AI và điện

[Du Van Toan]

Dư Hiểu Huy (余晓晖), Viện trưởng Học viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông Trung Quốc (CAICT), là một trong những học giả có ảnh hưởng lớn nhất đến tư duy phát triển kinh tế số, công nghiệp số và trí tuệ nhân tạo (AI) tại Trung Quốc hiện nay.

Sinh năm 1972 tại Chiết Giang, vào Đảng năm 20 tuổi, tốt nghiệp ngành Kỹ thuật Điện tử và Thông tin tại Đại học Giao thông Tây An, Dư từng là Trưởng nhóm nghiên cứu viễn thông thế hệ mới, rồi Kỹ sư trưởng trước khi ngồi vào ghế Viện trưởng CAICT,Dư cũng là Ủy viên Chính hiệp Toàn quốc.

Chiều 30/1/2026, vị Viện trưởng này chính là người đứng lớp trong “Phiên học tập tập thể lần thứ 24 của Bộ Chính trị Trung ương ĐCSTQ khóa XX” với chủ đề: “Tầm nhìn và quy hoạch phát triển công nghiệp tương lai”. Lớp trưởng hôm ấy, đương nhiên, là ông Tập Cận Bình.

Khác với nhiều chuyên gia chỉ tập trung vào bản thân công nghệ AI, Dư Hiểu Huy nhìn nhận AI chủ yếu từ góc độ năng lực sản xuất quốc gia và sức cạnh tranh công nghiệp:

1. AI là hạ tầng, không phải một ngành độc lập: Trong bài viết trên tạp chí lý luận Cầu Thị (số 10/2026), Dư khẳng định AI sẽ đóng vai trò tương tự như điện lực và Internet trong các giai đoạn cách mạng công nghiệp trước đây.

2. Trọng tâm là "Kinh tế thực": Dư cho rằng giá trị lớn nhất của AI không nằm ở mấy con chatbot hay công cụ tạo sinh nội dung, mà nằm ở khả năng nâng cấp sản xuất công nghiệp, logistics, y tế, giao thông. Trung Quốc có lợi thế độc quyền vì là quốc gia duy nhất sở hữu đầy đủ tất cả các ngành công nghiệp theo phân loại của LHQ, tạo ra kho dữ liệu thực và kịch bản ứng dụng phong phú nhất thế giới.

3. Học thuyết “Mô - Số cộng hưởng”: Sự phát triển của AI phụ thuộc vào vòng tuần hoàn liên tục giữa: Dữ liệu chất lượng cao  Mô hình hiệu năng cao  Ứng dụng giá trị cao. Quốc gia nào vận hành vòng lặp này hiệu quả nhất sẽ chiếm thế thượng phong.

4. Cạnh tranh bằng hệ sinh thái (AI Stack): Cạnh tranh AI không còn là cuộc đua giữa các mô hình riêng lẻ. Dư nhiều lần lấy Nvidia làm ví dụ, sức mạnh của Nvidia không chỉ đến từ GPU, mà là sự kết hợp độc quyền giữa phần cứng, CUDA, các framework (như PyTorch) và hệ sinh thái nhà phát triển. Trung Quốc cần phải xây dựng năng lực đồng bộ trên toàn chuỗi “thuật toán - framework - chip - hệ thống - ứng dụng”.

Trong tư duy của Dư Hiểu Huy, AI không phải là mục tiêu cuối cùng. Nó là công cụ để thúc đẩy số hóa công nghiệp, củng cố chủ quyền công nghệ và tăng cường sức mạnh quốc gia. Đây là sự tiếp nối logic phát triển mà ông theo đuổi nhiều năm, từ “Công nghiệp số” đến “Số hóa công nghiệp” và “Lực lượng sản xuất chất lượng mới”.

Nghiên cứu các quan điểm của các học giả thực tế như ông Dư sẽ giúp chúng ta nhìn thấy rõ con đường phát triển AI thực chất của Trung Quốc, và đỡ bị phân tâm bởi các bài báo "ăn liền" về AI trên mạng (mà phần không ít trong số đó, lại được viết bởi chính các công cụ tạo sinh nội dung :D).