|
Yani, cismâniyetin itibarıyla küçük, zayıf, âciz, zelil,
mukayyet, mahdut bir cüzsün. Onun ihsanıyla, cüz’î bir cüzden, küllî bir
küll-ü nuranî hükmüne geçtin. Zira, hayatı sana vermekle, cüz’iyetten bir
nevi külliyete; ve insaniyeti vermekle hakikî külliyete; ve İslâmiyeti
vermekle ulvî ve nuranî bir külliyete; ve marifet ve muhabbeti vermekle
muhit bir nura seni çıkarmış.
İşte, ey nefis, sen bu ücreti
almışsın. Ubûdiyet gibi lezzetli, nimetli, rahatlı, hafif bir hizmetle
mükellefsin. Halbuki buna da tembellik ediyorsun. Eğer yarım yamalak
yapsan da, güya eski ücretleri kâfi gelmiyormuş gibi, çok büyük şeyleri
mütehakkimâne istiyorsun. Ve hem “Niçin duam kabul olmadı?” diye
nazlanıyorsun.
Evet, senin hakkın naz değil, niyazdır. Cenâb-ı Hak,
Cenneti ve saadet-i ebediyeyi, mahz-ı fazl ve keremiyle ihsan eder. Sen
daima rahmet ve keremine iltica et, Ona güven ve şu fermanı
dinle:
قُلْ
بِفَضْلِ
اللهِ
وَبِرَحْمَتِهِ
فَبِذٰ
لِكَ
فَلْيَفْرَحُوا
هُوَ
خَيْرٌ
مِمَّا
يَجْمَعوُنَ 1
Eğer desen: “Şu küllî, hadsiz nimetlere karşı nasıl şu mahdut
ve cüz’î şükrümle mukabele edebilirim?”
Elcevap: Küllî bir
niyetle, hadsiz bir itikadla. Meselâ, nasıl ki bir adam, beş kuruş
kıymetinde bir hediye ile bir padişahın huzuruna girer. Ve görür ki,
herbiri milyonlara değer hediyeler, makbul adamlardan gelmiş, orada
dizilmiş. Onun kalbine gelir: “Benim hediyem hiçtir, ne yapayım?” Birden
der: “Ey seyyidim! Bütün şu kıymettar hediyeleri kendi namıma sana takdim
ediyorum. Çünkü sen onlara lâyıksın. Eğer benim iktidarım olsaydı,
bunların bir mislini sana hediye ederdim.”
İşte, hiç ihtiyacı
olmayan ve raiyetinin derece-i sadakat ve hürmetlerine alâmet olarak
hediyelerini kabul eden o padişah, o biçarenin o büyük ve küllî niyetini
ve arzusunu ve o güzel ve yüksek itikad liyakatini, en büyük bir hediye
gibi kabul eder.
Dipnotlar - Arapça İbareler -
Haşiyeler :
1 : “Onlara söyle ki: Allah’ın lütfuyla
ve rahmetiyle—ancak bununla ferahlansınlar. Bu, onların dünyada toplayıp
durduklarından daha hayırlıdır.” Yûnus Sûresi, 10:58.
|
Lügatler :
âciz : güçsüz
alâmet :
işaret
cismâniyet : bedenle, maddî vücutla ilgili
oluş
cüz : parça
cüz’î : fert,
birey
cüz’iyet : parça olma hali, küçüklük
derece-i
sadakat : bağlılık derecesi
ferman : emir,
buyruk
gayr-ı mütenâhi : sonu olmayan
hadsiz :
sayısız
hakikî : gerçek
hürmet : saygı
ihsan
: bağış, iyilik
iktidar : güç, kuvvet
iltica etmek :
sığınmak
insaniyet : insanlık
itikad :
inanç
kâfi : yeterli
kerem : cömertlik, ikram,
bağış
kıymettar : kıymetli, değerli
küllî : kapsamlı,
insanlık gibi bir tür hükmünde
külliyet : büyüklük,
genellik
küll-ü nuranî : nurlu bir küll, bütün varlıklarla
ilgisi olan bir kapsamlılık
mahdut : sınırlanmış
mahz-ı
fazl ve kerem : cömertlik ve ikramın ta kendisi
makbul :
kabul görmüş, değer ve itibar sahibi
marifet : Allah’ı bilme,
tanıma
misil : benzer, eşdeğer
muhabbet :
sevgi
muhit : herşeyi içine alan, kuşatan
mukabele
etmek : karşılık vermek
mukayyet : kayıt altında,
bağlı
mükellef : yükümlü
mütehakkimâne :
zorbaca
nam : ad
nevi : tür, çeşit
niyaz :
dua, yalvarma, yakarma
nur : ışık, aydınlık
nuranî :
nurlu, aydınlık
rahmet : şefkat, merhamet
raiyet :
halk
saadet : mutluluk
saadet-i ebediye : sonsuz
mutluluk
seyyidim : efendim
sofra-i nimet : nimet
sofrası
takdim etmek : sunmak
ubûdiyet : Allah’a
kulluk
ulvî : yüce
zelil : hor, hakir
zira :
çünkü
|
