Satrançta Hamleler Nasıl Yazılır?

[ramazan akhoy]

Satranç tahtası 8 yatay ve 8 dikey sıradan oluşur. Yataylar 1'den 8'e
kadar numaralandırılır. Dikeyler de a, b, c, d, e, f, g, h şeklinde
isimlendirilir. Böylece 64 karenin herbirine bir sayı ve bir harften
oluşan isim verilir. a1, b2, h8 gibi. Kare isimlerinde önce harf sonra
sayı belirtilmelidir.
Piyon dışındaki taşlar için baş harflerinden oluşan kısaltmalar
kullanılır.
Ş = Şah, V = Vezir, K = Kale, F = Fil, A = At. Piyon için herhangi bir
kısaltma yoktur.
Bir hamleyi belirtirken hangi taşın nereye gittiğini yazmak
yeterlidir.
Ae5: Atın e5 karesine gittiğini gösterir.
Piyonlar için sadece gidilen yer belirtilir.
e4: e4 karesine piyonun gittiğini gösterir.
Eğer aynı kareye iki taş gidebiliyorsa o zaman taşların farklı olan
konumları yazılır. Aynı yatayda iseler diekyleri, aynı dikeyde iseler
yatayları... Farklı dikey ve yataylarda ise dikeyleri belirtilir.
Örneğin:
a1'de ve h1'de duran kalelerden a dikeyinde olanı d1 karesine gitmişse
Kad1 şeklinde yazılılr.
a1'de ve a5'te duran atlardan 5. yataydaki b3'e gitmişse A5b3 şeklinde
yazılır.
a1'de ve d2'de duran atların ikisi de b3 karesine gidebilir. a1'deki
atın hareketi için Aab3 ve diğer atın hareketi için Adb35 kullanılır.
Taş yerken, alan taşın ismi ile gidilen yerin arasına x işareti
konulur.
Vxd3: Vezir d3 karesine gitmiştir ve oradaki bir taşı yemiştir.
Piyon taş alırken, piyonun bulunduğu dikey belirtilip x işaretinden
sonra gittiği yer yazılır.
exc4: e dikeyindeki piyon c4'e gelerek bir taş yemiştir.
Eğer bir piyon geçerken taş almışsa gidilen yerden sonra e.p. yazılır.
(e.p.: en passant)
dxc6 e.p.: d dikeyindeki piyon c6'ya gelirken geçerken taş almıştır.
Şah çekilince hamlenin sonuna + işareti konulur.
Fg3+: Fil g3'e gelerek şah çekmiştir.
Piyon terfisinde, piyonun gittiği son kareden sonra terfi etiği taş
yazılır.
g8V: Piyon g8'e gelerek vezire dönüşmüştür.
Kısa rok için 0-0, uzun rok için 0-0-0 kullanılır.
Beraberlik teklifleri, yapılan hamleden sonra = konularak belirtilir.
Mat için hamleden sonra ++ veya # işaretleri konulur.

Kullandığımız kısaltmalar topluca şunlardır:
Ş: Şah
V: Vezir
K: Kale
F: Fil
A: At
0-0: Kısa rok
0-0-0: Uzun rok
x: Taş yeme
+: Şah çekme
=: Beraberlik teklifi
e.p.: Geçerken alma (en passant)
++ , #: Mat

Örnek bir oyun:
1. d4 Af6 2. c4 e6 3. Af3 Fb4+ 4. Abd2 b6 5. a3 Fxd2+ 6. Fxd2 Fb7 7.
b4 d6 8. Fg5 Abd7 9. e3 Ve7 10. Fe2 O-O-O 11. O-O Khf8 =
Bu hamleri yaptığınzda aşağıdaki konuma ulaşmış olmalısınız.

[Çağlar Avgan]

Satrancı öğretecek kadar yeterli bir bilgi olmuş ramazan tek eksik hiç
bilmeyen birisine bide pratikte destek sağlamak...