మధ్యప్రాచ్యంలో ఒక సంచారి-(త్రివేణి )
gabbita prasad
మధ్యప్రాచ్యంలో ఒక సంచారి-(త్రివేణి )
రచన: పి. చెంచియా, ఎం.ఎల్.-ఆంగ్లరచనకు నా అనువాదం
సంచార జీవనం
జీవితంలో వలె, ప్రయాణంలో కూడా, ఒక వ్యక్తి తన ఆశలు అంచనాల కొలమానానికి తగిన ప్రతిఫలాన్ని పొందుతాడు. ఒక దేశాన్ని 'చూడాలనే' ఆత్రుతతో ఉన్న అమెరికన్, సన్నబడిన జేబు పుస్తకంతో, మందమైన నోట్బుక్తో సంతృప్తిగా ఇంటికి తిరిగి వస్తాడు. తాను వెళ్ళిన ప్రతిచోటా పటిష్టమైన జ్ఞానాన్ని సంపాదించే శ్రద్ధగల ప్రయాణికుడు, ప్రజా గ్రంథాలయాలను ప్రయాణ పుస్తకాలతో నింపుతాడు, అవి అరలలో కదలకుండా ఉంటాయి. 'పర్యటకుడు' వీరి కంటే ఒక మెట్టు పైనే ఉంటాడు. అతనికి ప్రపంచం కొత్తగా విడుదలైన సినిమా లాంటిది, కానీ ఒకే ఒక్క తేడా ఏమిటంటే, అతను కదులుతున్నప్పుడు ఆ 'సినిమా' స్థిరంగా ఉంటుంది. ఈ సామాన్య జనసమూహానికి పైన 'తాత్విక సంచారి' నిలుస్తాడు, అతనికి ప్రయాణం అనేది ఒక సుదీర్ఘమైన అద్భుత నాటకం, అందులో అతనే ప్రధాన పాత్రధారి. అతను తాను సందర్శిస్తున్న 'ప్రజల' మధ్య 'మరుగునపడటానికి' ప్రయత్నిస్తాడు; ఆ దేశపు పిల్లల చిరునవ్వుల ముఖాలలో, పౌరుల గంభీరమైన ముఖాలలో ప్రతిబింబించే ఆ దేశపు 'ఆత్మ' గురించి కొంత అవగాహన పొందడానికి ప్రయత్నిస్తాడు; మానవ హృదయాలు మనస్సుల 'కిటికీల' ద్వారా జీవిత దృశ్యాన్ని వీక్షించడం. చూడగలిగినదంతా చూసిన తర్వాత కూడా, ఒక వింతైన అసంతృప్తి మిగిలి ఉంటుంది. మీరు స్థానికుల వలె దుస్తులు ధరించి, వారి బజారులలో లక్ష్యం లేకుండా తిరుగుతూ, వారి జనసమూహాలలో స్వేచ్ఛగా కలిసిపోయి, వారితో నవ్వుతూ, కబుర్లు చెబుతూ, ఆ ఒక్క అద్భుత క్షణంలో మీరే వారిలో ఒకరని భావించినప్పుడు మాత్రమే ఆ అసంతృప్తి తొలగిపోతుంది. నిజమైన ప్రయాణంలో ఎల్లప్పుడూ ఒక రకమైన సంచార స్వభావం ఉంటుంది అదే ఒక అంతిమ లక్ష్యం.
మహాయుద్ధం
ఊహాశక్తి లేనివారికి, ఆధునిక ప్రయాణం చాలా సాదాసీదాగా అనిపిస్తుంది. 'సింద్బాద్ నావికుడు' సాహసాలను మన హృదయాలకు అంత ప్రియమైనవిగా చేసిన ప్రమాదాలు, ఆశ్చర్యాలు ఉత్సాహాలు ఇందులో ఏవీ ఉండవు. సముద్రంలో ఓడ ప్రమాదాలు లేవు, భూమిపై బందిపోట్లు లేరు, మిమ్మల్ని మాయ చేసే మాంత్రికులు లేరు, మిమ్మల్ని వజ్రాల లోయలోకి తీసుకువెళ్లే రాక్ పక్షులు లేవు, మిమ్మల్ని స్వాగతించి, గౌరవించి, అందమైన యువతులతో వివాహం జరిపించే రాకుమారులు లేరు. మీరు బొంబాయిలో ఓడ ఎక్కి, గమ్యస్థానంలో భీమా చేయబడిన సామానులా సురక్షితంగా దించబడతారు. అయినప్పటికీ, కొద్దిపాటి ఊహాశక్తితో మీరు మీ ప్రయాణాన్ని ఉత్కంఠభరితమైన, తృటిలో తప్పించుకునే సంఘటనలతో నిండిన సాహసయాత్రగా మార్చుకోవచ్చు. ఆధునిక యాత్రికుడికి, క్రూర మృగాలు, నరభక్షకులు, డ్రాగన్లు, మంత్రగత్తెలు వంటి ప్రాచీన శత్రువులందరూ మార్గదర్శకులుగా మారిపోతారు. పోర్ట్ సైద్లో అడుగుపెట్టగానే వారు మిమ్మల్ని చుట్టుముడతారు, కైరోలోని హోటళ్ల ప్రవేశ ద్వారాల వద్ద మీ కోసం పొంచి ఉంటారు, జెరూసలేంలోని జాఫా గేట్ వద్ద మిమ్మల్ని చిక్కులో పడేస్తారు, డమాస్కస్ బజార్లలో మిమ్మల్ని బంధిస్తారు. వీలైనప్పుడు వారిని తప్పించుకోవడం, అవకాశం దొరికినప్పుడు వారిని తెలివిగా ఓడించడమే అసలైన గొప్ప ఎత్తుగడ. ఇది ప్రశాంతమైన మనస్సు, ధైర్యమైన గుండె, బలమైన నరాలు అవసరమయ్యే ఒక కష్టమైన ఆట. దాదాపు ప్రతి సందర్భంలోనూ విజయం మార్గదర్శకుడిదే. అయినప్పటికీ, పోరాటం చేయకుండా లొంగిపోకపోవడమే సాహస యాత్రికుడి లక్షణం. మార్గదర్శకుడిని మన పండితుడిలాంటివాడు అని చెప్పాలి. అతను కంఠస్థం చేసిన నిష్ప్రయోజనమైన జ్ఞానం అద్భుతమైన సమాహారాన్ని కలిగి ఉంటాడు. అతనికి చూడదగ్గ ప్రదేశాలు, వాటి చరిత్ర తెలుసు. అతను మిమ్మల్ని అందరూ నడిచిన దారుల్లో తీసుకువెళ్లగలడు. కానీ అంతకు మించి దేనికైనా, అతను విరిగిన రెల్లు గడ్డి లాంటివాడు. మీరు అదృష్టవశాత్తూ అతని నుండి తప్పించుకోగలిగితే, మీరు అపరిచిత ప్రాంతాలలోకి ప్రయాణిస్తారు, సాహసాలను ఎదుర్కొంటారు, జీవితాన్ని చూస్తారు. నా ప్రయాణాలలో గుర్తుంచుకోవలసిన విలువైనవన్నీ, నేను నా మార్గదర్శి నుండి పారిపోయినప్పుడే నాకు జరిగాయి.
వ్యూహాత్మక కేంద్రాలు
ప్రయాణంలో ఒక క్రమబద్ధమైన శాస్త్రం, కళ ఉంటాయి. మీరు ఒక దేశాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే, దాని భౌతిక, సామాజిక వ్యూహాత్మక కేంద్రాలను తప్పక తెలుసుకోవాలి. అనుభవం లేనివారు గైడ్ చేత ఇటు అటు ఈడ్చబడుతూ, ఒక చోటు నుండి మరో చోటుకు, ఒక మసీదు నుండి ఇంకో మసీదుకు అలసటగా 'పరుగెత్తి', చివరికి విసుగుతో, అలసటతో ప్రాణం లేని నిశ్చల రాశిగా మిగిలిపోతారు. 'జ్ఞానులు' ఒక నగరం సంపూర్ణ దృశ్యాన్ని తమ కళ్ళ ముందు ఆవిష్కరించే 'ఒకే ఒక్క' ప్రదేశానికి వెళ్తారు. కోట పైనుండి 'కైరో' కనిపిస్తుంది. ఆ అత్యున్నతమైన వీక్షణ స్థానం నుండి ఆ మర్మమైన నగరాన్ని గంటసేపు తదేకంగా చూస్తే తప్ప, కైరో యొక్క మాయను ఎవరూ తెలుసుకోలేరు. అక్కడ శివార్లలో అంతులేని ఎడారి ఉంది: శాశ్వతమైన పిరమిడ్లు కాపలాగా నిలబడి ఉండగా, స్ఫింక్స్ కాలాతీత రహస్యాలను ఛేదిస్తూ ఉంటుంది; మీకు కొంచెం దిగువన ఫ్లాట్ల అడవి ఉంది – అది ఆధునికంగా, అదే సమయంలో అనాగరికంగా ఉంటుంది. కానీ, మానవ నివాసాలలో ‘ఆధునికత’కు నిరసనగా ఆకాశం వైపు తమ సన్నని వేళ్లను చాచిన వేలాది మినార్లు దానికి ఒక ప్రత్యేక శోభను చేకూరుస్తాయి. కోట పైనుంచి కైరోను చూస్తే, అది నిజంగా మసీదుల నగరం అని అర్థమవుతుంది.
బెత్ఫగే నుండి జెరూసలేంకు వెళ్లే దారిలో పర్వతాలు, లోయల మధ్య వంకరటింకరగా సాగే ఒక మార్గం ఉంది – యేసు చివరిసారిగా జెరూసలేంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు ప్రయాణించిన మార్గం ఇదే కాబట్టి, క్రైస్తవులకు ఇది పవిత్రమైనది. మీరు నగరాన్ని సమీపిస్తున్నప్పుడు, ఒక ఎత్తైన ప్రదేశానికి చేరుకుంటారు, అక్కడ ఎలాంటి హెచ్చరిక లేకుండా నగరం మీపైకి ఒక్కసారిగా విరుచుకుపడుతుంది. ఆ ఎత్తు నుండి పవిత్ర నగరం మీ కళ్ల ముందు రూపుదిద్దుకున్నట్లు కనిపిస్తుంది. అక్కడ బంగారు ద్వారం ఉంది; మహమ్మదీయ సంప్రదాయం ప్రకారం, మానవాళిని తీర్పు తీర్చడానికి యేసు తిరిగి వచ్చినప్పుడు ఈ ద్వారం తెరవబడుతుంది; దాని పైన ‘హరామ్-ఎష్-షెరెఫ్’ అనే అందమైన, వైభవోపేతమైన మసీదు ఉంది. ఇది యూదుల దేవాలయం శిథిలాలపై నిర్మించబడిన ఒక సున్నితమైన పింగాణీ గోపురంతో ఉంటుంది; ఆవల సీయోను నగరం ఉంది, అది హింసించబడిన జాతికి ఒక స్వప్నం సాంత్వన. దాని మధ్యలో పవిత్ర సమాధి చర్చి ఉంది – యేసును శిలువ వేసిన సాంప్రదాయ ప్రదేశం అది. ఒక చిరస్మరణీయ సందర్భంలో యేసు చేసినట్లుగా, మీరు కూడా ఆ ప్రదేశం నుండి వారి కోసం కన్నీరు కార్చితే తప్ప, శిలువ వేయబడిన ఆ జాతి వేదనను మీరు ఎలా అర్థం చేసుకోగలరు? చీకటి నుండి వెలువడే వెలుగుకు, మరణం నుండి ఉద్భవించే పునరుత్థానానికి ప్రతీక అయిన క్రైస్తవ మతం అర్థాన్ని మీరు ఎలా గ్రహించగలరు? మీ క్రింద ఉన్న 'గెత్సేమనే' తోట గురించి గానీ, లేదా మీ ముందున్న నగరం యొక్క స్వప్నం గురించి గానీ మీరు ధ్యానించకపోతే? ఆ నగరం ఎన్నిసార్లు 'నాశనం' చేయబడినప్పటికీ, పునరుత్థానంలో విజయవంతంగా పైకి లేచింది.
కానీ, ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన నగరమైన డమాస్కస్ను అర్థం చేసుకోవడానికి, మీరు ఏ కొండనూ ఎక్కనవసరం లేదు, ఏ గోపురాన్నీ అధిరోహించనవసరం లేదు. నాతో పాటు నగరానికి ఐదు మైళ్ల దూరంలో ఉన్న ఒక కేఫ్కు వచ్చి, సుదీర్ఘ ప్రయాణపు మరకలను తన శరీరంపైనా, దుస్తులపైనా మోస్తున్న ఆ 'అరబ్' పక్కన కూర్చోండి. అతను బాగ్దాద్ నుండి ఒక యాత్రికుల బృందంలో, పది రోజుల ఎడారి ప్రయాణం చేసి వచ్చాడు. ఇప్పుడు, ఎడారిలో ప్రయాణించే ఒక యాత్రికుడు మాత్రమే ఆస్వాదించగలిగినట్లుగా, ఒడ్డున అద్భుతమైన పచ్చదనం తివాచీలా పరుచుకుని ఉన్న, క్రింద గలగలలాడుతున్న ఏడు సెలయేళ్ల మధురమైన సంగీతాన్ని ఆస్వాదిస్తున్నాడు. ఘోషించే సముద్రానికి, మండే ఎడారులకు మధ్య నెలకొని ఉన్న ఈ పండ్ల తోటల నగరం ఎల్లప్పుడూ కవుల ప్రశంసలను పొందింది. మీరు ఈ అరబ్తో కూర్చుని, మీ జ్ఞాపకాలను నెమరువేసుకుంటున్నప్పుడు... యుగాల మసక లోతుల్లో, ఘనమైన గతాన్ని తలపిస్తూ, మహమ్మద్ ఇలా ఉద్ఘటించినప్పుడు ఆయన అనుభూతిలోకి మీరు ప్రవేశించవచ్చు, "మానవునికి స్వర్గం ఒక్కటే ఉంది కాబట్టి, దానిని భూమిపై వెతకకూడదు; అందుకే నేను డమాస్కస్లోకి ప్రవేశించను." అరబ్బుల దృష్టిలో స్వర్గం అంటే డమాస్కస్ – పారే సెలయేళ్లు, పండ్లతో నిండిన చెట్లతో కూడిన ఒక పండ్ల తోట.
హృదయ ద్వారాలు
కానీ ఒక యాత్రికుడు ఒక వింత నగరం జీవితంలోకి ఎలా ప్రవేశించగలడు – దాని సామాజిక జీవితపు నాటకాన్ని ఎలా అర్థం చేసుకోగలడు? ఇక్కడ కూడా, అనుభవజ్ఞుడైన యాత్రికుడి వద్ద తాళం వేసిన తలుపులను తెరిచే 'ఓపెన్ సెసేమ్' ఉంటుంది. మీకు అపరిచితులైన ఒక నగరం జీవితాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి, ఇవిగో ఆ రహస్య పదాలు. మొదటి ప్రవేశ ద్వారం కేఫ్, ఇది మధ్యప్రాచ్యంలో జీవితానికి ఒక తాళం చెవి లాంటిది. కైరోలో, ఎజ్బాకిర్ గార్డెన్స్కు సరిగ్గా ఎదురుగా 'కేఫ్ డి నైల్' ఉంది. అక్కడి గుండ్రని బల్లలలో ఒకదాని వద్ద కూర్చుని చప్పట్లు కొట్టండి. ఒక మాంత్రికుడి ఆజ్ఞకు జిన్ని వచ్చినట్లుగా, ఒక నల్లని నుబియన్ వెయిటర్ ఎక్కడి నుంచో ప్రత్యక్షమవుతాడు. 'కాఫీ' అనే మంత్ర పదాన్ని పలకండి, ఆ బూట్ల పాలిష్ చేసేవాడు మీ పాదాలను గట్టిగా పట్టుకోగానే, మెల్లగా వెనక్కి వాలి, మీ చుట్టూ గిరగిర తిరుగుతున్న జీవితపు అధ్యయనంలో లీనమైపోండి. ట్రామ్ కార్లు ప్రతి నిమిషం బెడూయిన్లు, కాప్టులు, టర్కులు, సూడానీయులు వంటి మధ్యప్రాచ్యానికి చెందిన అన్ని రకాల, అన్ని జాతుల విభిన్న జనసమూహాన్ని అత్యద్భుతంగా బయటకు పంపిస్తాయి. యుష్మాక్ వెనుక ఎలాంటి అందం చిరునవ్వు చిందిస్తుందో, తుర్బుష్ కింద ఎలాంటి ఆలోచన మరుగుతోందో ఊహించే ఆటలో ఒక గంట గడిపితే, గైడ్ల సైన్యం చెప్పగలిగే దానికంటే కైరో గురించి మీరు ఎక్కువగా తెలుసుకుంటారు. డమాస్కస్లోని వ్యాపార కేంద్రం నడిబొడ్డున, అందరికీ తెలిసిన ఆ ఐస్ క్రీమ్ దుకాణం ఉంది. దాని యజమానులు తమ పూర్వీకుల నుండి సంక్రమించిన వంటకాన్ని అత్యంత శ్రద్ధతో కాపాడుకుంటారు. దక్షిణ భారత గృహిణి రోకలిలో వరిని దంచినట్లుగా, వారు రోలర్లతో ఐస్ క్రీమ్ను రబ్బరులా సాగేంత వరకు చిలికి, మీకు ఉదారంగా గరిటెతో అందిస్తారు. చుట్టూ ఖురాన్లోని శాసనాలతో కూడిన పాలరాతి గోడలు ఉన్నాయి, అవి జీవితంలోని వ్యర్థతను, జ్ఞానం యొక్క విలువను మీకు గుర్తు చేస్తాయి. ఐస్ క్రీమ్ తినడానికి ఇది ఒక విచిత్రమైన ప్రదేశం. అయితే, డమాస్కస్ సామాజిక వైభవానికి అదే కీలకం. స్వర్గంలో ఉన్నట్లుగా ఉల్లాసం–ఆనందం
ఒక యాత్రికుని ప్రతిఫలం
ఈసారి నేను ఒక యాత్రికునిగా జెరూసలం వెళ్ళాను – కేవలం అక్కడి దృశ్యాలను చూడటానికో, అరబ్బుల జీవితాన్ని, సంస్కృతిని అర్థం చేసుకోవడానికో కాదు, కానీ క్రైస్తవ మతం అర్థం ప్రాముఖ్యత గురించి కొంత అవగాహన పొందడానికో. ఆ మత స్థాపకుడు తన జీవితం మరణం ద్వారా యూదు జాతి చరిత్రను పవిత్రం చేశాడు. ఆర్య ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో పెరిగిన నాకు, మన సంస్కృతికి ప్రాథమికంగా భిన్నమైన సంస్కృతిలో రూపుదిద్దుకున్న ఒక మతం అంతరంగాన్ని అర్థం చేసుకోవాలనే ఆశ మొదట్లో ఒక నిష్ఫలమైన పనిగా అనిపించింది. నేను జెరూసలంను ఎంత ఎక్కువగా చూశానో, అంత ఎక్కువగా నా ప్రార్థనకు సమాధానం లభించే అవకాశం తక్కువగా అనిపించింది. యూదుల చరిత్ర ఒక పాలింప్సెస్ట్ (పాత రాతల మీద రాసిన రాతల సమాహారం) లాంటిది – వింతైన తెలియని భాషలలో పదే పదే రాయబడింది. అరబ్బులు మరియు క్రూసేడర్లు పాత కొత్త నిబంధనల జీవిత స్వరూపాన్ని, రూపాన్ని మార్చేశారు. యేసు జీవితంలోని ఒక్క దృశ్యం కూడా మార్పు లేకుండా మిగలలేదు, యేసులా కనిపించే ఒక్క యూదుడు కూడా మిగలలేదు. క్రీస్తును శిలువ వేసిన చోట, ఒక పిచ్చి భక్తి అర్థరహితమైన ఉత్సాహంతో ఒక అద్భుతమైన సమాధిని నిర్మించింది. క్రీస్తు జన్మించిన పశువుల తొట్టిపై ఒక అద్భుతమైన చర్చి అసంబద్ధమైన దృశ్యం ఆవిర్భవించింది. ఈ నూతన జీవితపు యుగాలను ఛేదించుకుని, వాస్తవికతలోకి నేను ఎలా కొంత అంతర్దృష్టిని పొందగలను? ఒక అద్భుతం మాత్రమే సహాయం చేయగలదు, ఒక అద్భుతం సహాయం చేసింది. ప్రార్థనకు దేవుని ప్రతిస్పందనగా తరచుగా కనిపించే ఆ వింత మరియు వివరించలేని ప్రేరణ, నా అడుగులను కాప్టిక్ ఖాన్ వైపు నడిపించింది—మేము దానిని చౌల్ట్రీ అని పిలుస్తాము—శతాబ్దాల మార్పులు వచ్చినా, అది క్రీస్తు జననానికి సాక్ష్యంగా నిలిచిన పశువుల తొట్టికి ఖచ్చితమైన ప్రతిరూపంగా మిగిలిపోయింది. అటువంటి ప్రదేశంలో మీరు యేసు జనన కథను చదవవచ్చు, మరియు ఇటుకలు, సున్నంతో నిర్మించబడిన ఆ అద్భుతమైన కథ ప్రతి స్పర్శను, ప్రతి సూచనను మీ కళ్ళ ముందు చూడవచ్చు. గదులలో ఒకదానిలో ఒక అంధుడు పాడుతున్నాడు—జీవితం ఇవ్వలేని ప్రేమ కోసం ఆర్తనాదం చేసే హృదయం యొక్క శోకం, బాధ అంతా ఆ పాటలో ఉంది. సరిగ్గా ప్రవేశ ద్వారం వద్ద ఆ పాట జ్ఞాపకాలలో మునిగిపోయిన ఒక పనిమనిషి ఉంది—ఆమె అంతులేని విచారం, శోకంతో కూడిన ముఖ కవళికలు నాకు రక్షకుని తల్లికి ప్రతీకగా నిలిచాయి. మరియు వారి మధ్య నేను పగటి కలలో చూసినట్లుగా శిశువైన యేసును చూశాను. నేను ఒక పవిత్ర స్థలంలో నిలబడ్డాను–ఎందుకంటే, మనిషి యొక్క వేదనతో కూడిన ఆర్తనాదం మరియు తల్లి యొక్క ప్రేమతో నిండిన కరుణ అనే అటువంటి కలయికే కదా సాక్షాత్తు దేవుడినే ఒక అల్పమైన పశువుల తొట్టిలోకి తీసుకువచ్చింది?
మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -6-5-26-ఉయ్యూరు .
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
http://sarasabharati.wordpress.com
http://sarasabharativuyyuru.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com
Rtd. head Master Sivalayam Street
Vuyyuru 521165 Krishan District
Andhra Pradesh
India
Cell : 9989066375
8520805566
Land Line : 08676-232797
