Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Paranauka, pseudonauka, protonauka

196 views
Skip to first unread message

FM

unread,
Nov 14, 2011, 5:50:26 PM11/14/11
to
Paranauka, pseudonauka, protonauka

Paranauka - część wiedzy, bardzo bliska wiedzy racjonalnej, czy nawet
naukowej, która teoretycznie powinna poddawać się racjonalnej kontroli
(weryfikacji), ale obejmuje pomysły i hipotezy nie spełniające mocnej
zasady racjonalności, tzn. nie posiadające odpowiedniego uzasadnienia.
W efekcie paranauka obejmuje wiedzę stojącą poza oficjalnym nurtem
naukowym, z których uczeni czerpią jednak pomysły i hipotezy robocze.
Paranauka stanowi swego rodzaju "przedsionek" wiedzy naukowej.
Paranauka istotnie różni się od pseudonauki obejmującej wiedzę
irracjonalną i pozorującą wiedzę naukową, np. poprzez używanie języka
naukowego.

Pseudonauka - rodzaj nieakceptowanego powszechnie przez środowisko
naukowe zbioru twierdzeń, które aspirują do miana nauki, lecz nie
spełniają jej podstawowych reguł, a w szczególności nie są oparte na
metodzie naukowej i nie są intersubiektywnie weryfikowalne (nie mają
oparcia w sprawdzalnych i możliwych do powtórzenia doświadczeniach).
Pseudonauka posługuje się językiem naukowym, jednak uzasadniane nim
teorie i twierdzenia naukowe nie znajdują potwierdzenia w badaniach
naukowych. W skrajnej sytuacji stoją nawet w sprzeczności z teoriami
sprawdzonymi naukowo.
Możliwość oddzielenia wiedzy naukowej od pseudonaukowej na bazie zasad
metody naukowej jest sama w sobie sprawą kontrowersyjną, dyskutowaną
ciągle przez filozofię nauki. Ze względu na to, że termin
"pseudonauka" ma silnie negatywny wydźwięk, osoby, które są oceniane w
ten sposób, niemal zawsze odrzucają klasyfikację oraz zasady, według
których jest ona prowadzona.

Protonauka - obszar badań, w którym nie rozwinęła się jeszcze ścisła
praktyka naukowa typowa dla dziedzin o dłuższej tradycji.
Protonauka jest wysoce spekulatywna. Analogicznie, jak paranauka ma
zazwyczaj tendencję do stabilizacji i wzrostu rygoru badań,
przemieniając się w typową naukę.
Przykładem protonauki były alchemia i astrologia, które ewoluowały w
chemię oraz astronomię. Współczesne praktykowanie alchemii czy
astrologii jest już jednak uważane za pseudonaukę.
Z powodu braku oficjalnej klasyfikacji, uznanie jakiegokolwiek obszaru
badań za protonaukę jest sytuacją kontrowersyjną.
(wiki.pl)
0 new messages