ośnik czy olśnik ?
rympal
Na grupie pl.rec.zeglarstwo zastanawiamy sie jak prawidlowo brzmi nazwa
szkutniczego narzedzia sluzacego do okorowywania, ociosywania (itp)
drewnianych pali.
======fragmenty dyskusji========
-------------
Radwan:
Ośnik to częsty bład językowy przy nazwie tego narzędzia. bez "l" poptostu
łatwiej się wymawia. A nazwę swoją wywodzi właśnie od efektu okorowania
drzewa - pień po okorowaniu błyszczał - olśnił.
Olśników było kilka rodzajow ; olśnik prosty dwuręczny z rączkami
drewnianymi zagiętymi prostopadle ku górze, olśnik dwuręczny zakrzywiony (
sierp) z rączkami prostopadłymi, olśnik jednoręczny przypominający nieco
kształtem małą motykę.
=============
Wojtek:
Tak przez ciekawosc zajrzalem do slownika jezyka polskiego i
encyklopedi PWN. Olsnik tam nie wystepuje, osnik w obu.
Wobec tego osnik nie jest blednym napisaniem i wymawianiem slowa
olsnik. Jest to jak najbardziej poprawna nazwa. Byc moze sa to dwie
prawidlowe nazwy do tego samego narzedzia.
Bardzo spodobalo mi sie Twoje wytlumaczenie nazwy olsnik. Natomiast ja
znam inne ale na osnik. Oto one.
...............
W Polsce bardzo populrnym drzewem byla i jest osika(topola). Jest to
drzewo o magicznych wlasciwosciach. Z osiki robiono "osikowe kolki" do
ostatecznego usmiercania wampirow, wilkolakow, strzyg i innego
talatajstwa. Ladnie bysmy teraz wygladali gdyby nie "osikowe kolki".
"Osikowe kolki" musialy byc robione osnikiem. Zadne inne narzedzie
nie moglo byc do tego celu stosowane tylko osnik.
.............
Osnik stosowany byl i jest najczesciej do wstepnej obrobki duzych
elementow. Jest wlasciwie strugiem ciesielskim. Raczej do okorowywania
sie go nie stosuje chyba ze do tzw dragow. Do okorowywania duzych pni
sa inne narzedzia bardziej sie do tego nadajace.
==========
Radwan:
Jak pogrzebiesz w literaturze, i to wcale nie takiej bardzo dawnej, to
znajdziesz tam wlasnie olśnik a nie osnik. :))
Np u Żeromskiego :
"Za chwilę był już spokojny, taki sam zimny, z wyrazem tępej zapobiegliwości
w oczach zaczął wynosić z zapola "kobylicę", siekierę, "olśnik", piłkę,
sznur ciesielski, "lubrykę", rozmąconą w skorupce, i zabierał się do roboty
trumny. "
===========
Wojtek:
Pogrzebalem i jednak ośnik :-))
U Reymonta czytamy:
"Sam się obiecał, nikto go nie prosił - powiedział Boryna surowo,
odłożył ośnik, wstał z kobylicy i podszedł do okna wyjrzeć, ale na
świecie była taka kurzawa, tak kotłowało, że ni płotów, ni drzewin
widać nie było.
- Widzi mi się, że śnieg już nie sypie - powiedział łagodniej.
- A nie, kręci ino, rwie, zamiata i tak kurzy, tak ciepie, że drogi
nie rozezna - rzekła Jagna,..."
Co noblista to noblista
=========
Misiek:
Dwa slowniki + Reymont contra Zeromski...
Radwan przegrywasz 1:3 - postaraj sie ;)
Juz wiadomo o czym sie dyskutuje na grupie zeglarskiej: o terminologii
stolarskiej i literaturze oczywiscie :)
===========
rympal:
Radwan pisal o "olsnieniu" drewna z kory - calkiem mozliwe
ale moim zdaniem etymologicznie nazwa "osnik" moze pochodzic od robienia osi
np. wozow
bo zadnym innym narzedziem nie da sie tej osi do wozu zrobic jak wlasnie
osnikiem
==============
==koniec cytatow==============
==============
I stad pytanie w tytule...
Pomozecie?
pozdrawiam
Piotr Rymsza
--
Gozdawa, Gozdowo, Śmiara !!!
Sława!
Maciek
Użytkownik "rympal" <§ry...@wp.pl§> napisał
w wiadomości news:cdqj9q$plr$1...@nemesis.news.tpi.pl...
> Witam
> Na grupie pl.rec.zeglarstwo zastanawiamy sie jak prawidlowo brzmi nazwa
> szkutniczego narzedzia sluzacego do okorowywania, ociosywania (itp)
> drewnianych pali.
Hm, szkutniczego? Stolarskiego bardziej...
Zresztą nieistotne, tak czy owak oczywiście "ośnik".
Porównaj:
http://www.szukacz.pl/szukaj.aspx?enc=iso-8859-2&q=o%B6nik*&ct=polska
http://www.szukacz.pl/szukaj.aspx?enc=iso-8859-2&q=ol%B6nik*&ct=polska
Ośnik daje niemal 400 trafień. Z tego na oko 1/4 - 1/3 "na temat",
reszta to "pozostałości" po nośnikach, głośnikach, miłośnikach itp.
Tymczasem olśnik - 0 trafień.
Nie żebym statystykę internetową uważał za wyrocznię,
*coś* to jednak mówi. :-)
Maciek
Wladyslaw Los
wrote:
> Tak przez ciekawosc zajrzalem do slownika jezyka polskiego i
> encyklopedi PWN. Olsnik tam nie wystepuje, osnik w obu.
> Wobec tego osnik nie jest blednym napisaniem i wymawianiem slowa
> olsnik. Jest to jak najbardziej poprawna nazwa. Byc moze sa to dwie
> prawidlowe nazwy do tego samego narzedzia.
Doroszewski notuje obie formy, przy czym więcej przykładów znajduje na
"ośnik"
Władysław