Fw: Asal-Usul Danau Maninjau Re: Fw: Re: Abak

143 views
Skip to first unread message

Hambo Ciek

unread,
Sep 30, 2012, 5:45:01 AM9/30/12
to Rant...@googlegroups.com, Rita Desfitri Lukman
Maa Angku Aslim  Nurhasan sarato Rbng Lapau nan Basamo,

MakNgah prowaikan postiang nan partamu tantang Danau Maninjau jo email pribadi ka Murai Kukuban (Rita Desfitri) nan sadang di Tapi Danau Maninjau. Karano Murai takuruang di Lua, indak mamostiang ka Lapau, MakNgah lah baiyo batido jo Rita, barangkali rancak komentarnyo ditaruihkan ka Lapau. Iko Komentar Murai Kukuban ka Lapau untuk kito maklumi basamo-samo.

Salam,
-- MakNgah
Sjamsir Sjarif
Di Tapi Riak nan Badabua

--- On Sun, 9/30/12, Rita Desfitri Lukman <desf...@yahoo.com> wrote:

From: Rita Desfitri Lukman <desf...@yahoo.com>
Subject: Asal-Usul Danau Maninjau Re: Fw: Re: Abak
To: "Hambo Ciek" <hamb...@yahoo.com>
Date: Sunday, September 30, 2012, 6:06 AM

Mak Ngah,

Tarimo Kasih lah mak ngah taruihkan posting Bang Aslim tantang Asal-usul danau Maninjau tu.

Kito memang tahu Bang Aslim adolah urang nan sangat concern dengan kelestarian adat dan budaya awak, tamasuak jo urusan silek nyo.

Mambaco carito nan ditaruihkan Bang Aslim, nampaknyo dek carito tu lah baterjemahkan ka bahaso Indonesia, nuansa pantunnyo agak kurang bernafaskan pantun maninjau. Tapi memang secara garis besar, carito bujang sambilan baitu, walaupun agak saketek babeda. jo versi tuo-tuo nan kami danga di Maninjau dulu.

Kalau carito nan kami danga langsung dari muluik niniak saisuak, antaro si Sani jo si Giran bukan batamu pandang suatu hari katiko Datuak Limbatang sekeluarga bakunjung ka rumah Bujang Sambilan. Dalam versi dulu tu, si Sani jo si Giran ko memang lah bamain basamo sajak ketek. Maklumlah karano Datuak Limbatang adolah mamak kanduang dari 10 urang badunsanak tu (bujang sambilan + si Sani).

Apolai dibanding kakaknyo nan bujang sambilan, labiah banyak si Giran ko sayang dan namuah bamain jo mamparatikan si Sani sajak ketek, mungkin dek si Giran ko juo anak tongga babeleng.

Babelok topik snek,

Istilah Maninjau sendiri kadang-kaang memang di salah artikan urang.
Walaupun danaunyo banamo Danau Maninjau, tapi nan nagari Maninjau itu sendiri hanyolah sebuah nagari nan talatak di pinggir timur danau Maninjau, dalam kecamatan X Koto, nan kini banamo kecamatan Tanjung Raya. Jadi sakuliliang danau Maninjau tu tamasuak dalam kecamatan Tanjung Raya, tapi nan nagari Maninjau kami hanyo snek se di pinggiran timur arah jalan ka Bukittinggi :)

Sasuai jo paan niniak moyang kami nagari Maninjau dijalehkan bateh-bateh nagari Maninjau:

Batang Maransi bateh jo Bayua
Batang Tumayo jo Sungai Batang
Ladang Sapuluah, Ladang Balimo
Paparangan, Kuok jo Ladang Tinggi
Rimbo Takuruang jo Puncak Gasang
Rateh bateh jan nyo hilang.

Nagari-nagari lain nan memiliki Danau Maninjau adolah nagari Bayua, nagari Sungai Batang, nagari Tanjuang Sani, jo Nagari VI Koto. Itu sababnyo dulu disabuik kecamatan X Koto.

Sabalun tahun 1920, Sekitar Danau Maninjau masih terdiri dari 2 buah kecamatan: Kecamatan IV Koto (nagari Maninjau, Sungai Batang, Tanjung Sani, Bayur) dan Kecamatan VI Koto (Kotobaru, Tanjung Batung/Koto Tinggi, Paninjauan, Koto Kaciek, Koto gadang, Koto Malintang). Di maso pemerintahan belando, masing-masing kecamatan masih dikepalai seorang asisten demang, baru kemudian digabung jadi kecamatan X koto, nan akhirnyo menjadi kecamatan Tanjung Raya dengan ibu negerinya Maninjau.

Satiok nagari di lingkungan danau Maninjau punyo bahasa, dialek, dan adat budaya masing-masing. Walaupun baitu, nagari Maninjau, seperti halnyo beratur-ratus nagari lainnya di Minangkabau, tetap mengacu ka cupak usali dan UU nagari dalam Lmbago nan Sapuluah.

Manuruik tambo nagari Maninjau, diterangkan bahwa adat nan dipakai dalam nagari Maninjau menganut kelarasan Budi Chaniago, jadi duduak samo randah, tagak samo tinggi.

Dalam nagari Maninjau, ado 4 kelompok besar famili nan saling sambung menyambung silaturrahmi.
Kelompok pertamo adolah famili Chaniago
Kelompok kaduo adolah famili Malayu
Kelompok katigo adolah famili gabungan Guci Piliang
Kelompok ka ampek adolah Famili tigo suku (Tanjung, Koto, Sikumbang).

Jadi suku-suku anak nagari Maninjau hanyo salah satu dari nan 7 (Chaniago, Malayu, Guci, Pili, Tanjung, Koto atau Sikumbang).

Dalam nagari Maninjau, ado 24 urang Pangulu Andiko, dan 24 Datuak Panungkek (wakil pangulu Andiko) dari 7 suku tersebut. Panggilan kepada beliau-beliau pangulu Andiko adolah 'ANGKU', Bukan Angku Datuak. Kalaupun di sabuik Datuaknyo disarankan disabuikkan dala datuaknyo sekalian. Misal: mamanggia pangulu nan bagala Dt. Rajo Basa adolah ANGKU atau ANGKU DATUAK RAJO BASA. Mamanggia sekedar ANGKU DATUAK diasonyo disarankan indak, kecuali datuak panungkek nan acok dipanggia cukuik ANGKU atau DATUAK sajo.

JAdi panggilan ANGKU adolah panggilan nan sangat terhormat di nagari Maninjau. Sabab angku di Maninjau hanyo dialamatkan kepada 3 hal: pangulu andiko, atau mamak dari mande, atau urang nan memang sangat-sangat dihormati.

Eh, lah kama-kama ota awak ko mak ngah. Foto abak nan Ita kirim kapatang alah mak ngah liekkan? Lah puang dari latihan Zumba tu? Hati-hati ka rarak tulang mak ngah yo, hehehe.

Mak Ngah,
Mak ngah lah makan?
Baa kaba Tara?

Pulang dari Singapore kapatang tu, nampaknyo Prof Lynne nan maundang ka Denver agak mangarehkan Ita pai, tapi kalau jadwalnyo bairingan jo nan di Thailand, repot juo mak ngah. Lamo bana ibuk tingga. Walaupun beko Ita titipkan Ibu di Jakarta.

Eh, si Nofend tu sadang sibuk bana nampaknyo, mak ngah.
Nofend kan masih di Padang. Hari Salasa kami masih kontak-kontak an. Bajago-jago kalau inyo sempat ka rumah, Ita sempatkan lah pulang kantua Kamis kapatang mamasak paih rinuak. Kebetulan di pasa pagi Puruih urang nan manggaleh lauak dari Maninjau mambaok Barau bagai, rancak pulo di pangek. Apolai pangek barau tu juo kasukoan Ibu. Kironyo Nofend ndak sempat tibo, apolai Mnggu ko nyo harus ka Mentawai. Ndak jadi paih rinuah jo pangek barau tu rasaki si Nofend doh. Bia se lah. hehe.

Kebetulan tibo pulo dunsanak dari Bukittinggi rami-rami datang kapatang sanjo, tandeh sadonyo nan Ita masak, ndak jadi rasaki si Adinda Nofend tu lai nampaknyo. hahaha.

Ita

--- On Sat, 9/29/12, Hambo Ciek <hamb...@yahoo.com> wrote:

From: Hambo Ciek <hamb...@yahoo.com>
Subject: Fw: Re: Abak
To: desf...@yahoo.com
Date: Saturday, September 29, 2012, 10:23 AM


Lies Suryadi

unread,
Sep 30, 2012, 6:24:55 AM9/30/12
to rant...@googlegroups.com
Satu kaset drama tragedy 'BUJANG SAMBILAN' pernah diproduksi dek TEATER RUMAH GADANG '83 pimpinan Yus Datuak Parpatiah. Ambo kiro masih bisa dibali kaset e di Tanama Record.  Yus Dt. Parpatiah rang Maninjau bana mah. Baliau ko banyak jasonyo dalam mengaktualisasikan unsur2 budaya Minangkabau dalam media modern seperti kaset. Baa kok Pemda Sumbar indak tagarak hatinyo maagiah penghargaan ka balaiau ko.
 
Gasan Ketek jo Gasan Gadang,
Bateh Piaman jo Maninjau,
Mangaluah duduak anak dagang,
Ombak bak buni 'rang maimbau.
 
Ka Bayua sampan manyubarang,
Babiduak anak 'rang Sigiran,
Lah kandua sunguik anak dagang,
Janji dek Adiak bakayaian.
 
Wassalam,
Suryadi

-- -- .* Posting yg berasal dari Palanta RantauNet, dipublikasikan di tempat lain wajib mencantumkan sumber: ~dari Palanta R@ntauNet http://groups.google.com/group/RantauNet/~* Isi email, menjadi tanggung jawab pengirim email.===========================================================UNTUK DIPERHATIKAN, melanggar akan dimoderasi:- DILARANG:1. E-mail besar dari 200KB;2. E-mail attachment, tawarkan di sini & kirim melalui jalur pribadi; 3. One Liner.- Anggota WAJIB mematuhi peraturan serta mengirim biodata! Lihat di: http://forum.rantaunet.org/showthread.php?tid=1- Tulis Nama, Umur & Lokasi disetiap posting- Hapus footer & seluruh bagian tdk perlu dlm melakukan reply- Untuk topik/subjek baru buat email baru, tdk mereply email lama & mengganti subjeknya.===========================================================Berhenti, bergabung kembali, mengubah konfigurasi/setting keanggotaan di: http://groups.google.com/group/RantauNet/   
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages