Rəvayətlər Pdf

0 views

Skip to first unread message

Message has been deleted

Bok Mull

unread,

Jul 9, 2024, 6:30:35 PM7/9/24

to realderwsipless

Rəvayətlərdə uzaq və yaxın dvrn tarixi həqiqətləri znəməxsusluğu qorumaqla bədii təfəkkrə məxsus konkretliyi qoruyub saxlayır. Rəvayətlər konkret bir hadisəni, faktı əhatə edir və ibrətamiz bir sonluqla bitir.

Tarixi şəxsiyyətlərlə bağlı rəvayətlərə Nuh peğəmbər, Sleyman peyğəmbər, Astiaq, Tomris, Nadir şah, Makedoniyalı İsgəndər, Əmir Teymur və başqa ədəbi-tarixi şəxsiyyətlərin həyatına dair rəvayətləri misal gstərmək olar[5].

rəvayətlər pdf

Download Zip https://jfilte.com/2yS7n0

Toponimlərlə bağlı "Şuşa", "Qırxqız", "Bayandur", "Qız qalası", "Dadməlik dağı", "Qarı dağı", "Sınıq krp", "Bibiheybət", "Şuşa", "Xatun arxı" rəvayətləri isə yer adları ilə bağlı yaranmış rəvayətlərdir[5].

Yazıı və şairlərimiz yaradıcılığında bir ox hekayə, nağıl və poemalarda rəvayətlərdən yararlanmışlar. Cəfər Cabbarlı "Qız qalası", Mikayıl Mşfiq "oban", Səməd Vurğun "Aslan qayası" poemalarının, İlyas Əfəndiyev "Qarı dağı" hekayəsinin mvzusunu xalq rəvayətlərindən gtrmşdr.

Rəvayətlər nə vaxtsa həqiqətən baş vermiş, lakin ağızdan-ağıza keərkən ilkin dəqiqliyini, təfərratını itirmiş shbətlərdir. Buna grə də həmişə "rəvayətə grə", "deyilənə grə", "belə rəvayət edirlər ki" ifadələri ilə başlanır[1]..

Yuxarıda haqqında danışdığımız Məsihi dvrn byk alimi, Hippokrat və Qalenin davamısı idi. Onunla İbn Sinanın birgə alışmaları Xarəzmdə baş tutdu. Buxarada saray evrilişi olanda İbn Sina Xarəzmə kr. ox kemədən byk alim Əbu Reyhan Biruni və Məsihi də bura gəlirlər. Onlar birlikdə alışır, fizika və kimyadan təcrbələr aparır, gecələr ulduzları, meteoritlərin dşməsini seyr edirdilər. Məsihi ilə İbn Sina insan bədəninin quruluşunu yrənməyə başlayır. Hələ gənc ikən İbn Sinanın başına elm təşnəsi olan şagirdlər toplaşır. Onların iində hətta ağsaqqal adamlar da olurdu. 18 yaşı olanda fizika, fəlsəfə və astronomiya zrə Şərqin byk alimləri ilə yazışır, diskussiyalara girirdi.

İbn Sina taun, vəba, sarılıq kimi xəstəliklərin səbəblərini analiz edib, baş ağrıları, mədə xorası və bir sıra başqa xəstəliklərin malicə sullarını gstərib. İlk dəfə gz əzələlərinin quruluşunu da o təsvir edib. Ona qədər dnya tibb elmində hesab olunurdu ki, gz, fənər kimi işıq şalandırır və bu şaların obyektə dəyib qaytması ilə insan grr.

Yenidən səhraya qayıdaq. Artıq məllimini orada dəfn edərək yola dşən İbn Sinanın z də bərk yorğun və xəstədir. O, da mənzilbaşına atıb-atmayacağını dəqiq bilmir. Gzlərinin nndə xalqın və sarayların ona həkim və bilici kimi etdikləri misilsiz hrmət canlanır. Amma indiki durumuna baxaraq bu ziddiyyətin acı təsirindən glmsəyir. Haqqında gəzən bir ox rəvayətləri xatırlayır.

Kəndin qədim və ən məşhur qalası haqqında Sputnik Azərbaycan-a danışan tarixi Məcid Mehraninin szlərinə grə, qala XVII-XVIII əsrlərə aid edilir: "Bu qala haqqında mxtəlif rəvayətlər var. Deyilənə grə, bu qalanı Sumu adlı piyada qurduğundan elə adı da "Sumu" adlandırılıb. Amma mən belə deməzdim. Mənə elə gəlir ki, "Sumu qala" yox, məhz "Sumuq qala" daha qəbul olunandır. nki bizim yerli əhalinin ləhcəsində həmişə mhkəm tikilən, bərk olan nəyəsə "smk kimidir" deyilir. "Smk" sznn ilisulular "sumuk" kimi tələffz etdiklərinə grə də, elə bu qalanın adı "Sumuq qala" kimi qəbul edilib".

Mehraninin fikrincə, qala ola bilsin ki, geniş profilli mdafiə n deyil, bir ailənin, bir nəslin mdafiəsində rolu olan qalalardandır. O hesab edir ki, qala adi bir piyada tərəfindən deyil, bir feodal, bir imkanlı adam tərəfindən qurulub: "Ola bilsin ki, kənddə buna bənzər qalalar da olub. Lakin ən mhkəmi, ən dayanıqlısı Sumuq qala olduğu n bu qala indiyədək qalıb. Bu qala yəqin ki, Danial bəy kimi sultanlardan birinin məhəlləsi, evi, yaşayış yeri olub. Bəzi yaşayış yerlərinin yanında da belə qalalar tikilərdi. Bu cr qalalar ailənin təhrik olunduğu zaman mdafiə məqsədilə istifadə olunardı".

Qalanın yerləşdiyi ərazinin daim daş axınlarına məruz qalmasına, drd mərtəbəsindən birincisinin daş axınlarından yerin altında qalmasına baxmayaraq, z mhkəmliyini qoruyub saxlayıb. Mərtəbələrin hər birində bir pəncərə və iki silah işlətmək n ara var. Qalanın yuxarı mərtəbələrinə qalxdıqca binanın ii daralır. Amma pəncərələrin sayı isə ikiyə atdırılır. Bəzi mənbələrə grə, Grcstan ərazisində də belə qalalar mvcuddur.

Tarixi abidənin restavrasiyasını qənaətbəxş hesab etmir. Onun fikrincə, hər hansı bir abidənin restavrasiyası zamanı əvvəlki grkəmini imkan daxilində qorumaq lazımdır: "Mənə elə gəlir ki, abidənin kemiş formasına uyğun olaraq qurulan bərpa daha yaxşıdır, nəinki gzəl grkəm verib masirləşdirilən bərpa. Biz gənc nəslə bunu təqdim edirik. Bu da gənc nəslin yanlış təsəvvrnə gətirib ıxarır. Hər qalanın bərpasında məyyən nanslara fikir vermək gərəkdir. Bir abidənin bərpası mtləq şəkildə arxeologiya və arxitektura sahəsinin mtəxəssisinə tapşırılmalıdır. Szgedən qala, sanki yeni tikilib. Xarici lkələrdən gələn turistlərə necə sbut edə bilərik ki, bu, qədim abidədir".

Qeyd edək ki, 1981-ci ildə əkilən, kemiş SSRİ məkanında məşhur olan "Qorxma, mən səninləyəm" filmi məhz bu kəndə əkilib. Yuli Qusmanın əkdiyi, məşhur aktyorların rol aldığı bu musiqili macəra filmin ən məşhur batal (dyş) səhnələri bu qalada lentə alınıb.

Şri-Lankada turistlər ilin btn fəsillərində zlərini bahardakı kimi hiss edirlər. Mxtəlif ağaclar, gllər ara vermədən iəkləyir və bar verirlər. Bir də grrsən yanaşı dayanan mxtəlifnvl meyvə ağaclarından birinin zərində meyvə yetişib, yeməlidir, digəri isə yenicə iəkləyib. Sanki meyvə ağacları bar vermək n nvbəyə dayanırlar. Bu proses ilboyu təkrar olunur. Məhz bu səbəbdən ətirli Seylon ayı dnyada məşhurdur. Şri-Lankanın əsrarəngiz gzəlliyi ilə bağlı oxsaylı rəvayətlər mvcuddur. Bu rəvayətlərdən birində deyilir ki, guya Allah ilk insanı Adəm və Həvvanı gydən məhz Şri-Lankada yerə endirib və əfsanəvi Edem bağı da bu adadadır.Sizdə Şri Lankaya səfər etmək istəyirsinissə bizə mraciət edin.055 644-44-11