|
Hem
Cenâb-ı Hak insana karşı ettiği ihsânât-ı azîmeyi
1اَلَّذِى
جَعَلَ
لَكُمْ
مِنَ
الشَّجَرِ
اْلاَخْضَرِ
نَارًا kelimesiyle işaret edip der: Size böyle nimet eden bir Zât
sizi başıboş bırakmaz ki, kabre girip kalkmamak üzere yatasınız.
Hem
remzen der: Ölmüş ağaçların dirilip yeşillenmesini görüyorsunuz. Odun
gibi kemiklerin hayat bulmasını kıyas edemeyip istib’âd
ediyorsunuz.
Hem semâvât ve arzı halk eden, semâvât ve arzın meyvesi
olan insanın hayat ve memâtından âciz kalır mı? Koca ağacı idare eden, o
ağacın meyvesine ehemmiyet vermeyip başkasına mal eder mi? Bütün ağacın
neticesini terk etmekle, bütün eczasıyla hikmetle yoğrulmuş hilkat
şeceresini abes ve beyhude yapar mı zannedersiniz?
Der: Haşirde sizi
ihyâ edecek Zât öyle bir zattır ki, bütün kâinat Ona emirber nefer
hükmündedir; emr-i 2 كُنْ
فَيَكُونُ
’a karşı kemâl-i inkıyadla serfuru eder. Bir
baharı halketmek, bir çiçek kadar Ona ehven gelir. Bütün hayvânâtı icad
etmek, bir sinek icadı kadar kudretine kolay gelir bir Zâttır. Öyle bir
Zâta karşı 3
مَنْ
يُحْيِى
الْعِظَامَ deyip kudretine karşı tâcizle meydan okunmaz.
Sonra,
4 فَسُبْحَانَ
الَّذِى
بِيَدِهِ
مَلَكُوتُ
كُلِّ
شَىْءٍ tabiriyle, herşeyin dizgini elinde, herşeyin anahtarı
yanında, gece ve gündüzü, kış ve yazı bir kitap sahifeleri gibi kolayca
çevirir, dünya ve âhireti iki menzil gibi bunu kapar, onu açar bir Kadîr-i
Zülcelâldir.
Madem böyledir. Bütün delâilin neticesi olarak
5 وَاِلَيْهِ
تُرْجَعُونَ yani, kabirden sizi ihyâ edip, haşre getirip huzur-u
kibriyâsında hesabınızı görecektir.
Dipnotlar - Arapça İbareler -
Haşiyeler :
1 : “Odur ki, yem yeşil ağaçtan size ateş
çıkarır.” Yâsin Sûresi, 36:80.
2
: “(Cenâb-ı Hak) Birşeyin olmasını murad ettiği zaman, Onun işi
sadece ‘Ol’ demektir; o da oluverir.” Yâsin Sûresi, 36:82.
3 : “Çürümüş kemikleri kim diriltir?”
Yâsin Sûresi, 36:78.
4
: “Herşeyin hüküm ve tasarrufu elinde olan Zât, her türlü kusur
ve noksandan münezzehtir.” Yâsin Sûresi, 36:83.
5
: “Siz de Ona döndürüleceksiniz.” Yâsin Sûresi,
36:83.
|
Lügatler :
abes : anlamsız, faydasız
âciz :
güçsüz
arz : yer
beyhude : boşuna
delâil :
deliller, işaretler
ecza : parçalar
ehven :
kolay
emirber nefer : emre hazır asker
halketmek :
yaratmak
haşir : öldükten sonra âhirette yeniden diriltilip
Allah’ın huzurunda toplanma
hayvânât :
hayvanlar
hikmet : herşeyin belirli gayelere yönelik olarak,
mânâlı, faydalı ve tam yerli yerinde olması
hilkat şeceresi :
yaratılış ağacı
huzur-u kibriyâ : sonsuz büyüklük sahibi olan
Allah’ın huzuru
icad : var etme, yaratma
ihsânât-ı
azîme : çok büyük iyilikler, ikramlar, bağışlar
ihyâ : hayat
verme, diriltme
istib’ad : akıldan uzak görme
Kadîr-i
Zülcelâl : sonsuz haşmet ve yücelik sahibi ve her şeye gücü yeten
Allah
kemâl-i inkıyad : tam itaat, mükemmel ve kusursuz boyun
eğme
kıyas : karşılaştırma
kudret : güç,
iktidar
memât : ölümler
menzil : ev,
mekân
remzen : işareten
semâvat : gökler
serfuru
etmek : boyun eğmek
tabir : ifade
tâciz :
âcizlikle ithem etme, “yapamazsın” deme
|
