Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

mozaik

0 views
Skip to first unread message

Katarzyna

unread,
Dec 19, 2005, 3:17:06 PM12/19/05
to
Jak akcentujecie w D. l.mn. słowo "mozaika"? Mozaik - na "a", czy może na
"o"? Obydwie wersje brzmią mi jakoś podejrzanie.
K.


Jamar

unread,
Dec 19, 2005, 8:05:39 PM12/19/05
to

Użytkownik "Katarzyna" <katar...@poczta.onet.pl> napisał w
wiadomości news:do74gk$2d8$1...@news.onet.pl...
> Jak akcentujecie w D. l.mn. s3owo "mozaika"? Mozaik - na "a", czy
mo?e na
> "o"? Obydwie wersje brzmi? mi jako? podejrzanie.
> K.
>
>

mozaika albo mozajka

--
Pozdr.
Janusz


Jacek Skrzymowski

unread,
Dec 20, 2005, 5:02:29 AM12/20/05
to
Katarzyna <katar...@poczta.onet.pl> napisał(a):

> Jak akcentujecie w D. l.mn. słowo "mozaika"? Mozaik - na "a", czy może na
> "o"? Obydwie wersje brzmią mi jakoś podejrzanie.

Ja mówię jeszcze bardziej podejrzanie: mozajek. A w tym przypadku poprawnie
to chyba "moZAjik".

J.

--
Wysłano z serwisu Usenet w portalu Gazeta.pl -> http://www.gazeta.pl/usenet/

Kamila Perczak

unread,
Dec 20, 2005, 9:16:27 AM12/20/05
to

Użytkownik "Jamar" <marszaljUSUŃT...@o2.pl> napisał w wiadomości
news:do7lg9$q3c$1...@atlantis.news.tpi.pl...
>
mozajka

W którym slowniku znalazłeś to słowo?

Kamila Pe.


Wiktor S.

unread,
Dec 20, 2005, 12:27:23 PM12/20/05
to
>> Jak akcentujecie w D. l.mn. słowo "mozaika"? Mozaik - na "a", czy
>> może na "o"? Obydwie wersje brzmią mi jakoś podejrzanie.

> Ja mówię jeszcze bardziej podejrzanie: mozajek.

mozajek to chyba od mozajka, a mozaik od mozaika

:-)

--
Azarien

Katarzyna

unread,
Dec 20, 2005, 3:44:08 PM12/20/05
to
Bez wątpienia w dopełniaczu l.mn."mozaik" - bez "j". Pytam tylko o akcent.
Słyszałam w TV "mOzaik" i mi podpadło.
K.


Artur

unread,
Dec 20, 2005, 4:10:05 PM12/20/05
to
Jacek Skrzymowski wrote:
>> Jak akcentujecie w D. l.mn. słowo "mozaika"? Mozaik - na "a", czy
>> może na "o"? Obydwie wersje brzmią mi jakoś podejrzanie.
>
> Ja mówię jeszcze bardziej podejrzanie: mozajek. A w tym przypadku
> poprawnie to chyba "moZAjik".

U mnie też przeważa forma "mozajek". Ale właściwie jak to jest:
1. Akcent pada na przedostatnią więc ka-NA-pa i KA-nap. Czy czasami
akcent "przywiązuje się" jakoś do pewnej sylaby?
2. Czy mozaik dzieli się na 2 (mo-zaik) czy 3 (mo-za-ik) sylaby? "ia" po
spółgłosce zwykle nie sprawia wątpliwości, np. mia-ra czyli [m'a-ra].
Ale czy "ai" to dyftong? Istnieje miękkie a? :)

Artur

Stefan Sokolowski

unread,
Dec 20, 2005, 5:50:21 PM12/20/05
to
Artur:

> 2. Czy mozaik dzieli się na 2 (mo-zaik) czy 3 (mo-za-ik) sylaby?
> "ia" po spółgłosce zwykle nie sprawia wątpliwości, np. mia-ra czyli
> [m'a-ra]. Ale czy "ai" to dyftong?

A nie jest dyftongiem?

- Stefan

--
Stefan Sokolowski, IPI PAN Gdansk
http://www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak

Jacek Skrzymowski

unread,
Dec 21, 2005, 4:17:24 AM12/21/05
to
Wprawdzie już było, ale dość dawno, a wiąże się z tematem. Jak czytać "tych
planetoid"?

Dawno temu mówiłem tak jak się pisze: planeto-Ida, więc i planetO-id. Potem
mnie fizyk-astronom w liceum przekonał do planetOjdy (jak niedojdy). Ale nie
pamiętam już, czy mówił onże planEtojd czy planetO-id. Nb. niedojda to też
zlanie się dwóch samogłosek w dyftong (albo z "nie-do-id-a" albo wręcz
z "dojdę", czyli "do-idę"). Na pewno nie mam odruchu wciskania "e"
("planetojed"), jak mam w przypadku mozaiki :)

MM

unread,
Dec 21, 2005, 11:47:18 AM12/21/05
to
Na "a"

Użytkownik "Katarzyna" <katar...@poczta.onet.pl> napisał w wiadomości
news:do74gk$2d8$1...@news.onet.pl...

> Jak akcentujecie w D. l.mn. słowo "mozaika"? Mozaik - na "a", czy może na

> "o"? Obydwie wersje brzmi± mi jako¶ podejrzanie.
> K.
>
>


Artur

unread,
Dec 21, 2005, 4:39:42 PM12/21/05
to
Stefan Sokolowski wrote:
> Ale czy "ai" to dyftong?
>
> A nie jest dyftongiem?

No właśnie nie wiem. Jeśli mówi się mo-za-ik to chyba nie jest.

Artur

Jamar

unread,
Dec 21, 2005, 8:44:39 PM12/21/05
to

Użytkownik "Kamila Perczak" <glo...@euro-soft.com.pl> napisał w
wiadomości news:do93q3$cot$1...@nemesis.news.tpi.pl...

Pytanie, a więc i moja odpowiedź dotyczyły w y m o w y.
Nie spotkałem słownika, który ma układ haseł wg wymowy (np. w
transkrypcji fonetycznej), gdyż musiałby być "nieskończenie" długi -
tyle ile spotykanych lub możliwych wariantów wymawiania.
W mojej poprzedniej wypowiedzi pierwsza litera "a" w słowach mozaika i
mozajka była podkreślona, co jednak się nie przetransmitowało. Obie
formy dotyczyły wymowy, a nie pisowni.

A jeśli chodzi o źródło , to służę uprzejmie:
"Podręczny słownik poprawnej wymowy polskiej" - wydany przez Tow.
Miłośników Języka Polskiego.

W "Słowniku wymowy polskiej PWN" (Kraków 1977) jest podobnie, ale też i
więcej, toteż zacytuję:

MOZAIKA: moz`ajika || mozaj`ika, moz`aika, mozajka (...)
Uwaga: w oryginale zamiast znaku akcentu ` jest pionowa kreska,
niedochodząca do dołu linii tekstu.

--
Janusz


Kamila Perczak

unread,
Dec 22, 2005, 3:44:23 PM12/22/05
to

Użytkownik "Jamar" <marszaljUSUŃT...@o2.pl> napisał w wiadomości
news:dod0ej$i2q$1...@atlantis.news.tpi.pl...

> MOZAIKA: moz`ajika || mozaj`ika, moz`aika, mozajka (...)
> Uwaga: w oryginale zamiast znaku akcentu ` jest pionowa kreska,
> niedochodząca do dołu linii tekstu.

Czy słownik ten każe również wymawiać "Ukrajna" i "nałka" (poważnie pytam)?

Kamila Pe.


Wiktor S.

unread,
Dec 22, 2005, 3:50:17 PM12/22/05
to
>> MOZAIKA: moz`ajika || mozaj`ika, moz`aika, mozajka (...)
>> Uwaga: w oryginale zamiast znaku akcentu ` jest pionowa kreska,
>> niedochodząca do dołu linii tekstu.
>
> Czy słownik ten każe również wymawiać "Ukrajna" i "nałka" (poważnie
> pytam)?

I dinozałr.
O ałtomobilach już lepiej nie mówić, bo to inna bajka... ;-)


--
Azarien

Jacek Skrzymowski

unread,
Dec 23, 2005, 2:35:06 AM12/23/05
to
Jamar napisał:

> toteż zacytuję:
>
> MOZAIKA: moz`ajika || mozaj`ika, moz`aika, mozajka (...)

Mozaj`ika? Z taką wymową się nie zetknąłem. To chyba występuje u tych, co
języka się uczą z książek. Więc możliwe, że dziecięciem będąc tak mówiłem,
ale mi przeszło. Nie tylko przeszło, ale zdaje się być dziwactwem.

Jamar

unread,
Dec 23, 2005, 12:33:31 PM12/23/05
to

Użytkownik "Kamila Perczak" <glo...@euro-soft.com.pl> napisał w
wiadomości news:dof399$g5$1...@nemesis.news.tpi.pl...
Poważnie więc odpowiadam:
W słowniku PWN nie ma hasła Ukraina, są natomiast: ukrainizm i
ukraiński.
Na podstawie podanej w tym słowniku wymowy tych wyrazów pochodnych
należy sądzić, że poszukiwany wyraz wymawia się "ukrajina".
Wyraz nauka ma w tym słowniku wymowę trójzgłoskową: "na-u-ka", a
akcentowana jest głoska "u".

Mój komentarz:
mozaika jest wyrazem pochodzenia obcego, niesłowiańskiego - stąd akcent
w podstawowej formie wymowy przypada na 3 zgłoskę od końca. Wariant
oboczny ma akcent "polski", tj. na drugą od końca.
Dyftong "ai" jest trudny do wymowy, więc stąd się chyba wzięła forma
mo-zaj-ka.

Twoje pytanie o nałkę i ukrajnę (małą literą, gdyż chodzi o wymowę!)
nie wynika więc z logicznego następstwa faktów językowych, lecz
świadczy o tym, że wykpiwasz którąś lub któreś z zacytowanych 3 form
wymowy słowa mozaika i podważasz fachowość autorów słownika
(Mieczysława Karasia i Marii Madejowej).
Podaj więc chociaż swoje argumenty!

--
Pozdrawiam
Janusz


Jamar

unread,
Dec 23, 2005, 12:46:14 PM12/23/05
to

Użytkownik "Jacek Skrzymowski" <ja2...@WYTNIJ.gazeta.pl> napisał w
wiadomości news:dog9ba$2q6$1...@inews.gazeta.pl...

> Jamar napisał:
>
> > toteż zacytuję:
> >
> > MOZAIKA: moz`ajika || mozaj`ika, moz`aika, mozajka (...)
>
> Mozaj`ika? Z taką wymową się nie zetknąłem. To chyba występuje u
tych, co
> języka się uczą z książek. Więc możliwe, że dziecięciem będąc tak
mówiłem,
> ale mi przeszło. Nie tylko przeszło, ale zdaje się być dziwactwem.
>
> J.

Pierwszy raz spotykam się z tezą, że wymowa wyrazów typu mozaika,
fizyka, matematyka z akcentem na przedostatniej sylabie ma pochodzenie
"książkowe".
Zawsze natomiast sądziłem, że jest to objaw braku klasycznego
wykształcenia, a właściwie niechęci do czytania w ogóle i
rozpowszechnienia się inteligencji w pierwszym pokoleniu na skutek tzw.
awansu społecznego. Język ludu wszedł wtedy na salony. Towarzysz Knajak
został wtedy towarzyszem doc. Knajakem (tu nie ma błędu!).

--
Pozdrawiam
Janusz


Jamar

unread,
Dec 23, 2005, 1:07:22 PM12/23/05
to

Użytkownik "Wiktor S." <wswik...@Mpoczta.fm> napisał w wiadomości
news:dof3ic$63j$1...@news.onet.pl...

Przyznaję, że się trochę pogubiłem:
1. Czy to jest obrona wymowy monoftongicznej:
di-no-za-UR (4 sylaby) zamiast poprawnej: di-no-załr (3 sylaby), albo
a-U-to-mo-bil (5 sylab) zamiast prawidłowej: au-to-mo-bil (4 sylaby)?
2. Czy też totalna krytyka takiej wymowy, poprzez przykłady ad
absurdum?

--
Pozdrawiam (nie przestając się drapać w głowę)
Janusz

PS
Przypomina mi się dawny skecz telewizyjny, w którym występował:
"far-ma-ce-U-ta skończony"!


Wiktor S.

unread,
Dec 23, 2005, 4:14:00 PM12/23/05
to
>>> Czy słownik ten każe również wymawiać "Ukrajna" i "nałka"
>>> (poważnie
>>> pytam)?

>> I dinozałr.
>> O ałtomobilach już lepiej nie mówić, bo to inna bajka... ;-)

> Przyznaję, że się trochę pogubiłem:
> 1. Czy to jest obrona wymowy monoftongicznej:

Jest to bezstronne podanie przykładu.

> di-no-za-UR (4 sylaby) zamiast poprawnej: di-no-załr (3 sylaby),
> albo
> a-U-to-mo-bil (5 sylab) zamiast prawidłowej: au-to-mo-bil (4
> sylaby)?
> 2. Czy też totalna krytyka takiej wymowy, poprzez przykłady ad
> absurdum?

Ja wymawiam: na-U-ka, u-kra-I-na, mo-za-I-ka, di-NO-załr, ał-to-MO-bil

--
Azarien

Marcin 'Qrczak' Kowalczyk

unread,
Dec 23, 2005, 5:43:48 PM12/23/05
to
"Wiktor S." <wswik...@Mpoczta.fm> writes:

> Ja wymawiam: na-U-ka, u-kra-I-na, mo-za-I-ka, di-NO-załr, ał-to-MO-bil

A ja mo-ZAJ-ka, a resztę jak wyżej.

Nie wiem, jak wymawiam mozaik, bo to rzadka forma. Być może MO-zajk
albo mo-ZA-jik (to pierwsze jest konsekwentne z mianownikiem);
na pewno nie mo-ZA-jek.

Dalej: si-nu-SOJ-da, si-NU-sojd, ale del-TO-jid. Może niekonsekwentnie,
ale to wynika z wymowy mianowników, jaka mi się utrwaliła.

--
__("< Marcin Kowalczyk
\__/ qrc...@knm.org.pl
^^ http://qrnik.knm.org.pl/~qrczak/

Jamar

unread,
Dec 23, 2005, 7:36:03 PM12/23/05
to

Użytkownik "Wiktor S." <wswik...@Mpoczta.fm> napisał w wiadomości
news:dohpan$cs7$1...@news.onet.pl...


> Ja wymawiam: na-U-ka, u-kra-I-na, mo-za-I-ka, di-NO-załr,
ał-to-MO-bil
>

Za tak wymówioną moza-I-kę miałem przez kilka lat kłopoty towarzyskie:
koleżanka z Mazur naśmiewała się ze mnie.
Dopiero zakup w antykwariacie "Słownika wymowy polskiej PWN" pozwolił
mi odzyskać twarz,
dzięki zamieszczonej tam formie "mozaj`ika", która była zbliżona do
mojej ówczesnej wymowy. Obecnie usilnie się staram akcentować trzecią
sylabę od końca.

--
Janusz


Stanisław Krawczyk

unread,
Dec 24, 2005, 3:37:30 AM12/24/05
to
Jacek Skrzymowski:

> Wprawdzie już było, ale dość dawno, a wiąże się z tematem. Jak czytać "tych
> planetoid"?

O ile pamiętam jeden ze słowników poprawnej polszczyzny prof. Markowskiego
(niestety został w Poznaniu, a na przerwę świąteczną wróciłem do domu, więc
teraz nie zajrzę), podawana w nim jest wymowa "planeTOJda", ale nie ma
informacji o tym, jak akcentować dopełniacz liczby mnogiej.

Ja mówię chyba tak:
- planeTOJda,
- planeTOid.

Może to jakaś potrzeba harmonii morfonologicznej (?) czy inne cudo sprawia, że
akcent mi się ustawia na tej samej części słowa (por. mateMAtyka --
mateMAtycy)? A może w grę wchodzi sprawa zakończenia wyrazu: przed końcówką "-
da" nasze "i" traci sylabiczność, ale zachowuje ją przed samym "-d"?

Formy do rozważenia:
- android (u mnnie definitywnie anDROid),
- androida (ja: androIda),
- androidu (ja: androIdu).

Czyżby więc także jakieś rozróżnienie fleksyjno-funkcjonalne? Jeśli mianownik,
to -ida, a jeżeli dopełniacz, to -Ida/-Idu?

Hmm. :-)


Pozdrowienia
Scobin

Kamila Perczak

unread,
Dec 28, 2005, 4:10:47 PM12/28/05
to

Użytkownik "Jamar" <marszaljUSUŃT...@o2.pl> napisał w wiadomości
news:dohcdl$btb$1...@atlantis.news.tpi.pl...

>
> Mój komentarz:
> mozaika jest wyrazem pochodzenia obcego, niesłowiańskiego - stąd akcent
> w podstawowej formie wymowy przypada na 3 zgłoskę od końca.

Otóż to, w _podstawowej.


Wariant
> oboczny ma akcent "polski", tj. na drugą od końca.
> Dyftong "ai" jest trudny do wymowy

Dla kogo? Mnie nie sprawia najmniejszych trudności.

więc stąd się chyba wzięła forma
> mo-zaj-ka.

Powiedziałabym raczej, że z pleniącego się niedouczenia i niechlujstwa.
Cytowana przez kogoś "planetojda" jest jeszcze bardziej rażącym przykładem
tegoż.


>
> Podaj więc chociaż swoje argumenty!

A proszę bardzo. "I" w słowie "mozaika" jest zgłoskotwórcze. To po pierwsze.
Po drugie, w dopełniaczu liczby mnogiej akcentuje się nie trzecią - jak w
mainowniku liczby pojedynczej - ale drugą sylabę od końca: mo-ZA-ik. Wymowa
"mozajk" jest w tej sytuacji wręcz niemożliwa.

Pozdrawiam cieplutko.

Kamila Pe.


tol...@poczta.onet.pl

unread,
Dec 28, 2005, 8:03:49 PM12/28/05
to
A może "nałuka"? ;-)
Pozdrawiam
Stasinek


--
Wysłano z serwisu OnetNiusy: http://niusy.onet.pl

Stanisław de Toleaux

unread,
Dec 28, 2005, 8:13:38 PM12/28/05
to

>
> Pierwszy raz spotykam się z tezą, że wymowa wyrazów typu mozaika,
> fizyka, matematyka z akcentem na przedostatniej sylabie ma pochodzenie
> "książkowe".
> Zawsze natomiast sądziłem, że jest to objaw braku klasycznego
> wykształcenia, a właściwie niechęci do czytania w ogóle i
> rozpowszechnienia się inteligencji w pierwszym pokoleniu na skutek tzw.
> awansu społecznego. Język ludu wszedł wtedy na salony. Towarzysz Knajak
> został wtedy towarzyszem doc. Knajakem (tu nie ma błędu!).
>
> --
> Pozdrawiam
> Janusz
>
Słusznie! Szczytowym osiągnięciem tzw. awansu społecznego jest "przyszłem,
poszłem, zaszłem, doszłem" oraz "zdrowie wasze w gardła nasze".
A Pan Prezydent Mościcki produkował nawozy sztuczne z powietrza (zanim został
Prezydentem RP).
Szczęśliwego Nowego Roku!

Kamila Perczak

unread,
Dec 29, 2005, 2:43:44 PM12/29/05
to

Użytkownik <tol...@poczta.onet.pl> napisał w wiadomości
news:5f1a.000002...@newsgate.onet.pl...

>>
> A może "nałuka"? ;-)
> Pozdrawiam
> Stasinek

Stasinku, to naprawdę TY?! Hurrraaaa!!! :-).

Kamila Pe.


0 new messages