శ్రీ లంకలో దేవేంద్రుడు ఆరాధించిన ,తొలిపాండ్య చోళ రాజులు నిర్మించిన’’వెయ్యి స్తంభాల దక్షిణ కైలాసం’’  శ్రీ కోనేశ్వర దేవాలయం

0 views
Skip to first unread message

gabbita prasad

unread,
Feb 15, 2026, 10:18:33 PMFeb 15
to sahiti...@googlegroups.com, Andukuri Sastry, Krishna, S. R. S. Sastri, mrvs murthy, GITANJALI MURTHY, Mandali Buddha Prasad, Subbarao Guttikonda, D. G. V. Purnachand

శ్రీ లంకలో దేవేంద్రుడు ఆరాధించిన ,తొలి పాండ్య చోళ రాజులు నిర్మించిన’’వెయ్యి స్తంభాల దక్షిణ కైలాసం’’  శ్రీ కోనేశ్వర దేవాలయం

కోనేశ్వరం టెంపుల్ ఆఫ్ ట్రింకోమలీ లేదా తిరుకోణమలై కోనేసర్ టెంపుల్ – వెయ్యి స్తంభాల ఆలయం, దక్షిణ-కైలాసం అనేది శ్రీలంకలోని తూర్పు ప్రావిన్స్‌లోని హిందూ మత పుణ్యక్షేత్రమైన ట్రింకోమలీలోని ఒక శాస్త్రీయ-మధ్యయుగ హిందూ దేవాలయ సముదాయం. శ్రీలంకలోని పంచ ఈశ్వరాలలో అత్యంత పవిత్రమైనది. ఇది ట్రింకోమలీ జిల్లా, గోకర్ణ బే, హిందూ మహాసముద్రం వైపు ఉన్న కోనేసర్ మలై పైన తొలి పాండ్యన్ రాజ్యానికి చెందిన తొలి చోళులు, ఐదుగురు ద్రావిడుల పాలనలో గణనీయంగా నిర్మించబడింది. దీని పల్లవ, చోళ, పాండ్యన్, జాఫ్నా రూపకల్పన సాంప్రదాయ కాలం నుండి వన్నిమాయి ప్రాంతంలో నిరంతర తమిళ శైవ ప్రభావాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. స్మారక చిహ్నం కోన-ఈశ్వర రూపంలో శివునికి దాని ప్రధాన మందిరాన్ని కలిగి ఉంది, దీనిని కోనేసర్‌గా కుదించారు. మహావిల్లి గంగా నది ముఖద్వారం వద్ద నది, మూలం వద్ద శివన్ ఒలి పాదం మలై వద్ద ఉన్న శివుని పాదముద్రతో అనుసంధానించబడిన ఈ ఆలయం, శివుని తల కైలాస పర్వతం నుండి అతని పాదాల వరకు గంగా నది ప్రవాహానికి ప్రతీకగా పట్టం కట్టింది.

వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం

 

 

కాంటినో 1502 మ్యాప్, తూర్పు తీరంలో మూడు తమిళ పట్టణాలు, ముల్లైతీవు, ట్రింకోమలీ (త్రగానమలీ) , తిరుక్కోవిల్ సితిర వేలాయుత స్వామి కోవిల్

కోన, ఈశ్వర, ట్రింకోమలీ

తమిళ భాషలో, దేవాలయాలను కోవిల్స్ అని పిలుస్తారు. అందువల్ల ఆలయ సముదాయాన్ని స్థానికంగా కోనేచారం కోవిల్ అని పిలుస్తారు. ఇది కోన నివాసం-ఈశ్వరుడు (ప్రధాన ప్రభువు లేదా దేవుడు). కొనేసర్ (కోనేచర్ లేదా కోనసీర్ – కోన, ఈశ్వర సమ్మేళనం), కోనేశ్వరన్, కోననాథ, దేవత భార్యను మాతుమై అమ్మన్ (తల్లి దేవత అమ్మన్‌కు మరొక పేరు) అని పిలుస్తారు. 

కోనేశ్వరంపై మహాభారతం

"నేను ఇప్పుడు పాండ్య-దేశానికి దిగువన ఉన్న తామ్రపర్ణి ద్వీపాన్ని , సముద్రం మీద రత్నంగా ఉన్న కన్యాకుమారిని వివరిస్తున్నప్పుడు వినండి. దేవతలు గొప్పతనాన్ని పొందాలనే కోరికతో అక్కడ తపస్సు చేశారు. ఆ ప్రాంతంలోనే గోకర్ణ సరస్సు కూడా ఉంది. అప్పుడు మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందిన గోకర్ణానికి వెళ్లాలి. రాజులలో ఓ ఇంద్రా! ఇది మహాసముద్రాల మధ్యలో ఉంది , అన్ని లోకాలచే పూజించబడుతుంది. బ్రహ్మ, దేవతలు, ఋషులు, సన్యాసులు, భూతాలు (ఆత్మలు లేదా ప్రేతాలు), యక్షులు, పిశాచాలు, కిన్నరులు, మహా నాగులు, సిద్ధులు, చరణులు, గంధర్వులు, మానవులు, పన్నగలు, నదులు, సముద్రాలు , పర్వతాలు అక్కడ ఉమా భార్యను పూజిస్తాయి". మహాభారతం.

వ్యాసమహాభారతం. c.401 B.C. నాలుగు వందల సంవత్సరాల తరువాత గీసిన టోలెమీ మ్యాప్‌ను ధృవీకరిస్తూ, ఈ టెక్స్ట్ ఈ ప్రాంతంలోని సిద్ధర్ అగస్త్య రెండు ఆశ్రమాలను కూడా వివరిస్తుంది. ఒకటి బే దగ్గర, మరొకటి మలయా పర్వత శ్రేణిపై.

ట్రింకోమలీ హార్బర్, ఒక వృత్తాకార సహజ నౌకాశ్రయం. ఇది ఆలయనికి ఉత్తరం వైపు కిరీటం కలిగి ఉంది. దీనిని కో-కన్నం లేదా " దేవా దేవుని  చెంప" అని పిలుస్తారు. ఇది శివుని ఎద్దు నంది చెంప ఆకారాన్ని సూచిస్తుంది

దక్షిణాది కైలాష్

 

ఆడమ్ శిఖరం పర్వతం హిందూ సాహిత్యంలో శివన్ ఒలి పథ మలైగా గౌరవించబడుతుంది, ఇక్కడ శివుని పాదముద్ర యొక్క పెట్రోసోమాటోగ్లిఫ్ అగస్త్య ఆశ్రమం సమీపంలో కనుగొనబడింది. పురాతన సిలోన్‌లోని త్రికూట మలయ పర్వతాలు|మలయ పర్వత శ్రేణి ఈ శిఖరం నుండి మహావిలి గంగా నది – ద్వీపం యొక్క అతిపెద్ద నది – హిందూ మహాసముద్రంలోని గోకర్ణ బే వద్ద కోనేశ్వరానికి దక్షిణంగా ఉన్న ఈస్ట్యూరీ పైకి వస్తుంది. కైలాస పర్వతం యొక్క శివుని తల నుండి అతని పాదాల వరకు గంగా నది ప్రవాహానికి ఈ ఆలయం ప్రతీకగా పట్టాభిషేకం చేస్తుంది.

"దక్షిణ కైలాసం"/"తర్వాత కైలాసం" (దక్షిణ కైలాసం) గా పేర్కొనబడింది. ఎందుకంటే ఇది టిబెటన్ పర్వతం కైలాష్ పర్వతం (శివుడి ప్రాథమిక నివాసం) వలె సరిగ్గా అదే రేఖాంశంలో ఉంది. కోనేశ్వరం ప్రారంభ బ్లాక్ గ్రానైట్ రాక్-కట్ నిర్మాణ శైలి సారూప్యతను పంచుకుంది. ఉపఖండంలోని కైలాసనాథర్ ఆలయాలకు. "దక్షిణ కైలాసం"/"తర్వాత కైలాసం" (దక్షిణ కైలాసం) గా పేర్కొనబడింది, ఎందుకంటే ఇది టిబెటన్ పర్వతం కైలాష్ పర్వతం (శివుడి ప్రాథమిక నివాసం) వలె సరిగ్గా అదే రేఖాంశంలో ఉంది, కోనేశ్వరం ప్రారంభ బ్లాక్ గ్రానైట్ రాక్-కట్ నిర్మాణ శైలి సారూప్యతను పంచుకుంది. ఉపఖండంలోని కైలాసనాథర్ ఆలయాలకు. [4]

మత్స్య (విష్ణు-తిరుమాల్), శక్తి కోనేశ్వరం దేవాలయాలు, ట్రింకోమలీ

కంద పురాణంలో, కాచియప్ప శివాచార్యులు రచించిన ఇతిహాసంలో, కోనేశ్వరం తిల్లై చిదంబరం ఆలయంకైలాస పర్వతంతో పాటు ప్రపంచంలోని మూడు అగ్రగామి శివాలయాలలో ఒకటిగా గౌరవించబడింది.

చరిత్ర

మూలాలు , స్థాపన తేదీ

 

 

సముద్రం నుండి కనిపించే ప్రేమికుల అల్లరి లేదా రావణుడి చీలిక.

స్వామి రాక్ (కోనమలై) వద్ద రావణుడి చీలిక ఇది సముద్ర మట్టానికి 350 అడుగుల ఎత్తులో ఉంది , దిగువ (పైన) సముద్రంలోకి నేరుగా కనిపిస్తుంది. ఏదైనా వాటర్‌క్రాఫ్ట్ (దిగువ) ఉపయోగించి సముద్రం వైపు నుండి చీలిక స్పష్టంగా చూడవచ్చు.

కోనేశ్వరం నిర్మాణ సమయం ఆలయ శిథిలాలపై చెక్కబడిన రిలీఫ్‌లు, మందిరంపై సాహిత్యం, 5వ నుండి 18వ శతాబ్దాల వరకు రాచరికపు శాసనాలలో సాధారణంగా ఉపయోగించిన శాసనాల మధ్య పోలిక ద్వారా అంచనా వేయబడింది. కోనేశ్వరం 400 B.C. కంటే ముందే స్థాపించబడి ఉండవచ్చు, దాని కచ్చితమైన పుట్టిన తేదీ అస్పష్టంగానే ఉంది. పుణ్యక్షేత్రం పురాతన ప్రాచీనతకు ప్రస్తుతం ఉన్న ఆధారాలు ధ్రువీకరిస్తున్నాయి. సంగం కాలంలో ఈ ప్రాంతంలోని స్థానికులు, వర్తక వర్గాలలో ప్రబలంగా ఉన్న విశ్వాసం కారణంగా హిందూ దేవాలయాల నిర్మాణం సాధ్యమైంది.

ఆధునిక పూర్వ యుగం, తంబ్రలింగ దోపిడీదారుని చంద్రభాను ఓడించిన తర్వాత స్థాపించబడింది.

పదవ-పన్నెండవ శతాబ్దం చోళ సామ్రాజ్యం

పాక్షికంగా పునరుద్ధరించబడిన కోనేశ్వరం ఆలయం ముందు శివుని బంగారు విగ్రహం, ఇక్కడ రాజ రాజ చోళని స్తుతించే శాసన పద్యం కనుగొనబడింది.

తమిళ చోళ రాజవంశం, మధ్యయుగ స్వర్ణయుగంలో త్రికోణమలీ ప్రముఖంగా గుర్తించబడింది. ట్రింకోమలీ బే నౌకాశ్రయం మిగిలిన ఖండంతో సామీప్యతతో ఉండటం. చోళ సముద్ర సామ్రాజ్యం, ఆ సమయంలో రెండు శక్తివంతమైన వ్యాపారి సంఘాలకు దాని ప్రయోజనాలు - మణిగ్రామం, అయ్యవోలులోని అయిదు వందల ప్రభువులు సుదూర తూర్పు, మలయ్ ద్వీపసమూహం, ఇండోనేషియా శ్రీవిజయను స్వాధీనం చేసుకోవడంతో వారి వ్యాపారంలో ఉన్నారు.

పాండ్యన్ రాజ్యం, పదమూడవ శతాబ్దం

పాండ్యుల కాలం నాటి కోనేశ్వరం శాసనంతిరుపతి, జాతవర్మన్ సుందర పాండ్యన్ యొక్క కలశం కనిపిస్తుంది. సుందర పాండ్యన్ గోపురాలకు బంగారు పూత పూసి, తిరుమల వేంకటేశ్వరం , తిరుకోణమామలై కోనేశ్వరం కోవిల్స్ రెండింటి గోపురాలపై కలశం ఉంచారు. పదహారవ శతాబ్దంతో పోలిస్తే, తిరుమల ఇప్పుడు ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనిక , అత్యధికంగా సందర్శించే ప్రార్థనా స్థలం.

815 నుండి 862 వరకు పాండ్యన్ రాజు శ్రీమార శ్రీవల్లభను జయించిన తర్వాత మధ్యయుగపు పాండ్యన్ రాజవంశం తమిళ దేశ వ్యవహారాల్లో ప్రమేయం బలంగా మారింది. ఈ ద్వీపంలోని స్థానిక తమిళుల జోక్యాన్ని గట్టిగా స్వాగతించారు. [6]

పండుగలు

కోనేశ్వరం ఆలయం సాంప్రదాయ తేర్ రథోత్సవంనవరాత్రిశివరాత్రి కార్యక్రమాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. తేర్ రథోత్సవం ఏప్రిల్‌లో ఇరవై రెండు రోజుల పాటు కొనసాగుతుంది. తమిళ నూతన సంవత్సరమైన పుత్తండు కోసం దేవతలను సమాజాన్ని సిద్ధం చేయడంపై దృష్టి సారిస్తుంది. నవరాత్రి తొమ్మిది రోజుల పాటు కొనసాగుతుంది. అధిష్టానం దేవత వివిధ అంశాలకు, శివరాత్రి శివునికి అంకితం చేయబడింది. [7]

ఇతిహాసాలు

ఒక హిందూ పురాణం ప్రకారం, కోనేశ్వరంలో ఉన్న శివుడిని దేవతల రాజు ఇంద్రుడు ఆరాధించాడు. పురాణ రామాయణం రాజు రావణుడు, అతని తల్లి కోనేశ్వరం సిర్కా 2000 B.C.లో పరమశివుని పవిత్ర లింగ రూపంలో పూజించారని నమ్ముతారు. స్వామి రాక్ చీలిక రావణుడి గొప్ప బలానికి ఆపాదించబడింది..[8]

కోనేశ్వరం టెంపుల్ ఆఫ్ ట్రింకోమలీ లేదా తిరుకోణమలై కోనేసర్ టెంపుల్ – వెయ్యి స్తంభాల ఆలయం, దక్షిణ-కైలాసం అనేది శ్రీలంకలోని తూర్పు ప్రావిన్స్‌లోని హిందూ మత పుణ్యక్షేత్రమైన ట్రింకోమలీలోని ఒక శాస్త్రీయ-మధ్యయుగ హిందూ దేవాలయ సముదాయం. శ్రీలంకలోని పంచ ఈశ్వరాలలో అత్యంత పవిత్రమైనది. ఇది ట్రింకోమలీ జిల్లా, గోకర్ణ బే, హిందూ మహాసముద్రం వైపు ఉన్న కోనేసర్ మలై పైన తొలి పాండ్యన్ రాజ్యానికి చెందిన తొలి చోళులు, ఐదుగురు ద్రావిడుల పాలనలో గణనీయంగా నిర్మించబడింది. దీని పల్లవ, చోళ, పాండ్యన్, జాఫ్నా రూపకల్పన సాంప్రదాయ కాలం నుండి వన్నిమాయి ప్రాంతంలో నిరంతర తమిళ శైవ ప్రభావాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. స్మారక చిహ్నం కోన-ఈశ్వర రూపంలో శివునికి దాని ప్రధాన మందిరాన్ని కలిగి ఉంది, దీనిని కోనేసర్‌గా కుదించారు. మహావిల్లి గంగా నది ముఖద్వారం వద్ద నది, మూలం వద్ద శివన్ ఒలి పాదం మలై వద్ద ఉన్న శివుని పాదముద్రతో అనుసంధానించబడిన ఈ ఆలయం, శివుని తల కైలాస పర్వతం నుండి అతని పాదాల వరకు గంగా నది ప్రవాహానికి ప్రతీకగా పట్టం కట్టింది.

 

 

కోన, ఈశ్వర, ట్రింకోమలీ

తమిళ భాషలో, దేవాలయాలను కోవిల్స్ అని పిలుస్తారు. అందువల్ల ఆలయ సముదాయాన్ని స్థానికంగా కోనేచారం కోవిల్ అని పిలుస్తారు. ఇది కోన నివాసం-ఈశ్వరుడు (ప్రధాన ప్రభువు లేదా దేవుడు). కొనేసర్ (కోనేచర్ లేదా కోనసీర్ – కోన, ఈశ్వర సమ్మేళనం), కోనేశ్వరన్, కోననాథ, దేవత భార్యను మాతుమై అమ్మన్ (తల్లి దేవత అమ్మన్‌కు మరొక పేరు) అని పిలుస్తారు. [1]

వ్యాసమహాభారతం. c.401 B.C. నాలుగు వందల సంవత్సరాల తరువాత గీసిన టోలెమీ మ్యాప్‌ను ధృవీకరిస్తూ, ఈ టెక్స్ట్ ఈ ప్రాంతంలోని సిద్ధర్ అగస్త్య రెండు ఆశ్రమాలను కూడా వివరిస్తుంది. ఒకటి బే దగ్గర, మరొకటి మలయా పర్వత శ్రేణిపై.[2]

ట్రింకోమలీ హార్బర్, ఒక వృత్తాకార సహజ నౌకాశ్రయం. ఇది ఆలయనికి ఉత్తరం వైపు కిరీటం కలిగి ఉంది. దీనిని కో-కన్నం లేదా "లార్డ్స్ చెంప" అని పిలుస్తారు. ఇది శివుని ఎద్దు నంది చెంప ఆకారాన్ని సూచిస్తుంది.[3]

కంద పురాణంలో, కాచియప్ప శివాచార్యులు రచించిన ఇతిహాసంలో, కోనేశ్వరం తిల్లై చిదంబరం ఆలయంకైలాస పర్వతంతో పాటు ప్రపంచంలోని మూడు అగ్రగామి శివాలయాలలో ఒకటిగా గౌరవించబడింది.

చరిత్ర

మూలాలు , స్థాపన తేదీ

.

కోనేశ్వరం నిర్మాణ సమయం ఆలయ శిథిలాలపై చెక్కబడిన రిలీఫ్‌లు, మందిరంపై సాహిత్యం, 5వ నుండి 18వ శతాబ్దాల వరకు రాచరికపు శాసనాలలో సాధారణంగా ఉపయోగించిన శాసనాల మధ్య పోలిక ద్వారా అంచనా వేయబడింది. కోనేశ్వరం 400 B.C. కంటే ముందే స్థాపించబడి ఉండవచ్చు, దాని కచ్చితమైన పుట్టిన తేదీ అస్పష్టంగానే ఉంది. పుణ్యక్షేత్రం పురాతన ప్రాచీనతకు ప్రస్తుతం ఉన్న ఆధారాలు ధ్రువీకరిస్తున్నాయి. సంగం కాలంలో ఈ ప్రాంతంలోని స్థానికులు, వర్తక వర్గాలలో ప్రబలంగా ఉన్న విశ్వాసం కారణంగా హిందూ దేవాలయాల నిర్మాణం సాధ్యమైంది.

ఆధునిక పూర్వ యుగం, తంబ్రలింగ దోపిడీదారుని చంద్రభాను ఓడించిన తర్వాత స్థాపించబడింది.

[5]

815 నుండి 862 వరకు పాండ్యన్ రాజు శ్రీమార శ్రీవల్లభను జయించిన తర్వాత మధ్యయుగపు పాండ్యన్ రాజవంశం తమిళ దేశ వ్యవహారాల్లో ప్రమేయం బలంగా మారింది. ఈ ద్వీపంలోని స్థానిక తమిళుల జోక్యాన్ని గట్టిగా స్వాగతించారు. [6]

పండుగలు

కోనేశ్వరంలో రంగుల హారాలు అమ్మకానికి ఉన్నాయి

కోనేశ్వరం ఆలయం సాంప్రదాయ తేర్ రథోత్సవంనవరాత్రిశివరాత్రి కార్యక్రమాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. తేర్ రథోత్సవం ఏప్రిల్‌లో ఇరవై రెండు రోజుల పాటు కొనసాగుతుంది. తమిళ నూతన సంవత్సరమైన పుత్తండు కోసం దేవతలను సమాజాన్ని సిద్ధం చేయడంపై దృష్టి సారిస్తుంది. నవరాత్రి తొమ్మిది రోజుల పాటు కొనసాగుతుంది. అధిష్టానం దేవత వివిధ అంశాలకు, శివరాత్రి శివునికి అంకితం చేయబడింది. [7]

గోకన్న విహారంతో వివాదం

ఐదవ శతాబ్దపు A.D. మతపరమైన, చారిత్రక సాహిత్య గ్రంథమైన మహావంశంలో "గోకర్ణ" నగరంలో ఒక దేవతకు అంకితం చేయబడిన ఆలయం ప్రస్తావించబడింది.[9]

మాఘమాసం చివరిసోమవారం సందర్భంగా

మీ –గబ్బిటదుర్గాప్రసాద్ -16-2-26-ఉయ్యూరు


 

 


--
2.jpg
4.jpg
3.jpg
5.jpg
6.jpg
7.jpg
8.jpg
9.jpg
10.jpg
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages