ఎలిజబెత్ బారెట్ బ్రౌనింగ్ ,ఆంగ్ల సొనెట్(త్రివేణి)
రచన: డా. డి. డబ్ల్యూ. డాడ్వెల్ ఐ.సి.ఎస్. –ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం
"ముత్యపు చిప్పలో బంధించబడిన అగ్ని ఆత్మ." ఈ రోజు డెబ్బై ఏడవ వర్ధంతి జరుపుకుంటున్న శ్రీమతి బ్రౌనింగ్ను ఒక అమెరికన్ మిత్రుడు ఈ విధంగా వర్ణించారు. మరో అమెరికన్ ఆమె గురించి ఇలా రాశారు: "సాహిత్యానికి, ఇటలీకి, ప్రపంచానికి ఆమె తీరని లోటు – స్త్రీలలోకెల్లా గొప్ప కవయిత్రి. ఆ చిన్న శరీరంలో ఎంతటి శక్తి, అగ్ని ఉన్నాయో, మరియు ఆమె కలం నుండి ఎన్ని ప్రజ్వరిల్లే పదాలు వెలువడ్డాయో! ఆచారాలు ఎంత బలంగా పాతుకుపోయినా, ఆ అద్భుతమైన ధైర్యంతో ఆమె తప్పును ఎదుర్కొన్నారు, తన సూత్రాలకు ఎంత ధైర్యంగా కట్టుబడి ఉన్నారు! ఎవరి నుదుటిని అలంకరించడానికి ప్రపంచం అంతగా ఎగబడి, గుమిగూడిందో, వారిలో అంత తక్కువ అహం, అంతటి స్వచ్ఛమైన వినయం ఉన్నవారిని నేను ఎన్నడూ చూడలేదు."
ఆంగ్లంలో రచనలు చేసిన మహిళా కవయిత్రులలో శ్రీమతి బ్రౌనింగ్ గొప్పరనడంలో ఎటువంటి సందేహం లేదు, నా అభిప్రాయం ప్రకారం, మరే ఇతర సాహిత్యంలోనూ ఆమెకు సమానమైన మహిళా కవయిత్రి ఉండే అవకాశం లేదు. ఆమె అత్యుత్తమ రచన బహుశా ‘పోర్చుగీస్ నుండి సొనెట్లు’ కావచ్చు. నలభై ఏళ్ల వయసులో, తన క్రూరమైన తండ్రి నిరంకుశత్వం దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యం నుండి తప్పించుకుని, ఇటలీలో స్వేచ్ఛ, విజయం పరిపూర్ణ ఆనందంతో కూడిన జీవితాన్ని గడపడానికి ఆమె వెళ్ళినప్పుడు, వారి రహస్య వివాహం జరిగే వరకు రాబర్ట్ బ్రౌనింగ్ పట్ల ఆమె భావాల వికాసాన్ని ఈ నలభై నాలుగు సొనెట్ల శ్రేణి అత్యంత నిష్కపటంగా సున్నితంగా వర్ణిస్తుంది. ఆమె ప్రేమకథ నిజమైన ఒక అద్భుత కథలా ఉంటుంది.
ఆ సొనెట్లు ప్రజలకు తెలియకుండా దాచిపెట్టలేనంత అద్భుతంగా ఉన్నందున, వాటిని ప్రచురించాలని బ్రౌనింగ్ పట్టుబట్టాడు. ఆ తొలి విక్టోరియన్ రోజుల్లో, తన అంతరంగ భావాల ఇంతటి నిష్కపటమైన వ్యక్తీకరణలను ప్రచురించడం అమర్యాదగా కనిపిస్తుందని అతని భార్య భావించింది, కాబట్టి ఆ కవితలు అనువాదాలుగా కనిపించేలా చేయడానికి ఆమె ‘పోర్చుగీస్ నుండి సొనెట్లు’ అనే శీర్షికను ఎంచుకుంది.
ఈ సొనెట్లలో దాదాపు అన్నీ అత్యున్నత శ్రేణికి చెందినవి మిగిలిన వాటి కంటే ప్రత్యేకంగా నిలిచేది ఏదీ లేదు. నేను ఎంచుకున్నది నెం. 43, శ్రీమతి బ్రౌనింగ్ ఉత్తమ సాన్నెట్లకు ఒక విలక్షణమైన ఉదాహరణగా మీకు చదివి వినిపించబోయే ఈ శ్రేణిలో చివరిదానికి ముందున్నది:
నేను నిన్ను ఎలా ప్రేమిస్తున్నాను? ఆ మార్గాలను లెక్కించనివ్వండి.
నేను నిన్ను ప్రేమిస్తున్నాను, నా ఆత్మ ఎంత లోతుకు, ఎంత వెడల్పుకు, ఎంత ఎత్తుకు చేరుకోగలదో అంత.
అస్తిత్వపు అంతాల కోసం, ఆదర్శమైన కృప కోసం నేను నిన్ను ప్రేమిస్తున్నాను.
నేను నిన్ను ప్రేమిస్తున్నాను, ప్రతి రోజు అత్యంత ప్రశాంతమైన అవసరం స్థాయి వరకు.
సూర్యరశ్మిలో, కొవ్వొత్తి వెలుగులో.
నేను నిన్ను స్వేచ్ఛగా ప్రేమిస్తున్నాను, మనుషులు న్యాయం కోసం ఎలా పోరాడతారో అలా;
వారు ప్రశంసల నుండి ఎలా విముఖులవుతారో అలా, నేను నిన్ను స్వచ్ఛంగా ప్రేమిస్తున్నాను.
నేను నిన్ను ప్రేమిస్తున్నాను, నా పాత దుఃఖాలలో ఉపయోగించిన ఆవేశంతో, నా బాల్యపు విశ్వాసంతో.
నేను నిన్ను ప్రేమిస్తున్నాను, నేను కోల్పోయానని అనుకున్న ప్రేమతో.
నా ప్రియమైన సాధువులతో, –నేను నిన్ను ప్రేమిస్తున్నాను, నా శ్వాసతో,
నా జీవితంలోని చిరునవ్వులు, కన్నీళ్లతో!–, దేవుడు కోరుకుంటే,
మరణం తర్వాత నేను నిన్ను మరింత బాగా ప్రేమిస్తాను.
సొనెట్ అనేది పద్నాలుగు పంక్తులు గల ఒక చిన్న కవిత. దీనిలోని ప్రత్యేకమైన ప్రాస పద్ధతిని మొదట పెట్రార్క్ ఇతర ఇటాలియన్ పునరుజ్జీవన కవులు గొప్ప ప్రభావంతో ఉపయోగించారు. శ్రీమతి బ్రౌనింగ్కు ఇటలీ పట్ల ఉన్న భక్తి కారణంగా, ఆమె గొప్ప రచనలు సొనెట్ల రూపంలో ఉండటం చాలా సముచితంగా అనిపిస్తుంది. సొనెట్ ఇటలీలో పుట్టినప్పటికీ, అది త్వరలోనే ఇంగ్లాండ్లో స్థిరపడి, మన కవులలో చాలామందికి ఇష్టమైన భావప్రకటనా రూపంగా మారింది. అప్పుడప్పుడు కొన్ని సొనెట్లు 'పోర్చుగీస్ సొనెట్ల' కన్నా కూడా గొప్ప శిఖరాలను చేరుకుంటాయి, కానీ షేక్స్పియర్ రాసినవి తప్ప ఆంగ్లంలో మరో గొప్ప సొనెట్ పరంపర లేదు.
ఇప్పుడు నేను నాకు ఇష్టమైన మరికొన్ని సొనెట్లను కాలక్రమానుసారం చదువుతాను. మొదటగా, నిజమైన ప్రేమపై షేక్స్పియర్ రాసిన సొనెట్ వస్తుంది, దీనిని చాలా మంది ఇప్పటివరకు రాసిన సొనెట్లలోకెల్లా అత్యంత అందమైనదిగా భావిస్తారు:
నిజమైన మనసుల కలయికకు నేను అడ్డంకులను అంగీకరించను. ప్రేమ, ప్రేమ కాదు
మార్పును చూసి మారేది,
లేదా తొలగించేవాడితో పాటు వంగిపోయేది:
ఓ కాదు! అది ఎప్పటికీ చెరగని గుర్తు,
తుఫానులను చూసినా కదలనిది;
అది దారితప్పిన ప్రతి పడవకు నక్షత్రం వంటిది,
దాని ఎత్తు కొలిచినా, దాని విలువ తెలియదు.
ప్రేమ కాలానికి లోబడదు, గులాబీ పెదవులు, చెంపలు అతని వంగిన కొడవలి పరిధిలోకి వచ్చినా;
ప్రేమ అతని సంక్షిప్త గంటలు, వారాలతో మారదు,
కానీ వినాశనం అంచు వరకు దానిని భరిస్తుంది: -
ఇది తప్పై, నా విషయంలో రుజువైతే,
నేను ఎప్పుడూ రాయలేదు, ఏ మనిషి ఎప్పుడూ ప్రేమించలేదు.
మీరు గమనించి ఉండవచ్చు, దీనిలోనూ శ్రీమతి బ్రౌనింగ్ సొనెట్లోనూ కొన్ని ప్రాసలు పరిపూర్ణంగా లేవు, కానీ అది వాటి మొత్తం సౌందర్యానికి ఏ విధంగానూ భంగం కలిగించదు.
ఇక్కడ మరొక ఎలిజబెతన్ కవి రచించిన చాలా చక్కని సొనెట్ ఉంది; మైఖేల్ డ్రేటన్ రచించిన ‘విడిపోవడం’ (The Parting):
సహాయం ఏమీ లేదు కాబట్టి, రా మనం ముద్దుపెట్టుకుని విడిపోదాం–
వద్దు, నా పని అయిపోయింది, నా నుండి నీకు ఇంకేమీ దక్కదు;
నేను సంతోషిస్తున్నాను, అవును, నా హృదయపూర్వకంగా సంతోషిస్తున్నాను,
ఈ విధంగా నన్ను నేను ఇంత స్వచ్ఛంగా విడిపించుకోగలుగుతున్నందుకు.
శాశ్వతంగా కరచాలనం చేద్దాం, మన ప్రమాణాలన్నింటినీ రద్దు చేసుకుందాం,
మనం మళ్ళీ ఎప్పుడైనా కలిసినప్పుడు,
మన నుదుటిపైనా అది కనబడకూడదు
మనలో పూర్వపు ప్రేమ యొక్క ఒక్క అణువు కూడా మిగిలి ఉందన్నట్లు.
ఇప్పుడు ప్రేమ తన చివరి శ్వాసను వదులుతున్న వేళ,
అతని నాడి బలహీనపడుతుండగా, అనురాగం నిశ్శబ్దంగా పడి ఉన్నప్పుడు,
విశ్వాసం అతని మృత్యుశయ్య వద్ద మోకరిల్లి ఉన్నప్పుడు,
నిర్దోషత్వం అతని కళ్ళు మూస్తున్నప్పుడు,
–ఇప్పుడు, అందరూ అతన్ని అప్పగించినప్పుడు, నీవు తలచుకుంటే,
మృత్యువు నుండి జీవానికి, నీవు అతన్ని ఇంకా తిరిగి తీసుకురాగలవు.
ఎలిజబెత్ కాలపు సొనెట్ నాలుగు పంక్తుల మూడు చరణాలు మరియు చివర ఒక ద్విపదతో కూడి ఉండేది; కానీ మిల్టన్ ఎనిమిది పంక్తుల అష్టకం, దాని తర్వాత ఆరు పంక్తుల షష్ఠకంగా విభజించబడిన అసలైన ఇటాలియన్ రూపానికి తిరిగి వెళ్ళాడు. ‘ఆన్ ది లేట్ మాసక్రే ఇన్ పీడ్మాంట్’ అనే పేరుతో ఉన్న అతని ప్రసిద్ధ సొనెట్, యుద్ధానికి పిలుపునిచ్చే బూరల శబ్దంలాగా లేదా పర్వతాల నుండి దూసుకొచ్చే హిమపాతంలాగా ధ్వనిస్తుంది:
ప్రభూ, ప్రతీకారం తీర్చుకో! నీచే వధించబడిన నీ పుణ్యాత్ములకు, వారి ఎముకలు
చల్లని ఆల్పైన్ పర్వతాలపై చెల్లాచెదురుగా పడి ఉన్నారు;
పూర్వం నీ సత్యాన్ని ఎంతో స్వచ్ఛంగా కాపాడిన వారు కూడా
మా పూర్వీకులందరూ మొద్దులను, రాళ్లను పూజించినప్పుడు,
మర్చిపోవద్దు: వారి ఆర్తనాదాలను నీ గ్రంథంలో నమోదు చేయుము
వారు నీ గొర్రెలుగా ఉండి, తమ ప్రాచీన మందలో
పియెడ్మాంటీస్ రక్తం చేత హతమయ్యారు, అది తల్లిని శిశువుతో పాటు బండరాళ్లపై నుండి దొర్లించింది. వారి రోదనలు
లోయలు కొండల వరకు రెట్టింపు అయ్యాయి, మరియు వారు
స్వర్గానికి. వారి అమరవీరుల రక్తం మరియు బూడిద విత్తబడ్డాయి
ఇటాలియన్ పొలాలన్నిటిపై, ఎక్కడైతే ఇప్పటికీ పాలిస్తున్నాడో
ఆ త్రివిధ నిరంకుశుడు, వీరి నుండి పెరగగలడు
వంద రెట్లు, నీ మార్గాన్ని నేర్చుకున్నవాడు,
బాబిలోనియన్ దుఃఖం నుండి త్వరగా పారిపోగలడు.
అంతే గంభీరంగా, కదిలించేదిగా ఉన్నప్పటికీ, చాలా భిన్నమైన భావంలో ఉండేది మిల్టన్ యొక్క ‘ఆన్ హిస్ బ్లైండ్నెస్’ అనే సొనెట్:
నా వెలుగు ఎలా క్షీణించిందో నేను ఆలోచించినప్పుడు,
ఈ చీకటిమయమైన, విశాలమైన ప్రపంచంలో నా సగం రోజుల ముందే,
దాచడానికి మరణంతో సమానమైన ఆ ఒక్క ప్రతిభ,
నాలో నిరుపయోగంగా నిక్షిప్తమై ఉంది, అయినప్పటికీ నా ఆత్మ దానితో నా సృష్టికర్తకు సేవ చేయడానికి, నా నిజమైన లెక్కను సమర్పించడానికి మరింతగా మొగ్గు చూపుతుంది,
ఆయన తిరిగి వచ్చి గద్దించకుండా ఉండేందుకు,–
వెలుగు లేనప్పుడు దేవుడు దినసరి శ్రమను ఆశిస్తాడా?
నేను ఆత్రంగా అడుగుతాను:–కానీ సహనం, నివారించడానికి,
ఆ గొణుగుడు వెంటనే సమాధానమిస్తుంది; దేవునికి అవసరం లేదు
మనుష్యుని పని గానీ, లేదా ఆయన సొంత కానుకలు గానీ: ఎవరు ఉత్తమంగా
ఆయన సౌమ్యమైన కాడిని మోస్తారో, వారే ఆయనకు ఉత్తమంగా సేవ చేస్తారు; ఆయన స్థితి
రాజసం; వేలాది మంది ఆయన ఆజ్ఞ మేరకు వేగంగా
భూమి సముద్రం మీదుగా విశ్రాంతి లేకుండా పయనిస్తారు:–
కేవలం నిలబడి వేచి చూసేవారు కూడా సేవ చేసినవారే.
వర్డ్స్వర్త్ అనేక సొనెట్లు రాశారు. నాకు అన్నిటికన్నా బాగా నచ్చినది ‘అపాన్ వెస్ట్మిన్స్టర్ బ్రిడ్జ్’ అని పిలువబడేది. అది తెల్లవారుజామున లండన్ థేమ్స్ నది నిశ్శబ్ద సౌందర్యాన్ని వర్ణిస్తుంది:
ఇంతటి సుందరమైన దృశ్యం భూమిపై మరెక్కడా కనిపించదు:
ఇంతటి వైభవాన్ని చూసి చూడనట్లుగా వెళ్ళిపోయేవాడు ఆత్మహీనుడే అవుతాడు:
ఈ నగరం ఇప్పుడు ఒక వస్త్రంలా ధరించుకుంది
ఉదయపు సౌందర్యాన్ని; నిశ్శబ్దంగా, నిరాడంబరంగా,
ఓడలు, గోపురాలు, గుమ్మటాలు, నాటకశాలలు, మరియు దేవాలయాలు పడి ఉన్నాయి
పొలాలకు, ఆకాశానికి తెరిచి ఉన్నాయి;
అన్నీ పొగలేని గాలిలో ప్రకాశవంతంగా, తళతళలాడుతూ ఉన్నాయి.
సూర్యుడు ఇంత అందంగా ఎన్నడూ ప్రకాశించలేదు
తన తొలి వైభవంలో లోయను, బండరాయిని, కొండను;
ఇంతటి గాఢమైన ప్రశాంతతను నేను ఎన్నడూ చూడలేదు, ఎన్నడూ అనుభూతి చెందలేదు!
నది తన ఇష్టానుసారంగా జారుతోంది:
ఓ దేవా! ఇళ్ళు కూడా నిద్రపోతున్నట్లు అనిపిస్తున్నాయి;
ఆ మహోన్నత హృదయం అంతా నిశ్చలంగా పడి ఉంది.
ఒక సొనెట్లో, ప్రత్యేకంగా అందమైన ఆకట్టుకునే మొదటి పంక్తి ఎల్లప్పుడూ ఒక బలమైన అంశం. కీట్స్ తన ‘ఆన్ ఫస్ట్ లుకింగ్ ఇంటు చాప్మన్స్ హోమర్’ అనే సొనెట్లో దానిని ఖచ్చితంగా సాధించాడు:
బంగారు రాజ్యాలలో నేను ఎంతో ప్రయాణించాను,
ఎన్నో మంచి రాజ్యాలను, సామ్రాజ్యాలను చూశాను;
పశ్చిమ దిశలోని ఎన్నో ద్వీపాల చుట్టూ తిరిగాను
వాటిని అపోలోకు విధేయులైన కవులు పట్టుకొని ఉంటారు.
ఒక విశాలమైన ప్రదేశం గురించి నాకు తరచుగా చెప్పబడింది
లోతైన నుదురు గల హోమర్ తన రాజ్యంగా పరిపాలిస్తాడని:
అయినా నేను దాని స్వచ్ఛమైన ప్రశాంతతను ఎన్నడూ పీల్చలేదు
చాప్మన్ ధైర్యంగా, బిగ్గరగా మాట్లాడటం వినేంత వరకు:
అప్పుడు నాకు అనిపించింది, ఆకాశాన్ని గమనించేవాడిలా
ఒక కొత్త గ్రహం అతని దృష్టిలోకి వచ్చినప్పుడు;
లేదా ధైర్యవంతుడైన కార్టెజ్ లాగా, గద్ద కళ్ళతో
అతను పసిఫిక్ మహాసముద్రం వైపు చూసినప్పుడు– అతని సైనికులందరూ
ఒకరినొకరు వింతైన ఊహతో చూసుకున్నారు–
డేరియన్లోని ఒక శిఖరం మీద నిశ్శబ్దంగా.
పంతొమ్మిదవ శతాబ్దానికి చెందిన శ్రీమతి బ్రౌనింగ్తో పాటు ఇతర మహిళా కవయిత్రులు కూడా అందమైన సొనెట్లు రాశారు. క్రిస్టినా రోసెట్టి రాసిన ‘రిమెంబర్’ అనే ఒక సొనెట్ ఇక్కడ ఉంది:
నేను దూరంగా వెళ్ళిపోయినప్పుడు నన్ను గుర్తుంచుకో,
ఆ నిశ్శబ్ద లోకంలోకి చాలా దూరంగా వెళ్ళిపోయినప్పుడు;
నువ్వు నా చేయి పట్టుకోలేనప్పుడు
వెళ్ళడానికి సగం తిరిగినా, వెనక్కి తిరిగి ఆగిపోయినప్పుడు.
రోజురోజుకీ ఇక లేనప్పుడు నన్ను గుర్తుంచుకో
నువ్వు అనుకున్న మన భవిష్యత్తు గురించి నాకు చెప్పనప్పుడు:
నన్ను మాత్రమే గుర్తుంచుకో; నీకు అర్థమవుతుంది
అప్పుడు ఉపదేశించడానికి లేదా ప్రార్థించడానికి ఆలస్యం అవుతుంది.
అయినా, ఒకవేళ నువ్వు నన్ను కొంతకాలం మరచిపోయినా
ఆ తర్వాత గుర్తుకువస్తే, బాధపడకు:
ఎందుకంటే ఆ చీకటి, ఆ అవినీతి వదిలివెళ్ళినప్పుడు
ఒకప్పుడు నాకున్న ఆలోచనల జాడను మాత్రమే,
నువ్వు గుర్తుంచుకుని బాధపడటం కన్నా
మరచిపోయి నవ్వడమే ఎంతో మేలు.
పంతొమ్మిదవ శతాబ్దానికి చెందిన నా చివరి సొనెట్ మరో మహిళా కవయిత్రి రాసింది. ఆలిస్ మేనెల్ రచించిన ‘రినౌన్స్మెంట్’ నిస్సందేహంగా అన్ని సొనెట్లలోకెల్లా అత్యంత సుందరమైన వాటిలో ఒకటి:
నేను నిన్ను తలవకూడదు; , అలసిపోయినా బలంగా ఉండి,
సకల ఆనందాలలో దాగివున్న ప్రేమను నేను విడిచిపెడుతున్నాను–
నీపై ఉన్న ప్రేమను– నీలాకాశపు ఉన్నత శిఖరాలలో,
ఒక గీతంలోని అత్యంత ప్రియమైన భాగంలో కూడా.
ఓ, నా హృదయాన్ని ముంచెత్తుతున్న మధురమైన తలంపులకు ఆవల
ఈ హృదయంలో, నీ తలంపు దాగి ఉన్నా ప్రకాశవంతంగా వేచి ఉంది;
కానీ అది ఎన్నటికీ, ఎన్నటికీ కనబడకూడదు;
రోజంతా నేను నీకు దూరంగానే ఆగిపోవాలి.
కానీ ప్రతి కష్టమైన రోజును నిద్ర ముగించినప్పుడు,
నేను చేసే సుదీర్ఘమైన జాగరణకు రాత్రి విరామం ఇచ్చినప్పుడు,
నా బంధాలన్నింటినీ నేను తప్పక తెంచుకోవాలి,
పక్కన పెట్టిన వస్త్రాల వలె నా సంకల్పాన్ని విడిచిపెట్టాలి,–
మొదటి నిద్రతో వచ్చే మొదటి కలతో
నేను పరుగెత్తుతాను, పరుగెత్తుతాను, నీ హృదయానికి చేరతాను.
ఇప్పటివరకు, ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు అత్యంత ప్రసిద్ధ సొనెట్లు బహుశా రూపెర్ట్ బ్రూక్ రాసినవే, ఇంకా ఎక్కువ రాయడానికి ఆయన బ్రతికి ఉంటే ఎంత బాగుండేదో! నేను మీకు ‘ది డెడ్’ అనే సొనెట్ను చదివి వినిపిస్తాను:
ఈ హృదయాలు మానవ సుఖాలు, చింతలతో అల్లబడ్డాయి,
దుఃఖంతో అద్భుతంగా కడగబడి, ఉల్లాసానికి త్వరగా స్పందించాయి.
కాలం వాటికి దయను ప్రసాదించింది. ఉదయం వారిదే,
సూర్యాస్తమయం, భూమి రంగులు కూడా వారివే.
వీరు కదలికను చూశారు, సంగీతాన్ని విన్నారు; తెలుసుకున్నారు
నిద్ర, మెలకువలను; ప్రేమించారు; గర్వంగా స్నేహం చేసి వెళ్ళిపోయారు;
ఆశ్చర్యపు ఆవేశాన్ని అనుభవించారు; ఒంటరిగా కూర్చున్నారు;
పువ్వులను, బొచ్చులను, చెంపలను తాకారు. ఇదంతా ముగిసింది.
మారుతున్న గాలులకు నవ్వులుగా కొట్టుకుపోయే జలాలు ఉన్నాయి
రోజంతా సుసంపన్నమైన ఆకాశపు వెలుగులో ప్రకాశిస్తాయి. ఆ తర్వాత
మంచు, ఒక సంజ్ఞతో, నాట్యం చేసే అలలను ఆపుతుంది
సంచరించే సౌందర్యాన్ని కూడా. అతను ఒక తెల్లని
విచ్ఛిన్నం కాని వైభవాన్ని, పోగుపడిన కాంతిని,
ఒక విశాలతను, రాత్రి కింద ప్రకాశించే శాంతిని వదిలి వెళ్తాడు.
నేను చదవబోయే చివరి రెండు సొనెట్లు భారతదేశంలో వ్రాయబడ్డాయి. ఇది హరింద్రనాథ్ చటోపాధ్యాయ రచించినది:
తీరం లేని సముద్రంపై ప్రయాణించే ఓడలా
చుట్టూ భయం ఆవరించి ఉండగా నేను ప్రయాణిస్తున్నాను.
చల్లని జల్లుల బూడిదరంగు ఏకరీతి
మారుతున్న అలలతో పాటు నిశ్చలంగా
భారీగా ఉవ్వెత్తున ఎగిసిపడుతుంది... అయినా, నాలోనే నేను దాక్కుంటాను
మళ్ళీ వెతికే శాశ్వత యాత్రికులను
ఏ వధువు కన్నా అందమైన కాంతిని
కళంకం లేని అద్భుతమైన ఆకాశాన్ని చూస్తూ.
ఢీకొంటున్న అలలపై నేను పైకి ఎగబాకడం చూడండి
ప్రతిసారీ మునుపటి కన్నా ఎక్కువ నిశ్చయంతో,
నా చుట్టూ ఉన్న విశాలమైన, సవాలుతో కూడిన జలాలు మ్రోగుతుండగా
శాశ్వతత్వపు అపారమైన లయలను.
మరియు ఓడ కాలాన్ని లెక్కలోకి తీసుకోదు కాబట్టి,
మైలేజీ ఉండదు, తీరం అనే భావన కూడా ఉండదు.
‘నన్ను ప్రేమించే వారికి’ అని పిలవబడే, "నా సొంతమైన ఒక పేద వస్తువుతో" నేను ముగిస్తాను:
కాలం మన నుండి ఆ సువర్ణ గంటలను దోచుకోలేదు
మనం కలిసి గడిపినవి. అవి ఎప్పటికీ ఉంటాయి
నా అంతరంగిక నిధిలో భద్రంగా భద్రపరచబడి ఉంటాయి
శ్రేష్ఠమైన కానుకలు మరియు ఎన్నటికీ వాడిపోని పుష్పాలతో.
మనకు చెందిన వాటన్నిటినీ నువ్వు కూడా నిధిగా దాచుకుంటావా,
లేదా, నువ్వు సముద్రానికి ఆవలింత దూరంలో ఉన్నప్పుడు,
ఈ రోజులను నాపై నీకున్న గాఢమైన ప్రేమను మరచిపోతావా?
లేదు, నువ్వు ఎన్నటికీ మరచిపోలేవు! ఆ శక్తులకు ధన్యవాదాలు
ఎప్పుడో గడిచిపోయిన జీవితాలలో మన తలరాతలను కలిపిన వారికి,
ప్రేమ యొక్క పట్టు దారాలు మనల్ని ఎల్లప్పుడూ గట్టిగా పట్టి ఉంచుతాయి,
మనం కలిసేంత వరకు, ఈ చిక్కుదారిలో మనకు మార్గనిర్దేశం చేయడంలో ఎన్నడూ విఫలం కావు. అందుకే నేను నిన్ను కీర్తిస్తాను
ప్రతి కొత్త ఆనంద సమయం వచ్చినప్పుడు
ఈ జీవితం అంతులేని జీవితాల పరంపరలో.
జూన్ 29న మద్రాసు నుండి ప్రసారం చేయబడింది, ఆల్ ఇండియా రేడియో సౌజన్యంతో ‘త్రివేణి’లో ప్రచురించబడింది.
మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -23-5-26-ఉయ్యూరు .
.