Sizi ildə iki dəfə təşkil edilən siyasət forumumuzda salamlamaqdan byk şərəf duyuram. Bu dəfə bizim tədbirdə 30 lkədən 64 iştirakı var. Prezident Əliyevin şəxsi təşəbbs və dəstəyi sayəsində sabah biz Ermənistanın işğalından azad olunmuş və artıq məcburi kknlərin qayıdışına şahidlik edən gzəl Laın şəhərinə səfər edəcəyik.
2023-c ilin dekabrında baş tutmuş sonuncu forumdan sonra Azərbaycan yekdilliklə BMT-nin İqlim Dəyişikliyi Konfransına ev sahibliyi edəcək lkə seilmişdir. Bu, Azərbaycanın qlobal miqyasda gcl diplomatiyasının əlaməti və oxtərəfli danışıqlar zamanı etibarlı tərəfdaş nfuzunun təsdiqidir. Bundan əvvəl Azərbaycan BMT Təhlkəsizlik Şurası, Qoşulmama Hərəkatı və Trk Dvlətləri Təşkilatı kimi beynəlxalq təsisatlarda uğurla sədrlik etmişdir.
Bakı dnyanın neft sənayesinin yarandığı yerdir. Bu gn isə rəmzi məna ondan ibarətdir ki, qarşıdan gələn noyabr ayında on minlərlə iştirakı iqlim dəyişikliyi nqteyi-nəzərindən planetimizin gələcəyini mzakirə etmək n COP29-la bağlı Bakıya səfər edəcəkdir.
ADA Universiteti aidiyyəti beynəlxalq təsisatlarla birgə təlimlərin, konfransların və tədqiqatların təşkil edilməsi ilə COP29 Təşkilat Komitəsinin akademik tərəfdaşı olmaqdan şərəf duyur. Bu forum regional təhlkəsizlik, enerji keidi və yaşıl artımla bağlı Azərbaycanın baxışının təqdim olunması, Qarabağda yaşıl və ekoloji cəhətdən təmiz zonaların yaradılması, Azərbaycanda klək və gnəş enerjisi layihələri, Avropa İttifaqına qədər uzanan yaşıl enerji dəhlizlərinin gələcəyi və digər mvzular baxımından yanaşmasını təqdim etməklə qlobal siyasət mzakirələrinə z thfəsini verəcək.
Bununla yanaşı, biz diqqətimizi erməni işğalının nəticələrinin ətraf mhitə təsiri, o cmlədən ox ciddi mina problemi və bunun fəsadlarının aradan qaldırılması n beynəlxalq hquq alətlərinə ynəltməliyik.
Prezident İlham Əliyev: Hrmətli qonaqlar, hamınızı grməyə şadam, Azərbaycana xoş gəlmisiniz. Sizə lkəmizdə xoş vaxt keirməyi və hər zaman olduğu kimi, məhsuldar mzakirələr arzu edirəm. Bu tədbirə nvbəti dəfə dəvətə və sizinlə shbət aparmaq imkanına grə təşəkkr edirəm.
Mən mntəzəm olaraq ADA Universitetinin forumlarında iştirak edirəm və artıq qeyd edildiyi kimi, biz sonuncu dəfə tən il dekabrın əvvəlində grşmşk. O vaxtdan bəri Azərbaycanda və ətrafda bir ox hadisələr baş verib və deyərdim ki, btn bu hadisələr msbət məcrada cərəyan edib. Buraya Ermənistan ilə Azərbaycan arasında mnasibətlərin normallaşdırılması prosesi və sərhədlərin delimitasiyası daxildir. COP29-a gəldikdə isə, bu, beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən Azərbaycana olan byk ehtiramın və dəstəyin gstəricisidir və biz hazırlığın fəal mərhələsindəyik. Bizim bir ildən az vaxtımız var idi və yaxşı nəticələr əldə etmək n biz olduqca fəal və səmərəli alışmalıyıq.
Siz sabah Laına səfər edəcəksiniz. Mən burada oxlu tanış simalar grrəm və bilirəm ki, forum iştirakıları artıq Şuşa, Ağdam və Zəngilanda olublar, bu dəfə isə Laına səfər edəcəklər. Ancaq yeni iştirakılar da var və əminəm ki, siz səfərinizdən zvq alacaqsınız. Laın Azərbaycanın ən fsunkar blgələrindəndir və yaşıl gələcək haqqında danışırıqsa, grəcəksiniz ki, Laın tamamilə yaşıldır.
Bu gn irimiqyaslı inkişaf gedir, Laın şəhərinin və onun yaxınlığındakı bir kəndin yenidən qurulması sizə Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun gələcəkdə tam bərpa edilmiş simasının şahidi olmaq imkanı verəcək.
tən ilin may ayında mən 30 ildən sonra oraya qayıdan Laın şəhərinin ilk sakinlərinə evlərinin aarlarını təqdim etdim. Hazırda isə nvbəti sakinlər oraya qayıdırlar və doğma yurdlarına geri qayıtmaq arzusunda olan məcburi kknlərin faiz nisbəti gzlədiyimizdən də artıqdır. Hətta oranı he vaxt grməyən gənc nəsil belə orada olmaqdan həzz alır. Bu, Azərbaycan xalqının z kklərinə həqiqətən də nə qədər bağlı olduğunu nmayiş etdirir.
Laın 1992-ci ilin mayında - Şuşanın işğalından 10 gn sonra işğal edilmişdir. Bu, Birinci Qarabağ mharibəsinin ən faciəvi hadisələrindən biri idi, nki bunun nəticəsində Ermənistan ilə Azərbaycanın Qarabağ blgəsi arasında quru əlaqəsi yarandı və bu, Ermənistandan bizim torpaqlara ox byk həcmdə silahların daşınmasına, oxsaylı hərbi personalın daxil olmasına imkan yaratdı.
Laının azad edilməsi də bizim gcl siyasi iradəmizin gstəricisi idi. Laının byk hissəsi siyasi vasitələrlə azad edilib. İkinci Qarabağ mharibəsi zamanı biz Laın rayonunun cənub hissəsini azad etdik və bunun z də mhm hərbi qələbə idi. Lakin rayonun əksər hissəsi, o cmlədən Laın şəhəri siyasi vasitələrlə azad edilib. Beləliklə, mən işğal edilmiş ərazilərin hərbi-siyasi yolla azad olunduğunu deyəndə Laın bunun bariz nmunəsidir.
Giriş nitqimlə vaxtınızı ox almaq istəmirəm. Hesab edirəm ki, mzakirələrə daha ox vaxt ayırmalıyıq. Məni dəvət etdiyinizə və bizimlə birlikdə olduğunuza grə bir daha təşəkkr edirəm.
Prezidentin kməkisi Hikmət Hacıyev: Təşəkkr edirəm, cənab Prezident. İcazənizlə mzakirəmizə və sual-cavab hissəsinə keək. Birinci sual n Almaniyanın Beynəlxalq və Təhlkəsizlik Məsələləri zrə Alman İnstitutunun dosenti Daria İsaenkoya sz verilir.
Daria İsaenko: Bu frsətə grə təşəkkr edirəm. Mənim sualım Avrasiya inteqrasiyası ilə bağlıdır. Son 2-3 il ərzində Azərbaycan Avrasiya İqtisadi İttifaqının zirvə toplantılarında və digər beynəlxalq tədbirlərində iştirak edir. Siz Avrasiya inteqrasiyasında maraqlısınızmı və burada Bakı n hansı stnlkləri grrsnz? Azərbaycanın bu təşkilata zvly gzləniləndirmi? Əlavə bir sualım da var. Bu həftə Siz Almaniyaya səfər edəcəksiniz. Bu səfərdən hansı gzləntiləriniz var? Bu frsətə grə bir daha təşəkkrm bildirirəm.
Bizdə olan məlumata grə, zv dvlətlər arasında vaxtaşırı iqtisadi fikir ayrılıqları meydana gəlir və dediyim kimi, Ermənistan istisna olmaqla, Avrasiya İqtisadi İttifaqının btn zvləri ilə bizim ox yaxşı mnasibətlərimiz, o cmlədən iqtisadi əlaqələrimiz var. Biz əkişmə vəziyyətində olmaq və ya iqtisadi tərəfdaşlarımıza xələl gətirə biləcək addımlar atmaq məcburiyyətində qalmaq istəmirik. Bir daha təkrar edirəm ki, beynəlxalq təsisatlarda zvlklə bağlı atdığımız btn addımlarımız hər zaman praqmatizmə əsaslanıb. Bunu Qoşulmama Hərəkatına zvlymzlə bağlı da syləyə bilərəm. Biz 10 ildən bir az artıqdır ki, Qoşulmama Hərəkatına zv olmuşuq. Bu, dşnlmş və dzgn təhlil edilmiş addım idi. Bundan sonra biz bu təsisatda sədrliyi z zərimizə gtrdk, imkanlarımızı nmayiş etdirdik və oxsaylı dostlar qazandıq.
Hazırda bizim belə planlarımız yoxdur. Lakin gələcəkdə bunu nəzərdən keirməyəcəyimizi deyə bilmərik. Hər şey yaxınlaşmanın hansı əlavə iqtisadi faydanın verəcəyindən asılı olacaq. Belə bir stnlk grsək, qərar qəbul edəcəyik. Əks təqdirdə, bugnk vəziyyət bizi qane edir.
Azərbaycan-Almaniya əlaqələrinə gəldikdə deyərdim ki, son ay ərzində biz daha fəal təmaslar grrk. Mən tən ilin martında Almaniyaya dəvət edilmişdim və bu səfər baş tutdu. Prezident və Kanslerlə grşlərim oldu. Kanslerlə biz, həminin fevral ayında Mnxendə grşdk. Bu dəfə isə mən COP29-a ev sahibliyi edən lkənin Prezidenti qismində Petersberq Konfransına dəvət olunmuşam. Bu, Almaniyada təşkil edilən ənənəvi konfransdır və adətən COP-a ev sahibliyi edən prezident oraya dəvət olunur.
Metyu Brayza: Cənab Prezident, burada olmaq şərəfinə grə ox təşəkkr edirəm. Bu, mənim n ən maraqlı shbətlərdir və Sizin btn suallara bu cr təfərratlı, hər hansı bir qeydlərdən istifadə etmədən cavab verməyiniz məni valeh edir. Mən rektor Hafiz Paşayevə də təşəkkrm bildirmək istəyirəm.
Keən ilin sentyabrından 9 ay tr və grn nə qədər heyranedici hadisələr baş verib. Bu səhər bu haqda shbət edirdik - Azərbaycan btn ərazisində suverenliyini bərpa etmək n nəhəng addımlar atdı, bu ərazilərdə innovativ texnologiyalar tətbiq edilir və yaşıl enerji zonaları yaradılır, ağıllı şəhər və kəndlər qurulur və COP29. Qazaxın kəndləri geri qaytarıldı, Rusiya slhməramlıları Azərbaycanı tərk edir. Yəni, inanılmaz hadisələr baş verdi.
COP29-un təşkil edilməsi, əlbəttə ki, məsuliyyətlidir və bu, hər kəsi məşğul edən tədbirdir. Ancaq bu işin strateji kommunikasiya tərəfi də var və strategiya nədən ibarətdir? Btn sadaladığım amillər daxil olmaqla Azərbaycanın hekayəsi haqqında danışmaq yerinə dşərdi. Yəni, Azərbaycanın təbliği kimi deyil, nki o zaman burada manipulyasiyanın baş verdiyini syləyənlər ola bilər. Amma hər şeyi olduğu kimi anlatmaq lazımdır, nki insanlar dinləyirlər. Onlar Azərbaycanın və COP29-un uğur qazanmasını istəyirlər. Beləliklə, strateji kommunikasiya planı nədən ibarətdir?
Mən Xəzər hvzəsini əhatə edən regional QHT-lər, şirkətlər və həmfikir insanlardan ibarət daha geniş qrupun toplantısının keirilməsini təklif edərdim. Burada diqqət Azərbaycanın COP29-da sədrliyinin slh prosesindən qaynaqlandığına ynəldilməlidir. nki tən ilin dekabrında burada Siz bizə sylədiniz ki, Paşinyan COP-la bağlı vetosunu aradan qaldırdı. Bu, ox gzəl hekayədir, ancaq bir mexanizm olmadan onu eşitdirmək mmkn olmayacaq. Bəlkə COP29 ərivəsində bir bəyanat hazırlanıb qəbul oluna bilər ki, bu da hər il məyyən işi qrupunun yaradılması ilə nəticələnsin. Təşəkkr edirəm.
59fb9ae87f