Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Wzory matematyczne a interpunkcja.

643 views
Skip to first unread message

Leszek L.

unread,
Feb 13, 2008, 8:59:30 AM2/13/08
to
Witam,

mam wątpliwości, czy i jak stosować interpunkcję,
kiedy w zdanie pisane słowami wbudowuję wzory
matematyczne.

Dopóki wzory są na tyle proste, że mogę je
wkomponować w linijkę tekstu, sprawa
jest w miarę prosta. Przykładowo:

Dochodzimy tu do wniosku, że trójkąt CAB
jest równoramienny, ponieważ CA=AB.
Rozważmy teraz czworobok ABCD....

Tutaj całość można odczytać słowami
[... ponieważ ce a równa się a be], i stawiam
normalnie kropkę kończącą zdanie.

Ale co zrobić, jeśli mam wzór bardziej rozbudowany,
który muszę wyrzucić do osobnego akapitu,
a chciałbym zachować ciągłość zdania?

Przykład (matematycznie bez sensu, tylko
gwoli ilustracji problemu z interpunkcją) :

Dochodzimy do wniosku, że gradient dywergencji
hessjanu rotacji pola X jest polem wektorowym
bezźródłowym, ponieważ

b
całka ( rot(d/dX(nabla(delta(X))) ) = 0
a

Rozpatrzmy teraz komplementarne do X pole Y....

No i co tutaj? Czy powinienem kropkę postawić
zaraz po zerze? Boję się, że będzie wyglądała jak część
wzoru. Dać ją na początku następnego wiersza,
przed "Rozpatrzmy"? Bez sensu. Wyrzucić do osobnego
wiersza, poniżej wzoru a powyżej "Rozpatrzmy"? Błuee...
Pozostawić pierwsze zdanie bez kropki?

Dzięki z góry za wszelkie oświecenie,
L.


Stefan Sokolowski

unread,
Feb 13, 2008, 12:52:48 PM2/13/08
to
Leszek L.:

> mam wątpliwości, czy i jak stosować interpunkcję, kiedy w zdanie
> pisane słowami wbudowuję wzory matematyczne.
[...]

> Przykład (matematycznie bez sensu, tylko
> gwoli ilustracji problemu z interpunkcją) :
>
> Dochodzimy do wniosku, że gradient dywergencji
> hessjanu rotacji pola X jest polem wektorowym
> bezźródłowym, ponieważ
>
> b
> całka ( rot(d/dX(nabla(delta(X))) ) = 0
> a
>
> Rozpatrzmy teraz komplementarne do X pole Y....
>
> No i co tutaj? Czy powinienem kropkę postawić zaraz po zerze?

Ja nie stawiam. Od dawna i bardzo konsekwentnie. I nikt się dotąd
nie skarżył... Może mnie nikt nie czytuje?

- Stefan

--
Stefan Sokolowski, Gdansk
http://www.ipipan.gda.pl/~stefan/oswiadczenie_antylustracyjne.html

Michal Jankowski

unread,
Feb 13, 2008, 1:43:27 PM2/13/08
to
"Leszek L." <lle...@iitis.gliwice.pl> writes:

> Dochodzimy do wniosku, że gradient dywergencji
> hessjanu rotacji pola X jest polem wektorowym
> bezźródłowym, ponieważ
>
> b
> całka ( rot(d/dX(nabla(delta(X))) ) = 0
> a
>
> Rozpatrzmy teraz komplementarne do X pole Y....
>
> No i co tutaj? Czy powinienem kropkę postawić zaraz po zerze? Boję

Książki wydawane przez PWN zawsze miały konsekwentnie wszystkie
potrzebne znaki przestankowe stawiane na końcu wzoru.

> się, że będzie wyglądała jak część wzoru. Dać ją na początku
> następnego wiersza, przed "Rozpatrzmy"? Bez sensu. Wyrzucić do
> osobnego wiersza, poniżej wzoru a powyżej "Rozpatrzmy"? Błuee...

Na początek wiersza nikt kropki nie przenosi.

> Pozostawić pierwsze zdanie bez kropki?

Niektóre wydawnictwa tak robią.

MJ

Michał Wasiak

unread,
Feb 13, 2008, 3:07:42 PM2/13/08
to
On Wed, 13 Feb 2008 14:59:30 +0100, Leszek L. wrote:
> Witam,
>
> mam wątpliwości, czy i jak stosować interpunkcję,
> kiedy w zdanie pisane słowami wbudowuję wzory
> matematyczne.
>
> Ale co zrobić, jeśli mam wzór bardziej rozbudowany,
> który muszę wyrzucić do osobnego akapitu,
> a chciałbym zachować ciągłość zdania?
>
> Przykład (matematycznie bez sensu, tylko
> gwoli ilustracji problemu z interpunkcją) :
>
> Dochodzimy do wniosku, że gradient dywergencji
> hessjanu rotacji pola X jest polem wektorowym
> bezźródłowym, ponieważ
>
> b
> całka ( rot(d/dX(nabla(delta(X))) ) = 0
> a
>
> Rozpatrzmy teraz komplementarne do X pole Y....
>
> No i co tutaj? Czy powinienem kropkę postawić
> zaraz po zerze? Boję się, że będzie wyglądała jak część

Jeśli gdziekolwiek, to tam.

> wzoru. Dać ją na początku następnego wiersza,
> przed "Rozpatrzmy"? Bez sensu. Wyrzucić do osobnego
> wiersza, poniżej wzoru a powyżej "Rozpatrzmy"? Błuee...

Żadne z tych dwóch.

> Pozostawić pierwsze zdanie bez kropki?

Ja tak robię. Wzór może obfitować w różne dziwne dodatki,
więc kropka z innej bajki może wprowadzać zamieszanie. Do
tego wzór w osobnym wierszu jest tak wielkim odstępstwem
od zwyczajnego sposobu pisania zdań, że nie należy martwić
się o taki drobiazg, jak kropka. Podobnie z przecinkami.

--
Michał Wasiak

Eneuel Leszek Ciszewski

unread,
Feb 13, 2008, 8:18:55 PM2/13/08
to

"Leszek L." fout35$ufn$1...@polsl.pl

> Dochodzimy do wniosku, że gradient dywergencji
> hessjanu rotacji pola X jest polem wektorowym
> bezźródłowym, ponieważ
>
> b
> całka ( rot(d/dX(nabla(delta(X))) ) = 0
> a

0. Można jakoś dokończyć zdanie słowami i postawić na jego końcu kropkę. :)
1. Można też jakoś opisać równie słowami i pod opisem słownym je zapisać symbolami.

I pewnie jeszcze ze 23 inne możliwości dałoby się znaleźć.
Pozostawienie niezamkniętego nijak zdania nie jest dobre. :)

--
.`'.-. ._. .-.
.'O`-' ., ; o.' leszekc@@alpha.net.pl '.O_'
`-:`-'.'. '`\.'`.' ~'~'~'~'~'~'~'~'~'~'~ o.`.,
o'\:/.d`|'.;. p \ ;'. . ;,,. ; . ,.. ; ;, .;. . .;\|/....

Leszek L.

unread,
Feb 14, 2008, 3:30:17 AM2/14/08
to
Użytkownik "Eneuel Leszek Ciszewski" <pro...@czytac.fontem.lucida.console>
napisał w wiadomości news:fp0575$bc1$1...@flis.man.torun.pl...

> 0. Można jakoś dokończyć zdanie słowami i postawić na jego końcu kropkę.
> :)

Chętnie bym dopisał "co nie?", ale zyskam na tym tylko tyle,
że zamiast kropki po wzorze przyjdzie postawić przecinek :)

Dziękuję wszystkim Odpiścom,
Leszek.


JaMyszka

unread,
Feb 14, 2008, 4:30:43 AM2/14/08
to
On 14 Lut, 09:30, "Leszek L." wrote:
> [...]

> Chętnie bym dopisał "co nie?", ale zyskam na tym tylko tyle,
> że zamiast kropki po wzorze przyjdzie postawić przecinek :)

Może przestawić szyk zdania?
Aha...
Dlaczego piszesz w liczbie mnogiej? Jesteś królem czy piszesz w
imieniu grupy?

--
Pozdrawiam :)
JM
http://www.bykom-stop.avx.pl/index.html
Bezpieczny wolontariat (Nobel?): http://www.zwijaj.pl/

Leszek L.

unread,
Feb 14, 2008, 4:48:03 AM2/14/08
to
Użytkownik "JaMyszka" <fatamo...@gmail.com> napisał w wiadomości
news:cfd2668b-632d-40d8...@e10g2000prf.googlegroups.com...

> Dlaczego piszesz w liczbie mnogiej? Jesteś królem czy piszesz w
> imieniu grupy?

O ile wiem, w tekstach naukowych bywa stosowany
_pluralis_modestiae_. Pisze się tak samo, jak _pluralis_
_maiestatis_, ale brzmi zupełnie inaczej.


Do usłyszenia, L.


bazyli4

unread,
Feb 14, 2008, 5:48:43 AM2/14/08
to
Użytkownik "Leszek L." <lle...@iitis.gliwice.pl> napisał w wiadomości
news:fout35$ufn$1...@polsl.pl...


> No i co tutaj? Czy powinienem kropkę postawić
> zaraz po zerze? Boję się, że będzie wyglądała jak część
> wzoru. Dać ją na początku następnego wiersza,
> przed "Rozpatrzmy"? Bez sensu. Wyrzucić do osobnego
> wiersza, poniżej wzoru a powyżej "Rozpatrzmy"? Błuee...
> Pozostawić pierwsze zdanie bez kropki?


Tak przeczytałem dyskusję, sięgnąłem na półki, wyjąłem kilkanaście
podręczników do różnych dziedzin i wszędzie znalazłem kropki i przecinki po
wzorach, po zerze też. Owszem, widziałem kilka wydawnictw, które wzór
traktują jako koniec zdania i kropki tam nie ma, ale nie potrafię teraz
rzucić przykładem...


Pzdr
Paweł


Wiktor S.

unread,
Feb 14, 2008, 8:40:25 AM2/14/08
to
> Tak przeczytałem dyskusję, sięgnąłem na półki, wyjąłem kilkanaście
> podręczników do różnych dziedzin i wszędzie znalazłem kropki i
> przecinki po wzorach, po zerze też. Owszem, widziałem kilka
> wydawnictw, które wzór traktują jako koniec zdania i kropki tam nie
> ma, ale nie potrafię teraz rzucić przykładem...

Jako przykł

--
Azarien

Message has been deleted

Wiktor S.

unread,
Feb 14, 2008, 8:46:30 AM2/14/08
to
> Tak przeczytałem dyskusję, sięgnąłem na półki, wyjąłem kilkanaście
> podręczników do różnych dziedzin i wszędzie znalazłem kropki i
> przecinki po wzorach, po zerze też. Owszem, widziałem kilka
> wydawnictw, które wzór traktują jako koniec zdania i kropki tam nie
> ma, ale nie potrafię teraz rzucić przykładem...


Troche inna sprawa ma sie z ksiazkami informatycznymi, tam po fragmencie
kodu programu (skladanego zwykle innym krojem - o stalej szerokosci
wszystkich znakow) nie do pomyslenia byloby dostawianie jakichkolwiek
dodatkowych znakow przestankowych, gdyz wszelkie znaki i spacje traktuje sie
jako znaczace. Po fragmencie kontynuuje sie zdanie (bez przecinka), zaczyna
nowe (bez kropki) albo czesto zaczyna nowy punkt z naglowkiem.

--
Azarien
PS. pliterki chwilowo niesprawne

Message has been deleted

Tomasz Dryjanski

unread,
Feb 14, 2008, 3:14:34 PM2/14/08
to
Użytkownik "Leszek L." <lle...@iitis.gliwice.pl> napisał w wiadomości
news:fout35$ufn$1...@polsl.pl...
> Witam,
>
> mam wątpliwości, czy i jak stosować interpunkcję,
> kiedy w zdanie pisane słowami wbudowuję wzory
> matematyczne.
>
> No i co tutaj? Czy powinienem kropkę postawić
> zaraz po zerze? Boję się, że będzie wyglądała jak część
> wzoru.

Na ogół spotykam się z takim zapisem. We wzorze nie przeszkadza - co innego,
gdyby to był wykrzyknik. ;)

T. D.


Eneuel Leszek Ciszewski

unread,
Feb 14, 2008, 9:06:00 PM2/14/08
to

"Wiktor S." fp1gno$76n$1...@news.onet.pl

> dodatkowych znakow przestankowych, gdyz wszelkie znaki i spacje traktuje sie
> jako znaczace.

A takim zapisie -- jako niewiele znaczące czy nieznaczące w ogóle?

Eneuel Leszek Ciszewski

unread,
Feb 14, 2008, 9:08:35 PM2/14/08
to

"Leszek L." fp0u8o$lga$1...@polsl.pl

> > 0. Można jakoś dokończyć zdanie słowami i postawić na jego końcu kropkę.
> > :)

> Chętnie bym dopisał "co nie?", ale zyskam na tym tylko tyle,
> że zamiast kropki po wzorze przyjdzie postawić przecinek :)

Być może znasz tylko takie słowa i tylko takie zakończenia, ja znam i inne. :)
Podobnie niektórzy znają tylko zakończenia typu 'żyli długo i szczęśliwie'. ;)

Wiktor S.

unread,
Feb 16, 2008, 12:53:53 PM2/16/08
to
>> dodatkowych znakow przestankowych, gdyz wszelkie znaki i spacje
>> traktuje sie jako znaczace.

> A takim zapisie -- jako niewiele znaczące czy nieznaczące w ogóle?

Dosłowność (czy "doznakowość") w cytowaniu fragmentu kodu programu jest
ważniejsza od zwyczaju stawiania kropki na końcu zdania.


--
Azarien

Eneuel Leszek Ciszewski

unread,
Feb 17, 2008, 10:57:51 AM2/17/08
to

"Wiktor S." fp77vm$dkp$1...@news.onet.pl

> Dosłowność (czy "doznakowość") w cytowaniu fragmentu kodu programu jest
> ważniejsza od zwyczaju stawiania kropki na końcu zdania.

0. W każdym języku programowania jest coś takiego, jak
komentarz i często coś takiego jak koniec kodu.
1. Kod nie musi być częścią zdania i nie musi być częścią
wydzieloną lub zakończoną znakami interpunkcyjnymi.

Wybieranie mniejszego zła jest jednak wybieraniem zła.

Wiktor S.

unread,
Feb 18, 2008, 7:10:21 AM2/18/08
to
> 0. W każdym języku programowania jest coś takiego, jak
> komentarz i często coś takiego jak koniec kodu.

Komentarz jest częścią cytowanego kodu i jako kod powinien być traktowany, w
odróżnieniu od tekstu głównego książki.

> 1. Kod nie musi być częścią zdania i nie musi być częścią
> wydzieloną lub zakończoną znakami interpunkcyjnymi.

Oczywiście, można zrobić to tak:

-----------------

4.1.1 Robienie tego i owego

Możemy również wykorzystać funkcję blalbalbla, robimy to tak:

tutaj kod
tutaj kod
tutaj kod

4.1.2 Robienie siamtego

Lorem ipsum dolor sit amet...

-----------------

> 1. Kod nie musi być częścią zdania i nie musi być częścią
> wydzieloną lub zakończoną znakami interpunkcyjnymi.

ale tak samo (jako nie-część zdania) można też traktować równania
matematyczne.


--
Azarien

Eneuel Leszek

unread,
Feb 19, 2008, 10:00:09 AM2/19/08
to

"Wiktor S." fpbsjj$d3p$1...@news.onet.pl

> > 0. W każdym języku programowania jest coś takiego, jak
> > komentarz i często coś takiego jak koniec kodu.

> Komentarz jest częścią cytowanego kodu i jako kod powinien
> być traktowany, w odróżnieniu od tekstu głównego książki.

Ale ewentualna pomyłka w przyporządkowaniu kropki
czy przecinka nie przyniesie tragicznych skutków. :)

> > 1. Kod nie musi być częścią zdania i nie musi być częścią
> > wydzieloną lub zakończoną znakami interpunkcyjnymi.

> Oczywiście, można zrobić to tak:

> -----------------

> 4.1.1 Robienie tego i owego
>
> Możemy również wykorzystać funkcję blalbalbla, robimy to tak:
>
> tutaj kod
> tutaj kod
> tutaj kod
>
> 4.1.2 Robienie siamtego
>
> Lorem ipsum dolor sit amet...
>
> -----------------

Można zrobić to na wiele sposobów. Poza tym... Cytowanie zazwyczaj
bywa uciążliwe, dlatego też ludzie (ach, ci ludzie...) wprowadzają
jakieś wyróżniki cytowania: a to wcięcia zacytowanego tekstu; a to
znowu jakieś pochylenia kroju pisma, którym zapiszemy ową cytowaną
treść; a to dwukropki przed treścią cytowaną; a to po prostu słowa
'cytuję' (w skrócie 'cyt.') przed cytowanym fragmentem czy 'koniec
cytatu' po owym fragmencie... ;)

> > 1. Kod nie musi być częścią zdania i nie musi być częścią
> > wydzieloną lub zakończoną znakami interpunkcyjnymi.

> ale tak samo (jako nie-część zdania) można też traktować równania matematyczne.

nieczęść?

Wówczas zdanie należy zakończyć kropką wcześniej, przed
wzorem/równaniem matematycznym.

Eneuel Leszek Ciszewski

unread,
Feb 19, 2008, 10:50:10 AM2/19/08
to

"JaMyszka" cfd2668b-632d-40d8...@e10g2000prf.googlegroups.com

: Może przestawić szyk zdania?

Można. :)

: Dlaczego piszesz w liczbie mnogiej?

Gdzie jest ta mnoga?

: Jesteś królem czy piszesz w imieniu grupy?

Mniemam, że to pierwsze. ;)
A Ty -- złośliwie ;) kwestionujesz to królowanie!
Powinnaś raczej była :) napisać jakoś tak:

Jesteście, panie, królem czy piszecie w imieniu grupy?

;)

No... I ze stosowną intonacją. ;) A nie tak -- byle jak!!!

Jak tak można?! Do Króla w taki sposób?! No i ta sugestia,
że to może w imieniu grupy... MZ niestosowna!!!

Eneuel Leszek Ciszewski

unread,
Feb 19, 2008, 11:01:59 AM2/19/08
to

"Tomasz Dryjanski" fp27hk$7sc$1...@atlantis.news.tpi.pl

> Na ogół spotykam się z takim zapisem. We wzorze nie przeszkadza - co innego,
> gdyby to był wykrzyknik. ;)

I tak oto mamy następujące równanie

2+2=4!

;)

Mnie się wydaje, że to wyolbrzymiony problem. :)
Wręcz trzeba szukać usilnie tych sytuacji, gdzie
jest niejasność w kwestii przestankowej. :)

-=-

Można przeca powyższe zapisać tak:


I tak oto mamy następujące

2+2=4

równanie!


lub tak:


I tak oto mamy następujące równanie

2+2=4

jako konkluzję naszych wywodów!


I ósz. :) Poeci potrafią pisać rozległe poematy trzynastozgłoskowcem,
a jakiś fizyk ma mieć trudności interpunkcyjne? :) Nie bądźmy śmieszni!
Wprawdzie poeci mają głowy/myślenie mocniejsze od fizyków, ale nie aż
o tyle mocniejsze!!! To zwykli ludzie, nie nadludzie. :) Podobnie jak
i fizycy. Odrobina szacunku do czytelnika i dylematów kropkowych nie
będzie w tych tekstach. :)

BTW -- napisałem

i fizycy. Odrobina szacunku do czytelnika i dylematów kropkowych nie
będzie. :)

ale uznałem, że słowo 'będzie' to jakby za dużo w poprzedniej linii
i jakby za mało w ostatniej, więc dopisałem 'w tych tekstach'. :)

Wiktor S.

unread,
Feb 19, 2008, 3:40:13 PM2/19/08
to
>>> 0. W każdym języku programowania jest coś takiego, jak
>>> komentarz i często coś takiego jak koniec kodu.

>> Komentarz jest częścią cytowanego kodu i jako kod powinien
>> być traktowany, w odróżnieniu od tekstu głównego książki.

> Ale ewentualna pomyłka w przyporządkowaniu kropki
> czy przecinka nie przyniesie tragicznych skutków. :)

nie rozumiem do czego dążysz.

> Wówczas zdanie należy zakończyć kropką wcześniej, przed
> wzorem/równaniem matematycznym.

raczej zdanie zakończyć dwukropkiem, np. "...obliczamy według wzoru:".


--
Azarien

Eneuel Leszek Ciszewski

unread,
Feb 19, 2008, 8:27:30 PM2/19/08
to

"Wiktor S." fpferl$2ru$1...@news.onet.pl

> > Ale ewentualna pomyłka w przyporządkowaniu kropki
> > czy przecinka nie przyniesie tragicznych skutków. :)

> nie rozumiem do czego dążysz.

Jeśli Ci ktoś inny wytłumaczy -- to dobrze. :)

A jeśli nikt nie wytłumaczy Tobie moich słów powyższych,
to znaczyć będzie, że piszę ,,niewyraźnie''. :)

> > Wówczas zdanie należy zakończyć kropką wcześniej, przed
> > wzorem/równaniem matematycznym.

> raczej zdanie zakończyć dwukropkiem, np. "...obliczamy według wzoru:".

Może być i dwukropek, choć po dwukropku nie należy wcinać cytowanego tekstu. :)
Chodziło mi o to, że kropki nie będzie wówczas przy wzorze/kodzie. :)

Leszek L.

unread,
Feb 20, 2008, 4:15:35 AM2/20/08
to
Użytkownik "Eneuel Leszek Ciszewski" <pro...@czytac.fontem.lucida.console>
napisał w wiadomości news:fpeuhu$oh9$1...@flis.man.torun.pl...

>
> "Tomasz Dryjanski" fp27hk$7sc$1...@atlantis.news.tpi.pl
>
>> Na ogół spotykam się z takim zapisem. We wzorze nie przeszkadza - co
>> innego,
>> gdyby to był wykrzyknik. ;)
>
> I tak oto mamy następujące równanie
>
> 2+2=4!
>
> ;)

Czyli 2+2=24.
Polemizowałbym ;)

Pozdrawiam, L.


Jarosław Sokołowski

unread,
Feb 20, 2008, 7:52:32 AM2/20/08
to
Pan Leszek L. napisał:

>> I tak oto mamy następujące równanie
>>
>> 2+2=4!
>>
>> ;)
>
> Czyli 2+2=24.
> Polemizowałbym ;)

Ze studiów pamiętam jednego takiego, co dostał z kolokwium zero punktów
z wykrzyknikiem. Uświadomiłem mu, że 0!=1. Poszedł polemizować. Zdaje
się, że w końcu uzyskał ten jeden punkt.

--
Jarek

Eneuel Leszek Ciszewski

unread,
Feb 20, 2008, 6:35:24 PM2/20/08
to

"Jarosław Sokołowski" slrnfro8kh...@falcon.lasek.waw.pl

> > Czyli 2+2=24.
> > Polemizowałbym ;)

No tak. Głupotę nazywać trzeba głupotą. :)
(to do Twego przedpiśćcy) :)

> Ze studiów pamiętam jednego takiego, co dostał z kolokwium zero punktów
> z wykrzyknikiem. Uświadomiłem mu, że 0!=1. Poszedł polemizować. Zdaje
> się, że w końcu uzyskał ten jeden punkt.

A były tylko dwie oceny -- 0 dla tych, którzy nie zaliczyli kolokwium
i 1 dla tych, którzy kolokwium zaliczyli. ;)

-=-

Na wszelki wypadek zauważę, że po moim wykrzykniku była część postu,
po której taka polemika sensu nie ma. :)

0 new messages