NUR ÇEŞMESİ-2-MEYVE RİSALESİNDEN ALTINCI MESELE

[Erhan Patlak]

                                                                           NUR ÇEŞMESİ

 

2.MEYVE RİSALESİNDEN ALTINCI MESELE

Risale-i Nur’un çok yerlerinde izahı ve kat’î hadsiz hüccetleri bulunan iman-ı billâh rüknünün binler küllî burhanlarından birtek burhana kısaca bir işarettir. Kastamonu’da lise talebelerinden bir kısmı yanıma geldiler. “Bize Hâlıkımızı tanıttır; muallimlerimiz Allah’tan bahsetmiyorlar” dediler. Ben dedim: Sizin okuduğunuz fenlerden her fen, kendi lisan-ı mahsusuyla mütemadiyen Allah’tan bahsedip Hâlıkı tanıttırıyorlar. Muallimleri değil, onları dinleyiniz. Meselâ, nasıl ki mükemmel bir eczahane ki, her kavanozunda harika ve hassas mizanlarla alınmış hayattar macunlar ve tiryaklar var; şüphesiz gayet maharetli ve kimyager ve hakîm bir eczacıyı gösterir. Öyle de, küre-i arz eczahanesinde bulunan dört yüz bin çeşit nebatat ve hayvanat kavanozlarındaki zîhayat macunlar ve tiryaklar cihetiyle bu çarşıdaki eczahaneden ne derece ziyade mükemmel ve büyük olması nisbetinde, okuduğunuz fenn-i tıb mikyasıyla, küre-i arz eczahane-i kübrasının eczacısı olan Hakîm i Zülcelâli, hatta kör gözlere de gösterir, tanıttırır. Hem, meselâ, nasıl bir harika fabrika ki, binler çeşit çeşit kumaşları basit bir maddeden dokuyor; şeksiz, bir fabrikatörü ve maharetli bir makinisti tanıttırır. Öyle de, küre-i arz denilen yüz binler başlı, her başında yüz binler mükemmel fabrika bulunan bu seyyar makine-i Rabbâniye ne derece bu insan fabrikasından büyükse, mükemmelse, o derecede, okuduğunuz fenn-i makine mikyasıyla, küre-i arzın Ustasını ve Sahibini bildirir, tanıttırır. Hem meselâ, nasıl ki, gayet mükemmel bin bir çeşit erzak etrafından celb edip içinde muntazaman istif ve ihzar edilmiş depo ve iaşe ambarı ve dükkân şeksiz, bir fevkalâde iaşe ve erzak mâlikini ve sahibini ve memurunu bildirir. Öyle de, bir senede yirmi dört bin senelik bir dairede muntazaman seyahat eden ve yüz binler ve ayrı ayrı erzak isteyen taifeleri içine alan ve seyahatiyle mevsimlere uğrayıp, baharı bir büyük vagon gibi, binler ayrı ayrı taamlarla doldurarak, kışta erzakı tükenen biçare zîhayatlara getiren ve küre-i arz denilen bu Rahmânî iaşe ambarı ve bu sefine-i Sübhâniye ve bin bir çeşit cihazatı ve malları ve konserve paketleri taşıyan bu depo ve dükkân-ı Rabbânî, ne derece o fabrikadan büyük ve mükemmel ise, okuduğunuz veya okuyacağınız fenn-i iaşe mikyasıyla, o kat’iyette ve o derecede küre-i arz deposunun Sahibini, Mutasarrıfını, Müdebbirini bildirir, tanıttırır, sevdirir. Hem nasıl ki dört yüz bin millet içinde bulunan ve her milletin istediği erzakı ayrı ve istimal ettiği silâhı ayrı ve giydiği elbisesi ayrı ve talimatı ayrı ve terhisatı ayrı olan bir ordunun mu’cizekâr bir kumandanı, tek başıyla bütün o ayrı ayrı milletlerin ayrı ayrı erzaklarını ve çeşit çeşit eslihalarını ve elbiselerini ve cihazatlarını, hiçbirini unutmayarak ve şaşırmayarak verdiği o acip ordu ve ordugâh, şüphesiz, bedahetle o harika kumandanı gösterir, takdirkârâne sevdirir. Aynen öyle de, zemin yüzünün ordugâhında ve her baharda yeniden silâh altına alınmış bir yeni ordu-yu Sübhânîde nebatat ve hayvanat milletlerinden dört yüz bin nev’in çeşit çeşit elbise, erzak, esliha, talim, terhisleri gayet mükemmel ve muntazam ve hiçbirini unutmayarak ve şaşırmayarak, birtek kumandan-ı âzam tarafından verilen küre-i arzın bahar ordugâhı, ne derece mezkûr insan ordu ve ordugâhından büyük ve mükemmel ise, sizin okuyacağınız fenn-i askerî mikyasıyla dikkatli ve aklı başında olanlara o derece küre-i arzın Hâkimini ve Rabbini ve Müdebbirini ve Kumandan-ı Akdesini hayretler ve takdislerle bildirir ve tahmid ve tesbihle sevdirir. Hem nasılki bir harika şehirde milyonlar elektrik lâmbaları hareket ederek her yeri gezerler. Yanmak maddeleri tükenmiyor bir tarzdaki elektrik lâmbaları ve fabrikası, şeksiz, bedahetle elektriği idare eden ve seyyar lâmbaları yapan ve fabrikayı kuran ve iştial maddelerini getiren bir mu’cizekâr ustayı ve fevkalâde kudretli bir elektrikçiyi hayretler ve tebriklerle tanıttırır, yaşasınlar ile sevdirir. Aynen öyle de, bu âlem şehrinde, dünya sarayının damındaki yıldız lâmbaları, bir kısmı—kozmoğrafyanın dediğine bakılsa—küre-i arzdan bin defa büyük ve top güllesinden yetmiş defa sür’atli hareket ettikleri halde, intizamını bozmuyor, birbirine çarpmıyor, sönmüyor, yanmak maddeleri tükenmiyor. Okuduğunuz kozmoğrafyanın dediğine göre, küre-i arzdan bir milyon defadan ziyade büyük ve bir milyon seneden ziyade yaşayan ve bir misafirhane-i Rahmâniyede bir lâmba ve soba olan güneşimizin yanmasının devamı için, her gün küre-i arzın denizleri kadar gazyağı ve dağları kadar kömür veya bin arz kadar odun yığınları lâzımdır ki sönmesin. Ve onu ve onun gibi ulvî yıldızları gazyağsız, odunsuz, kömürsüz yandıran ve söndürmeyen ve beraber ve çabuk gezdiren ve birbirine çarptırmayan bir nihayetsiz kudreti ve saltanatı, ışık parmaklarıyla gösteren bu kâinat şehr-i muhteşemindeki dünya sarayının elektrik lâmbaları ve idareleri ne derece o misâlden daha büyük, daha mükemmeldir; o derecede, sizin okuduğunuz veya okuyacağınız, fenn-i elektrik mikyasıyla, bu meşher-i âzam-ı kâinatın Sultanını, Münevvirini, Müdebbirini, Sâniini, o nuranî yıldızları şahit göstererek tanıttırır, tesbihatla, takdisatla sevdirir, perestiş ettirir. Hem meselâ, nasıl ki bir kitap bulunsa ki, bir satırında bir kitap ince yazılmış ve herbir kelimesinde ince kalemle bir sûre-i Kur’âniye yazılmış. Gayet mânidar ve bütün meseleleri birbirini teyid eder ve kâtibini ve müellifini fevkalâde maharetli ve iktidarlı gösteren bir acîp mecmua, şeksiz, gündüz gibi kâtip ve musannifini kemâlâtıyla, hünerleriyle bildirir, tanıttırır. Mâşâallah, bârekâllah cümleleriyle takdir ettirir. Aynen öylede, bu kâinat kitab-ı kebîri ki, birtek sahifesi olan zemin yüzünde ve birtek forması olan baharda, üçyüz bin ayrı ayrı kitaplar hükmündeki üç yüz bin nebatî ve hayvanî taifeleri beraber, birbiri içinde, yanlışsız, hatasız, karıştırmayarak, şaşırmayarak, mükemmel, muntazam ve bazan ağaç gibi bir kelimede bir kasideyi ve çekirdek gibi bir noktada bir kitabın tamam bir fihristesini yazan bir kalem işlediğini gözümüzle gördüğümüz bu nihayetsiz mânidar ve her kelimesinde çok hikmetler bulunan şu mecmua-i kâinat ve bu mücessem Kur’ân-ı ekber-i âlem, mezkûr misaldeki kitaptan ne derece büyük ve mükemmel ve mânidar ise, o derecede—sizin okuduğunuz fenn-i hikmetü’l-eşya ve mektepte bilfiil mübaşeret ettiğiniz fenn-i kıraat ve fenn-i kitabet geniş mikyaslarıyla ve dürbîn gözleriyle—bu kitab-ı kâinatın Nakkaşını, Kâtibini hadsiz kemâlâtıyla tanıttırır, Allahu Ekber cümlesiyle bildirir, Sübhânallah takdisiyle tarif eder, Elhamdülillâh senâlarıyla sevdirir. İşte bu fenlere kıyasen, yüzer fünûndan her bir fen, geniş mikyasıyla ve hususi âyinesiyle ve dürbünlü gözüyle ve ibretli nazarıyla bu kâinatın Hâlık-ı Zülcelâlini esmâsıyla bildirir, sıfâtını, kemâlâtını tanıttırır. İşte bu muhteşem ve parlak bir burhan-ı vahdâniyet olan mezkûr hücceti ders vermek içindir ki, Kur’ân-ı Mucizü’l-Beyan çok tekrarla, en ziyade 1خَلَقَ السَّمٰوَاتِ وَاْلاَرْضَ ve 2 رَبُّ السَّمٰوَاتِ وَاْلاَرْضِ âyetleriyle Hàlıkımızı bize tanıttırıyor, diye o mektepli gençlere dedim. Onlar dahi tamamıyla kabul edip tasdik ederek “Hadsiz şükür olsun Rabbimize ki, tam kudsî ve ayn-ı hakikat bir ders aldık. Allah senden razı olsun” dediler. Ben de dedim: İnsan binler çeşit elemlerle müteellim ve binler nev’î lezzetlerle mütelezziz olacak bir zîhayat makine ve gayet derece acziyle beraber hadsiz maddî-mânevî düşmanları ve nihayetsiz fakrıyla beraber hadsiz zâhirî ve bâtınî ihtiyaçları bulunan ve mütemadiyen zevâl ve firak tokatlarını yiyen bir biçare mahlûk iken, birden iman ve ubudiyetle böyle bir Padişah-ı Zülcelâle intisap edip bütün düşmanlarına karşı bir nokta-i istinat ve bütün hâcâtına medar bir nokta-i istimdat bularak, herkes mensup olduğu efendisinin şerefiyle, makamıyla iftihar ettiği gibi, o da böyle nihayetsiz Kadîr ve Rahîm bir Padişaha iman ile intisap etse ve ubudiyetle hizmetine girse ve ecelin idam ilânını kendi hakkında terhis tezkeresine çevirse ne kadar memnun ve minnettar ve ne kadar müteşekkirâne iftihar edebilir, kıyas ediniz. O mektepli gençlere dediğim gibi, musibetzede mahpuslara da tekrar ile derim: Onu tanıyan ve itaat eden, zindanda dahi olsa bahtiyardır. Onu unutan, saraylarda da olsa zindandadır, bedbahttır. Hattâ bir bahtiyar mazlum, idam olunurken bedbaht zâlimlere demiş: “Ben idam olmuyorum, belki terhis ile saadete gidiyorum. Fakat, ben de sizi idam-ı ebedî ile mahkûm gördüğümden sizden tam intikamımı alıyorum.” Lâ ilâhe illâllah diyerek sürur ile teslim-i ruh eder. سُبْحَانَكَ لاَعِلْمَ لَنَاۤ اِلاَّ مَاعَلَّمْتَنَاۤ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ3 Dipnotlar - Arapça İbareler - Haşiyeler : 1 : “Gökleri ve yeri yarattı.” En’âm Sûresi, 6:1. 2 : “Göklerin ve yerin Rabbi.” Ra’d Sûresi, 13:16 3 : “Seni her türlü noksandan tenzih ederiz, Senin bize öğrettiğinden başka bilgimiz yoktur. Sen herşeyi hakkıyla bilir, her işi hikmetle yaparsın.” Bakara Sûresi, 2:32.

Lügatler acip : hayret verici, şaşırtıcı acz : acizlik, güçsüzlük Allahu Ekber : “Allah en büyüktür” arz : dünya ayn-ı hakikat : gerçeğin ta kendisi bahtiyar : talihli, mutlu bârekallah : Allah ne mübarek yaratmış, ne kadar hayırlı ve mübarek kılmış bâtınî : iç, görünmeyen bedahet : ap açıklık bedbaht : kötü bahtlı, talihsiz biçare : çaresiz bilfiil : fiilen, gerçekte burhan : mantıkî delil, kanıt burhan-ı vahdâniyet : Allah’ın birliğine ait delil celb etmek : kendine çekmek cihazat : donanımlar; cihazlar, âletler cihet : taraf, yön dükkân-ı Rabbânî : herşeyin Rabbi olan Allah’ın bir dükkân gibi düzenleyerek bütün ihtiyaç maddelerimizi depoladığı yeryüzü ecel : ölüm vakti eczahâne-i kübra : en büyük eczane elem : acı, keder elhamdü lillâh : “ezelden ebede her türlü hamd ve övgü Allah’a mahsustur” erzak : rızıklar esliha : silâhlar esmâ : Allah’ın isimleri fakr : fakirlik, ihtiyaç hâli fenn-i askerî : askerlik ilmi fenn-i elektrik : elektrik bilimi fenn-i hikmetü’l-eşya : felsefe ilmi; varlıkların hikmetlerini inceleyen ilim fenn-i iaşe : gıda bilimi, gıda mühendisliği fenn-i kıraat : okuma ilmi fenn-i kitabet : yazma, hat sanatı fenn-i makine : makine bilimi, mühendisliği fenn-i tıp : tıp ilmi fevkalâde : olağanüstü fihriste : içindekiler, program firak : ayrılık fünun : fenler, bilimler gayet : son derece hâcât : ihtiyaçlar hadsiz : sayısız, sınırsız Hâkim : herşeyi hükmü altında tutup idare eden ve yargılayan ve herşeye galip olan Allah hakîm : hikmetle iş yapan; herşeyi belirli maksat ve gayelere uygun ve tam yerli yerinde yapan Hakîm-i Zülcelâl : sonsuz yücelik ve haşmet sahibi olan ve herşeyi hikmetle yapan Allah Hâlık : herşeyi yoktan var eden, yaratıcı Allah Hâlık-ı Zülcelâl : sonsuz yücelik ve haşmet sahibi ve herşeyi yaratan Allah hayattar : canlı, hayat sahibi hayvanat : hayvanlar hayvanî : hayvansal hikmet : herşeyin belirli gayelere yönelik olarak, mânâlı, faydalı ve tam yerli yerinde olması hususi : özel hüccet : kesin kanıt, delil hüner : beceri, ustalık iaşe : besleme, yedirip içirme, rızık, gıda idam-ı ebedî : dirilmemek üzere sonsuz yok oluş iftihar etmek : övünmek ihzar etmek : hazırlamak iktidar : güç, kudret iman-ı billâh : Allah’a iman intisap etmek : mensup olmak, bağlanmak intizam : disiplin, düzen istif : yığma, biriktirme istimal etmek : kullanmak iştial : yanma, tutuşma izah : açıklama Kadîr : herşeye gücü yeten, herşeyi yapabilen, sonsuz güç ve kudret sahibi Allah kâinat : evren, yaratılan herşey kaside : övgü şiiri kat’î : kesin kat’iyet : kesinlik Kâtib : bütün varlıkları bir kitap yazar gibi, mükemmel bir şekilde yaratan Allah kâtip : yazan, yazıcı kemâlât : faziletler, iyilikler, mükemmel özellikler kimyager : kimyacı kitab-ı kâinat : kâinat kitabı, evren kitab-ı kebir : büyük kitap, kâinat kozmoğrafya : astronomi, gök bilimi kudret : güç ve iktidar kudsî : her türlü kusur ve noksandan uzak, mukaddes Kumandan-ı Akdes : bütün varlıkları emri altında tutan ve her türlü eksiklikten ve âcizlikten yüce olan Allah kumandan-ı âzam : her yere ve herşeye hükmeden en büyük kumandan Kur’ân-ı ekber-i âlem : bir Kur’ân gibi olan büyük kâinat kitabı Kur’ân-ı Mu’cizü’l-Beyan : açıklamalarıyla benzerini yapmakta akılları âciz bırakan Kur’ân küllî : büyük, kapsamlı küre-i arz : yerküre, dünya Lâ ilâhe illâllah : Allah’tan başka ilâh yoktur lisan-ı mahsus : özel dil maharet : beceri, hüner mahkûm : hüküm giyen, hükmedilen mahlûk : yaratık mahpus : hapsedilmiş makine-i Rabbâniye : herşeyin Rabbi olan Allah’ın makinesi mâlik : sahip mânidar : mânâlı, anlamlı maşaallah : Allah dilemiş ve ne güzel yaratmış mazlum : zulme uğramış mecmua : kitap, dergi mecmua-i kâinat : kâinat kitabı medar : dayanak noktası, eksen mensup : bağlı meşher-i âzam-ı kâinat : büyük kâinat sergisi mezkûr : anılan, sözü geçen mikyas : ölçü minnettar : şükran duyma misafirhane-i Rahmâniye : Allah’ın sonsuz rahmetiyle kulları için bir konak gibi hazırladığı dünya misal : benzer, örnek, benzetme mizan : ölçü mu’cizekâr : mu’cize gösteren muallim : öğretmen muntazam : düzenli, intizamlı muntazaman : düzenli olarak musannif : sınıflandıran, düzenleyen musibetzede : belâya, sıkıntıya düşmüş olan kimse Mutasarrıf : sonsuz tasarruf hakkı olan, mülkünde dilediği gibi tasarruf eden, her işi kendi istek ve kurallarına göre idare eden Allah mübaşeret : temas etme, meşgul olma mücessem : cisimleşmiş, maddi yapısı olan Müdebbir : idare eden, yöneten ve ilmiyle herşeyin sonunu görüp, ona göre hikmetle iş yapan Allah müellif : telif eden, yazan Münevvir : herşeyi maddî ve mânevî nurlandıran, sonsuz nur sahibi Allah müteellim : acı çeken mütelezziz : lezzet alan, lezzetlenen mütemadiyen : sürekli olarak müteşekkirâne : teşekkür ederek Nakkaş : herşeyi san’atlı bir şekilde nakış nakış işleyen Allah nazar : bakış, dikkat nebatat : bitkiler nebâtî : bitkisel nev’î : çeşit, tür nihayetsiz : sınırsız, sonsuz nisbetinde : ölçüsünde nokta-i istimdad : medet, yardım isteme noktası nokta-i istinad : dayanak noktası nuranî : nurlu, parlak ordugâh : karargâh, ordunun bulunduğu yer ordu-yu Sübhânî : her türlü kusur ve noksanlıktan uzak olan Cenab ı Allah’ın ordusu, mahlukatı Padişah-ı Zülcelâl : sonsuz haşmet ve yücelik sahibi Padişah, Allah perestiş ettirmek : sevdirmek Rab : herbir varlığa yaratılış gayelerine ulaşmaları için muhtaç olduğu şeyleri veren, onları terbiye edip idaresi ve egemenliği altında bulunduran Allah Rahîm : rahmeti herşeyi kuşatan, sonsuz merhamet ve şefkat sahibi olan Allah Rahmânî : rahmet ve merhameti sonsuz olan Allah tarafından gönderilen rükn : esas, şart saadet : mutluluk Sâni : herşeyi mükemmel bir san’atla yaratan Allah sefine-i Sübhaniye : her türlü kusur ve eksiklikten uzak olan Allah’ın bir gemi gibi yaratarak uzayda gezdirdiği dünya senâ : övme, methetme seyyar : gezen, dolaşan sıfât : sıfatlar, vasıflar Sultan : hükümdâr, yönetici; Allah sûre-i Kur’âniye : Kur’ân’ın sûresi Sübhânallah : “Allah her türlü eksiklikten sonsuz derecede yücedir” sürur : mutluluk, sevinç şehr-i muhteşem : muhteşem şehir şeksiz : kuşkusuz, şüphesiz taam : gıda, yiyecek tahmid : Allah’ı övme ve Ona şükürlerini sunma taife : grup, topluluk takdirkârâne : takdir ederek takdis : Allah’ı her türlü eksiklik ve çirkinlikten yüce tutma takdisat : kutsamalar, Allah’ı her türlü eksiklik ve çirkinlikten yüce tutmalar talim : eğitim talimat : bildiriler, emirler tasdik etmek : doğrulamak, onaylamak terhis : göreve son verme, dünya görevinin sona ermesi, ölüm terhisat : göreve son verme tesbih : Allah’ı her türlü kusurdan yüce tutarak şanına lâyık ifadelerle anma tesbihat : Allah’ı her türlü kusurdan yüce tutarak şanına lâyık ifadelerle anma teslim-i ruh : ruhunu teslim etme, ölme teyid etmek : desteklemek tezkere : belge tiryak : derman, ilaç ubûdiyet : Allah’a kulluk ulvî : yüce, yüksek zahirî : açık, görünürde zemin : yer zevâl : geçip gitme, kaybolma zîhayat : canlı, hayat sahibi ziyade : çok, fazla