|
Ey
nefis! Mükerreren söylediğimiz gibi, insan, şecere-i hilkatin meyvesi
olduğundan, meyve gibi en uzak ve en câmi’ ve umuma bakar ve umumun
cihetü’l-vahdetini içinde saklar bir kalb çekirdeğini taşıyan ve yüzü
kesrete, fenâya, dünyaya bakan bir mahlûktur. Ubûdiyet ise, onun yüzünü
fenâdan bekàya, halktan Hakka, kesretten vahdete, müntehâdan mebdee
çeviren bir hayt-ı vuslat, yahut mebde’ ve müntehâ ortasında bir nokta-i
ittisaldir.
Nasıl ki, tohum olacak kıymettar bir meyve-i zîşuur,
ağacın altındaki zîruhlara baksa, güzelliğine güvense, kendini onların
ellerine atsa veya gaflet edip düşse, onların ellerine düşecek,
parçalanacak, âdi birtek meyve gibi zayi olacak. Eğer o meyve, nokta-i
istinadını bulsa, içindeki çekirdek bütün ağacın cihetü’l-vahdetini
tutmakla beraber, ağacın bekàsına ve hakikatinin devamına vasıta olacağını
düşünebilse, o vakit o tek meyve içinde birtek çekirdek, bir hakikat-i
külliye-i daimeye, bir ömr-ü bâki içinde mazhar oluyor.
Öyle de,
insan, eğer kesrete dalıp, kâinat içinde boğulup, dünyanın muhabbetiyle
sersem olarak fânilerin tebessümlerine aldansa, onların kucaklarına
atılsa, elbette nihayetsiz bir hasârete düşer. Hem fenâ, hem fâni, hem
ademe düşer. Hem mânen kendini idam eder. Eğer lisan-ı Kur’ân’dan kalb
kulağıyla iman derslerini işitip başını kaldırsa, vahdete müteveccih olsa,
ubûdiyetin miracıyla arş-ı kemâlâta çıkabilir, bâki bir insan
olur.
Ey nefsim! Madem hakikat böyledir. Ve madem millet-i
İbrahimiyedensin (a.s.). İbrahimvâri لاَ
اُحِبُّ
اْلاٰفِلِينَ 1 de.
Ve Mahbûb-u Bâkîye yüzünü çevir. Ve benim gibi şöyle ağla:
لَقَدْ اَبْكَانِ نَعْىُ (لآاُحِبُّ الاَفِلينَ) مِنْ خَلِيلِ
اللهِ
فَصَبَّتْ عَيْنُ قَلْبِى قَتَراتٍ بَاكِيَاتٍ مِنْ شُؤُونِ
اللهِ
لِتَفْسِيرِ كَلاَمٍ مِنْ حَكِيمٍ اَىْ نَبِيٍّ فِى كَلاَمِ
اللهِ
نَمِى زِيباستْ اُفُولْدَهْ كَمْ شُدَنْ مَحْبُوبْ
نَمِى اَرْزَدْ غُرُوبْدَهْ غَيْبْ شُدَنْ مَطْلُوبْ
نَمِى خَواهَمْ فَنَادَهْ مَحْوْ شُدَنْ مَقْصُودْ
نَمِى خَوانَمْ زَوَالْدَهْ دَفْنْ شُدَنْ مَعْبُودْ
عَقْل فَريادْ مِى دَارَدْ نِدَاءِ (لآ اُحِبُّ الاَفِلِينَ) مِى
زَنَدْ رُوهَمْ
نَمِى خَواخَمْ نَمِى خَوانَمْ نَمِى تَابَمْ فِرَاقِى
نَمِى أَرْزَدْ مَرَاقَه اينْ زَوَالْ درْ َسْ تَلاَقِى
اَزْ آنْ دَرْدِى ِرْينِ (لآ اُحِبُّ الاَفِلِينَ) مِى زَنَدْ
قَلْبَمْ
دَرْ اِنْ فَانِى بَقَا خَازِى بَقَا خِيزَ دَفْنَادَنْ
فَنَا شُدْهَمْ فَدَا كُنْ هَمْ عَدَمْ بِينِ كِه اَزْ دُنِيَا
بَقَايَا رَاه فَنَادَنْ
فِكْرِ فِيزَارْ دَارَدْ اَنيِنَ (لآ اُحِبُّ الاَفِلِينَ) مِى
زَنَدْ وِجْدَانْ
بِدَانِ اَى نَفْس نَادَنَمْ كِهْ دَرْ هَرْ فَرْدْ اَزْ فَانِى
دُورَهْ هَسْتْ
بَابَاقِى دُوسِرِّ جَانِ جَانَانِى
كِه دَرْ نِعْمَتِهَا اِنْعَامْ هَسْتْ وََسْآثَرَهَا اَسْمَا
بِكَيرْ مَغْزِ
وَمِزَنْ دَرْفَنَا آنْ قِشْرِ بِى مَعْنَا
بَلِى آثَارَهَاكُويَنَدْ زِاَسْمَالَفْظِ بِى سَوْدَا
عَقْلْ فَرْيَادْ مِى دَارَدْ غِيَاثِ(لآ اُحِبُّ الاَفِلِينَ)
مِيزَانْ اَىْ نَفْسَمْ
ِهْ خُوشْ كُويَدْ اُو شَيْدَا جَامِى عِشْقِ خُونِى
(Hâşiye)يَكَى خَوَاه يَكَى خَوَانْ يَكِى جُوىْ يَكِى بِينْ يَكِى دَانْ
يَكِى كُوىْ
نَعَمه صَدَقْتَ اَىْ جَامِى * هُوَ الْمَطْلُوبُ * هُوَ
الْمَحْبُوبُ* هُوَ الْمَقْصُودُ*هُوَ الْمَعْبُودُ* كِه لآ اِلَهَ اِلاَّ
هُوَ بَرَابَرْ مِيذَنَدْ عَالَمْ
*
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
(Hâşiye):
Yalnız bu satır Mevlânâ Câmî'nin kelâmıdır.
Dipnotlar - Arapça İbareler -
Haşiyeler :
1 : “Ben batıp gidenleri sevmem.” En’âm
Sûresi, 6:76.
|
Lügatler
:
adem : yokluk
âdi : basit,
sıradan
arş-ı kemâlât : mükemmellikler, faziletler
arşı
bâki : sürekli, devamlı
bekà : süreklilik,
devamlılık
câmi’ : kapsamlı
cihetü’l-vahdet : birlik
ciheti
fâni : gelip geçici, ölümlü
Farisî :
Farsça
fenâ : gelip geçicilik
gaflet : dalgınlık,
dikkatsizlik
Hak : varlığı hak olan ve her hakkın sahibi olan
Allah
hakikat : gerçek, doğru
hakikat-i külliye-i
daime : devam eden büyük ve geniş hakikat
hasaret : zarar,
ziyan
hayt-ı vuslat : kavuşma bağı
İbrahimvâri : Hz.
İbrahim gibi
kâinat : evren, yaratılmış herşey
kesret
: çokluk
lisan-ı Kur’ân : Kur’ân dili
Mahbûb-u Bâkî :
sonsuz sevgili olan Allah
mahlûk : yaratık
mazhar :
sahip olma
mebde’ : başlangıç
meyve-i zîşuur : şuur
sahibi, bilinçli meyve
millet-i İbrahimiye : İbrahim milleti,
tevhid inancını benimseyenler
mirac : merdiven,
yükseliş
muhabbet : sevgi
mükerreren : tekrar
tekrar
müntehâ : en son nokta
müteveccih olma :
yönelme
nefis : kişinin kendisi
nihayetsiz :
sonsuz
nokta-i istinad : dayanak noktası
nokta-i
ittisal : bağlantı noktası
ömr-ü bâki : devamlı
ömür
sille-i tedib : edeplendirme tokadı
şecere-i
hilkat : yaratılış ağacı
ubûdiyet : kulluk
umum :
genel
vahdet : birlik
zayi olmak : kaybolup
gitmek
zîruh : ruh sahibi
|
