Gümrük mevzuatı dersi için önemli iki yazı...Teslim şekilleri (INCOTERMS) değişiklikleri 2 yazı...

[Levent BAKIR]

Yazı 1
Teslim şekilleri (INCOTERMS) değişiklikleri

Şefik ERGÖNÜL / İHRACAT SOHBETLERİ
07.12.2010 - 08:37

INCOTERMS simgesi ile anılan " International Commercial Terms /
Uluslar arası Ticari Terimler " veya bizim kullandığımız gibi " Teslim
Şekilleri " değişikliğe uğradı. Bundan önceki son değişikliği 2000
yılında yapılan INCOTERMS'in bazı kuralları 2011 yılbaşından itibaren
geçerli olmak ve bundan böyle adı da INCOTERMS 2010 olarak anılmak
üzere değiştirildi.

En radikal değişiklik dört kuralın yürürlükten kaldırılması oldu. DAF
(Delivered at Frontier / Sınırda Teslim), DES (Delivered Ex Ship /
Gemide Teslim), DEQ (Delivered Ex Quay / Rıhtımda Teslim), DDU
(Delivered Duty Unpaid / Gümrük Resmi Ödenmeksizin Teslim) terimleri
2011 başından itibaren geçerli olmak kaydı ile yürürlükten
kaldırıldılar. Bunların yerine ise DAT (Delivered at Terminal /
Terminalde Teslim) ve DAP (Delivered at Place / Belirlenen Yerde
Teslim) olmak üzere yeni iki terim uygulamaya konuldu.

INCOTERMS ayrıca genel olarak iki gruba ayrıldı. Tüm taşıma türlerini
kapsayan kurallar EXW - FCA - CPT - CIP - DAT - DAP - DDP olmak üzere
yedi adet olarak belirlendi. FAS - FOB - CFR - CIF kuralları da sadece
suyollarıyla yapılan taşıma türlerini kapsamak üzere "deniz ve içsu
taşımalarına özgü kurallar" sınıflandırması adı altında toplandı.

Sonuç olarak daha önce 13 adet olan INCOTERMS, yapılan bu
değişikliklerle 11 adede indirildi.

Getirilen iki kuraldan DAT simgesiyle ifade edilen (Delivered at
Terminal / Terminalde Teslim) kuralı taşıma türü ne olursa olsun,
farklı taşıma türlerinin bir arada kullanıldığı durumlarda da
kullanılabilir. Milletlerarası Ticaret Odası'nın (ICC) 715 E sayılı
yayınında belirtildiği üzere (DAT) "Terminalde Teslim" kuralı,
satıcının malları belirlenen varma yerinde veya limanında belirlenen
terminalde, gelen taşıma aracından boşaltılmış bir şekilde alıcının
tasarrufuna bırakmakla malları teslim ettiğini ifade eder. Bu kuralın
uygulanmasında, alıcı ile satıcı arasında çıkması olası
uyuşmazlıkların baştan önlenebilmesi için, tarafların terminal sözcüğü
ile ifade edilen varma yerini mümkün olabilen en açık şekliyle
belirlemelerinde fayda vardır.

Yeni kurallardan ikincisi olan DAP (Delivered at Place / Belirlenen
Yerde Teslim) DAT teriminde olduğu gibi, taşıma türü ne olursa olsun,
farklı taşıma türlerinin bir arada kullanıldığı durumlarda da
kullanılabilir. Bu kuralda DAT kuralının aksine, satıcı malları
belirlenen varış yerine gelen aracın üzerinden boşaltmaz ve taşımacı
ile aksine bir sözleşmesi yoksa malların indirilmesiyle ilgili olarak
bir yükümlülük taşımaz. Ayrıca DAT kuralında olduğu gibi, teslim yeri
olarak belirlenecek noktanın uyuşmazlıklara meydan vermeyecek bir
şekilde açıkça belirtilmesi gerekir.

Öte yandan FAS - FOB - CFR - CIF kuralları içeriğinde çok önemli bir
değişiklik yapıldı. INCOTERMS 2000 çerçevesinde bu kurallar için
geçerli olan teslim noktası "geminin küpeştesini aştığı nokta" olarak
belirlenmişti. INCOTERMS 2010 belgesinde ise malların teslim yeri
olarak "gemide" ifadesi kullanıldı.

Ayrıca bir diğer önemli değişiklik de, Avrupa Birliği ve benzeri
birliklerin dünyanın değişik bölgelerinde kurulması sonucu gümrük
işlemlerinin önemsiz hale gelmesiyle, INCOTERMS kurallarının hem iç
hem de uluslararası satış sözleşmelerinde uygulanabilirliğinin
vurgulanması olmuştur.

Ön koşul olarak satış şeklimize uygun olan INCOTERMS seçilmelidir.
Hatırda tutulması gereken bir nokta da yerel hukukun emredici
kurallarının, sözleşmemizin herhangi bir maddesini olduğu gibi,
INCOTERMS kurallarının detaylarını da geçersiz kılabileceğidir.

Kaynak: http://www.dunya.com/teslim-sekilleri-incoterms-degisiklikleri-sefik-ergonul_74_107913_yazar.html

Yazı 2
INCOTERMS 2010 DAT (Terminalde Teslim)

Şefik ERGÖNÜL / İHRACAT SOHBETLERİ

28.12.2010 - 09:00

Sohbetimize katılan dostlarımızın birçoğu 2011 yılı başı itibariyle yürürlüğe girecek olan INCOTERMS 2010 kurallarını kapsayan kitapçığı nasıl bulacaklarını soruyorlar. Bu yayın Milletlerarası Ticaret Odası'nın yayını olup, ICC Türkiye ofisinden 715 numaralı yayın sorularak sipariş edilebilir. Yayının Türkçe ve İngilizce basımlarının her ikisi de buradan temin edilebilir. Milletlerarası Ticaret Odası'nın internet sitesine http://icc.tobb.org.tr adresi tıklanarak erişilebilir. Açılan ana sayfadan yayın listesi tıklanıp tüm yayınların Excel formatındaki listesine ve siparişin nasıl verileceği bilgilerine erişebilirsiniz.

Okurlarımızın bu konuya gösterdikleri ilginin bizleri ne kadar mutlu ettiğini söylemem gerekli. Çünkü daha önceki sohbetlerimde de sözünü ettiğim gibi, yurt dışına satış yapan bir kısım ticaret erbabının tabiriyle, " navlunu alan öderse FOB, satan öderse CF olur ve ihracat bu minvalde döner " şeklindeki eksik ve yanlış yönlendiren fikrin değiştiğini ve bilgiye gereken ilginin arttığını görüyoruz. Bu nedenle de bugünkü sohbetimizde, daha önce biraz değindiğimiz, yeni gelen iki kuraldan biri olan " DAT / Delivered at Terminal " terimini biraz mercek altına almak istiyoruz.

" DAT / Terminalde Teslim " kuralını taşıma türünün niteliğine bakmaksızın kullanabiliriz. Başka bir deyişle bu kural kara, hava, deniz, demiryolu ve/veya bunların bir kaçının bir arada kullanılması hali de dâhil olmak üzere kullanılabilir.

INCOTERMS kurallarının özü gereği, bu kuralda da masraf ve risk yüklenimine bakalım. DAT kuralı bir " D serisi kuralı, " başka bir deyişle varış yerinde teslim şartını içeren bir kural olduğundan, ihracatçının (satıcı) malları, belirlenen varış yerinde veya limanında, getiren taşıma aracından boşaltılmış bir vaziyette alıcının tasarrufuna bırakmakla teslim ettiğini ifade eder. Bu noktaya kadar yapılacak bütün masraflar ve bu süreç içerisinde olabilecek tüm riskler satıcının üzerindedir. Bu nedenle de " terminal " tanımının " DAT / Göztepe Konteyner Terminali İstanbul Türkiye / INCOTERMS 2010 " gibi mümkün olabilen en açık bir şekilde tanımlanmasında fayda vardır. Eğer mallar terminalden öte bir yere taşınmak veya elleçlenmek zorunda ise DAP ( Belirlenen Yerde Teslim) veya DDP ( Gümrük resmi Ödenmiş olarak teslim ) kurallarının kullanılması tavsiye edilmektedir.

İhracatçı (satıcı) malların ihracı için gereken tüm işlemleri yapmak, belgeleri hazırlamak ve varış yerine kadar geçeceği ülke geçişlerini temin etmekle yükümlüdür. Tüm bu süreçlerin masraf ve risk yükleri de ihracatçı (satıcı) üzerindedir. Alıcı bir varış terminali belirtmemiş ise, ihracatçı (satıcı) kendisine en uygun terminali belirleyebilir. İhracatçının (satıcı) Sigorta yükümlülüğü olmadığı için, alıcı sigorta yaptırmak isterse, gereken bilgileri alıcıya gönderir. İhracatçı (satıcı) kendi risklerini kapsayan sigortayı yaptırmakta serbesttir.

Kalite kontrol, ölçüm, tartım, sayım v.b. işlemlerden, ihracatçının ülkesinin zorunlu kıldıklarının masrafları ve riskleri ihracatçıya aittir. Ancak bu zorunlu olanların dışında alıcının istekleri var ise, anlaşma ile aksine bir hüküm belirlenmediyse bunlar alıcı tarafından karşılanacaktır.

INCOTERMS kurallarını kullanırken, mutlaka teslim noktasını belirleyen yeri açıkça belirtelim ve arkasına INCOTERMS 2010 yazalım ki sorun çıkması halinde, çözüme ulaşma çabaları hızlı ve baş ağrısız yürüyebilsin. Bir de hatırda tutulması gereken önemli bir konu var ki INCOTERMS bize ödeme şekilleri ve sorumlulukları ile ilgili hiçbir şey tanımlamaz ve belirlemez bu tamamen ayrı bir konudur.

Kaynak: http://www.dunya.com/incoterms-2010-dat-terminalde-teslim-sefik-ergonul_74_109900_yazar.html?

Levent BAKIR
Deniz Ulaştırma İşletme Müh.