కాళిదాసు , చెహోవ్( త్రివేణి )
gabbita prasad
కాళిదాసు , చెహోవ్( త్రివేణి )
రచన: పురసు బాలకృష్ణన్-ఆంగ్లరచనకు నా అనువాదం
(రచయిత తన అసలు తమిళ వ్యాసం నుండి అనువదించారు)
రష్యన్ స్వభావం భారతీయ స్వభావానికి దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది. ప్రాచీన స్లావోనిక్ భాష సంస్కృతానికి చాలా దగ్గర సంబంధం కలిగి ఉందని అంటారు. "రష్యా కళ కొన్నిసార్లు బైజాంటైన్ లేదా హిందూ ప్రభావాల వల్ల దాదాపుగా కనుమరుగైపోయినట్లు అనిపిస్తుంది," అని హేవ్లాక్ ఎల్లిస్ అంటారు. "రష్యా ప్రాచ్య దేశాలతో సంబంధం కలిగి ఉంది; అది ఒక గొప్ప వారధి. అక్కడి ప్రజలు ఇప్పటికీ తీర్థయాత్రలకు వెళతారు; వారు ఇప్పటికీ పేదరికం, పవిత్రత, అద్భుతాలు, త్యాగం మరియు విశ్వాసాన్ని నమ్ముతారు," అని జి. కె. చెస్టర్టన్ అంటారు.
రష్యన్ సాహిత్యంలో ఒక నాటకం ఉంది, అది కొన్ని విషయాలలో మన గొప్ప నాటకమైన "శకుంతల"ను పోలి ఉంటుంది. నేను ఆంటోన్ చెహోవ్ రచించిన "ది చెర్రీ ఆర్చర్డ్" గురించి ప్రస్తావిస్తున్నాను. కణ్వ ఆశ్రమం నుండి శకుంతల నిష్క్రమణను వర్ణించే సన్నివేశంలో మనం చూసే గీత మాధుర్యం దాదాపు మానవ సహజమైన అనురాగంతో, ఆ నాటకంలో మానవుడిని భూమాతతో ముడిపెట్టే బంధం వర్ణించబడింది. నిష్కపటత్వం భావోద్వేగ తీవ్రత విషయంలో, ప్రపంచంలో "శకుంతల"తో పోల్చదగిన అతికొద్ది నాటకాలలో ఇది బహుశా ఒకటి.
"శకుంతల"కు లేని జాతీయ ప్రాముఖ్యత "ది చెర్రీ ఆర్చర్డ్"కు ఉంది. అయినప్పటికీ, ఇద్దరు రచయితలు పలికించిన సందేశం ఒక్కటే. అది, తన బాల్యం నుండి లాలించి, పెంచి పోషించిన ప్రకృతిపై మానవుడికి ఉన్న ప్రేమ అనే సందేశం. ఈ రెండు నాటకాలు ఒకేసారి సహజమైన మరియు సున్నితమైన, నిరాడంబరమైన మరియు శుద్ధమైన ఒక అనురాగాన్ని వెలికితీస్తాయి, అది మానవుడి హృదయాన్ని భూమి అనే మట్టికి బంధిస్తుంది. ఫ్రాన్స్ పర్యటన నుండి తిరిగి వచ్చిన వెంటనే, పేదరికంలోకి జారిపోయిన రష్యన్ కుటుంబం "ది చెర్రీ ఆర్చర్డ్"ను అమ్ముకోవలసి రావడంతో, దానిపై ఒక విషాద వాతావరణం అలుముకుని ఉంటుంది. 'ది చెర్రీ ఆర్చర్డ్'లో ప్రస్ఫుటమయ్యే భూమాత ప్రేమ, వెదురు పొదల గుండా వీచే హిమాలయపు గాలిలాంటిది. అందులో 'శకుంతల'లో వినిపించని ఎన్నో సున్నితమైన, విషాదభరితమైన భావాలు ప్రతిధ్వనిస్తాయి. మరోవైపు, 'శకుంతల'లో అదే ప్రేమ మరింత యథార్థమైన స్వరూపాన్ని మనం వింటాము, ఎందుకంటే ఆ నాటకానికి ఎలాంటి జాతీయ ప్రాముఖ్యత లేదు. 'శకుంతల'లో భూమాత తన బిడ్డలను ఆలింగనం చేసుకుంటుంది; వారు 'ది చెర్రీ ఆర్చర్డ్'లో కంటే కూడా ఆమెకు మరింత దగ్గరగా ఉంటారు.
ఇప్పుడు మనం ఈ నాటకాలను మరింత నిశితంగా పరిశీలిద్దాం.
"ది చెర్రీ ఆర్చర్డ్" నాటకంలోని మూడవ అంకం చివరిలో, అన్య తన తల్లిని ఈ విధంగా ఓదారుస్తుంది:
"అమ్మా! అమ్మా, నువ్వు ఏడుస్తున్నావు, ప్రియమైన, దయగల, మంచి అమ్మా! నా అమూల్యమైనదానా! నేను నిన్ను ప్రేమిస్తున్నాను! నిన్ను దీవిస్తున్నాను! చెర్రీ తోట అమ్ముడైపోయింది, అది పోయింది, అది నిజమే! కానీ ఏడవకు, అమ్మా! జీవితం ఇంకా నీ ముందు ఉంది, నీ మంచి, స్వచ్ఛమైన హృదయం ఇంకా నీ దగ్గరే ఉంది! పద వెళ్దాం, పద వెళ్దాం, బంగారం, ఇక్కడి నుండి దూరంగా! మనం దీనికంటే అద్భుతమైన కొత్త తోటను తయారు చేద్దాం; నువ్వు దాన్ని చూస్తావు, అర్థం చేసుకుంటావు. సాయంకాలం సూర్యునిలా, ఆనందం, ప్రశాంతమైన, గాఢమైన ఆనందం నీ ఆత్మలోకి ఇంకిపోతుంది! అప్పుడు నువ్వు నవ్వుతావు, అమ్మా! పద, బంగారం, పద వెళ్దాం!" 2
భారతీయ పాఠకుడికి ఇలాంటి వాక్యభాగం "శకుంతల" నాటకంలోని నాల్గవ అంకాన్ని గుర్తుకు తెస్తుంది. చెహోవ్ నాటకంలోని చివరి అంకంలో చెర్రీ తోట నుండి రష్యన్ కుటుంబం బయలుదేరి వెళ్లడం వర్ణించబడింది. పండ్లతోటను కొనుగోలు చేసిన వ్యాపారి లోపాహిన్ ఇలా అంటాడు,
"అందరూ వచ్చేశారా? ఎవరూ మిగిలిలేరా?" (అతను ఎడమ వైపు తలుపుకు తాళం వేస్తాడు.) "ఇక్కడ కొన్ని సామాన్లు ఉన్నాయి, మనం వాటికి తాళం వేయాలి. పదండి!"
అప్పుడు అన్య ఇలా ఏడుస్తుంది,
"వీడ్కోలు, పాత ఇల్లు! వీడ్కోలు, పాత జీవితం!"
ఆస్తిని కోల్పోయిన యజమానురాలు లిన్బోవ్ ఆండ్రీవ్నా, ఆమె సోదరుడు గేవ్, ఇద్దరూ ఒక్కరే మిగిలే వరకు వేచి ఉండి, ఒకరినొకరు కౌగిలించుకుని మెల్లగా వెక్కి వెక్కి ఏడుస్తారు. ఎవరైనా వింటారేమోనన్న భయంతో, బిగబట్టి.
గాయెవ్ (నిరాశతో): "నా సోదరి, నా సోదరి! . . . ."
లిన్బోవ్ ఆండ్రీవ్నా: "చివరిసారిగా గోడలను, కిటికీలను చూడటం! . . . . మన దివంగత తల్లి ఈ గదిలో అటూ ఇటూ తిరగడానికి ఇష్టపడేది. . . .
గాయెవ్: "నా సోదరి, నా సోదరి!"
విద్యార్థి ట్రోఫినోవ్ గొంతు బయటి నుండి వారిని పిలుస్తుంది: "యూ . . . . హూ!"
లిన్బోవ్ ఆండ్రీవ్నా, "మేము వస్తున్నాము," అని సమాధానమిస్తుంది, వారు బయటకు వెళతారు.
ఈ వీడ్కోలు దృశ్యం భారతీయ పాఠకుడికి "శకుంతల" నాలుగవ అంకాన్ని బలంగా గుర్తు చేస్తుంది, అక్కడ కణ్వుడు ఆశ్రమంలోని వారందరినీ పిలుస్తాడు
"ఓ పవిత్రమైన వనంలోని పొరుగు వృక్షాలారా, వినండి!"
తన దాహాన్ని తీర్చుకోవాలని ఎన్నడూ కోరుకోని ఆమె,
నీ దాహంతో ఉన్న వేళ్ళకు సేదతీర్చే వరకు,
అలంకరణలను ప్రేమించినప్పటికీ, నీపై ఉన్న ప్రేమ వల్ల
నీ పువ్వుల్లో ఒక్కదాన్ని కూడా ఎన్నడూ కోయని ఆమె,
నీ లేత వికసనమే ఎవరి ఆనంద ఘడియైతే,
ఆమె, ఆమే, శకుంతల నిష్క్రమిస్తోంది.
మీరందరూ దయతో, సున్నితమైన శ్వాసలతో
మీ కొమ్మల నుండి, ఆమెకు వీడ్కోలు పలకండి."
ఇలాంటి దృశ్యాలు ప్రకృతి పట్ల గొప్ప అనుభూతి గల సున్నితమైన హృదయాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి. కాళిదాసు తన భావనలో మరింత ప్రశాంత స్వభావి అయితే, చెహోవ్ సిగ్గుపడకుండా తక్కువ 'కవితాత్మకంగా' మరింత జాతీయవాదిగా ఉంటాడు. "ది చెర్రీ ఆర్చర్డ్" యొక్క ఈ రెండవ లక్షణం గురించి, నాటకాన్ని పూర్తిగా చదివిన తర్వాత పాఠకుడికి అది స్పష్టమవుతుందని చెప్పి నేను సరిపెట్టుకుంటాను.
మళ్ళీ చెహోవ్ మూగ జంతువుల పట్ల తన ప్రేమను వెల్లడిస్తాడు, కానీ దానిని చాలా క్లుప్తంగా వ్యక్తపరుస్తాడు, వాటిని దాటవేసి త్వరగా తన మానవ పాత్రల వైపు మళ్లుతాడు.
"ది చెర్రీ ఆర్చర్డ్" యొక్క ప్రారంభ అంకంలో, దాసి దున్యాషా ఇలా వ్యాఖ్యానిస్తుంది,
"రాత్రంతా కుక్కలు కూడా నిద్రపోలేదు." "తమ యజమానులు తిరిగి వస్తున్నారని అవి భావిస్తున్నట్లున్నాయి."
దానికి లోపహినుడు ఇలా బదులిస్తాడు,
"ఏమిటి, నీకేమైంది, దున్యాషా?"
దున్యాషుని ఊహ మనకు, శకుంతల తన ప్రయాణానికి ముందు రోజు పలికిన మాటలను గుర్తుచేస్తుంది,
"ఓహ్, నన్ను ఆపాలనుకుంటున్నట్టుగా నా వస్త్రాన్ని ఏది లాగుతోంది?"
అందుకు కణ్వుడు ఇలా బదులిస్తాడు,
"ప్రియమైన కుమార్తె,
అది లేడిపిల్ల, నీ దత్తపుత్రిక.
దాన్ని ఎంతో అపురూపంగా పెంచావు, దానికి అన్నం పెట్టావు
చిన్న చిన్న గుప్పెళ్లలో; దాని నోటికి గుచ్చుకున్నప్పుడు
పదునైన గడ్డితో, నువ్వు ఆ పుండును మాన్పావు
ఇంగుడి రసంతో చేసిన లేపనంతో,
ఇప్పుడు ఇదే లేడిపిల్ల నిన్ను అనుసరించాలని చూస్తోంది."
కవి కల్పన, సంకుచిత అర్థంలో, సంశ్లేషణాత్మకమైనది. అది సంఘటనలు మరియు విశేషాల నుండి అమూర్త భావనలు మరియు సాధారణీకరణల వైపు సాగుతుంది. అందువల్ల కాళిదాసు భావోద్వేగాలను చాలావరకు సాధారణ, సమగ్రమైన రీతిలో వర్ణిస్తాడు. మరోవైపు, కాల్పనిక రచయిత కల్పన విశ్లేషణాత్మకమైనది. అది హృదయం యొక్క మూలాల నుండి, వాటిని వెల్లడిస్తూ ఉదాహరణగా చూపే విశేషాలు మరియు సంఘటనల వైపు సాగుతుంది. దీని అర్థం కాల్పనిక రచయిత తక్కువ కవి అని కాదు. మరోవైపు, చేహవుని కథలు నాటకాలు ఒక నిజమైన మరియు సున్నితమైన కవి రచనలు. అతను చేసినట్లుగా, అనేక సంఘటనలు పరిస్థితులను వర్ణించి, వాటిలో అంతర్లీనంగా ఉన్న అమూర్త భావోద్వేగాలను వెలికితీయడానికి, బహుశా శుద్ధ కవి అయిన కాళిదాసు ఉపయోగించిన దానికంటే మరింత కఠినమైన కల్పన అవసరం. చేహవుడు ఆప్యాయమైన భావనను ఎలా వెలికితీస్తాడో గమనించండి. కాళిదాసు కంటే కూడా, ఈ రంగస్థలం కోరుతున్నట్లుగా, భూమాత పట్ల మరింత స్పష్టంగా. ఆ కుటుంబం బయలుదేరడానికి సిద్ధమవుతుండగా, దూరంగా చెక్కపై గొడ్డలి పడిన చప్పుడు వినిపిస్తుంది. ఆ పండ్లతోటను కొన్న వ్యాపారి లోపాహిన్, చాలా నిబ్బరంగా, వివేకం వ్యాపార చతురత ఉన్న వ్యక్తిలా మాట్లాడుతాడు:
"సరే, వీడ్కోలు, నా ప్రియ మిత్రమా. వెళ్ళే సమయం వచ్చింది. ఇక్కడ మనం ఒకరినొకరు విసుక్కుంటూ నిలబడి ఉన్నాం, కానీ జీవితం యధావిధిగా సాగిపోతూనే ఉంటుంది. . . . లియోనిడ్ ఆండ్రీవిచ్ ఒక ఉద్యోగం తీసుకున్నాడు. అతను బ్యాంకులో గుమస్తాగా చేరబోతున్నాడు – సంవత్సరానికి 6000 రూబుళ్లు." అయితే అతను దానికి కట్టుబడి ఉండడు – అతను చాలా బద్ధకస్తుడు."
అంతలో అన్య గుమ్మంలో ప్రత్యక్షమై, ఇలా అంటుంది,
"అమ్మ వెళ్ళేలోపు దయచేసి చెర్రీ తోటను నరకవద్దని మిమ్మల్ని కోరుతోంది."
ఈ నిరాడంబరమైన వాక్యం ఎంత సున్నితమైన, సుందరమైన భావంతో ప్రతిధ్వనిస్తుంది! ఇది మనకు శకుంతలను గుర్తు చేస్తుంది
"ఆమెకు అలంకారాలంటే ఎంతో ఇష్టమున్నా, నీ మీద ప్రేమతో ఒక్క పువ్వును కూడా ఎప్పుడూ కోయలేదు."
ఒకటి ఎంత అందంగా ఉందో మరొకటి కూడా అంతే అందంగా ఉంది. ఏది ఎక్కువ అందమైనదో చెప్పడం అసాధ్యం. కానీ ఆ రెండూ, తమలో తాము, ఇద్దరు కవుల పద్ధతుల మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి. చెహవ్ విశ్లేషణాత్మకమైనవాడు, కాళిదాసు సంశ్లేషణాత్మకమైనవాడు. చెహవ్కు మరింత శక్తివంతమైన కల్పనాశక్తి ఉంది, ఇది అతని అనేక కథలు నాటకాల ద్వారా స్పష్టమవుతుంది. కాళిదాసు స్వచ్ఛమైన కవిత్వాన్ని శ్వాసిస్తాడు, అది మనల్ని వెంటనే తన రెక్కలపైకి ఎత్తి, భూమిపై కంటే స్వచ్ఛమైన, తాజా గాలి వర్షంతో కడగబడిన ఉన్నత ప్రాంతాలకు తీసుకువెళుతుంది.
కాళిదాసుది ఒక సంశ్లేషణాత్మక కల్పనాశక్తి గల వ్యక్తి యొక్క కల్పనాశక్తి. ప్రాచీనుడైన, ఉపనిషత్తుల గొప్ప సంశ్లేషణాత్మక తత్వశాస్త్రంలో పెరిగిన హిందువు; చెహోవ్ యొక్కది ఒక ఆధునికుడి విశ్లేషణాత్మక ఊహాశక్తి, మానవ స్వభావం యొక్క లోతుల్లోకి నిశ్శబ్దంగా శోధించగల ఒక వైద్యుని ఊహాశక్తి.
1 సంస్కృతం నుండి ఆంగ్ల అనువాదం లారెన్స్ బినయన్ గారిది; రష్యన్ నుండి కామిల్లా చాపిన్ డేనియల్స్ మరియు జార్జ్ రాపాల్ నోయెస్ గారిది, ఒక్క సందర్భంలో తప్ప, ఆ ఒక్క సందర్భంలో అది కాన్స్టాన్స్ గార్నెట్ గారిది.
2 కాన్స్టాన్స్ గార్నెట్ గారి అనువాదం.
మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -18-5-26-ఉయ్యూరు .
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
http://sarasabharati.wordpress.com
http://sarasabharativuyyuru.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com
Rtd. head Master Sivalayam Street
Vuyyuru 521165 Krishan District
Andhra Pradesh
India
Cell : 9989066375
8520805566
Land Line : 08676-232797
SriRangaSwamy Thirukovaluru
--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "సరసభారతి సాహితీ బంధు" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to sahitibandhu...@googlegroups.com.
To view this discussion visit https://groups.google.com/d/msgid/sahitibandhu/CAJfQ0z_N%2BpdQrJeB57S0OTXtH9%2Bq5sCqM8v64R2uponXF0%3DxOg%40mail.gmail.com.