╣Бvadant─л = ki+v (anun─Бsika) +vadant─л
saс╣Бrakс╣гaс╣Зa = sa+v (anun─Бsika) +rakс╣гaс╣Зa
mataс╣Бlik─Б = mata+l (anun─Бsika) +lik─Б
am╠Р┼Ыa = a+v (anun─Бsika) +┼Ыa
daс╣Бс╣гс╣нram = da+v (anun─Бsika) +с╣гс╣нram
haс╣Бsa = ha+v (anun─Бsika) +sa
siс╣Бha = si+v (anun─Бsika) +ha
saс╣Бj├▒─Б = sa+├▒+j├▒─Б
saс╣Бkс╣гepa = sa+с╣Е+kс╣гepa
taс╣Бtra = ta+n+tra┬а

рдЧрдВрдЧрд╛ рдкрдВрдЪ рдкрдВрдбрд┐рдд рдмрдВрдзреБ рдХреБрдВрдн рд╕рдВрдпрдо рдХрд┐рдВрд╡рджрдиреНрддреА рд╕рдВрд░рдХреНрд╖рдг рдорддрдВрд▓рд┐рдХрд╛ рдЕрдБрд╢ рджрдВрд╖реНрдЯреНрд░рдореН рд╣рдВрд╕ рд╕рд┐рдВрд╣ рд╕рдВрдЬреНрдЮрд╛ рд╕рдВрдХреНрд╖реЗрдк рддрдВрддреНрд░┬а
gaс╣Бg─Б paс╣Бca paс╣Бс╕Нita baс╣Бdhu kuс╣Бbha saс╣Бyama kiс╣Бvadant─л saс╣Бrakс╣гaс╣Зa mataс╣Бlik─Б am╠Р┼Ыa daс╣Бс╣гс╣нram haс╣Бsa siс╣Бha saс╣Бj├▒─Б saс╣Бkс╣гepa taс╣Бtra┬а



What you quote is for Hindi Grammar, is not valid for Sanskrit, and has been copied over from the source identified in the picture below. Also, it is shown in the picture, through DHATUPATH, that the correct words are рдЧрдЩреНрдЧрд╛, рдкрдгреНрдбрд┐рдд, рдмрдиреНрдз etc. and not рдЧрдВрдЧрд╛, рдкрдВрдбрд┐рдд, рдмрдВрдз respec. The latter are only correct in HINDI grammar, NOT sanskrit grammar.

If understanding the┬аAnuswar (рдЕрдВ)┬аsound by way of SANDHI is causing misunderstanding, let us go even beyond PANINI and consider the verb roots in his рдзрд╛рддреБрдкрд╛рда that have the Anuswar (рдЕрдВ) as a part so that we can focus solely on the SOUND of Anuswar:┬а
рд╢рдВрд╕реН ┬ардзреНрд╡рдВрд╕реН ┬арднреНрд░рдВрд╕реН ┬ардЬрдВрд╕реН ┬арджрдВрд╢реН ┬арджрдВрд╕реН ┬ардХреБрдВрд╕реН ┬ардмреГрдВрд╣реН ┬ард░рдВрд╕реН ┬ардЕрдВрд╣реН ┬ард░рдВрд╣реН ┬ардордВрд╣реН ┬ард╣рд┐рдВрд╕реН ┬ард╕рдВрдХреЗрддреН ┬ардЕрдВрд╕реН

For example, all different derivation of┬ардЕрдВрд╕реН┬аare shown here:┬аhttp://www.verbix.com/webverbix/go.php?D1=211&T1=%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%B6%E0%A5%8D
Now, you notice how these are PRONOUNCED by the accomplished scholars of Sanskrit and decide for yourself as to the SOUND of Anuswar.
The SOUTH INDIAN way of Sanskrit pronunciation is MORE CORRECT mostly regarding the Anuswar, the NORTH INDIAN way of pronunciation is mixed up because of double standards for Anuswar in Hindi grammar.

Also notice the ITRANS transliterations of these verb roots which tries to emphasise the spoken sound. All Anuswar in ITRANS also convert to M, indicating to you the sound of it.

It will be a tradegy of Sanskrit, a most perfect language, if the pronunciation of a VOWEL is to be differed as per conditions.
In my opinion and experience, the pronunciations in Sanskrit are very clear and fixed for each vowel and don't undergo change unless there is Sandhi and transformation.

Now the screenshot which was mentioned in the first line:







On Thursday, 24 September 2015 06:43:19 UTC+5:30, hnbhat wrote:
┬а
OK. I am not arguing with you. I agree with you. However you pronounce the anusvara, he meaning for not change. Hence both are same. Only the correct form of writing differs due to its following letter vowel or consonant. Yu can stay on your assumption that there is no difference in pronunciation.
The other member as made the difference of pronunciation of both clearly. They are not identical and the written form differs only in form due to sandhi rule. And no difference in meaning and hence both are correct for usage anywheres they do not change the meaning.
I am sorry for misunderstanding your explanation.

Bhat Saab, constructive debating is good and should be encouraged, it helps us all clear our doubts. That's why they had рд╢рд╛рд╕реНрддреНрд░рд╛рд░реНрде earlier on. :)
┬а

Sunil Sheoran

unread,
Sep 28, 2015, 6:40:23тАпPM9/28/15
to samskrita
You Sir, read again the source you quote (I am sharing screenshot below). In your source, I have also found the BEST ANSWER that OP could have for his post.

The author in your quoted source (Four-Anusvaras-of-Taittiriya-Shakha.pdf) says, as per the ORAL VEDIC SHIKSHA TRADITION, the Anuswar sounds like the NASAL SOUND made with the MOUTH CLOSED. This I guess is the key to proper pronunciation of Anuswar and agrees with my contention as well that anuswar sounds closer to рдореН.

You try to pronounce Anuswar by┬аmaking a Nasal sound with your mouth closed and decide for yourself if the Anuwar sounds somewhat like the рдореН sound or somewhat like the nasalised рдпреН , рд╡реН , рдиреН spoken with your mouth open. You can NOT make a purely Nasal sounds that sounds anything even close to┬аnasalised рдпреН , рд╡реН , рдиреН .

So, let's understand that our Rishis couldn't have been stupid to prescribe difference pronunciations for a single vowel.

Who will call Sanskrit the MOST PERFECT language then?

Here is the screenshot of author mentioned in line #2:

Shyam Subramanian

unread,
Sep 30, 2015, 12:43:30тАпPM9/30/15
to sams...@googlegroups.com
Namaste Shri Sunil mahodaya,

Not sure whom you addressed your last email to, but here goes:

If your claim is that the anusvAra is *closer* to "m" than to "n", then we are in agreement. My only point was it is not the *same* as "m" and cannot be used interchangeably with it. It does not make sense to me that our grammarians will have sutras separately for the anusvAra when they could have just used "m" everywhere instead of it.┬а

Regards,
Shyam

KN.Ramesh

unread,
Sep 30, 2015, 12:45:49тАпPM9/30/15
to samskrita
рд▓реЗрдЦрдирдирд┐рдпрдорд╛рдГ
1) рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдкреБрд░рддрдГ рд╡реНрдпрдЮреНрдЬрдирдореН рдЕрд╕реНрддрд┐ рдЪреЗрддреН рдЕрдиреБреГрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ рдПрд╡ рд▓реЗрдЦрдиреАрдпрдГред
рдЕрд╣рдВ рд╕рд░реНрд╡рджрд╛....тЬЕ
рдЕрд╣рдореН рд╕рд░реНрд╡рджрд╛....тЭО
рд╕реЛрддреНрдХрдгреНрдардВ рдкреНрд░рддреАрдХреНрд╖реЗредтЬЕ
рд╕реЛрддреНрдХрдгреНрдардореН рдкреНрд░рддреАрдХреНрд╖реЗредтЭО
2) рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдкреБрд░рддрдГ рд╕реНрд╡рд░рдГ рдЕрд╕реНрддрд┐ рдЪреЗрддреН 'рдореН' рд▓реЗрдЦрдиреАрдпрдореНред
рдЧреГрд╣рдореН рдЖрдЧрддрдГ ┬а......тЬЕ
рдЧреГрд╣рдВ рдЖрдЧрддрдГ ┬а...... ┬атЭО
3) рдкреВрд░реНрдгрд╡рд┐рд░рд╛рдорд╛рддреН рдкреВрд░реНрд╡рдореН рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рд╕реНрдерд╛рдиреЗ 'рдо' рдПрд╡ рд▓реЗрдЦрдиреАрдпрдВ рди рддреБ рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГред
рдПрдХрдВ рдпрд╛рдирдВ рдЧрддрдореН редтЬЕ
рдПрдХрдВ рдпрд╛рдирдВ рдЧрддрдВ редтЭО

Neelesh Bodas

unread,
Sep 30, 2015, 1:15:39тАпPM9/30/15
to sams...@googlegroups.com
2015-09-30 12:58 GMT+05:30 KN.Ramesh <knra...@gmail.com>:
рд▓реЗрдЦрдирдирд┐рдпрдорд╛рдГ
1) рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдкреБрд░рддрдГ рд╡реНрдпрдЮреНрдЬрдирдореН рдЕрд╕реНрддрд┐ рдЪреЗрддреН рдЕрдиреБреГрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ рдПрд╡ рд▓реЗрдЦрдиреАрдпрдГред

No. This is not correct. In this case, one can write an рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░, or one can also write the┬ардореН. See below -┬а

рдЕрд╣рдВ рд╕рд░реНрд╡рджрд╛....тЬЕ
рдЕрд╣рдореН рд╕рд░реНрд╡рджрд╛....тЭО
рд╕реЛрддреНрдХрдгреНрдардВ рдкреНрд░рддреАрдХреНрд╖реЗредтЬЕ
рд╕реЛрддреНрдХрдгреНрдардореН рдкреНрд░рддреАрдХреНрд╖реЗредтЭО

all the above are correct. Why? Because┬ардореЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░: (that converts рдореН to рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░) comes in┬ард╕рдВрд╣рд┐рддрд╛рдзрд┐рдХрд╛рд░, ┬аand рд╕рдВрд╣рд┐рддрд╛ is not mandated between two words of a sentence - ┬ард╡рд╛рдХреНрдпреЗ рд╕рд╛ рд╡рд┐рд╡рдХреНрд╖рд╛рдордкреЗрдХреНрд╖рддреЗ |
If there is samhita, then the sandhi must happen. If there is no samhita, then sandhi should not happen.┬а
┬а
2) рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдкреБрд░рддрдГ рд╕реНрд╡рд░рдГ рдЕрд╕реНрддрд┐ рдЪреЗрддреН 'рдореН' рд▓реЗрдЦрдиреАрдпрдореНред
рдЧреГрд╣рдореН рдЖрдЧрддрдГ ┬а......тЬЕ
рдЧреГрд╣рдВ рдЖрдЧрддрдГ ┬а...... ┬атЭО

This is fine.┬а
┬а
3) рдкреВрд░реНрдгрд╡рд┐рд░рд╛рдорд╛рддреН рдкреВрд░реНрд╡рдореН рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рд╕реНрдерд╛рдиреЗ 'рдо' рдПрд╡ рд▓реЗрдЦрдиреАрдпрдВ рди рддреБ рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГред
рдПрдХрдВ рдпрд╛рдирдВ рдЧрддрдореН редтЬЕ
рдПрдХрдВ рдпрд╛рдирдВ рдЧрддрдВ редтЭО


And this too. Because in neither of these two cases can рдореЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░: be applied.

┬а
On Wednesday, 23 September 2015 16:50:53 UTC+5:30, Sunil Sheoran wrote:
What's the strangness about? Why to debate something that doesn't even help answer the original question?

Don't you know рд╣рдпрдореН = рд╣рдпрдВ, рд╡рдирдореН = рд╡рдирдВ, рд╡реИрд╢реНрдпрдореН = рд╡реИрд╢реНрдпрдВ ?? It's only a difference of form, the meaning stays the same.

Everyone knows the words with an Anuswar ending are only written with (рдореН) ending when they appear at the end of line.
For example, at end of line, рд╣рдпрдВ would be written as рд╣рдпрдореН always, рд╡рдирдВ as рд╡рдирдореН.

The sandhi examples I quoted were to help emphasise the sound of anuswar (like рдореН), otherwise these words would have been written as рд╣рдпрдореН, рд╡рдирдореН only.
whereas your counter will confuse the OP even more.

On Sunday, 20 September 2015 07:48:38 UTC+5:30, hnbhat wrote:

As the text actually appears = The words that make it up

Very strange splitting? Because of Devimahatmya?

> рд╕реНрд╡рдкреБрд░рдорд╛рдпрд╛рддреЛ = рд╕реНрд╡рдкреБрд░рдВ + рдЖрдпрддреЛ (1.6)

> рд╣рдпрдорд╛рд░реБрд╣реНрдп = рд╣рдпрдВ + рдЖрд░реБрд╣реНрдп (1.8)
> рд╡реИрд╢реНрдпрдореЗрдХрдВ = рд╡реИрд╢реНрдпрдВ + рдПрдХрдВ (1.17)
> рд╡рдирдорднреНрдпрд╛рдЧрддреЛ = рд╡рдирдВ + рдЕрднреНрдпрд╛рдЧрддреЛ (1.21)

┬а We have learnt

рд╣рдпрдорд╛рд░реБрд╣реНрдп = рд╣рдпрдореН+ рдЖрд░реБрд╣реНрдп (1.8)
> рд╡реИрд╢реНрдпрдореЗрдХрдВ = рд╡реИрд╢реНрдпрдореН+ рдПрдХрдВ (1.17)
> рд╡рдирдорднреНрдпрд╛рдЧрддреЛ = рд╡рдирдореН + рдЕрднреНрдпрд╛рдЧрддреЛ (1.21)

And not the reverse.

--

Hnbhat B.R.

unread,
Sep 30, 2015, 1:31:27тАпPM9/30/15
to sams...@googlegroups.com


On 30-Sep-2015 10:15 pm, "KN.Ramesh" <knra...@gmail.com> wrote:
>
> рд▓реЗрдЦрдирдирд┐рдпрдорд╛рдГ
> 1) рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдкреБрд░рддрдГ рд╡реНрдпрдЮреНрдЬрдирдореН рдЕрд╕реНрддрд┐ рдЪреЗрддреН рдЕрдиреБреГрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГ рдПрд╡ рд▓реЗрдЦрдиреАрдпрдГред
> рдЕрд╣рдВ рд╕рд░реНрд╡рджрд╛....тЬЕ
> рдЕрд╣рдореН рд╕рд░реНрд╡рджрд╛....тЭО

This is when Sandhi is made with the next. Without Sandhi, the second is also correct.

> рд╕реЛрддреНрдХрдгреНрдардВ рдкреНрд░рддреАрдХреНрд╖реЗредтЬЕ
> рд╕реЛрддреНрдХрдгреНрдардореН рдкреНрд░рддреАрдХреНрд╖реЗредтЭО

Here also the same. If Sandhi is made, it can be written as

рд╕реЛрддреНрдХрдгреНрдардореНрдкреНрд░рддреАрдХреНрд╖реЗ also.

> 2) рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдкреБрд░рддрдГ рд╕реНрд╡рд░рдГ рдЕрд╕реНрддрд┐ рдЪреЗрддреН 'рдореН' рд▓реЗрдЦрдиреАрдпрдореНред
> рдЧреГрд╣рдореН рдЖрдЧрддрдГ ┬а......тЬЕ
> рдЧреГрд╣рдВ рдЖрдЧрддрдГ ┬а...... ┬атЭО

рдордХрд╛рд░рд╕реНрдп рдкреБрд░рддрдГ рд╣рд▓реН рднрд╡рддрд┐ рдЪреЗрджреЗрд╡ рдордХрд╛рд░рд╕реНрдп рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░реЛ рднрд╡рддрд┐, рди рдЪреЗрджреН рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ рдПрд╡ рди рднрд╡рд┐рджреБрдорд░реНрд╣рддрд┐ред рдордХрд╛рд░ рдПрд╡ рднрд╡рддрд┐ред рди рддреБ рдЕрдиреБреБрд╕реНрд╡рд╛рд╕реНрдп рдкреБрд░рддрдГ рд╕реНрд╡рд░реЛ рднрд╡рддрд┐ рдЪреЗрджреН рдордХрд╛рд░реЛ рднрд╡рддреАрддрд┐ рдирд┐рдпрдордГ!

> 3) рдкреВрд░реНрдгрд╡рд┐рд░рд╛рдорд╛рддреН рдкреВрд░реНрд╡рдореН рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рд╕реНрдерд╛рдиреЗ 'рдо' рдПрд╡ рд▓реЗрдЦрдиреАрдпрдВ рди рддреБ рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГред

> рдПрдХрдВ рдпрд╛рдирдВ рдЧрддрдореН редтЬЕ
> рдПрдХрдВ рдпрд╛рдирдВ рдЧрддрдВ редтЭО
>

>рд╛рдВ

рдЕрддреНрд░рд╛рдкрд┐ рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░ рдПрд╡ рдХрдердВ рднрд╡рддреАрддрд┐ рди рдЬреНрдЮрд╛рдпрддреЗ, рдордХрд╛рд░рд╕реНрдпреИрд╡ рд╡реНрдпрдЮреНрдЬрдиреЗ рдкрд░реЗ рдПрд╡рд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░реЛ рднрд╡рддреАрддрд┐ рдкрд╛рдгрд┐рдирд┐рдиреИрд╡реЛрдХреНрддрддреНрд╡рд╛рддреН рдЕрдиреНрдпрддреНрд░ рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдкреНрд░рд╕рдХреНрддрд┐рд░реЗрд╡ рди рднрд╡рддреАрддрд┐ рдХрдердореАрджреГрд╢рд╛ рдирд┐рдпрдорд╛рдГ рдХреНрд░рд┐рдпрдиреНрддреЗ рдЗрддрд┐ рди рдЬреНрдЮрд╛рдпрддреЗ!

KN.Ramesh

unread,
Oct 1, 2015, 11:53:46тАпAM10/1/15
to samskrita, peek...@yahoo.com
@PKR, maalamanian,Raama, HN Bhat

рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХрд╛рдХреНрд╖рд░ рд╕реНрдерд╛рдкрдирдореН┬а┬а:

рд╡рд░реНрдЧрд╛рдХреНрд╖рд░рдореН ┬аor┬ард╕реНрдкрд░реНрд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рдореН┬а┬а: Alphabets from ┬ардХ to ┬ардо ┬а25 in number are called┬ард╡рд░реНрдЧрд╛рдХреНрд╖рд░рдореН ┬аor┬ард╕реНрдкрд░реНрд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рдореН┬а. The fifth alphabets┬ардЩреН,рдЮ,рдг, рди , рдо ( sorry I am not able to put the halant below these- read them as consonants)┬а┬аis the┬ардЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХрд╛рдХреНрд╖рд░рдореН respectively for that varga. If the poorna bindu is followed by any of the above 25 letters, then that corresponding 5th alphabet┬ардЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХрд╛рдХреНрд╖рд░рдореН is the┬ардЖрджреЗрд╢рдореН for that anusvaaram. Hence it is to be used & ┬аpronounced as per the┬ард╡рд░реНрдЧреЛрддреНрддрдорд╛рдХреНрд╖рд░рдВ.

eg.┬ардЧрдЩреНрдЧ┬аto be written & pronounced like this only. Writing┬а┬ардЧрдВрдЧ in samskritam is allowed or not, I dont know.

рд╕реНрдкрд░реНрд╕реЛрддреНрддрд░реЛ рдордХрд╛рд░рд╕реНрддреБ рдпрд╡рд▓реЛрддреНрддрд░ рдПрд╡ рдЪ |
рдЕрдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ рдореЗрддреЗрд╖рд╛рдВ рд╕рд╡рд░рдгрдВ рдкреНрд░рддрд┐рдкрджреНрдпрддреЗ || ( Vyasasikshaa saastram slokas, 164,165)


┬ард╕рд╛рдиреБрдирд╛рд╕рд┐рдХ рдЕрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдореН :If poorna bindu is followed by┬ардп рд░ рд▓ рд╡, then it has to be pronounced nasally -┬арддрдЪреНрдЫрдВ рдпреЛрд░рд╛ рд╡реГрдгреАрдорд╣реЗ is to be pronounced as┬арддрдЪреНрдЫрдпреНрдиреН рдпреЛрд░рд╛ рд╡реГрдгреАрдорд╣реЗ. Here┬ардпреНрдиреН is to be pronounced nasally ┬аor the┬ардиреН part is to be pronounced almost as┬ардпреН┬а, exact┬аpronunciation┬аI am not able to write , if required I shall pronounce and show.

There are 2 types of anusvarams in krishna yajur veda:
1)рд╕рдЧрддреНрд╡рд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдореН┬аor┬ардЖрдЧрдорд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдореН┬а
2)рдЕрдЧрддреНрд╡рд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдореН┬аor┬ардХреЗрд╡рд▓рд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдореН┬а

1)┬ард╕рдЧрддреНрд╡рд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдореН: If poorna bindu is followed by┬ард╢,рд╖ ,рд╕ ,рд╣ then┬ардЧ is the┬ардЖрджреЗрд╢рдореН for┬аthe anussvaaram. To be pronounced as┬ардЧреНрдВ.
eg:рд╣рдВрд╕: to be pronounced as┬ард╣┬ардЧреНрдВ.рд╕: or more appropriately as┬ард╣(chandramawith bindu inside)рд╕:.┬аIn grantha books this is written as┬ард╣oрд╕:,┬а┬ард╕рд┐ o рд╣:,┬ард╕ o рд╣рд┐ рддрд╛ (sagumhitaa)
There are 5 types of┬аSagatvaanusvaaram based on the alphabets that occur in front of the anusvaara (рд╣реНрд░рд╕реНрд╡ рджреАрд░реНрдШ or рдкреНрд▓реБрддрдореН) and the alphabets that follow the anusvaaram (┬ардЕрд╕рдВрдпреБрдХреНрддрд╛рдЦреНрд╖рд░рдВ, рд╕рдВрдпреБрдХреНрддрд╛рдЦреНрд╖рд░рдВ┬а┬а or┬ардЕрдЪреН )
a)┬ард╣реНрд░рд╕реНрд╡┬ардкреВрд░реНрд╡рдореН┬а,┬ардЕрд╕рдВрдпреБрдХреНрддрд╛рдЦреНрд╖рд░рдВ┬а┬ардкрд░рдореН -┬ард╣рд┐┬ардЧреНрдВрд╕реА:,┬ардЧрдгрдкрддрд┐рдЧреНрдВрд╣рд╡рд╛рдорд╣реЗ - here the maatraa kaalam for┬а┬ардЧреНрдВ is 2 maatras.
b)┬арджреАрд░реНрдШ or рдкреНрд▓реБрддрдореН┬а┬ардкреВрд░реНрд╡рдореН,┬а┬ардЕрд╕рдВрдпреБрдХреНрддрд╛рдЦреНрд╖рд░рдВ┬а┬ардкрд░рдореН -┬ардкрд╛рдЧреНрдВрд╕рд╡реНрдпрд╛рдп , -here the maatraa kaalam is 1 maatra
c)┬а┬ард╣реНрд░рд╕реНрд╡┬ардкреВрд░реНрд╡рдореН,┬ард╕рдВрдпреБрдХреНрддрд╛рдЦреНрд╖рд░рдВ┬а┬а┬ардкрд░рдореН -┬ард╕реНрддреБрд╣рд┐ рд╕реНрд░реБрддрдЧреНрд╕реН ┬ард╕реНрд░реБрддрдЧреНрд╕реН рд╕реНрддреБрд╣рд┐ рд╕реНрддреБрд╣рд┐ рд╕реНрд░реБрддрдореН -рдЧреНрдЧреНрд╕реН┬а┬аis the pronounciation of the anusvaaram here (You have to press little and tell, dont know how to put it in writing)┬а- maatra kalam 1 maatra - Usually denoted by double chandramaa one below the other with poorna bindu on the top chandrama.┬а
d)┬а┬арджреАрд░реНрдШ or рдкреНрд▓реБрддрдореН┬а┬ардкреВрд░реНрд╡рдореН,┬ард╕рдВрдпреБрдХреНрддрд╛рдЦреНрд╖рд░рдВ┬а┬а┬ардкрд░рдореН -┬ардЕрд╣реАрдЧреНрд╢реНрдЪ , рдХрд▓реНрдкрддрд╛рдЧреНрд╕реНрд╕реНрд░реЛрддреНрд░рдореН -┬ардЧреНрд╕реН┬а┬аis the pronounciation of the anusvaaram here - maatra kalam 1 maatra.
e)┬арджреАрд░реНрдШ┬а┬ардкреВрд░реНрд╡рдореН,┬ардЕрдЪреН┬ардкрд░рдореН┬а-┬ардмрд╛рдгрд╡рд╛рдЧреНрдВрдЙрдд - Here the maatra kalam is 1.25 ( 1 1/4 not eleven by 4, one-one by four).

2)рдЕрдЧрддреНрд╡рд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдореН : We learnt about┬ард╡рд░реНрдЧрд╛рдХреНрд╖рд░рдореН ┬аor┬ард╕реНрдкрд░реНрд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рдореН rule in the first para. But this rule is not valid for┬ардЬреНрдЮ and ┬ардШреНрди . The anusvaaram┬ардореН┬аwhich comes before┬ардЬреНрдЮ and ┬ардШреНрди is called┬ардЕрдЧрддреНрд╡рд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдореН or┬а┬ардХреЗрд╡рд▓рд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдореН. That means it is an anusvaaram without┬ардЧ.

┬ардЬреНрдЮрдШреНрдиреЛрддреНрддрд░реЛ┬ардордХрд╛рд░рд╢реНрдЪреЗ┬арджрдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░реЛрддреНрд░┬ардХреЗрд╡рд▓:|┬а
рджреНрд╡рд┐рдорд╛рддреНрд░ рдЗрддрд┐ рд╡рд┐рдЬреНрдЮреЗрдпреЛ рд╣реНрдпрдиреНрдп рдзрд░реНрдо рд╡рд┐рд╡рд░реНрдЬрд┐рдд: || (Vyasasikshaa saastram slokas, 166,167)┬а
┬а
eg,┬ард╕рдВрдЬреНрдЮрд╛рдирдВ,┬арддрдордШреНрдирдиреНрддрд┐ etc

For the jataa paatam of┬ардЬреНрдЮрд╛рддреНрд░рдЮреНрдЪрдореЗ in camakam,┬а
рдореЗ рдЬреНрдЮрд╛рддреНрд░рдВ (2)┬а┬а┬ардЬреНрдЮрд╛рддреНрд░рдВ┬ардореЗ┬а┬ардореЗ┬а┬ардЬреНрдЮрд╛рддреНрд░рдВ | (Sorry I am not able to put the svarams here) After the 2nd word ┬ардЬреНрдЮрд╛рддреНрд░рдВ - 2 maatra viraama kaalam ( break) is to be given and then only chanted. This is for the┬ардХреЗрд╡рд▓рд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдореН .┬а

for exact pronounciations, I ┬аrequest to learn from ┬аveda pundits .

Please ignore the typos in slokas or wherever you notice.

Similarly there are 5 types of visargams w.r.to pronounciations.

Excerpts from the book,┬ард╢реНрд░реА рд░реБрджреНрд░рд╛рджреНрдзрдпрд╛рдп рдШрди рдкрд╛рдардВ by┬аmy Guru salakshana Vidwaan ┬аArya somayajula Brahmasri.Venkata Jagannatha Rao, Ghanapaati.

рд╢реНрд░реАрдорд▓реНрд▓рд▓рд┐рддрд╛рд▓рд╛рд▓рд┐рддрдГ

unread,
Oct 10, 2015, 1:50:55тАпAM10/10/15
to Samskrita Google Group
рд╡реИрдпрдХрд░рдгрд╛ рдЕрддреНрд░ рдирд╛рд╢рдпреЗрдпреБрдГ -
рд╡рд╛ рдкрджрд╛рдиреНрддрд╕реНрдп рдЗрддреНрдпрдиреЗрди рдкрджрд╛рдиреНрддреЗ рд╡рд┐рджреНрдпрдорд╛рдирд╕реНрдпрд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдпрдпрд┐ рдирд┐рдорд┐рддреНрддреЗ рдпрд╛ рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдгрд╕реНрдп рд╡реИрдХрд▓реНрдкрд┐рдХрддрд╛ рд╡рд┐рд╣рд┐рддрд╛ рд╕ рд╢рдЩреНрдХрд░рднрдпрдЩреНрдХрд░рд╛рджрд┐рдкрджреЗрд╖реБ рдкреНрд░рд╡рд░реНрддреНрддрддреЗ рди рд╡рд╛ ред
рд╢рдВ рднрдпрдореН рдЗрддреНрдпрд╛рджреАрдирд╛рдВ рдкрджрддреНрд╡рдВ рддреБ рд╡рд░реНрддреНрддрдд рдПрд╡┬а рдЗрддрд┐ рдкреНрд░рд╡рд░реНрддреНрддреЗрддреИрд╡ рд╕рд╛ ред рдХрд┐рдиреНрддреБ рд╢рдЩреНрдХрд░рднрд░рдЩреНрдХрд░рд╛рджреАрдирд╛рдВ рдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрддреНрд╡реЗрди рддрджреНрдШрдЯрдХрд╕реНрдп рдкрджрддрд╛рдХреНрд╖реБрдгреНрдгреИрд╡ рддрд┐рд╖реНрдарддрд┐ рдХрд┐рдореН ред
- рдЗрддреАрдорд╛рдВ рдорджреАрдпрд╛рдВ рд╢рдЩреНрдХрд╛рдореН ред


рд╢реНрд░реАрдорд▓реНрд▓рд▓рд┐рддрд╛рд▓рд╛рд▓рд┐рддрдГ
www.lalitaalaalitah.com

рд╢реНрд░реАрдорд▓реНрд▓рд▓рд┐рддрд╛рд▓рд╛рд▓рд┐рддрдГ

unread,
Oct 12, 2015, 1:26:21тАпPM10/12/15
to Nityanand Misra, samskrita
рдХреГрддрдЬреНрдЮреЛрд╣рдореН ред
рдЬрдЧрджреАрд╢ рдЗрддреНрдпрд╕реНрдп рд╡рд┐рд╡рд░рдгрдордкрд┐ рдордо рд╕реБрдкреНрддрд╛рдпрд╛ рдЖрдХрд╛рдЩреНрдХреНрд╖рд╛рдпрд╛рдГ рд╢рдордиреЗ рдХрд╛рд░рдгрдВ рднрд╡рддреНрдпреЗрд╡ ред


рд╢реНрд░реАрдорд▓реНрд▓рд▓рд┐рддрд╛рд▓рд╛рд▓рд┐рддрдГ
www.lalitaalaalitah.com

2015-10-12 22:41 GMT+05:30 Nityanand Misra <nmi...@gmail.com>:


On Saturday, October 10, 2015 at 11:20:55 AM UTC+5:30, рд╢реНрд░реАрдорд▓реНрд▓рд▓рд┐рддрд╛рд▓рд╛рд▓рд┐рддрдГ wrote:
рд╡реИрдпрдХрд░рдгрд╛ рдЕрддреНрд░ рдирд╛рд╢рдпреЗрдпреБрдГ -
рд╡рд╛ рдкрджрд╛рдиреНрддрд╕реНрдп рдЗрддреНрдпрдиреЗрди рдкрджрд╛рдиреНрддреЗ рд╡рд┐рджреНрдпрдорд╛рдирд╕реНрдпрд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдпрдпрд┐ рдирд┐рдорд┐рддреНрддреЗ рдпрд╛ рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдгрд╕реНрдп рд╡реИрдХрд▓реНрдкрд┐рдХрддрд╛ рд╡рд┐рд╣рд┐рддрд╛ рд╕ рд╢рдЩреНрдХрд░рднрдпрдЩреНрдХрд░рд╛рджрд┐рдкрджреЗрд╖реБ рдкреНрд░рд╡рд░реНрддреНрддрддреЗ рди рд╡рд╛ ред
рд╢рдВ рднрдпрдореН рдЗрддреНрдпрд╛рджреАрдирд╛рдВ рдкрджрддреНрд╡рдВ рддреБ рд╡рд░реНрддреНрддрдд рдПрд╡┬а рдЗрддрд┐ рдкреНрд░рд╡рд░реНрддреНрддреЗрддреИрд╡ рд╕рд╛ ред рдХрд┐рдиреНрддреБ рд╢рдЩреНрдХрд░рднрд░рдЩреНрдХрд░рд╛рджреАрдирд╛рдВ рдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрддреНрд╡реЗрди рддрджреНрдШрдЯрдХрд╕реНрдп рдкрджрддрд╛рдХреНрд╖реБрдгреНрдгреИрд╡ рддрд┐рд╖реНрдарддрд┐ рдХрд┐рдореН ред
- рдЗрддреАрдорд╛рдВ рдорджреАрдпрд╛рдВ рд╢рдЩреНрдХрд╛рдореН ред



тАШрд╢рдЩреНрдХрд░тАЩ тАШрднрдпрдЩреНрдХрд░тАЩ рдЗрддреНрдпрдирдпреЛрд░реБрдкрдкрджрд╕рдорд╛рд╕рдГред рд╕рдорд╛рд╕реЗ рдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрд╛рд╡рдпрд╡рд╕реНрдп рдкреВрд░реНрд╡рдкрджрд╕реНрдп рдкрджрддреНрд╡рдВ тАШрдкреНрд░рддреНрдпрдпрд▓реЛрдкреЗ рдкреНрд░рддреНрдпрдпрд▓рдХреНрд╖рдгрдореНтАЩ (рез.рез.ремреи) рдЗрддреНрдпрдиреЗрдирд╛рдХреНрд╖реБрдгреНрдгрдореНред


тАШрд╢рдорд┐ рдзрд╛рддреЛрдГ рд╕рдЮреНрдЬреНрдЮрд╛рдпрд╛рдореНтАЩ (рей.реи.резрек) рдЗрддреНрдпрдиреЗрди рд╕реВрддреНрд░реЗрдг тАШрд╢рдореН (рдХрд▓реНрдпрд╛рдгрдореН) рдХрд░реЛрддрд┐тАЩ рдЗрддрд┐ рд▓реМрдХрд┐рдХрд╡рд┐рдЧреНрд░рд╣реЗ рд╕рддрд┐ тАШрд╢рдореН рдЕрдореН рдХреГ рдЕрдЪреН рд╕реБрдБтАЩ рдЗрддреНрдпрд▓реМрдХрд┐рдХрд╡рд┐рдЧреНрд░рд╣реЗ рд╕рддрд┐ тАШрддрддреНрд░реЛрдкрдкрджрдВ рд╕рдкреНрддрдореАрд╕реНрдердореНтАЩ (рей.рез.репреи) рдЗрддреНрдпрдиреЗрди тАШрд╢рдореНтАЩ рдЗрддреНрдпрд╕реНрдпреЛрдкрдкрджрд╕рдЮреНрдЬреНрдЮрд╛рдпрд╛рдВ рдЬрд╛рддрд╛рдпрд╛рдВ тАШрдЙрдкрдкрджрдорддрд┐рдЩреНтАЩ (реи.реи.резреп) рдЗрддреНрдпрдиреЗрди рдирд┐рддреНрдпрд╕рдорд╛рд╕реЗ рдЬрд╛рддреЗ тАШрд╢рдореН рдЕрдореН рдХреГ рдЕрдЪреН рд╕реБрдБтАЩ рдЗрддрд┐ рд╕реНрдерд┐рддреЗ тАШрдХреГрддреНрддрджреНрдзрд┐рддрд╕рдорд╛рд╕рд╛рд╢реНрдЪтАЩ (рез.реи.рекрем) рдЗрддреНрдпрдиреЗрди рд╕рдорд╛рд╕рд╕реНрдп рдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрд╕рдЮреНрдЬреНрдЮрд╛рдпрд╛рдВ рдЬрд╛рддрд╛рдпрд╛рдВ тАШрд╕реБрдкреЛ рдзрд╛рддреБрдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрдпреЛрдГтАЩ (реи.рек.ренрез) рдЗрддреНрдпрдиреЗрди рдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрд╛рд╡рдпрд╡рд╕реНрдп тАШрд╢рдореН рдЕрдореНтАЩ рдЗрддреНрдпрд╕реНрдп рд╕реБрдкреЛ рд▓реБрдХрд┐ тАШрд╢рдореН рдХреГ рдЕрдЪреН рд╕реБрдБтАЩ рдЗрддрд┐ рдЬрд╛рддрдореНред тАШрд╢рдореН рдЕрдореНтАЩ рдЗрддрд┐ рд╕реБрдмрдиреНрддрд╕реНрдп рдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрд╛рд╡рдпрд╡рд╕реНрдп тАШрд╕реБрдкреНрддрд┐рдЩрдиреНрддрдВ рдкрджрдореНтАЩ (рез.рек.резрек) рдЗрддреНрдпрдиреЗрди рдпрд╛ рдкрджрд╕рдЮреНрдЬреНрдЮрд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╕рд╛ рд╕реБрдмреНрд▓реБрдХрд┐ тАШрд╢рдореНтАЩ рдЗрддрд┐ рдЬрд╛рддреЗрд╜рдкрд┐ тАШрдкреНрд░рддреНрдпрдпрд▓реЛрдкреЗ рдкреНрд░рддреНрдпрдпрд▓рдХреНрд╖рдгрдореНтАЩ (рез.рез.ремреи) рдЗрддреНрдпрдиреЗрдирд╛рдХреНрд╖реБрдгреНрдгрд╛ред рддреЗрди рдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрд╛рд╡рдпрд╡рд╕реНрдп тАШрд╢рдореНтАЩ рдЗрддреНрдпрд╕реНрдп рдкрджрддреНрд╡рдордХреНрд╖реБрдгреНрдгрдВ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдгрд┐ рдЪ рдкрджрдХрд╛рд░реНрдпрд╛рдгрд┐ рдкреНрд░рд╡реГрддреНрддрд╛рдирд┐ред рддрддрдГ тАШрдореЛрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рдГтАЩ (рео.рей.реирей) рдЗрддреНрдпрдиреЗрди рдордХрд╛рд░рд╕реНрдпрд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░реЗ рдЬрд╛рддреЗ тАШрд╢рдВ рдХреГ рдЕрдЪреН рд╕реБрдБтАЩ рдЗрддрд┐ рд╕реНрдерд┐рддреЗ тАШрд╡рд╛ рдкрджрд╛рдиреНрддрд╕реНрдптАЩ (рео.рек.релреп) рдЗрддреНрдпрдиреЗрди рдпрдпрд┐ рдкрд░реЗрд╜рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рд╡реИрдХрд▓реНрдкрд┐рдХрдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдгрддреНрд╡рдВ рдкреНрд░рд╛рдкреНрддрдореНред ┬ардкрд░рд╕рд╡рд░реНрдгрддреНрд╡реЗ тАШрд╢рдЩреН рдХреГ рдЕрдЪреН рд╕реБрдБтАЩ рдЗрддрд┐ рд╕реНрдерд┐рддреЗрд╜рдиреБрдмрдиреНрдзрд▓реЛрдкреЗ рдЧреБрдгреЗ рд░рдкрд░рддреНрд╡реЗ рд╡рд┐рднрдХреНрддрд┐рдХрд╛рд░реНрдпреЗ тАШрд╢рдЩреНрдХрд░рдГтАЩ рдЗрддрд┐ рд╕рд┐рджреНрдзрдореНред рдкрдХреНрд╖реЗ тАШрд╢рдВ рдХреГ рдЕрдЪреН рд╕реБрдБтАЩ рдЗрддрд┐ рд╕реНрдерд┐рддреЗрд╜рдиреБрдмрдиреНрдзрд▓реЛрдкреЗ рдЧреБрдгреЗ рд░рдкрд░рддреНрд╡реЗ рд╡рд┐рднрдХреНрддрд┐рдХрд╛рд░реНрдпреЗ тАШрд╢рдВрдХрд░рдГтАЩ рдЗрддрд┐ рд╡реИрдХрд▓реНрдкрд┐рдХрд░реВрдкрдВ рд╕рд┐рджреНрдзрдореНред

рдПрд╡рдореЗрд╡ тАШрднрдпрдЩреНрдХрд░рдГ/рднрдпрдВрдХрд░рдГтАЩ рдЗрддрд┐ рд░реВрдкрджреНрд╡рдпрдореНред рддрддреНрд░ тАШрдореЗрдШрд░реНрддрд┐рднрдпреЗрд╖реБ рдХреГрдЮрдГтАЩ (рей.реи.рекрей) рдЗрддреНрдпрдиреЗрди тАШрднрдпрдВ рдХрд░реЛрддрд┐тАЩ рдЗрддрд┐ рд▓реМрдХрд┐рдХрд╡рд┐рдЧреНрд░рд╣реЗ рд╕рддрд┐ тАШрднрдп рдЕрдореН рдХреГ рдЦрдЪреН рд╕реБрдБтАЩ рдЗрддреНрдпрд▓реМрдХрд┐рдХрд╡рд┐рдЧреНрд░рд╣реЗ рд╕рддрд┐ рдирд┐рддреНрдпреЛрдкрдкрджрд╕рдорд╛рд╕рдГред рдкреВрд░реНрд╡рд╡рддреН тАШрд╕реБрдкреЛ рдзрд╛рддреБрдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрдпреЛрдГтАЩ (реи.рек.ренрез) рдЗрддреНрдпрдиреЗрди рдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрд╛рд╡рдпрд╡рд╕реНрдп тАШрднрдп рдЕрдореНтАЩ рдЗрддреНрдпрд╕реНрдп рд╕реБрдкреЛ рд▓реБрдХрд┐ тАШрднрдп рдХреГ рдЦрдЪреН рд╕реБрдБтАЩ рдЗрддрд┐ рдЬрд╛рддреЗ тАШрдЕрд░реБрд░реНрджреНрд╡рд┐рд╖рджрдЬрдиреНрддрд╕реНрдп рдореБрдореНтАЩ (рем.рей.ремрен) рдЗрддреНрдпрдиреЗрди рдореБрдорд╛рдЧрдореЗрд╜рдиреБрдмрдиреНрдзрд▓реЛрдкреЗ тАШрднрдп рдореН рдХреГ рдЦрдЪреН рд╕реБрдБтАЩ рдЗрддрд┐ рдЬрд╛рддрдореНред рд╢реЗрд╖рдВ рдкреВрд░реНрд╡рд╡рддреНред


рдПрд╡рдореЗрд╡ тАШрдЬрдЧрджреАрд╢рдГтАЩ рдЗрддреНрдпрддреНрд░ рдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрд╛рд╡рдпрд╡рд╕реНрдп рдкреВрд░реНрд╡рдкрджрд╕реНрдп тАШрдЬрдЧрддреНтАЩ рдЗрддреНрдпрд╕реНрдп рдкреНрд░рддреНрдпрдпрд▓реЛрдкреЗрд╜рдкрд┐ рдкреНрд░рддреНрдпрд▓рдХреНрд╖рдгрдВ (=рдЬрд╢реНрддреНрд╡рдореН) тАШрдЭрд▓рд╛рдВ рдЬрд╢реЛрд╜рдиреНрддреЗтАЩ (рео.реи.рейрео) = тАШрдЭрд▓рд╛рдВ рдЬрд╢реН рдкрджрд╛рдиреНрддреЗтАЩ рдЗрддреНрдпрдиреЗрдиред рддреЗрди тАШрдЬрдЧрджреАрд╢рдГтАЩ рдЗрддрд┐ рд╕рд╛рдзреБред рдЕрдиреНрдпрдерд╛ тАШрдЬрдЧрддреАрд╢рдГтАЩ рдЗрддреНрдпрдирд┐рд╖реНрдЯрд░реВрдкрдВ рд╕реНрдпрд╛рддреНред


рдПрд╡рдореЗрд╡ тАШрд░рд╛рдЬрдкреБрд░реБрд╖рдГтАЩ рдЗрддреНрдпрддреНрд░ рдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрд╛рд╡рдпрд╡рд╕реНрдп рдкреВрд░реНрд╡рдкрджрд╕реНрдп тАШрд░рд╛рдЬрдиреНтАЩ рдЗрддреНрдпрд╕реНрдп рдкреНрд░рддреНрдпрдпрд▓реЛрдкреЗрд╜рдкрд┐ рдкреНрд░рддреНрдпрд▓рдХреНрд╖рдгрдВ (=рдирдХрд╛рд░рд▓реЛрдкрдГ) тАШрдирд▓реЛрдкрдГ рдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрд╛рдиреНрддрд╕реНрдптАЩ (рео.реи.рен) = тАШрдирд▓реЛрдкрдГ рдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрд╛рдиреНрддрд╕реНрдп рдкрджрд╕реНрдптАЩ рдЗрддреНрдпрдиреЗрдиред рддреЗрди тАШрд░рд╛рдЬрдкреБрд░реБрд╖рдГтАЩ рдЗрддрд┐ рд╕рд╛рдзреБред рдЕрдиреНрдпрдерд╛ тАШрд░рд╛рдЬрдиреНрдкреБрд░реБрд╖рдГтАЩ рдЗрддреНрдпрдирд┐рд╖реНрдЯрд░реВрдкрдВ рд╕реНрдпрд╛рддреНред

┬а

┬а┬а

Nityanand Misra

unread,
Oct 15, 2015, 8:41:55тАпAM10/15/15
to samskrita, рд▓рд▓рд┐рддрд╛рд▓рд╛рд▓рд┐рддрдГ рд╢реНрд░реАрдорд╛рдиреН


On Saturday, October 10, 2015 at 11:20:55 AM UTC+5:30, рд╢реНрд░реАрдорд▓реНрд▓рд▓рд┐рддрд╛рд▓рд╛рд▓рд┐рддрдГ wrote:
рд╡реИрдпрдХрд░рдгрд╛ рдЕрддреНрд░ рдирд╛рд╢рдпреЗрдпреБрдГ -
рд╡рд╛ рдкрджрд╛рдиреНрддрд╕реНрдп рдЗрддреНрдпрдиреЗрди рдкрджрд╛рдиреНрддреЗ рд╡рд┐рджреНрдпрдорд╛рдирд╕реНрдпрд╛рдиреБрд╕реНрд╡рд╛рд░рд╕реНрдп рдпрдпрд┐ рдирд┐рдорд┐рддреНрддреЗ рдпрд╛ рдкрд░рд╕рд╡рд░реНрдгрд╕реНрдп рд╡реИрдХрд▓реНрдкрд┐рдХрддрд╛ рд╡рд┐рд╣рд┐рддрд╛ рд╕ рд╢рдЩреНрдХрд░рднрдпрдЩреНрдХрд░рд╛рджрд┐рдкрджреЗрд╖реБ рдкреНрд░рд╡рд░реНрддреНрддрддреЗ рди рд╡рд╛ ред
рд╢рдВ рднрдпрдореН рдЗрддреНрдпрд╛рджреАрдирд╛рдВ рдкрджрддреНрд╡рдВ рддреБ рд╡рд░реНрддреНрддрдд рдПрд╡┬а рдЗрддрд┐ рдкреНрд░рд╡рд░реНрддреНрддреЗрддреИрд╡ рд╕рд╛ ред рдХрд┐рдиреНрддреБ рд╢рдЩреНрдХрд░рднрд░рдЩреНрдХрд░рд╛рджреАрдирд╛рдВ рдкреНрд░рд╛рддрд┐рдкрджрд┐рдХрддреНрд╡реЗрди рддрджреНрдШрдЯрдХрд╕реНрдп рдкрджрддрд╛рдХреНрд╖реБрдгреНрдгреИрд╡ рддрд┐рд╖реНрдарддрд┐ рдХрд┐рдореН ред
- рдЗрддреАрдорд╛рдВ рдорджреАрдпрд╛рдВ рд╢рдЩреНрдХрд╛рдореН ред



Bakul Shah

unread,
Apr 24, 2020, 1:23:47тАпAM4/24/20
to samskrita

vvyam.jpeg

&┬а secondly how to bring┬аvyanjan for рдиреНрди ?┬а ┬а


On Wednesday, 19 August 2015 18:02:56 UTC+5:30, ken p wrote:
is ┬ардВ = рдиреН or рдореН in Sanskrit?
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages