ความขัดแย้งของคนในชาติ? จะเลือกฝ่ายไหนดี ฟังความคิดเห็นของท่าน ว.วชิรเมธี ก่อนตัดสินใจ

[Grand Master Sexy]

วันที่ อังคาร มิถุนายน 2550  พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation   ความขัดแย้งของคนในชาติ? จะเลือกฝ่ายไหนดี ฟังความคิดเห็นของท่าน ว.วชิรเมธี ก่อนตัดสินใจ (3)

“ขอความเป็นธรรมให้ความเป็นกลาง”(จบ)

โดย : ว.วชิรเมธี (จากหนังสือ : ตะแกรงร่อนทอง) อุเบกขา แปลว่า ความวางตนเป็นกลาง, ความวางใจเป็นกลาง, ความไม่ตกเป็นฝักฝ่าย, ความปล่อยให้ “ธรรมทำงานไปตามกระบวนการของมันอย่างนั้นเอง” โดยที่มนุษย์ไม่เข้าไปแทรกแซงให้ระบบแห่งธรรม, ระบบกฎหมาย, ระบบจริยธรรมของสังคมเสียหาย ความเป็นกลาง (อุเบกขา) จะนำมาใช้ก็ต่อเมื่อ “คนขัดแย้งกับธรรม” หรือ “คนขัดแย้งกับหลักการ” จะเข้าใจอุเบกขาก็ต้องเข้าใจหลักธรรมที่มาในชุดเดียวกันให้ครบถ้วน กล่าวคือ (๑) เมตตา ปรารถนาดีต่อคนทั้งโลก ใช้ในสถานการณ์ปกติทั่วไป (๒) กรุณา มีจิตคิดช่วยให้พ้นทุกข์ ใช้ในยามคนอื่นตกทุกข์ได้ยาก (๓) มุทิตา พลอยยินดี ใช้ในยามคนอื่นได้ดีมีสุข (๔) อุเบกขา ความวางใจเป็นกลาง ใช้ในเมื่อคนขัดแย้งกับธรรม ข้อ (๑) – (๓) เป็นระบบความสัมพันธ์ระหว่างคนกับคนที่ต้องช่วยเหลือเกื้อกูลกัน แต่ข้อ (๔) เมื่อคนขัดแย้งกับธรรม เช่น คนทำผิดกฎหมาย, ผิดกฎจริยธรรม เราจะใช้เมตตา กรุณา มุทิตา ต่อคนทำผิดไม่ได้ ถ้าเมตตาต่อคนทำผิดกฎหมาย/จริยธรรม เราก็จะสงสารคนผิด ซึ่งเป็นการปฏิสัมพันธ์ทีผิด ถ้ากรุณา ก็จะเป็นการช่วยคนผิด ถ้ามุทิตา ก็เป็นการแสดงออกไม่ถูกกาลเทศะ ดังนั้น ถ้าหากมีคนทำผิดกฎหมายหรือกฎจริยธรรม ต้องใช้ “อุเบกขา” คือ วางใจเป็นกลาง, โดยถือหลักว่า ใครทำกรรมใดไว้ ต้องปล่อยให้เขารับกรรมนั้นไป โดยที่เราไม่ต้องเข้าไปแทรกแซงกระบวนการแห่งการให้ผลของกรรม (ของธรรม) หรือของกฎหมาย ความวางตนเป็นกลาง กล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือ การปล่อยให้ธรรมทำงานโดยที่เราไม่เอาตัวไปขัดขวางกระบวนการของธรรม/กฎหมาย กล่าวอีกอย่างหนึ่งว่า เมื่อคนขัดแย้งกับธรรมหรือหลักการของสังคม เช่น หลักกฎหมาย เป็นต้น การวางตนเป็นกลางโดยยอมให้หลักการแห่งธรรม, หลักกฎหมาย ดำเนินไปตามกระบวนการของมันอย่างเที่ยงธรรมชนิด ผิดต้องว่าไปตามผิด ถูกต้องว่าไปตามถูก ไม่เห็นแก่คน แต่เห็นแก่ธรรมเป็นหลักเป็นสำคัญ ไม่เอนเอียงเข้าข้างฝายใดทั้งสิ้น = นี่แหละคือความเป็นกลางทางพุทธศาสนา ดังนั้น หากมีใครคนหนึ่งทำผิดกฎหมาย, ทำผิดกฎแห่งธรรม (เช่น ฆ่าคน กระทำชำเรา ลักขโมย เป็นต้น) เราต้องคัดเลือกเอาธรรม คือ “อุเบกขา” มาปฏิบัติ ด้วยการวางตนเป็นกลาง แล้วปล่อยให้คนผิดได้รับผลแห่งการทำผิดของเขาด้วยตนเอง ปล่อยให้กฎหมาย กฎแห่งกรรม กฎแห่งธรรม ดำเนินไปตามกระบวนการของมันเอง โดยที่เราไม่เข้าไปแทรกแซงเบี่ยงเบนกฎหรือกระบวนการเหล่านั้นให้บิดเบี้ยวเลี้ยวลดแต่ประการใด การวางตนเป็นกลาจึงไม่ใช่การอยู่เฉยๆ หากแต่เป็นการเฉยอยู่ เฉยดู เฉยมองอย่างรู้เท่าทัน เพื่อให้ “ธรรมอยู่ได้-สังคมอยู่ดี” โดยไม่เห็นแก่คน เพราะถ้าคนทำผิดธรรม แล้วเรา “ทิ้งธรรม” เลือกคน ผลก็คือ ระบบเสียหาย สังคมเสื่อมโทรม แต่ถ้าคนผิดธรรมแล้วเรา “เลือกธรรม” ทิ้งคน ผลก็คือ ระบบอยู่ได้ สังคมอยู่ดี เนื่องเพราะถ้าคนเสีย เสียหนึ่งคน ถ้าระบบเสีย จะเสียหายทั้งหมด เมื่อคนขัดแย้งกับธรรม จึงต้องเลือกธรรมแล้วทิ้งคน สรุปสั้นๆ ว่า ปล่อยให้ระบบแห่งธรรม (ความจริง, ความถูกต้อง, กรรม, กฎหมาย) ทำงาน คือปกิบัติการด้วยความเป็นกลาง อุเบกขา เป็นหลักการทางสายกลางที่ะผดุงไว้ซึ่งความเป็นธรรมในสังคม เป็นระบบที่เกื้อกูลให้ธรรมเป็นใหญ่ ไม่ใช่คนเป็นใหญ่ สังคมที่ขาดอุเบกขาก็จะเป็นสังคมที่ขาดความเป็นกลาง เมื่อขาดความเป็นกลาง ระบบต่างๆ ในทางสังคมที่วางเอาไว้ก็เสียหายหมด ส่วนคนที่ถือว่า ทำอะไรก็ตามให้ทำแต่พอดีๆ เป็นกลางไปเสียทุกเรื่องโดยไม่รู้จักแยกแยะนั้น คนเหล่านี้ไม่ใช่พวกเดินทงสายกลางตามแนวพุทธ หากแต่เป็นพวก “ครึ่งๆ กลางๆ” หรือ “กึ่งดิบ กึ่งดี” บางทีเรียกว่าพวก “หยวนๆ” อะไรก็ได้ว่าไงว่าตามกัน(การที่ทรราชหรือนักการเมืองขี้ฉ้อหลายคนที่ทำผิดอย่างใหญ่หลวงต่อประชาชนไทย แต่ก็ยังคงอยู่ในสังคมไทยได้อย่างเป็นสุขเหมือนไม่ใช่คนผิด นี่คือตัวอย่างหนึ่งของการเป็นสังคมที่ขาดความเป็นกลางคืออุเบกขา ด้วยสาเหตุนี้เองที่ทำให้บรรทัดฐานทางจริยธรรมของสังคมไทยไม่เข้มแข็ง และพวกโกงกินบ้านเมืองไม่เคยกลัวต่อการทำความชั่วความผิด เพราะถึงผิดมากมายอย่างไร เดี๋ยวคนไทยก็ลืม!!) สังคมไหนที่มากไปด้วยคนประเภทนี้ ศีลธรรม จริยธรรมของสังคมจะกลายเป็นสีเทา ผิด ถูก ยากจะแยกจำแนก สุดท้ายระบบศีลธรรม จริยธรรมก็พังครืนลงมา เราต้องการให้สังคมไทยเป็นสังคมทงสายกลางแบบไหน ต้องใช้วิจารณญาณอย่างถ่องแท้ มิเช่นนั้นอาจกลายเป็นว่า กำลังวางตนเป็นกลางด้วยความปรารถนาดี แต่พอรู้ตัวอีกที ความปรารถนาดีนั้นกลับกลายเป็นการบำเพ็ญ “ความเป็นกลางอย่างสุดโต่ง” ที่เอื้อให้ความชั่วความเสื่อมเจริญแพร่หลายออกไปทั่วทุกหย่อมหญ้า ว.วชิรเมธี หนังสือ “ตะแกรงร่อนทอง” หน้า ๖๖ - ๗๑