Kou fkmalo pe ki he 'Eiki 'i he'etau toe a'usia mai
e 'aho ni. Tuku mu'a ke mono atu eni pea mou toki fkkakato mai.
Makatu'unga 'i he 1:3-4, matamata ne taumu'a hono
hiki e ki'i tohi fktauhisipi koeni 'a Paula ke tokoni kia Timote 'i he anga 'a
hono tataki 'a e mo'ui 'o e kainga lotu 'Efeso 'i he me'a 'oku tonu mo taau ki
he finangalo 'o e 'Otua. Ko hono mo'oni pea 'oku lava ketau fkfuofua na'e hoko
ha palopalema 'i he lotolotonga 'o e kainga lotu 'i 'Efeso (vv.3-10), koe'uhi ko
e ako'aki ha me'a hala 'e ha ni'ihi. Ko ia ai, ko e taha e ngaahi akonaki
'a Paula ke tataki 'e Timote 'a e kainga lotu ni 'i he mo'oni, 'a 'eni 'oku
ha 'i he lesoni 'o e uike ni.
Ko e fuofua me'a ne akonekina 'e Paula kia
Timote ke fai 'e he kainga lotu 'Efeso, 'a ia 'e tokoni kiate kinautolu ke fou
'i he mo'oni ko e hu, mo e lotu, mo e hufekina, pea mo e fkfeta'i, koe'uhi ko e
kakai kotoa pe, pea mo e kau taki 'o e fonua, koe'uhi ke malu mo fiemalie 'a e
mo'ui 'a e kainga lotu ni pea ke matu'aki fai fklotu mo angamaopo foki 'enau
fetauhi'aki fklotu (2:1-2).
Ko e me'a lelei 'aupito hono lotua e kau taki
'o e fonua, he 'oku mahino ai 'a hono fklangilangi'i 'o Sihova. 'Oku tala
'e he'etau hu, lotu, hufekina mo fkfeta'i kia Sihova 'a e langilangi 'o Sihova
pea ko ia 'oku 'aoniu foki pea mo pule fkleveleva 'i he me'a kotoa pe. 'A ia, ka
'i ai ha palopalema 'oku tofanga ai e mo'ui 'a e Siasi, 'oku 'ikai ha toe me'a
'i hevani mo lalo langi ni 'oku taau ke tautapa ki ai e kakai 'a e 'Otua ka ko
Sihova pe taha. Ko Sihova 'oku ne pule'i 'a e kau taki 'o e fonua pea ko ia ia
'oku taau ke tau hapai hake ki ai e kau taki 'o e fonua.
Ne mahu'inga mo'oni kia Paula ke lotua mo
felotu'aki e kainga lotu ni he kuo kamata ke
kola'i atu 'e he ngaahi tokateline hala e kakai 'i he loto Siasi 'Efeso 'o hange
ko ia 'oku ha 'i he vv.3-10, pea ko e 'uhinga ia 'a e uki lotu 'a e
'aposetoloni, he 'oku fk'amu 'a e 'Otua ke 'oua na'a he ha laumalie, ka ke
a'usia kotoa pe 'a e 'ilo kanokano ki he mo'oni (v.4).
Fktatau ki he mo'oni'i me'a 'oku lave ki ai 'a
Paula 'i he vv.5-6, matamata ne fk'ikai'i mo ako'aki 'e ha ni'ihi (v.3) 'o pehe,
'oku 'ikai ko e fklaloa 'i he vaha'a 'o e tangata mo e 'Otua 'a
Sisu. Matamata ne ako'aki 'e he ni'ihi ni e fkkaukau 'ko Sisu ko e laumalie
pe - early gnostics - pea 'oku 'ikai ko e fklaloa ia 'o e fa'ahinga 'o e
tangata 'i he 'ao 'o e 'Otua'.
'Oku mahino foki 'ia Mk 10:45 'i hono fkmatala'i 'e
Sisu ki he'ene kau ako, ko e 'uhinga 'o 'ene hifo ki mamani ke hoko ko e fetongi
'o ha tokolahi ke huhu'i ai 'enau mo'ui. Na'e 'ikai ko ha fetongi pe eni 'e ha
laumalie 'a e fa'ahinga 'o e tangata, ka ko e fetongi 'e ha tangata kakato. Ko
Sisu Kalaisi 'a e fklaloa pea ka kapau ne 'ikai ko ha tangata kakato 'a Sisu
na'a ne fai hotau fetongi/fklaloa pea ta ko e koto kula noa 'etau feinga kotoa
pe. 'E 'ikai lava 'e he lao, pe ko e tauhi tu'utu'uni, pe ko e ma'u lakanga he
siasi, pe ko e ngaue lelei, pe ko hotau poto, pe ko hotau tukufkholo, pe ko
hotau 'ulungaanga fkfonua 'o huhu'i 'etau mo'ui. Ngata pe taha 'i he tangata ko
ia ko Sisu Kalaisi, 'a ia ko hotau fklaloa, 'oku ne malava ke huhu'i 'etau
ngaahi mo'ui.
'Oku mahu'inga mo'oni ke tau fehufia'aki ke fkha
mai 'e he 'Otua kiate kitautolu 'a 'ene mo'oni ko ia kuo hiki 'i he Tohitapu 'o
fekau'aki pea mo Sisu mo 'ene huhu'i 'etau mo'ui, telia na'a afe'i 'etau
tui-falala kia Kalaisi Sisu 'e kinautolu 'oku nau feinga ma'u pe ke ofe'i 'etau
tokanga meia Kalaisi Sisu.
"Tau tuku mu'a 'oku
mo'oni pe 'a e 'Otua, kae loi 'a e kakai kotoa pe" (Lm.
3:4).
