ketchup

LowLife

unread,

Feb 23, 2007, 9:20:13 AM2/23/07

to

Witam,

może mi ktoś powiedzieć jak powinno się poprawnie wymawiać słowo jak w
temacie:

keczUp czy też może keczAp.

Słowo pochodzi z angielskiego a tam poprawna wymowa zbliżona jest do wersji
drugiej. Osobiście też skłaniał bym się do wersji z A, bo skoro "tch"
czytamy jako CZ to czemu U nie czytać jako A?

pozdrawiam
LL

Hanna Burdon

unread,

Feb 23, 2007, 9:47:40 AM2/23/07

to

In news:ermtap$grl$1...@nemesis.news.tpi.pl, LowLife wrote:
> keczUp czy też może keczAp.
>
> Słowo pochodzi z angielskiego a tam poprawna wymowa zbliżona jest do
> wersji drugiej. Osobiście też skłaniał bym się do wersji z A, bo
> skoro "tch" czytamy jako CZ to czemu U nie czytać jako A?

Może dlatego, że to z chińskiego ke-chap, przez malajskie kěczap/kicap. A
zresztą co za różnica; Anglicy przecież nie mówią "keczAp". Akcentowana
jest pierwsza samogłoska, a druga to skrócona schwa. Równie [nie]podobna
do A, jak i do U.

Hania
--
****************************************
*** http://www.theseahills.co.uk ***
****************************************

Waldemar

unread,

Feb 23, 2007, 9:41:46 AM2/23/07

to

LowLife schrieb:

> Witam,
>
> może mi ktoś powiedzieć jak powinno się poprawnie wymawiać słowo jak w
> temacie:
>
> keczUp czy też może keczAp.
>
> Słowo pochodzi z angielskiego a tam poprawna wymowa zbliżona jest do wersji

nie. Z chińskiego i malajskiego. Oznacza sos rybny.

> drugiej. Osobiście też skłaniał bym się do wersji z A, bo skoro "tch"
> czytamy jako CZ to czemu U nie czytać jako A?

prawidłowo wymawia się tak, jak wymawia większość. Jak chcesz być
hiperpoprawny, to możesz wymawiać keczap. Ale pamiętaj wtedy, by mówić
kari, a nie keri (curry).

Waldek

Stefan Sokolowski

unread,

Feb 23, 2007, 9:44:06 AM2/23/07

to

LowLife:

> keczUp czy też może keczAp.
>
> Słowo pochodzi z angielskiego

Czy jesteś pewien? Dotąd myślałem, że z jakiegoś malajskiego albo
czegoś podobnego. I że angielski posłużył tylko jako listonosz.

a tam poprawna wymowa zbliżona jest do wersji
> drugiej. Osobiście też skłaniał bym się do wersji z A, bo skoro "tch"
> czytamy jako CZ to czemu U nie czytać jako A?
>
> pozdrawiam
> LL
>
>

--
Stefan Sokolowski, Gdansk
http://www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak

Tomek P.

unread,

Feb 23, 2007, 9:53:57 AM2/23/07

to

Dnia 23-02-2007 o 15:41:46 Waldemar <wald...@zedat.fu-berlin.de>
napisał(a):

a właśnie: oryginalnie jest yacuzzi, czytane z angielska jak polskie J, a
nietórzy Polacy _wygłupiają_ się czytając "dż" - mam rację?

--
""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""
"Nie ma prawdziwego socjalizmu bez demokracji. Podobnie jak nie ma
prawdziwej demokracji bez socjalizmu."
Róża Luksemburg

Waldemar

unread,

Feb 23, 2007, 10:05:43 AM2/23/07

to

Tomek P. schrieb:

> Dnia 23-02-2007 o 15:41:46 Waldemar <wald...@zedat.fu-berlin.de>
> napisał(a):
>
>> LowLife schrieb:
>>> Witam,
>>> może mi ktoś powiedzieć jak powinno się poprawnie wymawiać słowo jak w
>>> temacie:
>>> keczUp czy też może keczAp.
>>> Słowo pochodzi z angielskiego a tam poprawna wymowa zbliżona jest do
>>> wersji
>> nie. Z chińskiego i malajskiego. Oznacza sos rybny.
>>
>>> drugiej. Osobiście też skłaniał bym się do wersji z A, bo skoro "tch"
>>> czytamy jako CZ to czemu U nie czytać jako A?
>>
>> prawidłowo wymawia się tak, jak wymawia większość. Jak chcesz być
>> hiperpoprawny, to możesz wymawiać keczap. Ale pamiętaj wtedy, by mówić
>> kari, a nie keri (curry).
>>
>
> a właśnie: oryginalnie jest yacuzzi, czytane z angielska jak polskie J,
> a nietórzy Polacy _wygłupiają_ się czytając "dż" - mam rację?

nie masz. Toto nazywa się jacuzzi (a właściwie Jacuzzi) i jest znakiem
zastrzeżonym firmy produkujące bombelkownie do wanien.

Waldek

Stefan Sokolowski

unread,

Feb 23, 2007, 10:16:22 AM2/23/07

to

Tomek P.:

> a właśnie: oryginalnie jest yacuzzi, czytane z angielska jak polskie
> J, a nietórzy Polacy _wygłupiają_ się czytając "dż" - mam rację?

Nie wiem jak z jakuzim, ale sam problem jest nienowy.

Np. w hiszpańskim oryginale jest ,,don Quijote'', czyta się ,,don
Kichote'', a niektórzy czytają ,,don Kiszot'' myśląc, że trzeba tak
jak po francusku.

- Stefan

tol...@poczta.onet.pl

unread,

Feb 23, 2007, 11:11:21 AM2/23/07

to

Waldek pisze:

> [...] Toto nazywa się jacuzzi (a właściwie Jacuzzi) i jest znakiem

> zastrzeżonym firmy produkujące bombelkownie do wanien.
>

To chyba nazwisko. Jeśli tak, to trzeba wymawiać, jak w oryginale. Jeśli więc
nazwisko, to jest pytanie o język ojczysty twórcy firmy, prawda?
Pozdrawiam
Stasinek

--
Wysłano z serwisu OnetNiusy: http://niusy.onet.pl

Waldemar

unread,

Feb 23, 2007, 1:19:36 PM2/23/07

to

tol...@poczta.onet.pl schrieb:

> Waldek pisze:
>
>> [...] Toto nazywa się jacuzzi (a właściwie Jacuzzi) i jest znakiem
>> zastrzeżonym firmy produkujące bombelkownie do wanien.
>>
> To chyba nazwisko. Jeśli tak, to trzeba wymawiać, jak w oryginale. Jeśli więc
> nazwisko, to jest pytanie o język ojczysty twórcy firmy, prawda?
> Pozdrawiam

trudno powiedzieć. Językiem ojczystym był z pewnością włoski, ale
rodzina Jacuzzi wyemigrowała do USA, gdzie założyła ww firmę. Więc
wymowa amerykańska jest jak najbardziej prawidłowa.

Waldek

Grisza Griszow

unread,

Feb 23, 2007, 1:24:30 PM2/23/07

to

Użytkownik "Stefan Sokolowski"
<ste...@iisDELETE-THIS-ANTISPAM-JUNK.pwsz.elblag.pl> napisał w wiadomości
news:m1k5y8h...@chronos.ipipan.gda.pl...

Witam,

Chyba jednak "don Quixote", a takie "x" to chyba dawniej czytało się jako
"sz" albo coś "w podobie" (uwielbiam ten zwrot :).

pozdrawiam
--
Grisza

Jarosław Sokołowski

unread,

Feb 23, 2007, 2:39:47 PM2/23/07

to

Pan Waldemar napisał:

>>> [...] Toto nazywa się jacuzzi (a właściwie Jacuzzi) i jest znakiem
>>> zastrzeżonym firmy produkujące bombelkownie do wanien.
>>
>> To chyba nazwisko. Jeśli tak, to trzeba wymawiać, jak w oryginale. Jeśli
>> więc nazwisko, to jest pytanie o język ojczysty twórcy firmy, prawda?
>

> trudno powiedzieć. Językiem ojczystym był z pewnością włoski, ale
> rodzina Jacuzzi wyemigrowała do USA, gdzie założyła ww firmę. Więc
> wymowa amerykańska jest jak najbardziej prawidłowa.

Włosi są nieprzewidywalni. Inna włoska rodzina niejakich Montelupich
wyemigrowała do Polski, konkretnie do Krakowa, i tam założyła firmę.
Jakiś czas po tym zaczęli swoje nazwisko wymawiać "Wilczogórscy".
Nawet taką pisownię przyjęli.

--
Jarek

Stefan Sokolowski

unread,

Feb 23, 2007, 3:20:35 PM2/23/07

to

Ja:

> Np. w hiszpańskim oryginale jest ,,don Quijote'', czyta się ,,don
> Kichote'', a niektórzy czytają ,,don Kiszot'' myśląc, że trzeba tak
> jak po francusku.

Grisza Griszow:
> Chyba jednak "don Quixote"

Kiedyś istotnie bezdźwięczne ,,ch'' notowano przez ,,x''. Czyli on
istotnie początkowo był /Don Quixote/. Teraz tą samą spółgłoskę
oznacza się przez ,,j'' i on jest /Don Quijote/. Czas zmienia
nazwiska; np. pierwszy polski Niegęsior kiedyś tam nazywał się ,,Rey''
a dzisiaj nazywa się ,,Rej''.

Po tej dawnej hiszpańskiej pisowni zostały do dziś ślady.
Np. Amerykanie całkiem niesłusznie mówią na /Mexico/ ,,meksiko''
podczas gdzy naprawdę to jest ,,mechiko''.

Grisza Griszow:

> a takie "x" to chyba dawniej czytało się jako "sz" albo coś "w
> podobie"

Nie rozumiem. Co oznacza ,,się''? W jakim języku tak się czytało? W
hiszpańskim?

Waldemar

unread,

Feb 23, 2007, 3:30:36 PM2/23/07

to

Stefan Sokolowski schrieb:

nie znam hiszpańskiego, ale słyszałem, że Mexico w języku tambylskich
indian czyta się Meśiko, gdzie ś jest raczej miękkim sz.

Waldek

Jarek Hirny

unread,

Feb 23, 2007, 3:41:46 PM2/23/07

to

A screaming came across the sky, when Stefan Sokolowski wrote:

> Po tej dawnej hiszpańskiej pisowni zostały do dziś ślady.
> Np. Amerykanie całkiem niesłusznie mówią na /Mexico/ ,,meksiko''
> podczas gdzy naprawdę to jest ,,mechiko''.

"Całkiem niesłusznie"? Co za paskudny preskryptywizm, fu.

A z tego co wiem o hiszpańskim (nie żeby wiele), to np. niejaki Mario
Vargas Llosa powinien się czytać jako /josa/. Nie stwierdziłem na żywo;
zawsze /losa/.

Jarek
--
http://hell.pl/agnus/

Dagmara

unread,

Feb 23, 2007, 3:50:18 PM2/23/07

to

Jarek Hirny napisał(a):

> A z tego co wiem o hiszpańskim (nie żeby wiele), to np. niejaki Mario
> Vargas Llosa powinien się czytać jako /josa/. Nie stwierdziłem na żywo;
> zawsze /losa/.

"Ele doble" wymawia się jako coś pomiędzy /j/, /l/, /sz/, /ź/ - zależnie
od regionu. A to że ludzie zazwyczaj mówią /losa/, to już chyba tylko
"c'est la vie" można powiedzieć. Hiszpański to w ogóle biedny jest w
naszym kraju - jeśli już nawet w restauracji, która podaje się za
hiszpańską, są błędy w menu, a wszystko napisane bez akcentów...

A co do Meksyku, to wersja amerykańska /meksiko/ to po prostu takie
"Warsaw" - w odróżnieniu od oryginalnych /mehiko/ i Warszawy ;-).

Dagmara

Stokrotka

unread,

Feb 23, 2007, 4:18:57 PM2/23/07

to

> może mi ktoś powiedzieć jak powinno się poprawnie wymawiać słowo jak w
> temacie:
>
> keczUp czy też może keczAp.

Keczup. A pisać keczup lub kechup.
http://sjp.pwn.pl/lista.php?co=keczup

A w nowej ortografi tylko keczup - i nie ma wątpliwości jak czytać.
--
--
(tekst w nowej ortografi: ó->u , ch->h ,rz->ż lub sz, -ii-> -i)
Ortografia to NAWYK, często nielogiczny,
ktury ludzie ociężali umysłowo
nażucają bezmyślnie następnym pokoleniom.

Stefan Sokolowski

unread,

Feb 23, 2007, 4:34:28 PM2/23/07

to

Dagmara:

> Hiszpański to w ogóle biedny jest w naszym kraju

Nie tylko hiszpański, już nawet rosyjski jest w mediach czytany z
angielska. Np. niedawno głośno było o agencie rosyjskim o nazwisku
prawie przez wszystkich czytanym ,,luGOwoj'' (dużymi literami
akcentowana sylaba) -- on oczywiście był ,,ługaWOJ'' czyli ,,Łąkowy''.

Waldemar:

> nie znam hiszpańskiego, ale słyszałem, że Mexico w języku
> tambylskich indian czyta się Meśiko, gdzie ś jest raczej miękkim sz.

Różne hiszpańskie dźwięki w różnych regionach świata wymawia się
różnie. Osobiście słyszałem kilka osób z Ameryki Południowej
mówiących ,,zio'' na /yo/ (== ja). A gościu z Paragwaju w ogóle nie
wymawiał ,,s''; np. ,,eto'' na /esto/ (== to) -- brzmiało jak po
rosyjsku. Potem mi mówili, że to nie jego wada wymowy, tylko taki
paragwajski obyczaj...

Ale ja miałem raczej na myśli hiszpański z Hiszpanii, skąd wywodził
się Don Quijote. Czy to tam czytało się ,,x'' jako ,,sz'', jak
twierdził Grisza?

bojster

unread,

Feb 23, 2007, 4:42:47 PM2/23/07

to

Stokrotka wrote:

>
> > może mi ktoś powiedzieć jak powinno się poprawnie wymawiać słowo jak w
> > temacie:
> >
> > keczUp czy też może keczAp.
>
> Keczup. A pisać keczup lub kechup.

^^^^^^
Noo, to dopiero by się fajnie wymawiało...

(A ja piszę ketchup, a mówię keczap.)

zbihniew

unread,

Feb 23, 2007, 4:46:28 PM2/23/07

to

Użytkownik Stefan Sokolowski napisał:

> Dagmara:
>
>>Hiszpański to w ogóle biedny jest w naszym kraju
>
>
> Nie tylko hiszpański, już nawet rosyjski jest w mediach czytany z
> angielska. Np. niedawno głośno było o agencie rosyjskim o nazwisku
> prawie przez wszystkich czytanym ,,luGOwoj'' (dużymi literami
> akcentowana sylaba) -- on oczywiście był ,,ługaWOJ'' czyli ,,Łąkowy''.

Nie widzę powodu, dla którego mówiąc po polsku należałoby pozostawiać
oryginalny akcent wyrazowy. Akcent paroksytoniczny jest przecież jedynym
stosowanym w języku polskim, poza paroma zapożyczeniami z łaciny, paroma
złożeniami i odmianą czasownika. Czytanie "luGOwoj" nie ma nic wspólnego
z wymową na angielską modłę. Równie dobrze można by wymagać od spikera,
aby czytał chińskie nazwiska zachowując tonalność.

bojster

unread,

Feb 23, 2007, 4:52:03 PM2/23/07

to

Hanna Burdon wrote:

> In news:ermtap$grl$1...@nemesis.news.tpi.pl, LowLife wrote:
> > keczUp czy też może keczAp.
> >
> > Słowo pochodzi z angielskiego a tam poprawna wymowa zbliżona jest do
> > wersji drugiej. Osobiście też skłaniał bym się do wersji z A, bo
> > skoro "tch" czytamy jako CZ to czemu U nie czytać jako A?
>
> Może dlatego, że to z chińskiego ke-chap, przez malajskie kěczap/kicap. A
> zresztą co za różnica; Anglicy przecież nie mówią "keczAp". Akcentowana
> jest pierwsza samogłoska, a druga to skrócona schwa. Równie [nie]podobna
> do A, jak i do U.

Nie jest to do końca prawdą. Schwa wystepuje w wymowie amerykańskiej,
gdzie pisze się toto 'catsup' (choć nie tylko), natomiast w wymowie
brytyjskiej (tam, gdzie pisze się 'ketchup') występuje wedge.

Zresztą nie tylko w tej głosce różni się wymowa. Różna jest też
pierwsza samogłoska (æ vs e) i środkowa spółgłoska (ts vs tʃ).
Jedynie k i p, i akcent (na pierwszą sylabę) są podobne.

Dagmara

unread,

Feb 23, 2007, 4:59:10 PM2/23/07

to

Stefan Sokolowski napisał(a):

> Ale ja miałem raczej na myśli hiszpański z Hiszpanii, skąd wywodził
> się Don Quijote. Czy to tam czytało się ,,x'' jako ,,sz'', jak
> twierdził Grisza?

Szczerze - nie mam pojęcia. Nie miałam historii języka i nie wiem, jak
to się zmieniało, ale tak na zdorwy rozsądek: jeśli Mexico czyta się
przez /h/, to może to właśnie ta sama zasada co z "Quixote", który
przeszedł w "Quijote" dla zachowania pisowni i wymowy. Ale to moje
dywagacje. A "x" i dźwięki podobne do naszego "sz" to chyba bardziej w
katalońskim i portugalskim występują.

Dagmara

Michal Jankowski

unread,

Feb 23, 2007, 5:10:22 PM2/23/07

to

zbihniew <zbih...@ask.me> writes:

> Nie widzę powodu, dla którego mówiąc po polsku należałoby pozostawiać
> oryginalny akcent wyrazowy. Akcent paroksytoniczny jest przecież
> jedynym stosowanym w języku polskim, poza paroma zapożyczeniami z
> łaciny, paroma złożeniami i odmianą czasownika. Czytanie "luGOwoj" nie
> ma nic wspólnego z wymową na angielską modłę. Równie dobrze można by
> wymagać od spikera, aby czytał chińskie nazwiska zachowując tonalność.

"l" zamiast "ł" też nie ma nic wspólnego z angielskim?

A co do akcentu - czasem jednak staramy się zbliżyć do oryginalnego,
drobrze to słychać np. w nazwiskach francuskich. Ale zgadzam się, że
nie należy z tym przesadzać, a już na pewno nie podoba mi się - coraz
częściej ostatnio spotykane - akcentowanie "kaTOlicy", "oKOlica",
"uKRAina" (czasem też "uKRAJna").

MJ