Osmanlı Ve Balkanlar

[Joke Grinman]

krtsorunu'nın temelleri 19. yzyılda osmanlı imparatorluğu'nu merkezileştirme projesine dayanır. trk modernleşmesinin bir parası olan srete yapılan idari reformların radikal ve merkeziyeti zellikleri, sorunun ortaya ıkışına zemin hazırlamıştır.

ii. mahmut dneminde (1808-1839), osmanlı imparatorluğu ynetimindeki krt aşiretlerle daha nce yapılan ve aşiretlerin kendi idari ynetimlerini oluşturmasına imkan veren anlaşmanın devlet tarafından tek taraflı feshi ve bu aşiretlerin merkezi ynetime bağlanması kararı, doğuda krt sorunu'nun somut olarak ortaya ıkmasına neden oldu.

zellikle modernleşmenin btnleştirici unsuru olarak gdlen trklk politikası; trk olmayan mslmanlara ynelik zorunlu trke eğitimi, zorunlu iskan, mahalli isimlerin trkeleriyle değiştirilmesi, kişi isimlerine trke zorunluluğu ve kamu alanında bu dillerin kullanımının yasaklanması gibi sonular yaratmıştır. krt sorunu'nun başlangıcının belki de en somut gerekelerini oluşturan bu yasaklar ve baskı politikası, tarihi sre iinde soruna şiddet olayları boyutunun da eklenmesiyle trkiye cumhuriyeti devletinin henz zemediği bir mesele olmuştur.

krt sorunu'na ilişkin resmi sylemin yerleştiği periyod, cumhuriyet dnemidir. osmanlı imparatorluğu'nun kş dneminde kurtuluşun nasıl sağlanacağı konusu osmanlıcılık, trklk ve batıcılık gibi eşitli dşnce akımlarının doğmasına neden olmuştur. aralarında farklılıklar olmasına rağmen, bu dşncelerin ortak noktaları trk egemenliğini hakim kılmaktı.

bu dnemde oluşan siyasi ve toplumsal hava, geici olmanın tesinde bugn bile toplumsal hayatın beslenmiş olduğu sert ortamı oluşturdu. yeni kurulan cumhuriyet ve devletin felsefesi de bu zeminden beslendi. dolayısıyla krt sorunu'na ilişkin devlet sylemi etnik kimliği esas alan, sert ve dışlayıcı bir zellikte gelişti.

3a8082e126