A.I.అందించిన సమాచారం
బోయ పాలెగాళ్ళ ఆస్థానం కర్నూలు జిల్లా’’ రాముని దిన్నె’’ లో శ్రీరాముడు ప్రతిష్టించిన -శ్రీ రామలింగేశ్వర స్వామి దేవాలయం
రామునిదిన్నె (Ramunidinne) ప్రాంతానికి ఒక చిన్న స్థాయి సంస్థానంగా లేదా 'పాళెగాళ్ల' (Palegars) కేంద్రంగా చరిత్ర ఉంది. విజయనగర సామ్రాజ్య పతనం తర్వాత రాయలసీమ ప్రాంతంలో వెలసిన అనేక చిన్న సంస్థానాలలో ఇది కూడా ఒకటి.
దీనికి సంబంధించిన చారిత్రక వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
1. పాళెగాళ్ల పాలన
బ్రిటిష్ వారి రికార్డుల ప్రకారం (ముఖ్యంగా థామస్ మన్రో నివేదికలు), రామునిదిన్నె ఒక పాళెపట్టు (Polygars site) గా ఉండేది. విజయనగర రాజుల వద్ద సైన్యాధ్యక్షులుగా పనిచేసిన వారు, సామ్రాజ్యం బలహీనపడ్డాక ఈ ప్రాంతాలపై స్వతంత్రంగా అధికారాన్ని చలాయించారు.
2. సంస్థానాధీశులు
రామునిదిన్నె పాలకులు బోయ (Boya) కులానికి చెందిన వారని చరిత్రకారులు పేర్కొంటారు. వీరు ప్యాపిలి, బనగానపల్లె మరియు డోన్ ప్రాంతాల మధ్య ఉన్న కనుమలను, మార్గాలను రక్షించే బాధ్యతను కలిగి ఉండేవారు. యుద్ధ విద్యల్లో వీరు చాలా నిపుణులు.
3. భౌగోళిక వ్యూహం
రామునిదిన్నె సంస్థానం కొండలు మరియు అడవుల మధ్య ఉండటం వల్ల, శత్రువుల దాడి నుండి రక్షణ పొందడానికి సులువుగా ఉండేది. ఇక్కడి కోట ఆనవాళ్లు మరియు బురుజులు ఇప్పటికీ ఈ ప్రాంతపు గతాన్ని గుర్తు చేస్తాయి.
4. బ్రిటిష్ వారితో ఘర్షణ
1800 ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ రాయలసీమను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకున్నప్పుడు, రామునిదిన్నె పాళెగాళ్లు వారిని ఎదిరించారు. అయితే, సర్ థామస్ మన్రో నేతృత్వంలో బ్రిటిష్ వారు ఈ చిన్న చిన్న సంస్థానాలను అణచివేసి, వారి కోటలను ధ్వంసం చేసి, కప్పం కట్టేలా ఒప్పందాలు చేసుకున్నారు.
క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే:
రామునిదిన్నె అనేది ఒకప్పుడు స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన చిన్న సంస్థానం. ఇక్కడ ఉన్న రామలింగేశ్వర స్వామి ఆలయానికి ఈ సంస్థానాధీశులు ఎన్నో భూదానాలు, కైంకర్యాలు చేసినట్లు శాసనాల ద్వారా తెలుస్తోంది.
రామునిదిన్నెలోని శ్రీ రామలింగేశ్వర స్వామి ఆలయం అత్యంత ప్రాచీనమైనది మరియు చారిత్రక ప్రాముఖ్యత కలిగినది. ఈ ఆలయానికి సంబంధించిన విశేషాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
స్థానిక ఐతిహ్యం ప్రకారం, వనవాస సమయంలో శ్రీరాముడు ఇక్కడ శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి పూజించాడు. అందుకే ఈ స్వామికి రామలింగేశ్వర స్వామి అని పేరు వచ్చింది. రాముడు స్వయంగా పూజించిన లింగం కాబట్టి, భక్తులు దీనిని అత్యంత పవిత్రంగా భావిస్తారు.
ఈ ఆలయ నిర్మాణం విజయనగర శిల్పకళా రీతిని పోలి ఉంటుంది.
· గర్భాలయం: ప్రధాన శివలింగం ఇక్కడ కొలువై ఉంటుంది.
· నంది: ఆలయం ముందు వైపున అందంగా చెక్కబడిన నంది విగ్రహం ఉంటుంది.
· మంటపాలు: ఆలయంలోని రాతి స్తంభాలపై హిందూ పురాణాలకు సంబంధించిన శిల్పాలు, లతలు చెక్కబడి ఉంటాయి. ఇవి ఆ కాలపు శిల్పుల నైపుణ్యానికి నిదర్శనం.
రామునిదిన్నె సంస్థానాన్ని పాలించిన పాళెగాళ్లు ఈ ఆలయాన్ని తమ కులదైవంగా లేదా ప్రధాన దైవంగా ఆరాధించేవారు. ఆలయ నిర్వహణ కోసం, నిత్య ధూప దీప నైవేద్యాల కోసం వారు వందల ఎకరాల భూమిని మాన్యంగా ఇచ్చినట్లు శాసనాల ద్వారా తెలుస్తోంది.
· మహాశివరాత్రి: ఈ ఆలయంలో మహాశివరాత్రి వేడుకలు అత్యంత వైభవంగా జరుగుతాయి. చుట్టుపక్కల గ్రామాల నుండి వేల సంఖ్యలో భక్తులు తరలివస్తారు.
· కార్తీక మాసం: నెల రోజుల పాటు విశేష పూజలు, దీపోత్సవాలు నిర్వహిస్తారు.
· శ్రీరామనవమి: శివాలయం అయినప్పటికీ, రాముడి పేరుతో ముడిపడి ఉన్నందున ఇక్కడ రామనవమి రోజున కూడా ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి.
పురాతనమైన ఈ ఆలయం కాలక్రమేణా కొంత శిథిలావస్థకు చేరుకున్నప్పటికీ, గ్రామస్థులు మరియు భక్తుల సహకారంతో పునరుద్ధరణ పనులు జరుగుతుంటాయి. ఆధ్యాత్మికంగానే కాకుండా, చరిత్రను శోధించే వారికి ఈ ఆలయం ఒక ముఖ్యమైన కేంద్రం.
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -8-2-26-ఉయ్యూరు