Ikinci Dünya Savaşı Pdf
Vanina Mazzillo
II. Dnya Savaşı, 1939'dan 1945'e kadar sren kresel savaştır. Savaşa dnemin byk gleri ve dnya lkelerinin byk oğunluğu katıldı, Mttefikler ve Mihver olmak zere iki karşıt asker ittifak kuruldu. 30'dan fazla lkeden gelen 100 milyondan fazla personelin doğrudan katıldığı bu topyekn savaşta, savaşın byk tarafları tm ekonomik, endstriyel ve bilimsel kapasitelerini savaş iin seferber ettiler. 70 ila 85 milyon lmle sonulanan II. Dnya Savaşı, insanlık tarihindeki en lmcl savaştı ve savaş boyunca asker personelden daha ok sivil kayıp verildi. Milyonlarca insan soykırımdan (Holokost gibi), planlanmış alık lmlerinden, katliamlardan ve hastalıklardan ld. Tanklar, zırhlı aralar, savaş uakları, stratejik bombardımanlar, uak gemileri, radar ve sonar, nkleer silahların geliştirilmesi ve roketler gibi birok savaş teknolojisi savaşta nemli rol oynadı.
II. Dnya Savaşı'nın 1 Eyll 1939'da Almanya'nın Polonya'yı istila etmesi ve ardından 3 Eyll'de Birleşik Krallık ve Fransa'nın Almanya'ya savaş ilan etmesiyle başladığı kabul edilir. 1939'un sonlarından 1941'in başlarına kadar; Almanya bir dizi harekt ve antlaşma ile Kıta Avrupası'nın oğunu istila etti ve kontrol altına aldı. Ayrıca İtalya, Japonya ve diğer lkeler ile Mihver ittifakını kurdu. Ağustos 1939'daki Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı ile Almanya ve Sovyetler Birliği, Polonya'yı paylaştı ve istila etti. Bu saldırmazlık anlaşmasından yararlanan Sovyetler Birliği Finlandiya ve Romanya'nın bir kısmını, Baltık devletlerinin ise tamamını ilhak etti. Kuzey Afrika ve Doğu Afrika'da harektların başlamasının ve 1940'ın ortalarında Fransa'nın 6 hafta ierisinde kşnn ardından savaş oğunlukla Avrupalı Mihver devletleri ve Britanya İmparatorluğu arasında Balkanlar'daki harektlarla, Atlantik Savaşı'yla, Britanya'da hava savaşıyla ve Blitz'le devam etti. 22 Haziran 1941'de başlarında Almanya, Avrupalı Mihver devletleri ile Sovyetler Birliği'ni istila ederek tarihin en byk kara cephesi olan Doğu Cephesi'ni atı ve Mihver'i, zellikle de Alman Wehrmacht'ını bir yıpratma savaşına soktu. Almanya'nın Sovyetler Birliği seferine Japon İmparatorluğu dahil olmadı.
Asya ve Pasifik zerinde hkmetmeyi amalayan Japonya, 1937'den beri in Cumhuriyeti ile savaş ierisindeydi. Aralık 1941'de Japonya, Gneydoğu Asya ve Orta Pasifik'te bulunan Amerikan ve İngiliz topraklarının ve kolonilerinin neredeyse tamamına Pearl Harbor Saldırısı gibi eşzamanlı saldırılar dzenledi. ABD'nin ve Birleşik Krallık'ın Japonya'ya savaş ilanından sonra Avrupalı Mihver devletleri, mttefikleri ile dayanışma iinde ABD'ye savaş ilan etti. Japonya kısa sre iinde Batı Pasifik'in oğunu ele geirdi 1942'de Midway Muharebesi'ni kaybetmelerinin ardından ilerlemeleri durduruldu. Daha sonra Almanya ile İtalya Kuzey Afrika'da mttefik glerine ve Stalingrad'da Sovyetler Birliği'ne karşı ağır yenilgilere uğradı. 1943'teki aksilikler (rneğin Doğu Cephesi'ndeki bir seri Alman yenilgisi, Mttefiklerin Sicilya'yı ve İtalyan anakarasını istilası ve Pasifik'teki mttefik harektı) Mihver'i btn cephelerde stratejik geri ekilmeler yapmaya zorladı. 1944'te Batılı Mttefikler Alman işgali altındaki Fransa'yı geri aldı ve Sovyetler Birliği Mihver glerini topraklarından tamamen atıp Almanya'yı istila etmeye başladı. 1944 ve 1945 boyunca, Japonya'nın in'deki ilerlemeleri tersine dnerken, Mttefikler Japon Donanması'na nemli darbeler vurdu ve stratejik Batı Pasifik adalarını ele geirdi.
Avrupa'daki savaş, Alman işgali altındaki blgelerin zgrleştirilmesi, Sovyetler Birliği'nin ve Batılı Mttefiklerin Almanya'yı istilası, Berlin Muharebesi, Adolf Hitler'in intiharı ve 8 Mayıs 1945'te Almanya'nın koşulsuz teslimiyetiyle sonulandı. 26 Temmuz 1945'te Mttefiklerin Potsdam Konferansı'ndan ve Japonya'nın bu şartlara gre teslim olmayı reddetmesinin ardından, ABD ilk atom bombalarını 6 Ağustos 1945'te Hiroşima'ya ve 9 Ağustos'ta Nagazaki'ye attı. Japon adalarının potansiyel bir istilası, ek atom bombası saldırıları olasılığı ve 9 Ağustos'ta Japonya'ya karşı Sovyetlerin savaşa girmesi ve Manurya'yı istilasıyla karşı karşıya kalan Japonya, 15 Ağustos 1945'te teslim olmaya niyetini aıkladı ve Asya'da Mttefikler zafer elde etti. Savaşın ardından, Almanya ve Japonya işgal edildi ve Alman ve Japon liderlere karşı savaş suları mahkemeleri aıldı. oğunlukla Yunanistan ve Yugoslavya'da işlenmiş belgeli savaş sularına rağmen, İtalyan liderler ve generaller diplomatik faaliyetler sayesinde genellikle cezalar ile karşı karşıya kalmadılar.
II. Dnya Savaşı, dnyanın siyasi gruplaşmasını ve sosyal yapısını değiştirdi. Birleşmiş Milletler (BM), uluslararası işbirliğini geliştirmek ve gelecekteki potansiyel atışmaları nlemek iin kuruldu ve muzaffer byk gler (in, Fransa, Sovyetler Birliği, Birleşik Krallık ve ABD) Gvenlik Konseyi'nin daimi yeleri oldu. Sovyetler Birliği ve ABD rakip sper gler olarak ortaya ıktı ve bu neredeyse yarım yzyıl sren Soğuk Savaş iin zemin hazırladı. Avrupa'nın savaştan grdğ byk zararın ardından, byk glerinin etkisi azaldı ve bu Asya ile Afrika'nın dekolonizasyonunu tetikledi. Endstrileri zarar gren oğu lke ekonomik iyileşme ve genişlemeye yneldi. Siyasi btnleşme, zellikle Avrupa'da, gelecekteki dşmanlıkları nleme, savaş ncesi dşmanlıkları sona erdirme ve ortak bir kimlik oluşturma abası ile başladı.
Diğer bazı grşler ise, in-Japon Savaşı ile Avrupa ve kolonilerindeki savaşın eşzamanlı olarak gerekleştiğini ve iki savaşın 1941'de birleştiğini savunan İngiliz tarihi A.J.P. Taylor'ın grşlerini takip eder.[8][9] II. Dnya Savaşı iin kullanılan diğer başlangı tarihlerinin arasında II. İtalya-Habeşistan Savaşı'nın başladığı 3 Ekim 1935 bulunur.[10][11][12] Bunun yanında, Hem I. hem de II. Dnya Savaşı'nın aynı "Avrupa İ Savaşı" veya "İkinci Otuz Yıl Savaşı" nın bir parası olduğu grş de vardır.[13][14] İngiliz tarihi Antony Beevor, II. Dnya Savaşı'nın başlangıcını Mayıs'tan Eyll 1939'a kadar Sovyetler Birliği ile Moğolistan ve Japonya gleri arasında savaşılan Halhin Gol Muharebesi olarak belirler.[15]
Savaşın bitiş tarihi hakkında da evrensel bir fikir birliği yoktur. O zamanlarda savaşın, 2 Eyll 1945'te Japonya'nın resmen teslim olarak Asya'daki savaşı resmen bitirmesi ile değil, 14 Ağustos 1945'teki ateşkes antlaşması ile sonlandığı kabul gryordu. Japonya ve Mttefikler arasında bir barış antlaşması, 1951'de imzalandı.[16] 1990'da Almanya'nın geleceğini ilgilendiren bir antlaşma, Doğu ve Batı Almanya'nın yeniden birleşmesine zemin hazırladı ve bu, II. Dnya Savaşı'nın sebep olduğu savaş sonrası sorunların oğunu zd.[17] Japonya ile Sovyetler Birliği arasında hibir zaman resmi bir barış antlaşması imzalanmadı.[18]
I. Dnya Savaşı, İttifak Devletleri'nin (Avusturya-Macaristan, Almanya, Bulgaristan ve Osmanlı İmparatorluğu) yenilgisi ve 1917'de Bolşeviklerin Rusya'da iktidarı ele geirerek Sovyetler Birliği'ni kurması ile Avrupa siyasi haritasını kkten değiştirdi. Bu sırada, Fransa, Belika, İtalya, Romanya ve Yunanistan gibi muzaffer İtilaf Devletleri savaşın bir sonucu olarak yeni topraklar kazandılar ve Avusturya-Macaristan, Osmanlı ve Rus İmparatorluklarının kşnden yeni ulus devletler meydana geldi.
Milletler Cemiyeti, gelecekteki potansiyel bir dnya savaşını nlemek iin 1919'da Paris Barış Konferansı sırasında kuruldu. Organizasyonun temel amaları, kolektif gvenlik yoluyla silahlı atışmayı nlemek, silahsızlanmak ve barışıl mzakereler ve tahkim yoluyla uluslararası anlaşmazlıkları zmekti.
I. Dnya Savaşı'ndan sonra ortaya ıkan gl pasifist grşlere rağmen,[19] aynı dnemde birok Avrupa lkesinde irredantizm ve intikamcı milliyetilik gelişmeye başladı. Bu grşler zellikle, Versay Barış Antlaşması tarafından dayatılan nemli toprak, smrge ve ekonomi kayıpları nedeniyle Almanya'da belirgindi. Antlaşma nedeniyle Almanya, Avrupa'daki topraklarının %13'n ve denizaşırı topraklarının tmn kaybetti, diğer devletleri ilhak etmesi yasaklandı, tazminat demek zorunda bırakıldı ve lkenin silahlı kuvvetlerinin byklğne ve ekipmanlarına sınırlar getirildi.[20]
1918-1919 Alman Devrimi ile Alman İmparatorluğu yıkıldı ve daha sonra Weimar Cumhuriyeti olarak bilinecek olan demokratik bir hkmet kuruldu. İki savaş arası dnem boyunca, yeni kurulan cumhuriyetin destekileri ile hem sağ hem de sol grşl sert muhalifler arasında ekişme grld. Bir İtilaf mttefiki olan İtalya, savaş sonrası bazı toprak kazanımları elde etti; ancak İtalyan milliyetileri, Birleşik Krallık ve Fransa'nın İtalyanların savaşa girişini sağlamak iin verdikleri szlerin barış antlaşmasında yerine getirilmemesi yznden fkeliydiler. 1922'den 1925'e kadar, Benito Mussolini nderliğindeki faşist hareket; temsili demokrasiyi ortadan kaldıran, sosyalist, sol ve liberal glere baskı uygulayan ve İtalya'yı bir byk g yapıp bir "Yeni Roma İmparatorluğu" yaratma sz veren yayılmacı bir dış politika izleyen milliyeti, totaliter ve sınıf işbirlikisi bir ideoloji ile İtalya'da iktidarı ele geirdi.[21]
Adolf Hitler, 1923'te Alman hkmetini devirmeye ynelik başarısız bir darbe girişiminden sonra 1933'te Almanya Şanslyesi oldu. Hitler kaleme aldığı Kavgam kitabında tek hedeflerinin Versay Antlaşmasını yrrlkten kaldırmak olmadığını; komnizmi yenmeyi ve Avrupa temelli olarak btn dnyada Alman ırkının egemenliğini sağlamanın da hedeflerine dahil olduğunu aıklamıştı. İktidara geldikten sonra demokrasiyi kaldırdı ve kısa sre sonra byk bir tekrar silahlanma gayreti başlattı.[22] Hitler'in şanslye olmasına kadar Batı'yı sık sık eleştiren Stalin, Hitler'in şanslye olması sonrası 1934 yılında Milletler Cemiyeti'ne katıldı ve uluslararası kolektif gvenliği savunmaya başladı. Stalin'in bu hamleleri sonrası Amerika Birleşik Devletleri Moskova'ya birtakım heyetler gnderdi. Nazi yayılmasından ekinen Fransa da Sovyetler Birliği ile ilişkiler kurmak iin eşitli adımlar attı.[23]
59fb9ae87f