Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Związki rodzinne

0 views
Skip to first unread message

Nemo

unread,
Oct 4, 2007, 4:43:11 AM10/4/07
to
Czy spotykają się Państwo jeszcze z archaicznymi określeniami na stopnie
pokrewieństwa, albo na określenie "dalekich" krewnych?
Po przykłady odsyłam tu:
http://tnij.org/q-zynka

Z pewnością wychodzi z użycia słowo "stryj", przynajmniej w wielu rodzinach
zastępuje się stryja po prostu wujkiem; w części rodzin niemal nie używa się
słowa "kuzyn", tylko "brat cioteczny". Ale czy poza badanami genealogicznymi,
czy sprawami sądowymi mówi się w rodzinach choćby o siostrze praciotecznej,
cokolwiek to oznacza, czy raczej się określa - córka kuzynki Basi, albo
wnuczka z Kłobucka mamy wujka Romana z Truskolasów?

A propos - tu zauważyłem ciekawą nieścisłość: "mamy wujka Roamana" może wszak
oznaczać mamę wujka Romana, albo wujka Romana bedącego wujkiem mamy.

Spotkałem się też z nieodmienianiem słowa "tata". Nie wiem, czy to
regionalizm (pogranicze z Ukrainą), czy błąd zakorzeniony tylko w jednej
rodzinie. Ale prowadzi do niezrozumienia czasem; np. "tata mama" to babka ze
strony ojca.

Pozdrawiam

Nemo

--
Wysłano z serwisu Usenet w portalu Gazeta.pl -> http://www.gazeta.pl/usenet/

Stefan Sokolowski

unread,
Oct 4, 2007, 4:52:17 AM10/4/07
to
Nemo:

> Spotkałem się też z nieodmienianiem słowa "tata". Nie wiem, czy to
> regionalizm (pogranicze z Ukrainą), czy błąd zakorzeniony tylko w
> jednej rodzinie. Ale prowadzi do niezrozumienia czasem; np. "tata
> mama" to babka ze strony ojca.

To nie jest nieodmienianie, tylko inne słowo. Ty masz zapewne na
myśli rzeczownik
* tata, taty, tacie, tatę, tatą, tacie, tato
a Twój rozmówca używał rzeczownika
* tato, tata, tatowi (albo ,,tatu''), tata, tatem, tacie, tato.
Tu stoi ,,tatO'' a tam ,,matka tatA'' -- odmienione, nie?

- Stefan

--
Stefan Sokolowski, Gdansk
http://www.ipipan.gda.pl/~stefan/oswiadczenie_antylustracyjne.html

Rafał Maszkowski

unread,
Oct 4, 2007, 4:57:45 AM10/4/07
to
On Thu, 4 Oct 2007 08:43:11 +0000 (UTC) Nemo <ccc1...@gazeta.skasuj-to.pl> wrote:
> cokolwiek to oznacza, czy raczej się określa - córka kuzynki Basi, albo
> wnuczka z Kłobucka mamy wujka Romana z Truskolasów?

> A propos - tu zauważyłem ciekawą nieścisłość: "mamy wujka Roamana" może wszak
> oznaczać mamę wujka Romana, albo wujka Romana bedącego wujkiem mamy.

"Mamy wujka Romana" może znaczyć po prostu obie mamy wujka Romana.

R.
--
Jeżeli upadnie cywilizacja zachodnia, to będzie szansa na odbudowę cywilizacji
chrześcijańskiej. (dr Stanisław Krajski, Radio Maryja, 10 X 2001)

Nemo

unread,
Oct 4, 2007, 5:51:27 AM10/4/07
to
Rafał Maszkowski <r...@icm.edu.pl> napisał(a):

> On Thu, 4 Oct 2007 08:43:11 +0000 (UTC) Nemo <ccc1...@gazeta.skasuj-
to.pl> w
> rote:
> > cokolwiek to oznacza, czy raczej się określa - córka kuzynki Basi, albo
> > wnuczka z Kłobucka mamy wujka Romana z Truskolasów?
>
> > A propos - tu zauważyłem ciekawą nieścisłość: "mamy wujka Roamana" może
wszak
>
> > oznaczać mamę wujka Romana, albo wujka Romana bedącego wujkiem mamy.
>
> "Mamy wujka Romana" może znaczyć po prostu obie mamy wujka Romana.

Poniekąd. Z kontekstu to znaczenie było wykluczne, więc o nim nie
wspomniałem. Przytoczone przeze mnie znaczenia są możliwe we wskazanym
kontekście.

Nemo

unread,
Oct 4, 2007, 5:53:59 AM10/4/07
to
Stefan Sokolowski <ste...@iisDELETE-THIS-ANTISPAM-JUNK.pwsz.elblag.pl> napisał
(a):

> Nemo:
>
> > Spotkałem się też z nieodmienianiem słowa "tata". Nie wiem, czy to
> > regionalizm (pogranicze z Ukrainą), czy błąd zakorzeniony tylko w
> > jednej rodzinie. Ale prowadzi do niezrozumienia czasem; np. "tata
> > mama" to babka ze strony ojca.
>
> To nie jest nieodmienianie, tylko inne słowo. Ty masz zapewne na
> myśli rzeczownik
> * tata, taty, tacie, tatę, tatą, tacie, tato
> a Twój rozmówca używał rzeczownika
> * tato, tata, tatowi (albo ,,tatu''), tata, tatem, tacie, tato.
> Tu stoi ,,tatO'' a tam ,,matka tatA'' -- odmienione, nie?

Nie w przypadku, o którym mówię. Podałem przykład, ale tam słowo "tata" ma tę
samą formę we wszystkich przypadkach.

"Tatowi", "tatu"? Nigdy nie słyszałem. Chyba jednak "tacie"?

Stefan Sokolowski

unread,
Oct 4, 2007, 9:27:31 AM10/4/07
to
Nemo:

> "Tatowi", "tatu"? Nigdy nie słyszałem. Chyba jednak "tacie"?

Nie ,,jednak tacie'' tylko albo tak albo tak.

Porównaj:
http://sjp.pwn.pl/haslo.php?id=2528928 a
http://sjp.pwn.pl/haslo.php?id=2528948
To są dwa różne słowa; jednego z nich nigdy nie słyszałeś, jak
twierdzisz.

Nemo

unread,
Oct 4, 2007, 10:01:12 AM10/4/07
to
Nemo:

> "Tatowi", "tatu"? Nigdy nie słyszałem. Chyba jednak "tacie"?

Nie ,,jednak tacie'' tylko albo tak albo tak.

Porównaj:
http://sjp.pwn.pl/haslo.php?id=2528928 a
http://sjp.pwn.pl/haslo.php?id=2528948
To są dwa różne słowa; jednego z nich nigdy nie słyszałeś, jak
twierdzisz.

- Stefan

Kolega raczysz wyciągać nieusprawiedliwione wnioski. W mianowniku tak "tato",
jak i "tata" są mi doskonale znane. Forma "tatu" rzuca mnię się na uszy jako
nowa, nie znana dotąd. Ot, co! Czyżbym był nie dość przecyzyjny w ubieraniu
myśli w słowa?

JAMAR

unread,
Oct 4, 2007, 4:38:29 PM10/4/07
to

Użytkownik " Nemo" <ccc1...@gazeta.SKASUJ-TO.pl> napisał w wiadomości
news:fe292v$ii9$1...@inews.gazeta.pl...

> Czy spotykają się Państwo jeszcze z archaicznymi określeniami na stopnie
> pokrewieństwa, albo na określenie "dalekich" krewnych?
> Po przykłady odsyłam tu:
> http://tnij.org/q-zynka
>
> Z pewnością wychodzi z użycia słowo "stryj", przynajmniej w wielu
> rodzinach
> zastępuje się stryja po prostu wujkiem; w części rodzin niemal nie używa
> się
> słowa "kuzyn", tylko "brat cioteczny".

Jest chyba trochę inaczej: stryj i brat cioteczny wychodzą, natomiast
wchodzi kuzyn - import z niemieckiego/francuskiego.

--
Również pozdrawiam
Janusz

Horatio Valor

unread,
Oct 17, 2007, 7:50:18 PM10/17/07
to
Użytkownik " Nemo" <ccc1...@gazeta.SKASUJ-TO.pl> napisał w wiadomości
news:fe292v$ii9$1...@inews.gazeta.pl...

> Z pewnością wychodzi z użycia słowo "stryj", przynajmniej w wielu

> rodzinach
> zastępuje się stryja po prostu wujkiem;

Tak. Stryj jest w moim otoczeniu rodzinnym wyrazem archaicznym.

Cóż, język oddaje stosunki społeczne - kiedyś stosunki społeczne opierały
się silnie na pokrewieństwie. Teraz w praktyce ważniejsze są związki
koleżeńskie, towarzyskie i służbowe, sądzę, że ta terminologia będzie ulegać
coraz większej specjalizacji i rozwojowi (np. "Wacek jest menedżerem szefa
mojego byłego zastępcy dwie firmy wstecz, a jego wice był kiedyś zewnętrznym
project managerem w mojej workgroup"), a nazwy członków dalszej rodziny będą
dalej zanikać.

> w części rodzin niemal nie używa się
> słowa "kuzyn", tylko "brat cioteczny".

Ja odnotowuję różnicę regionalną: z Wielkopolski znam wyłącznie "kuzyna",
natomiast na Zamojszczyźnie używa się "brata ciotecznego" na oznaczenie
potomstwa rodzeństwa rodziców, a "kuzyn" to dalszy krewny. Trochę konfuzji
wprowadza fakt, że w szybkiej mowie "brat cioteczny" bywa skracany do
"brata", więc Wielkopolanin już zupełnie nie wie, co myśleć.


JAMAR

unread,
Oct 22, 2007, 12:59:15 PM10/22/07
to

Użytkownik "Horatio Valor" <horati...@tousun.zostaw.samo.gazeta.pl>
napisał w wiadomości news:ff673u$7ms$1...@inews.gazeta.pl...

> Ja odnotowuję różnicę regionalną: z Wielkopolski znam wyłącznie "kuzyna",
> natomiast na Zamojszczyźnie używa się "brata ciotecznego" na oznaczenie
> potomstwa rodzeństwa rodziców, a "kuzyn" to dalszy krewny. Trochę konfuzji
> wprowadza fakt, że w szybkiej mowie "brat cioteczny" bywa skracany do
> "brata", więc Wielkopolanin już zupełnie nie wie, co myśleć.

Nie tylko Wielkopolanin jest wygłupiony, gdy w Ewangeliach czyta o braciach
Jezusa - a to, okazuje się - ten sam problem...

--
Janusz

PS. Zgodnie z egzegezą katolicką, a nie np. Świadków Jehowy.

Nemo

unread,
Oct 24, 2007, 3:35:26 AM10/24/07
to
JAMAR <JAM...@gazeta.pl> napisał(a):

>
> Użytkownik "Horatio Valor" <horati...@tousun.zostaw.samo.gazeta.pl>
> napisał w wiadomości news:ff673u$7ms$1...@inews.gazeta.pl...
> > Ja odnotowuję różnicę regionalną: z Wielkopolski znam wyłącznie "kuzyna",
> > natomiast na Zamojszczyźnie używa się "brata ciotecznego" na oznaczenie
> > potomstwa rodzeństwa rodziców, a "kuzyn" to dalszy krewny. Trochę
konfuzji
> > wprowadza fakt, że w szybkiej mowie "brat cioteczny" bywa skracany do
> > "brata", więc Wielkopolanin już zupełnie nie wie, co myśleć.
>
> Nie tylko Wielkopolanin jest wygłupiony, gdy w Ewangeliach czyta o braciach
> Jezusa - a to, okazuje się - ten sam problem...
>

Niekoniecznie. Wszak czy nie mogli to być bracia przyrodni (upraszczając) -
starsi synowie Józefa?

JAMAR

unread,
Oct 24, 2007, 7:17:49 PM10/24/07
to

Użytkownik " Nemo" <ccc1...@WYTNIJ.gazeta.pl> napisał w wiadomości
news:ffmsju$8uq$1...@inews.gazeta.pl...

>> Nie tylko Wielkopolanin jest wygłupiony, gdy w Ewangeliach czyta o
>> braciach
>> Jezusa - a to, okazuje się - ten sam problem...
>>
>
> Niekoniecznie. Wszak czy nie mogli to być bracia przyrodni
> (upraszczając) -
> starsi synowie Józefa?
>
Chyba mogliby być, ale - podobno - nie byli...

--
Janusz

Eneuel Leszek Ciszewski

unread,
Oct 25, 2007, 5:55:05 PM10/25/07
to

" Nemo" ffmsju$8uq$1...@inews.gazeta.pl

> Niekoniecznie. Wszak czy nie mogli to być bracia przyrodni (upraszczając) -
> starsi synowie Józefa?

A Józef miał takich synów? ZTCW (a może wiem źle) nie miał, choć
wielożeństwo było wówczas na porządku zarówno dziennym jak i nocnym,
więc mógł mieć inne żony, a z nimi synów. Mógł też mieć dzieci
nieślubne, ale chyba historia milczy zarówno o innych żonach, jak
i o biologicznych synach Józefa, chyba że mówimy o innym Józefie.

Mnie się wydaje, że nawet w języku polskim 'brat' ma wiele znaczeń,
a przeca sam NT jest tłumaczony -- głównie chyba z greki. Tak więc
trzeba by sięgnąć do pierwopisów ;) i tamtej epoki w ogóle, bo Grek
mógł co innego myśleć wówczas niż dziś, gdy pisał słowo 'brat'. :)

Aby było jasne -- nie pamiętam, w czym pierwotnie NT był pisany (ponoć
większość w grece) i nie wiem, jaka była droga do polskiego języka.

--
.`'.-. ._. .-.
.'O`-' ., ; o.' eneuel@@gmail.com '.O_'
`-:`-'.'. '`\.'`.' ~'~'~'~'~'~'~'~'~ o.`.,
o'\:/.d`|'.;. p \ ;'. . ;,,. ; . ,.. .;. ;. .;\|/....

0 new messages