యెమెన్ లో క్రమంగా బలపడిన మహిళా సాధికార చరిత్ర

0 views
Skip to first unread message

gabbita prasad

unread,
Apr 15, 2026, 10:25:44 PMApr 15
to sahiti...@googlegroups.com, Andukuri Sastry, Krishna, S. R. S. Sastri, mrvs murthy, GITANJALI MURTHY, Mandali Buddha Prasad, Subbarao Guttikonda, D. G. V. Purnachand

యెమెన్ లో క్రమంగా బలపడిన  మహిళా సాధికార చరిత్ర

రచన: లమ్యా అబ్దుల్జలీల్ అల్-అదీమీ

నేను యెమెన్‌కు చెందిన దానిని. శాంతి , సంఘర్షణ సమయాలలో యెమెన్ మహిళల పాత్ర... వారి సవాళ్లు, వారి విజయాలు మరియు వారి ఎదురుదెబ్బల గురించి కొన్ని ఆలోచనలను మీతో పంచుకోవడానికి సంతోషిస్తున్నాను.

యెమెన్ సమాజం సంప్రదాయవాదమైనప్పటికీ, యెమెన్‌కు అధికారంలో ఉన్న మహిళల చరిత్ర ఉంది. ఇద్దరు మహిళలు యెమెన్‌ను పాలించారు: క్రీ.పూ. 2000లో రాణి బల్కిస్, ,ఇస్లాం తరువాత, 1090ల చివరలో రాణి అర్వా యాభై సంవత్సరాలు పాలించారు. వారి పాలనలు యెమెన్ చరిత్రలోనే అత్యంత స్థిరమైన మరియు సుసంపన్నమైన కాలాలలో కొన్ని.

గత శతాబ్దపు యాభైలు  అరవైల కాలం విషయానికొస్తే, యెమెన్ మహిళలు దక్షిణాన బ్రిటిష్ వలసవాదానికి వ్యతిరేకంగా పురుషులతో కలిసి పోరాడారు . ఉత్తరాన అన్యాయమైన రాచరికాన్ని ఎదిరించిన పురుషులకు అండగా నిలిచారు. అయితే, వారి కీలకమైన ప్రతిఘటన పాత్రలు ఉన్నప్పటికీ, 1960లలో ఉత్తర, దక్షిణ యెమెన్‌లలో జరిగిన విప్లవాల తర్వాత, అక్కడి మహిళలు రాజకీయ జీవితంలో  కార్మిక మార్కెట్‌లో పాల్గొనకుండా నిరోధించబడ్డారు. బలమైన పితృస్వామ్య సమాజంలో పాతుకుపోయినప్పటికీ, దీనికి విద్యాలోపం, పాతుకుపోయిన సాంప్రదాయ ఆచారాలు, దీర్ఘకాల చారిత్రక సంప్రదాయాలు  సంప్రదాయవాద మతపరమైన అంశాలు కూడా కారణమని చెప్పవచ్చు. టెలివిజన్, రేడియో లేదా ప్రభుత్వ పరిపాలన పదవులలో పనిచేయడానికి కొద్దిమంది మహిళలకు మాత్రమే అవకాశాలు లభించాయి. అయితే, దక్షిణ యెమెన్‌లోని మహిళలు మరింత అదృష్టవంతులు. దక్షిణ యెమెన్‌లో సోషలిస్ట్ పార్టీ పాలనలో, 1987లో జరిగిన మొదటి పీపుల్స్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో మహిళలు పది స్థానాలను గెలుచుకున్నారు,  దక్షిణ యెమెన్ మహిళలు అరేబియా ద్వీపకల్పంలో మొదటిసారిగా ఉప మంత్రి, కళాశాల డీన్, టీవీ వ్యాఖ్యాత  న్యాయమూర్తి వంటి పదవులను చేపట్టారు.

1990లలో ఉత్తర, దక్షిణ యెమెన్‌ల మధ్య ఐక్యత తరువాత, అంతర్జాతీయ సమాజం

1990వ దశకంలో ఉత్తర, దక్షిణ యెమెన్‌లు ఏకమైన తర్వాత, అంతర్జాతీయ సమాజం

యెమెన్ మహిళలకు సాధికారత కల్పించాలని, నాయకత్వ పదవులలో, అలాగే సైనిక భద్రతా రంగాలలో వారికి మద్దతు ఇవ్వాలని గత ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి తెచ్చింది.

అందువల్ల, 2003లో అప్పటి ప్రభుత్వం 15% కోటాను కేటాయించింది,

కానీ వాస్తవానికి పార్లమెంటులో ఒక మహిళకు సభ్యత్వం లభించింది . ఒకరిద్దరు మహిళలు ఒక కాలం నుండి మరొక కాలానికి, తరచుగా మానవ హక్కులు  సామాజిక వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖలో, మంత్రి పదవులను చేపట్టారు.

కేవలం 1.7% మహిళలు మాత్రమే యెమెన్ సైన్యం  పోలీసులలో చేరారు,  2006లో ఉగ్రవాద నిరోధక దళాలలో 20 మంది మహిళలతో ఒక ప్రత్యేక విభాగాన్నిఏర్పాటు చేశారు. వీరికి అమెరికా ద్వారా ఉన్నత శిక్షణ లభించినప్పటికీ, వారి పనిమహిళా అనుమానితుల తనిఖీకి  అంతకు మించి పెద్దగా దేనికీ పరిమితం కాలేదు. అంతేకాకుండా, మహిళలు తరచుగా రాజకీయ పార్టీలలో చేరలేదు, ఎందుకంటే రాజకీయ పార్టీలు వారి భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించలేదు లేదా కోరలేదు, లేదారాజకీయాలలో పనిచేసే మహిళల పట్ల ప్రజలలో ఉన్న ప్రతికూల మూస అభిప్రాయాల కారణంగా అలా జరిగింది.

అరబ్ వసంతం సమయంలో యెమెన్ మహిళలకు ఒక మలుపు వచ్చింది. ఆ సమయంలో, గత ప్రభుత్వాన్ని కూలదోసి, కొత్త ప్రభుత్వాన్ని అధికారంలోకి తెచ్చిన ప్రదర్శనలలో యెమెన్ మహిళలు ముందుండి నడిపించారని యావత్ ప్రపంచం గమనించింది. పెద్ద సంఖ్యలో యెమెన్ మహిళా కార్యకర్తలు ముందుకు వచ్చారు, వారిలో కొందరు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు బహుమతులు గెలుచుకున్నారు ముఖ్యంగా నోబెల్ బహుమతి గెలుచుకున్న తవక్కోల్ కర్మాన్,  ఇటీవలే 2020లో మానవ హక్కుల పరిరక్షకుల కోసం మార్టిన్ ఎన్నాల్స్ అవార్డును గెలుచుకున్న న్యాయవాది హుదా అల్-సరారీ. ఈ అంతర్గత ఎదురుదెబ్బలు ఉన్నప్పటికీ, యెమెన్ మహిళలు చురుకుగా పాల్గొంటూనే ఉన్నారు. 2012లో, ఐక్యరాజ్యసమితి మరియు అంతర్జాతీయ సమాజం ఆధ్వర్యంలో జరిగిన యెమెన్ జాతీయ సంభాషణ సదస్సులో మహిళలు పాల్గొన్నారు. ఆ సదస్సు ఒక తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది.

ఈ సదస్సు, అన్ని ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలతో పాటు ప్రతినిధి బృందాలు మకమిటీలలో మహిళలకు 30% ప్రాతినిధ్య కోటాను కేటాయించే ఒక ప్రతిపాదనను ఆమోదించింది. శాంతి  భద్రతా వ్యవహారాలలో మహిళల భాగస్వామ్యం  ప్రాముఖ్యతను నొక్కిచెప్పే ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి తీర్మానాలు 1325  1820లకు అనుగుణంగా ఈ లక్ష్యాలు రూపొందించబడ్డాయి. యెమెన్  నూతన రాజ్యాంగ ముసాయిదా రూపకల్పనలో కూడా మహిళలు పాలుపంచుకున్నారు; ఈ ప్రక్రియలో నలుగురు మహిళలు మరియు 17 మంది పురుషులు పాల్గొన్నారు.

యెమెన్ చరిత్రలో తొలిసారిగా రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించడంలో భాగంగా,

యెమెన్ మహిళలు  కుటుంబ వ్యవహారాలపై ప్రత్యేక ఆసక్తిని కలిగించే అనేక అధికరణలను వారు అందులో చేర్చగలిగారు.

యెమెన్ ప్రజలు ప్రజాస్వామ్యం వైపు తొలి అడుగు వేసి, నూతన యెమెన్‌ను నిర్మిస్తున్న తరుణంలో,మరియు మహిళలు తొలిసారిగా రాజకీయ ప్రక్రియలో పాల్గొనబోతున్న తరుణంలో, 2014 చివరలో,ఇరాన్ మద్దతుగల హౌతీ మిలీషియా అనేక ఉత్తర ప్రావిన్సులను తమ నియంత్రణలోకి తీసుకుని, అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన అధ్యక్షుడు అబ్ద-రబ్బు మన్సూర్ హదీ ప్రభుత్వాన్ని రాజధాని సనా నుండి వెళ్లగొట్టింది.

2015లో, అధికారికంగా యుద్ధం ప్రారంభమైంది.

2018లో, యెమెన్‌కు ప్రత్యేక రాయబారి కార్యాలయం  ఐక్యరాజ్యసమితి మహిళా విభాగం కలిసితవాఫాఖ్, లేదా యెమెన్ మహిళల శాంతి మరియు భద్రత ఒడంబడికను ఏర్పాటు చేశాయి. 2018 మధ్యలో, ఐక్యరాజ్యసమితి మహిళా విభాగం (UN Women) మరియు పాక్ట్ (Pact) మద్దతుతో, ప్రత్యేక రాయబారి కార్యాలయం యెమెన్ మహిళల సాంకేతిక సలహా బృందాన్ని (TAG) ఏర్పాటు చేసింది. ప్రస్తుతం TAGలో ఎనిమిది మంది యెమెన్ మహిళలు ఉన్నారు.

 

పాక్ట్ , TAG నుండి వచ్చిన ప్రతినిధి బృందాలను, కువైట్, జెనీవా  స్టాక్‌హోమ్‌లలో జరిగిన అనేక విడతల చర్చలకు సలహాదారు హోదాలో హాజరు కావాలని ప్రత్యేక రాయబారి ఆహ్వానించారు, అయినప్పటికీ మహిళలను చర్చలలో నేరుగా పాల్గొనడానికి అనుమతించలేదు లేదా ఆహ్వానించలేదు.

యెమెన్ కోసం ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రత్యేక రాయబారి, తమ చర్చల ప్రతినిధి బృందంలో మహిళలను చేర్చుకోవాలని హౌతీ మిలీషియాను ఒప్పించడంలో విఫలమైనప్పటికీ,ప్రభుత్వ ప్రతినిధి బృందంలోని ఇద్దరు మహిళలు, రానా ఘనేమ్ మరియు నిహాల్ అల్-అవ్లాఖీ, చర్చల విడతలలో పాల్గొన్నారు.

ప్రభుత్వంలో మహిళలకు అధికారిక పాత్రలు పరిమితంగా ఉన్నప్పటికీ, చాలా మంది యెమెన్ మహిళలు, ముఖ్యంగా యువతులు, పౌర సమాజంలో పాల్గొంటూ స్థానిక సంస్థలకు నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ సంస్థలు మానవతా సహాయం అందించలేని స్థానిక సమాజాలకు వారు సహాయం అందించడంలో విజయం సాధించారు.

ఫలితంగా, వారు అనేక కొత్త శాంతి కార్యక్రమాలను విజయవంతంగా ప్రారంభించి,

ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక శాంతి సదస్సులు, కార్యక్రమాలు మరియు సమావేశాలలో పాల్గొన్నారు.

ఈ సవాళ్లన్నింటినీ ఎదుర్కొంటూ కూడా, యెమెన్ మహిళలు శాంతి, భద్రత మరియు పరిపాలనలో చురుకుగా పాల్గొంటూనే ఉన్నారు. సంఘర్షణ ప్రభావిత ప్రాంతాల నుండి పౌరులను, గాయపడిన వారిని తరలించడంలో సహాయపడటం, మానవతా సహాయం కోసం సంప్రదింపులు జరపడం, రహదారులు మరియు సరిహద్దులను తెరవడం, లేదా ఖైదీల విడుదల మరియు మార్పిడిపై పనిచేయడం వంటి పనుల ద్వారా వారు తమ వంతు కృషి చేశారు. ఏర్పడిన ప్రతి ప్రభుత్వంలోనూ ముగ్గురు నుంచి నలుగురు మహిళలు మంత్రి పదవులు చేపట్టారు, మరియు ముగ్గురు మహిళా రాయబారులు నియమించబడ్డారు. దురదృష్టవశాత్తు, గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వానికి మరియు దక్షిణ పరివర్తన మండలికి మధ్య సంవత్సరాల తరబడి ఉద్రిక్తతల తర్వాత, ఉత్తర, దక్షిణ ప్రాంతాల మధ్య ప్రాతినిధ్య కోటా వ్యవస్థతో కూడిన రియాద్ ఒప్పందం కింద నవంబర్ 2019లో కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పడినప్పుడు, ఏ మహిళ కూడా మంత్రి పదవికి నియమించబడలేదు. ఈ నిర్ణయానికి "అసాధారణ పరిస్థితులు" కారణమని పేర్కొంటూ, రాజకీయ పార్టీలు ఇప్పుడు కేవలం పురుషులను మాత్రమే నామినేట్ చేయడానికి ఇష్టపడుతున్నాయి.

యెమెన్ మహిళల విజయాలు, అపజయాలు ఎలా ఉన్నప్పటికీ, చివరికి ఈ యుద్ధం ఎందరో మహిళల ప్రాణాలను బలిగొంది.

యెమెన్ మహిళల విజయాలు, అపజయాలు ఉన్నప్పటికీ, చివరికి ఈ యుద్ధం ఎందరో మహిళలు, పిల్లల ప్రాణాలను బలిగొంది. హౌతీ మిలీషియా నియంత్రణలో ఉన్న నగరాల్లో, మహిళలపై హింస, వివక్ష అత్యంత భయంకరంగా ఉన్నాయి. బాల్య వివాహాల సంఖ్యలో అపారమైన పెరుగుదల మహిళల హక్కుల పట్ల పూర్తి అగౌరవాన్ని ప్రతిబింబిస్తోంది. ఐక్యరాజ్యసమితి తీర్మానం 1325లో పేర్కొన్న విధంగా మహిళల హక్కులను, యెమెన్ ప్రజలందరి హక్కులను నిర్ధారించడానికి ఉన్న ఏకైక మార్గం, గల్ఫ్ ఇనిషియేటివ్, యెమెన్ జాతీయ చర్చల ఫలితాలు, మరియు అంతర్జాతీయ భద్రతా తీర్మానం 2216 అనే మూడు సూచనల ఆధారంగా సుస్థిర శాంతిని నెలకొల్పడమే. అప్పుడు మాత్రమే మహిళలు ఐక్యరాజ్యసమితి తీర్మానం 1325 యొక్క నిజమైన స్ఫూర్తిని, ఉద్దేశాన్ని స్వేచ్ఛ, సమానత్వాన్ని ఆస్వాదించగలరు.

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -16-4-26-ఉయ్యూరు

 


--
a.jpg
b.jpg
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages