|
Beşinci Dalın Beş
Meyvesi var.
BİRİNCİ
MEYVE:
Ey nefisperest
nefsim, ve ey dünyaperest arkadaşım! Muhabbet şu kâinatın bir sebeb-i
vücududur. Hem şu kâinatın rabıtasıdır, hem şu kâinatın nurudur, hem
hayatıdır. İnsan kâinatın en câmi’ bir meyvesi olduğu için, kâinatı istilâ
edecek bir muhabbet, o meyvenin çekirdeği olan kalbine derc edilmiştir.
İşte, şöyle nihayetsiz bir muhabbete lâyık olacak, nihayetsiz bir kemâl
sahibi olabilir.
İşte, ey nefis ve ey arkadaş! İnsanın havfa ve
muhabbete âlet olacak iki cihaz, fıtratında derc olunmuştur. Alâküllihal,
o muhabbet ve havf, ya halka veya Hâlıka müteveccih olacak. Halbuki,
halktan havf ise elîm bir beliyyedir; halka muhabbet dahi belâlı bir
musibettir.
Çünkü, sen öylelerden korkarsın ki, sana merhamet etmez
veya senin istirhamını kabul etmez. Şu halde havf, elîm bir
belâdır.
Muhabbet ise, sevdiğin şey, ya seni tanımaz,
Allahaısmarladık demeyip gider (gençliğin ve malın gibi); ya muhabbetin
için seni tahkir eder. Görmüyor musun ki, mecazî aşklarda yüzde doksan
dokuzu, mâşukundan şikâyet eder. Çünkü, Samed âyinesi olan bâtın-ı kalble
sanem-misal dünyevî mahbuplara perestiş etmek, o mahbupların nazarında
sakildir ve istiskal eder, reddeder. Zira, fıtrat, fıtrî ve lâyık olmayan
şeyi reddeder, atar. (Şehvânî sevmekler bahsimizden hariçtir.)
|
Lügatler :
alâküllihal : ister istemez, her
durumda
âyine : ayna
bâtın-ı kalb : kalbin
içi
beliyye : belâ
beyan etmek :
açıklamak
câmi’ : kapsamlı
cihaz : organ,
duyu
derc : yerleştirme
dünyaperest : dünyaya aşırı
derecede düşkün
elîm : elemli, acılı
fıtrat :
yaratılış
fıtrî : yaratılışla ilgili olan
Hâlık :
herşeyi yaratan Allah
hariç : dışında
hatmetmek :
bitirmek, son vermek
istilâ etmek : kuşatmak
istirham
: merhamet dileme
kâinat : evren, yaratılmış her
şey
kemâl : mükemmellik, kusursuzluk
küllî : geniş ve
kapsamlı
mahbup : sevgili
mâşuk : aşık
olunan
mecâzî : gerçek olmayan
melekî : melek gibi,
meleğe ait
merhamet : acıma, şefkat
muhabbet :
sevgi
nefis : kişinin kendisi
nihayetsiz :
sonsuz
niyaz : duâ, istek
nur : ışık,
aydınlık
perestiş : tapma derecesinde aşırı değer
verme
rabıta : bağ
rahmet : merhamet,
şefkat
refik : arkadaş
sakil :
ağır
sanem-misal : put gibi
sebeb-i vücud : varlık
sebebi
şehvânî : şehvetle ilgili
tahkir etmek :
aşağılamak
tevfik : muvaffakiyet, başarı
ziyade : çok,
fazla |
