|
Senin vücudun bin kubbeli harika bir saraya benzer ki, her
kubbesinde taşlar, direksiz birbirine baş başa verip muallâkta
durdurulmuş. Belki senin vücudun, bin defa bu saraydan daha aciptir.
Çünkü, o saray-ı vücudun, daima, kemâl-i intizamla tazelenmektedir. Gayet
harika olan ruh, kalb ve mânevî letâiften kat-ı nazar, yalnız cesedindeki
herbir âzâ, bir kubbeli menzil hükmündedir. Zerreler, o kubbedeki taşlar
gibi birbirleriyle kemâl-i muvazene ve intizamla başbaşa verip, harika bir
bina, fevkalâde bir san’at, göz ve dil gibi acip birer mucize-i kudret
gösteriyorlar.
Eğer bu zerreler, şu âlemin ustasının emrine tâbi
birer memur olmasalar, o vakit herbir zerre, umum o cesetteki zerrelere
hem hâkim-i mutlak, hem herbirisine mahkûm-u mutlak, hem herbirisine
misil, hem hâkimiyet noktasında zıt, hem yalnız Vâcibü’l-Vücuda mahsus
olan ekser sıfâtın masdarı, menbaı, hem gayet mukayyet, hem gayet mutlak
bir surette olmakla beraber, sırr-ı vahdetle yalnız bir Vâhid-i Ehadin
eseri olabilen gayet muntazam bir masnu-u vâhidi o hadsiz zerrâta isnad
etmek—zerre kadar şuuru olan, bunun pek zâhir bir muhal, belki yüz muhal
olduğunu derk eder.
|
Lügatler :
acip : hayret verici,
şaşırtıcı
âlem : dünya, evren
âza : âzalar,
organlar
Cesed :beden,
vücud
derk
etmek : anlamak
ekser : çoğunluk
fevkalâde :
olağanüstü
hadsiz : sınırsız, sayısız
hâkim-i mutlak :
herşey üzerinde sınırsız egemenlik sahibi olan
isnad etmek :
dayandırmak
kat-ı nazar : görmezden gelme
kemâl-i
intizam : mükemmel bir düzen
kemâl-i muvazene : tam bir
denge, ölçü
kubbe : yarım küre şeklinde olan
çatı
letâif : duygular
mahkûm-u mutlak : her yönüyle
mahkum olmak
mahsus : has, özel
masdar : kaynak
masnu-u
vâhid : tek bir elden çıkmış sanat eseri
menba : kaynak
menzil : yer,
mekân
misil : benzer
mu’cize-i kudret : kudret
mu’cizesi
muallâk : asılı, boşta
muhal : olması
imkansız şey
mukayyet : sınırlı
muntazam :
düzenli
mutlak : sınırsız
saray-ı vücud : bin kubbeli
harika bir saraya benzetilen insan vücudu
sıfât : nitelikler,
özellikler
sırr-ı vahdet : birlik sırrı
suret :
biçim
tâbi : bağlı, uyan
Vâcibü’l-Vücud : varlığı
gerekli olan, var olmak için hiçbir sebebe ihtiyacı bulunmayan
Allah
Vâhid-i Ehad : bir olan ve birliği her bir şeyde görülen
Allah
zâhir : açık, âşikar
zerre : atom
zerrât :
atomlar |
